Jak uniknąć wątpliwości co do sposobu poprawienia omyłki rachunkowej? (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 29.07.2009

Przez omyłkę rachunkową w obliczeniu należy rozumieć omyłkę w przeprowadzeniu rachunków na liczbach przy obliczaniu ceny, a więc omyłkę w trakcie dokonywania działania matematycznego. Omyłka taka musi jednak mieć charakter oczywisty (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 3 grudnia 2008 r.; sygn. akt KIO/UZP 1337/08).

Zamawiający prowadził postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego na dostawę 166 sekcji obudowy zmechanizowanej.
Postanowił w siwz, że cena brutto za realizację całego przedmiotu zamówienia, określona w ofercie, musi być:

  • podana liczbowo i słownie,
  • wyrażona w złotych polskich z wyodrębnieniem stawki VAT w %.
Zamawiający określił, że cenę należy ustalić jako cenę brutto za realizację całego przedmiotu zamówienia i ująć w niej wszystkie koszty, których poniesienie niezbędne jest dla prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia. 
Zamawiający wskazał, że poprawi w tekście oferty omyłki rachunkowe w obliczeniu ceny na zasadach określonych w art. 88 ustawy Pzp.
Jedynym kryterium oceny ofert była cena brutto za realizację całego przedmiotu zamówienia.
Wykonawca X w ofercie podał, że cena brutto za realizację całego przedmiotu zamówienia wynosi: 45.445.000 zł (słownie złotych: trzydzieści pięć milionów pięćset osiemdziesiąt sześć tysięcy sto osiemdziesiąt złotych), a stawka VAT w 22%.
W dniu 20 października 2008 r. zamawiający poinformował wykonawców o poprawieniu omyłki w ofercie wykonawcy X , jako:
  • oczywistej omyłki rachunkowej (art. 87 ust. 2 ustawy Pzp po nowelizacji z 4 września 2008 r.) oraz
  • omyłki polegającej na niezgodności ceny ryczałtowej podanej liczbą z ceną podaną słownie (art. 88 ust.1 pkt 3 lit. B ustawy Pzp sprzed nowelizacji).
Wykonawca X zgodził się na poprawienie tej omyłki.
Na tę czynność zamawiającego wniósł protest jeden z wykonawców.
Wskazał, że ma interes prawny we wniesieniu protestu, gdyż przed poprawieniem omyłki w ofercie to jego oferta była ofertą z najniższą ceną i powinna być wybrana.
Zaznaczył, że zmiana treści oferty przez zamawiającego w ofercie wykonawcy X nie jest poprawieniem omyłki rachunkowej.
Według protestującego wykonawcy zamawiający nie powinien poprawiać omyłki w ofercie wykonawcy X, ponieważ  prowadziło to do zmiany treści oferty.
Zamawiający rozstrzygnął protest przez jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wykonawca X w ofercie podał cenę za realizację całego przedmiotu zamówienia, która wynosiła 45.445.000 zł, natomiast słownie wpisał „trzydzieści pięć milionów pięćset osiemdziesiąt sześć tysięcy sto osiemdziesiąt złotych. Z uwagi na rozbieżność w cenie podanej cyfrowo i słownie zastosował art. 88 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Pzp i poprawił cenę wpisując kwotę wyrażoną słownie w miejsce dotychczasowej kwoty cyfrowej. Zamawiający powołał się na ugruntowane w tej kwestii stanowisko doktryny oraz na nowelizację ustawy Pzp z 4 września 2008 r. Stwierdził, że nie ma podstaw do odrzucenia oferty, która zawiera omyłki rachunkowe w obliczeniu ceny, których nie można poprawić na podstawie art. 88 ustawy Pzp.
Jednak protestujący wykonawca nie zgodził się z rozstrzygnięciem protestu i wniósł odwołanie.

Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że zamawiający nie naruszył art. 88 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy poprzez jego zastosowania do oferty wykonawcy X.
Ponadto Izba przyznała zamawiającemu rację co do tego, że art. 88 ustawy zawiera definicję omyłek rachunkowych w obliczeniu ceny, które podlegają poprawieniu.
W stanie prawnym obowiązującym na dzień dokonywania poprawienia omyłki rachunkowej w ofercie ustawodawca rozróżniał dwa rodzaje omyłek rachunkowych:

  • omyłki rachunkowe nadające się do poprawienia oraz
  • omyłki rachunkowe nie nadające się do poprawienia (art. 87 ust. 2 i 88 ustawy Pzp).
Tym samym, skoro ustawodawca przewidział jako omyłkę rachunkową rozbieżność ceny ryczałtowej podanej słownie i podanej liczbą, to Zamawiający obowiązany był zastosować się do określonego w art. 88 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Pzp sposobu jej poprawienia.

Określony w uchylonym przepisie art. 88 ustawy Pzp katalog sytuacji, w których mogłeś dokonywać omyłek rachunkowych był swoistym instruktażem w kwestii sposobu ich poprawy. Obecnie w związku z brakiem jednoznacznych reguł w tym zakresie, aby uniknąć wielu wątpliwości, których nie będziesz w stanie wyjaśnić w oparciu o przepis art. 87 ust. 2 ustawy Pzp każdorazowo w siwz powinieneś wprowadzać reguły, którymi będziesz kierował się w trakcie oceny ofert w przypadku dokonywania poprawy oczywistych omyłek rachunkowych.

Autor:

Klaudyna Saja

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Prawnik specjalizujący się w prawie zamówień publicznych. Jest redaktor naczelną publikacji z zakresu zamówień publicznych. Autorka komentarzy do wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.