Kiedy można uznać, że cena jest rażąco niska? (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 22.01.2010

Wyjaśnienia wykonawcy dotyczące niskiej ceny oferty podlegają ocenie. Jeżeli na podstawie dokonanej oceny zamawiający przyjmie, że cena oferty nie może być uznana za rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia, jest zobowiązany poddać ofertę dalszej ocenie merytorycznej. Jednak informacja, że cena zaoferowana jest wynikiem wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla odwołującego i nie stanowi rażąco niskiej ceny, nie może być podstawą do stwierdzenia, że zaoferowana cena nie jest ceną rażąco niską (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 15 stycznia 2009 r.; sygn. akt KIO/UZP 1524/08).

Zamawiający prowadził postępowanie na dostawę przełączników sieciowych. W postępowaniu złożono 7 ofert. Zamawiający wezwał 3 wykonawców, którzy zaoferowali ceny o około 50% niższe niż wartość zamówienia oszacowana przez zamawiającego, do złożenia wyjaśnień (art. 90 ust. 1 ustawy Pzp). W wyniku postępowania protestacyjnego zamawiający powtórzył czynność badania i oceny ofert oraz wezwał do udzielenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. Pismo zawierało pouczenie, że zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp zamawiający odrzuci ofertę wykonawcy, który nie złoży wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdzi, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.
W odpowiedzi wykonawca X złożył pismo, z którego wynikało, że cena zaoferowana była wynikiem wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia.
Zamawiający odrzucił ofertę tego wykonawcy. Przyjął, że wyjaśnienia odwołującego są niewystarczające.

Oferta zawierała rażąco niską cenę

Zamawiający może odrzucić ofertę, jeżeli wykonawca nie złożył wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Zdaniem wykonawcy żadna z tych przesłanek się nie spełniła. W złożonych wyjaśnieniach została wskazana przyczyna zaoferowania określonej w ofercie ceny w wyniku specjalnych warunków dostępnych dla wykonawcy. Wykluczyło to pierwszą podstawę do odrzucenia oferty. Wykonawca dodał, że szczegółowe wyjaśnienie możliwości zaoferowania takiej ceny nie było możliwe z uwagi na ochronę pewnych informacji posiadających wartość gospodarczą, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.
Zamawiający oddalił protest. Jego zdaniem wykonawca w odpowiedzi na żądanie przez zamawiającego wyjaśnień odnoście do ceny nie wskazał, jakiego rodzaju sprzyjające warunki miały wpływ na zaoferowaną cenę. Stwierdził jedynie, że cena zaoferowana była wynikiem wyjątkowo sprzyjających warunków wykonania zamówienia.
Ograniczenie zasady jawności dotyczyć może wyłącznie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert, zastrzegł, że nie mogą być one udostępnione.
Składając wyjaśnienia, mógł zastrzec informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, przesyłając je w zamkniętej kopercie z oznaczeniem „tajemnica przedsiębiorstwa”. Wykonawca X wniósł odwołanie.

Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że zamawiający podjął działanie zmierzające do wyjaśnienia kwestii wysokości ceny zaoferowanej przez odwołującego w sposób całkowicie uzasadniony. Ceny 4 ofert złożonych w postępowaniu były zbieżne z wartością zamówienia lub też nie odbiegały od niej w znaczący sposób. Zdaniem KIO oznaczało to, że wartość zamówienia została oszacowana z należytą starannością oraz z uwzględnieniem warunków rynkowych. Dlatego zaoferowana przez odwołującego cena mogła wzbudzić uzasadnione wątpliwości zamawiającego co do jej rzetelności.

Wyjaśnienia wykonawcy nie były wystarczające!

Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że formalnie wyjaśnienia zostały złożone, jednak pod względem treści z pewnością pismo nie zawierało szczegółowych wyjaśnień. Wzywając do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający nie ma obowiązku wskazywać wykonawcy, jakie dokumenty lub inne dowody należy złożyć. To zadaniem wykonawcy i w jego interesie jest, aby wyjaśnienia były przekonujące i zlikwidowały wątpliwości co do wysokości zaoferowane ceny.
A zatem decyzja zamawiającego o odrzuceniu oferty wykonawcy X nie naruszyła art. 90 ust. 3 ustawy Pzp.
Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy:

  • który nie złożył wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny lub jeżeli
  • dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.
W ocenie Izby fakt złożenia lub niezłożenia wyjaśnień należy oceniać od strony materialno-technicznej, tj. jako dostarczenie do zamawiającego przez wykonawcę w stosownym terminie pisma w odpowiedzi na wezwanie. Następnie wyjaśnienia podlegają ocenie i jeżeli na podstawie dokonanej oceny zamawiający przyjmie, że cena oferty nie może być uznana za rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia, jest zobowiązany poddać ofertę dalszej ocenie merytorycznej.
Autor:

Klaudyna Saja