odpowiedzialność dyscyplinarna

 Jak odpowiada osoba, która naruszyła dyscyplinę finansów publicznych

Naruszenie dyscypliny finansów publicznych w zamówieniach publicznych – przykłady, kary, kto odpowiada

Naruszenie dyscypliny finansów publicznych w zamówieniach publicznych dotyczy osób działających po stronie zamawiającego, którym można przypisać winę za niezgodne z Pzp działania lub zaniechania. Odpowiedzialność wynika z ustawy z 17 grudnia 2004 r. i może obejmować m.in. karę pieniężną, naganę lub zakaz pełnienia funkcji. W artykule wyjaśniamy, kto odpowiada za naruszenia, kiedy dochodzi do naruszenia dyscypliny finansów publicznych oraz jakie sankcje przewidują przepisy.

W tym artykule

1. Kto ponosi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w zamówieniach publicznych?
Odpowiedzialność ponoszą osoby działające w strukturze zamawiającego, które dopuściły się naruszenia lub wydały polecenie jego wykonania – o ile można im przypisać winę (art. 19 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych dalej: u.n.d.f.p.). Kluczowe znaczenie ma możliwość działania zgodnie z przepisami w konkretnej sytuacji.

2. Kiedy dochodzi do naruszenia dyscypliny finansów publicznych w zamówieniach publicznych?
Do naruszenia dochodzi, gdy działanie lub zaniechanie jest niezgodne z przepisami Pzp i mieści się w katalogu z art. 17 u.n.d.f.p. Będzie to np.:

  • nieprawidłowy opis przedmiotu zamówienia ograniczający konkurencję,
  • nieopublikowanie wymaganych ogłoszeń,
  • nieuprawnione dzielenie zamówień,
  • udzielenie zamówienia z naruszeniem trybu.

Nie każde uchybienie stanowi naruszenie – znaczenie ma m.in. możliwość przypisania winy danej osobie.

3. Jakie kary grożą za naruszenie dyscypliny finansów publicznych?
Kary określone w art. 31 u.n.d.f.p. obejmują:

  • upomnienie,
  • naganę,
  • karę pieniężną (od 0,25 do 3-krotności wynagrodzenia),
  • zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi (od 1 do 5 lat).

4. Jak wygląda stwierdzenie winy za naruszenie dyscypliny finansów publicznych?
Mówiąc najogólniej, winy nie przypisuje się, jeśli naruszenia nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. Kluczowe jest ustalenie, czy dana osoba miała realną możliwość działania zgodnie z przepisami. Ostateczna oceny zależy od okoliczności danego przypadku.

5. N
a jakiej podstawie prawnej ustalana jest odpowiedzialność?
Podstawą odpowiedzialności są:

  • ustawa z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych,
  • ustawa z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych.
Zobacz, jak zamawiający odpowiada za naruszenie przepisów ustawy Pzp

Zobacz, jak zamawiający odpowiada za naruszenie przepisów ustawy Pzp (cz. I)

Zamawiający jako gospodarz postępowania o udzielenie zamówienia publicznego ma prawo do ukształtowania sposobu oraz warunków jego przeprowadzenia, zgodnie z jego uzasadnionymi potrzebami. Uprawnienie to nie ma jednak charakteru absolutnego, a granicę wyznaczają przepisy ustawy Pzp. Prawidłowość każdej czynności podejmowanej przez zamawiającego (w tym również zaniechanie jej dokonania) oceniana jest w kontekście odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy Pzp. W poniższym artykule przeczytasz o odpowiedzialności zamawiającego jako instytucji. Z kolejnych części materiału dowiesz się natomiast, jak odpowiada kierownik zamawiającego i jego pracownicy oraz kiedy dochodzi do naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Sprawdź, jakie kary grożą za działania niezgodnie z przepisami Prawa zamówień publicznych.

W artykule m.in.:

  • O tym, na podstawie jakich przepisów pojawi się odpowiedzialność za naruszenia dokonane w toku postępowania, przesądza status prawny podmiotu zobowiązanego do stosowania przepisów ustawy Pzp, a innymi słowy − przynależność zamawiającego do jednej z sześciu kategorii określonych w art. 3 pkt 1−5 ustawy Pzp.
  • Odpowiedzialności określonej w dziale VII ustawy Pzp podlegają zamawiający w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy Pzp, tj. osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej obowiązana do stosowania ustawy Pzp. Sankcja za stwierdzenie naruszenia może w tym przypadku przybrać wymiar wyłącznie finansowy.
  • Ustawa Pzp zawiera w art. 200 katalog jedenastu deliktów administracyjnych, których popełnienie przez zamawiającego skutkuje pojawieniem się odpowiedzialności instytucjonalnej.
  • Wysokość kary pieniężnej została przez ustawodawcę narzucona i zależy wyłącznie od wartości zamówienia.

Zasady odpowiedzialności osób, które wykonują czynności powierzone im w przetargach

Pytanie:

Zgodnie z art. 18 ustawy Pzp za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia odpowiada kierownik zamawiającego. Za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia odpowiadają także inne osoby w zakresie, w jakim powierzono im czynności w postępowaniu oraz związane z przygotowaniem postępowania. Kierownik zamawiającego może pisemnie powierzyć wykonywanie zastrzeżonych dla niego czynności, określonych w niniejszym rozdziale, pracownikom zamawiającego.

Czy aby wicedyrektor mógł podpisywać dokumenty w ramach postępowania, musi mieć nadane pisemne upoważnienie, czy wystarczający jest ogólny zapis w regulaminie organizacyjnym jednostki, z którego wynika, że wicedyrektor zastępuje dyrektora pod jego nieobecność w zakresie wszystkich zadań?

Czy powierzenie kierownikowi zespołu zamówień publicznych podlegającemu dyrektorowi (upoważnieniem) wszystkich czynności w postępowaniu, podczas gdy wicedyrektorom nie powierzono żadnych czynności, jest prawidłowym postępowaniem? W takiej sytuacji kierownik komórki zamówień zatwierdza i ponosi odpowiedzialność za działania merytoryczne (np. opis przedmiotu zamówienia) komórek organizacyjnych wszystkich pionów (wicedyrektorów), chociaż kierownicy zespołów w tych pionach ustalają kwestie merytoryczne ze swoimi wicedyrektorami i faktyczne decyzje zapadają na tym szczeblu. Czy w takiej sytuacji istnieje możliwość zakwestionowania upoważnienia przez kierownika zamówień, jeśli poza odpowiedzialnością nie ma on żadnych faktycznych uprawnień decyzyjnych? Co może w takiej sytuacji zrobić kierownik zespołu zamówień? Czym może skutkować odmowa przyjęcia pisemnego upoważnienia do czynności przez kierownika zespołu zamówień publicznych?