Rażąco niska cena – kiedy zamawiający powinien wezwać wykonawcę do wyjaśnień

Stan prawny na dzień: 25.02.2015

Subiektywne przekonanie danego wykonawcy o wystąpieniu rażąco niskiej ceny i wymuszanie na zamawiającym podjęcia procedury wyjaśnień zaoferowanej ceny nie znajduje potwierdzenia w przepisach ustawy Pzp. Składanie ofert z ceną niższą od wartości oszacowanej przez zamawiającego jest w postępowaniach przetargowych zjawiskiem naturalnym, które nie może być automatycznie postrzegane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do rzetelności kalkulacji ceny (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 25 września 2014 r.; sygn. akt KIO 1859/14).

Stan faktyczny

Zamawiający prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia na modernizację i rozbudowę gospodarki wodno-ściekowej.

Wykonawca X złożył odwołanie, w którym zarzucił zamawiającemu naruszenie:

  • art. 7 ust. 1 ustawy Pzp w zakresie przeprowadzenia postępowania w sposób nie zapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców,
  • art. 7 ust. 3 ustawy Pzp w zakresie udzielenia zamówienia wykonawcy, który został wybrany niezgodnie z przepisami ustawy Pzp,
  • art. 90 ust. 1 ustawy Pzp w zakresie nie ustalenia, czy oferta złożona przez wykonawcę Y zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia,
  • art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp w zakresie nie odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Stanowisko KIO

Krajowa Izba Odwoławcza (dalej: KIO) uznała, iż odwołanie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Izba stwierdziła, że odwołujący wykonawca posłużył się prostym zestawieniem kwot wartości przeznaczonych na realizacje zamówienia oraz zaoferowanych przez siebie cen i wskazaniem różnic procentowych. W niniejszym postępowaniu złożono tylko dwie oferty, zatem trudno mówić o ofercie odwołującego, jako racjonalnej podstawie do wyliczenia średniej cen w postępowaniu, która ewentualnie mogłaby stanowić punkt odniesienia do porównania – stwierdził skład orzekający. Ponadto oprócz informacji na temat doświadczenia własnego oraz znajomości topografii terenu, na którym realizowana będzie inwestycja, wykonawca nie przedstawił argumentacji uzasadniającej odrzucenie najtańszej i najkorzystniejszej oferty oraz podjęcie przez zamawiającego decyzji skutkującej wydatkiem wyższym o ponad 1,5 miliona złotych. Odwołujący pominął fakt, iż zamawiający dochowując zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania musi dokonać oceny ofert na podstawie postanowień siwz, a także wiedzy na temat swoich własnych doświadczeń w zakresie możliwości realizacji podobnych zamówień.

Nie przedstawiono żadnych dowodów, na okoliczność, że druki wykonawca nie jest w stanie zgodnie z wymaganiami zamawiającego wykonać zamówienie. Określone przez zamawiającego wymagania co do sposobu obliczenia ceny wskazują na jej ryczałtowy charakter. Zgodnie ze specyfikacją cena podana w ofercie ma obejmować:

  • wszystkie koszty związane z terminowym i prawidłowym wykonaniem przedmiotu zamówienia oraz warunkami i wytycznymi stawianymi przez zamawiającego, odnoszące się do przedmiotu zamówienia,
  • zysk wykonawcy oraz
  • wszystkie wymagane przepisami podatki i opłaty w tym VAT.

Jak wskazał wybrany w postępowaniu wykonawca – składają ofertę można dowolnie kreować ceny w niej zawarte, chyba że stanowią one czyn nieuczciwej konkurencji lub są cenami nierealnymi, za które nie można wykonać zamówienia. Zatem opieranie zarzutu na okoliczności, iż wycena dokonana przez zamawiającego lub odwołującego jest wyższa od zaoferowanej przez wykonawcę ceny ofertowej nie przesądza o rażąco niskiej cenie a istniejące różnice należy zatem uznać za zjawisko rynkowe.

Subiektywne przekonanie danego wykonawcy o wystąpieniu rażąco niskiej ceny i wymuszanie na zamawiającym podjęcia procedury wyjaśnień zaoferowanej ceny nie znajduje potwierdzenia w przepisach ustawy Pzp. Składanie ofert z ceną niższą od wartości oszacowanej przez zamawiającego jest w postępowaniach przetargowych zjawiskiem naturalnym, które nie może być automatycznie postrzegane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do rzetelności kalkulacji ceny. Zastosowanie procedury określonej art. 90 ust. 1 ustawy Pzp pozostaje decyzją zamawiającego, która jednak powinna być osadzona w realiach konkretnego postępowania.

Wobec przedstawionej argumentacji, Krajowa Izba Odwoławcza nie znalazła podstaw naruszenia art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, a w konsekwencji również art. 7 oraz art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp.

Autor:

Klaudyna Saja-Żwirkowska