Do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Jednak należy pamiętać, że odcisk pieczątki imiennej nie jest równoważny własnoręcznemu podpisowi (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 8 lutego 2011 r., sygn. akt KIO 156 /11).
Zamawiający prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie na wykonanie modernizacji systemu wodno-ściekowego. Wskazał w siwz, że ofertę składa się, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Składana oferta musi zaś być podpisana przez osobę (osoby) uprawnioną do reprezentowania wykonawcy na zewnątrz (pieczątka służbowa i podpis) zgodnie z postanowieniami aktualnego rejestru sądowego (wpisem do ewidencji działalności gospodarczej) lub przez osobę (osoby) posiadającą stosowne pełnomocnictwo. W ofercie jednego z wykonawców na formularzu ofertowym widniała pieczątka imienna p. Henryka M. - osoby upoważnionej do reprezentowania konsorcjum, natomiast brakowało jego podpisu.
Zamawiający stwierdził, że „brak prawidłowego własnoręcznego podpisania oferty nie może być konwalidowany w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, skutkuje bowiem brakiem zachowania pisemnej formy oferty i powoduje konieczność jej odrzucenia na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1.” Zamawiający odwołał się również do postanowień specyfikacji, w której zastrzeżono rygor nieważności oferty niezawierającej własnoręcznego podpisu.
Wykonawca wniósł odwołanie. Wskazał, że w sprawach nieuregulowanych ustawą Pzp, zgodnie z art. 14 ustawy Pzp, mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego. Z kolei Kodeks cywilny przy interpretacji poszczególnych oświadczeń budzących wątpliwości interpretacyjne posługuje się tzw. teorią woli. Zgodnie z przywołaną regulacją art. 60 Kc, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej. Wolą odwołującego było złożenie oferty na warunkach określonych przez zamawiającego. Dlatego brak podpisów na niektórych stronach formularza ofertowego nie może stanowić podstawy do odrzucenia oferty. Brak ten nie wpływa bowiem w żadnym wypadku na treść złożonej oferty i nie może stanowić podstawy do jej odrzucenia.
Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że ofertę należy badać w dwóch aspektach:
Komentarz eksperta
Artykuł 82 ust. 2 ustawy Pzp jednoznacznie przesądza o tym, że oferta musi zostać złożona w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Jedyne odstępstwo od tej zasady to możliwość złożenia, za zgodą zamawiającego, oferty w postaci elektronicznej opatrzonej bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.
Minimalne wymagania dla zachowania formy pisemnej zostały określone w art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym tego rodzaju dokument powinien zostać opatrzony własnoręcznym podpisem osoby składającej oświadczenie woli. Brak podpisu w przypadku oferty, dla której zastrzeżono formę pisemną, na mocy art. 73 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 82 ust. 2 Pzp, skutkuje jej bezwzględną nieważnością.