Czy specyfikacja istotnych warunków zamówienia jest chroniona prawem autorskim? (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 25.11.2009

Powielanie specyfikacji może być uznane za kradzież cudzej myśli, niedozwoloną przez prawo autorskie (wyrok Sądu Najwyższego z 27 lutego 2009 r.; sygn. akt V CSK 337/08).

Pewien zamawiający zarzucił innemu zamawiającemu, że naruszył jego prawa autorskie do specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
Jednak sąd apelacyjny oddalił apelację. Uznał, że siwz nie stanowi utworu w rozumieniu art. 1 ustawy o prawie autorski i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r. nr 90, poz. 631 ze zm.).
Specyfikacja jest wytworem skonkretyzowanym co do treści i formy w granicach art. 36 ustawy Pzp.
Zdaniem sąd apelacyjnego, nawet gdyby przyjąć, że siwz ma charakter utworu, to nie podlega ochronie z uwagi na to, że stanowi materiał urzędowy w rozumieniu art. 4 pkt 2 Prawa autorskiego.
Zamawiający złożył skargę kasacyjną. Twierdził, że został naruszony art. 1 ust. 1 oraz art. 4 pkt 2 ustawy Prawa autorskiego, przez uznanie, że siwz nie stanowi utworu, lecz jest materiałem urzędowym.

Sąd Najwyższy orzekł, że aby ustalić, czy siwz jest utworem, należy ocenić, czy posiada cechy indywidualności.
Jednak aby ocenić stopień indywidualności określonego wytworu intelektu, należy uwzględnić rodzaj dzieła.
Inne przesłanki należy uwzględnić w przypadku badania dzieła literackiego, inne natomiast w odniesieniu do utworu o charakterze referencyjnym, jakim jest siwz.
W przypadku specyfikacji należy uwzględnić:

  • dobór słownictwa i składni,
  • układ poszczególnych kwestii,
  • sposób formułowania śródtytułów.
Przepis 36 ustawy Pzp determinuje wyłącznie minimalną treść siwz. Pozostawia do swobodnego uznania jego twórcy:
  • układ poszczególnych elementów,
  • sposób formułowania myśli (słownictwo, składania),
  • formę wyrazu,
  • dobór elementów fakultatywnych,
  • także takich, które nie są przewidziane w tym przepisie.
Pozostawia twórcy takiego utworu dostatecznie dużą swobodę w zakresie opisu przedmiotu zamówienia i sposobu przygotowania oferty, a także opisu kryteriów, którymi zamawiający będzie się kierował przy wyborze oferty.
A zatem nie pozbawia możliwości takiego ukształtowania treści tego dokumentu, które spowoduje powstanie dzieła zawierającego w sobie cechy twórcze, spełniające wymóg indywidualności.
Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że utworem podlegającym ochronie prawno-autorskiej jest każde dzieło, jeśli przynajmniej pod względem formy wskazuje pewne elementy twórcze, choćby minimalne (wyrok SN z 31 marca 1953 r.; sygn. akt II C 834/52).
Za przedmiot prawa autorskiego Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach uznawał m.in.:
  • instrukcje bhp,
  • instrukcje dla obsługiwania maszyn czy
  • rozkłady kolejowe.
Nie można również kwalifikować spornej specyfikacji jako materiału urzędowego. Do materiałów urzędowych można zaliczyć materiały pochodzące od urzędu lub innej instytucji wykonującej zadania publiczne (art. 4 ust. 2 prawa autorskiego).
Przez procedurę urzędową należy rozumieć postępowanie toczące się przed organami wymiaru sprawiedliwości, organami administracji publicznej lub innymi organami powołanymi do podejmowania decyzji władczych, mających wpływ na sytuacje prawną jednostki. Wszczęcie postępowania o zamówienie publiczne, które prowadzi do zawarcia umowy, uruchamia postępowanie o charakterze cywilnoprawnym i do czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. O procedurze urzędowej można mówić dopiero wówczas, gdy zaczyna ona toczyć się przed Prezesem UZP.
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi apelacyjnemu.

Podstawa prawna

  • art. 36 ustawy Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 223, poz. 1655 ze zm.);.
  • art. 1, art. 4 pkt 2 ustawy o prawie autorski i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r. nr 90, poz. 631 ze zm.).
Autor:

Klaudyna Saja

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Prawnik specjalizujący się w prawie zamówień publicznych. Jest redaktor naczelną publikacji z zakresu zamówień publicznych. Autorka komentarzy do wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.