Co może być wskazówką dla zamawiającego, że cena może być rażąco niska?

Stan prawny na dzień: 21.11.2011

Podstawowym kryterium oceny, czy oferta zawiera rażąco niską cenę, jest stosunek ceny oferty do wartości przedmiotu zamówienia. Relacja taka jest dla zamawiającego wskazówką, że cena może być rażąco niska (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 30 września 2010r.; sygn. akt KIO 2014/10).

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na usługi w zakresie konserwacji i bieżącego utrzymania sygnalizacji świetlnej. Jeden z wykonawców biorących udział w postępowaniu wniósł odwołanie wobec czynności wyboru oferty najkorzystniejszej. Zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 4, art. 90 ust. 3 i art. 91 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy Pzp.
Wniósł o unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert oraz dokonanie odrzucenia wybranej oferty złożonej przez wykonawcę X.
Cena najkorzystniejszej oferty, a kwota, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na zamówienie
Uzasadniając zarzuty odwołujący stwierdził, że nastąpił wybór oferty wykonawcy X zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Wskazał, że ceny dla zadania nr 1 w wysokości 190 320 zł oraz dla zadania nr 2 w wysokości 121 548, 60 zł stanowią odpowiednio 43% i 39% kwoty, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zadań, oraz 49% i 59% ceny kolejnej oferty tj. odwołującego.
Stwierdził, że odpowiedź wykonawcy na wezwanie zamawiającego nie zawierała wyjaśnień wskazujących na obiektywne czynniki zezwalające na skalkulowanie ceny na tak niskim poziomie i brak jest szczegółowej kalkulacji cenowej dla każdego z zadań. W ocenie odwołującego nie stanowią wyjaśnień stwierdzenia, że część pozycji wymienionych w kosztorysach ofertowych znajduje się na stanie magazynowym, oraz, że w ramach negocjacji cenowych z producentami możliwe jest uzyskanie rabatów.
Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania stwierdzając, że po otrzymaniu wyjaśnień od wykonawcy oraz biorąc pod uwagę znane mu porównywalne ceny rynkowe miał podstawy przyjąć, że cena oferty wykonawcy X nie jest rażąco niska.
Wykonawca X wnosząc o oddalenie odwołania stwierdził, że cena została skalkulowana prawidłowo, a zaoferowane ceny są wiarygodne i realistyczne w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień. Zauważył, że zestawienie i samo porównanie ceny ofert z kwotami przeznaczonymi przez zamawiającego nie decyduje o ocenie ceny jako rażąco niskiej.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdza, że z art. 90 ustawy Pzp wynika, że ustawa przyjmuje zasadę, iż podstawowym kryterium oceny, czy oferta zawiera rażąco niską cenę, jest stosunek ceny oferty do wartości przedmiotu zamówienia. Relacja taka jest dla zamawiającego wskazówką, że cena może być rażąco niska. Stosownie do treści przepisu, zamawiający w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zwraca się w formie pisemnej do wykonawcy o udzielenie w określonym terminie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.
Ceny zaoferowane przez wybranego wykonawcę uzasadniały żądanie złożenia przez wykonawcę wyjaśnień
Zamawiający mając zatem podstawy do wszczęcia procedury przewidzianej w art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, zwrócił się o złożenie wyjaśnień wskazując, że do wyjaśnień należy załączyć szczegółową kalkulację cenową sporządzoną dla poszczególnych zadań.
W odpowiedzi wykonawca złożył kosztorys zawierający 22 pozycje rodzajów napraw tożsame ze wskazanymi w ofercie. Poszczególne ceny za wykonanie usług podane w kosztorysie są zgodne z cenami oferty. Jako element cenotwórczy wskazano jednostkowe ceny materiału. Ponadto dla poszczególnych pozycji podano nazwę producenta lub dostawcy, przy czym dla ośmiu pozycji stwierdzono dodatkowo w rubryce producenta lub dostawcy: „stan magazynowy". Do wyjaśnień załączono fragmenty cenników i ofert cenowych kilku Izba przyznała rację odwołującemu, iż stwierdzenie, że wykonawca dysponuje określonymi materiałami posiadając je we własnym magazynie jest niewystarczające i nie stanowi merytorycznego wyjaśnienia wartości tych materiałów. Należy przy tym zauważyć, że dla tej pozycji zamawiający przyjął zarówno w zadaniu 1 jak i 2 kwotę 6 720 zł, natomiast odwołujący kwotę 3900 zł. Izba uznała w zakresie tego elementu za wiarygodne twierdzenie o możliwości wykonania usługi za cenę podaną w ofercie z uwzględnieniem w tej cenie kosztu zakupu materiału podanego w dowodzie z dokumentu złożonego na rozprawie. Izba stoi na stanowisku, że ocena ceny ofertowej pod kątem ustalenia, czy jest ona rażąco niska odnosi się co do zasady, do ceny oferty, a nie jej poszczególnych składników cenotwórczych. Jednocześnie jednak należy wziąć pod uwagę elementy mające wpływ na wysokość ceny (art. 90 ust. 1 ustawy Pzp). W ocenie KIO zamawiający prawidłowo uwzględnił wyjaśnienia wykonawcy jako potwierdzające, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, mimo iż odbiega ona znacznie od oszacowanego przedmiotu zamówienia.

Autor:

Klaudyna Saja-Żwirkowska
prawnik redaktor naczelna publikacji o tematyce zamówień publicznych