Niewłaściwa stawka VAT w ofercie - co zrobić

Stan prawny na dzień: 10.02.2011

Wykonywanie robót budowlanych powinno być traktowane do celów podatkowych jako jedna całość, do której zastosowanie powinna mieć jedna stawka podatkowa, bez obłożenia poszczególnych czynności składających się na te roboty różnymi stawkami podatkowymi (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 17 grudnia 2010 r.; sygn. akt KIO 2615/10).

Zamawiający prowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na rozbudowę budynku koszarowego. Poinformował jednego z wykonawców o odrzuceniu jego oferty. Jako podstawę odrzucenia oferty wskazał zastosowanie przez wykonawcę niewłaściwej stawki VAT. Wykonawca, którego oferta została wybrana, zastosował 7% stawkę VAT na całe zamówienie.
Natomiast odwołujący ustalając wartość brutto ofertowych robót w swojej kalkulacji, przyjął dwie stawki VAT:
7% - do prac budowlanych (architektura, konstrukcja i roboty rozbiórkowe oraz wyposażenie użytkowe), zieleni oraz wykonania wewnętrznych instalacji (elektrycznej, co, wod.-kan., wentylacyjnej i klimatyzacji oraz teletechniki),
22% - do zewnętrznej instalacji elektrycznej oraz przyłączy do budynku (wody, kanalizacji deszczowej, sanitarnej i cieplnej), robót drogowych i zagospodarowania terenu.
Powyższa kalkulacja wartości brutto ofertowych robót była w ocenie wykonawcy zgodna z aktualnym wówczas stanem prawnym.

Zamawiający w wyjaśnieniach do siwz zaznaczył, że budynek, objęty przedmiotem zamówienia, a zatem obiekt o funkcji internatowo-hotelowej wraz z wyposażeniem zakwalifikowany został, wedle Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, w klasie 1130. Ustalenie stawki VAT, w oparciu o powyższą informację, zamawiający pozostawił wykonawcom.
Wykonawca wniósł odwołanie. Zarzucił zamawiającemu rażące naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych: art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 87 ust. 2 pkt 3, art. 89 ust. 1 pkt 6, art. 91 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2. Jego zdaniem stawka VAT 7% nie odnosi się do robót wykonywanych poza bryłą (architekturą) budynku, nawet wówczas gdy są one bezpośrednio związane z budynkiem, do którego stosuje się stawkę 7%.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że zamawiający zawarł w siwz zapis, zgodnie z którym wykonawcy powinni ustalić stawkę VAT na podstawie uzyskanych danych, wskazując równocześnie zakwalifikowanie obiektu do klasy 1130 w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Zamawiający w toku postępowania zmienił zawartą w specyfikacji kwalifikację obiektu z 1211 na 1130. Kwalifikacja ta została dokonana w odpowiedzi na zapytanie jednego z wykonawców, który wskazał, że roboty budowlane związane z obiektami zakwalifikowanymi do klasy 1211 objęte są VAT wg stawki 22%. Zamawiający zmienił kwalifikację obiektu na klasę 1130. Wskazuje to, że dokonana zmiana klasyfikacji obiektu związana była z intencją zamawiającego objęcia robót budowlanych inną stawką niż stawka podstawowa 22%. A zatem do obiektu zamawiającego zastosowanie mogła mieć wyłącznie stawka 7%. Zmiana klasyfikacji obiektu stanowiła więc wytyczne przekazane przez zamawiającego wykonawcom w zakresie zastosowania właściwej stawki VAT do robót budowlanych wykonywanych w obiekcie.

Dla robót budowlanych jedna stawka
Orzecznictwo ETS i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazuje, że wykonywanie robót budowlanych powinno być traktowane do celów podatkowych jako jedna całość, do której zastosowanie powinna mieć jedna stawka podatkowa, bez obłożenia poszczególnych czynności składających się na te roboty różnymi stawkami podatkowymi. W świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, nawet w przypadku usług kompleksowych składających się z kilku czynności, w sytuacji gdy czynności te w aspekcie gospodarczym tworzą jedną całość i rozdzielenie ich miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te czynności czy świadczenia stanowią jednolite świadczenie dla celów VAT (wyrok C-41/04). A zatem brak było podstaw do uznania zarzutu odwołującego za zasadny.

Stanowisko ETS wskazane w powyższym wyroku jest powszechnie uznawane przez nasze krajowe sądownictwo administracyjne. Można również uznać, że jednolite świadczenie występuje w przypadku, gdy dwa lub więcej elementy albo dwie lub więcej czynności dokonane przez podatnika są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny.
Jedno świadczenie występuje w przypadku, gdy najmniej dwa elementy albo co najmniej dwie czynności dokonane przez podatnika na rzecz klienta są tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno nierozerwalne świadczenie gospodarcze, którego dzielenie miałoby charakter sztuczny (wyrok WSA w Warszawie z 10 grudnia 2009 r., sygn. III SA/Wa 1022/09).

Autor:

Małgorzata Niezgoda-Kamińska
specjalista ds. zamówień publicznych