W jaki sposób zamawiający powinien oceniać wyjaśnienia dotyczące rażąco niskiej ceny? (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 14.06.2010

Wykonawca składając wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny ma obowiązek wskazania nie tylko obiektywnych czynników, mających wpływ na zaoferowaną cenę, ale i dowodów na potwierdzenie tych okoliczności. Natomiast zamawiający ma obowiązek dokonania rzetelnej oceny złożonych przez wykonawcę wyjaśnień, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane w nich okoliczności (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 19 stycznia 2010 r.; sygn. akt KIO/UZP 1902/09).

Zamawiający wszczął w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia na zarządzenie i nadzór inwestorski nad budową odcinka autostrady. Zamawiający oszacował wartość zamówienia wraz z zamówieniami uzupełniającymi na kwotę 150.000.000 zł netto. Natomiast wykonawca X za realizację przedmiotu zamówienia zaoferował kwotę netto w wysokości 18.715,404 zł.
Wezwał wykonawcę X do złożenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.
W wyjaśnieniach wykonawca wskazał m.in. na posiadanie dobrze zorganizowanej i funkcjonującej od wielu lat siatki biur, dysponowanie szerokopasmową siecią teleinformatyczną z wykorzystaniem zaawansowanych narzędzi informatycznych oraz odpowiednim zapleczem techniczno-organizacyjno-logistycznym, kadrą wykwalifikowanych pracowników oraz doświadczeniem związanym z bieżącym wykonywaniem nadzorów inwestorskich.

Czy wyjaśnienia dotyczące rażąco niskiej ceny były wystarczające?


Zamawiający poinformowała wykonawców biorących udział w postępowania o wyborze oferty wykonawcy, który złożył wyjaśnienia. Jeden z wykonawców wniósł protest na tę czynność. (Uważaj! Od 29 stycznia 2010 r. środkami ochrony prawnej przysługującymi uczestnikom postępowania o zamówienie publiczne jest odwołanie do KIO oraz skarga do sądu).
Wskazał, że oferta wykonawcy, którego oferta została wybrana, powinna być odrzucona. W świetle udzielonych przez tego wykonawcę wyjaśnień dotyczących zarzutu rażąco niskiej ceny nie sposób uznać, że wskazane przez niego okoliczności stanowiły obiektywne czynniki mające wpływ na wysokość ceny (art. 90 ust. 2 ustawy Pzp). Sprawa trafiła do Krajowej Izby Odwoławczej.


Jak wykonawca może udowodnić, że wskazana przez niego cena nie jest rażąco niska?


KIO uznała, że cena przedstawiona przez wykonawcę X odbiegała od oszacowanej kwoty zamówienia. Niemniej jednak cena nawet znacząco odbiegająca od szacunkowej wartości zamówienia czy nawet cen innych wykonawców nie musi być ceną rażąco niską.
Wykonawca, który składa wyjaśnienie w zakresie rażąco niskiej ceny, powinien bowiem wskazać, co spowodowało obniżenie ceny, jak również w jakim stopniu wskazany czynnik wpłynął na jej obniżenie. Udzielone wyjaśnienia mają bowiem potwierdzić, że złożona oferta jest rzetelnie przygotowana, a cena prawidłowo oszacowana.
Tymczasem wykonawca udzielił tak ogólnikowych wyjaśnień, że mogły one dotyczyć niemal każdego dowolnie wybranego postępowania. Wskazuje on m.in. na duże doświadczenie zdobyte podczas zakończonych usług nadzoru. Jednak doświadczenie takie musiał posiadać każdy z wykonawców, aby móc ubiegać się o przedmiotowe zamówienie. Perfekcyjna organizacja prac budowlanych oraz stała współpraca ze wskazanym personelem w świetle braku wypełnienia w złożonej ofercie informacji dotyczącej personelu kluczowego także rodzi wątpliwości co do tego stwierdzenia.
Dobrze zorganizowana i funkcjonująca od lat sieć biur wyposażonych m.in. w szerokopasmową sieć teleinformatyczną oraz odpowiednie zaplecze techniczno- organizacyjno-logistyczne nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że w nie mamy do czynienia z rażąco niską ceną.

Posiadanie na terenie budowy dobrze prosperującego biura, dysponowania szerokopasmową siecią teleinformatyczną z wykorzystaniem zaawansowanych narzędzi informatycznych, dysponowanie zapleczem techniczno-organizacyjno-logistycznym, dysponowanie kadrą wykwalifikowanych pracowników etatowych oraz doświadczenie związane z bieżącym wykonywaniem kontraktów podobnych nie stanowią obiektywnych czynników, które mogły mieć istotny wpływ na obniżenie wysokości ceny oferty. Czynniki te powinny być bowiem uwzględnione w ofercie każdego wykonawcy, ponieważ tego rodzaju przedsięwzięcia nie mogą być realizowane bez dysponowania odpowiednim zapleczem techniczno- organizacyjnym i logistycznym, siecią informatyczną, wykwalifikowanymi pracownikami i doświadczeniem w realizowaniu podobnych kontraktów (wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 8 listopada 2007 r.; sygn. akt Ga 294/06).

Wykonawca złożył wyjaśnienia, jednak zamawiający powinien dokonać ich oceny, a przede wszystkim ustalić, czy:

  • mają one charakter czynników obiektywnych,
  • są spójne i
  • dostatecznie wyjaśniają powstałe wątpliwości.
Niedostateczne wyjaśnienia stanowią bowiem podstawę odrzucenia oferty. Same wyjaśnienia, a tym bardziej zawierające tak niekonkretne i ogólnikowe stwierdzenia, jakich wykonawca X użył, można uznać za niezłożone.
Autor:

Klaudyna Saja