OGŁOSZENIE O DOBROWOLNEJ PRZEJRZYSTOŚCI EX ANTE

Ogłoszenie ex ante ma – co do zasady – charakter dobrowolny i nie prowadzi samo w sobie do wyboru wykonawcy ani zawarcia umowy. Obowiązek publikacji ogłoszenia ex-ante występuje jedynie w przypadku zamówień in-house udzielanych zgodnie z art. 216 ust. 1 pkt 11–14 ustawy Pzp.

Istotą ogłoszenia ex ante jest zapewnienie potencjalnym wykonawcom wcześniejszego dostępu do informacji o planowanym zamówieniu, w szczególności o jego przedmiocie, zakresie lub przewidywanych warunkach realizacji.

Ogłoszenie o dobrowolnej przejrzystości ex ante jest jednym z instrumentów służących zwiększeniu transparentności w systemie zamówień publicznych. Pozwala zamawiającemu na wcześniejsze poinformowanie rynku o planowanych działaniach jeszcze przed wszczęciem formalnego postępowania o udzielenie zamówienia.

Podstawą prawną publikacji ogłoszenia ex ante jest:

• art. 208 ust. 2 i art. 302 ustawy Pzp (negocjacje bez ogłoszenia), zgodnie z którym zamawiający, po wszczęciu postępowania, może przekazać do publikacji Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej lub zamieścić w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy,
• art. 213 ust. 2 ustawy Pzp (możliwość publikacji ogłoszenia ex ante w trybie z wolnej ręki dla wartości zamówienia równej lub przekraczającej progi unijne), zgodnie z którym zamawiający, po wszczęciu postępowania, może przekazać do publikacji Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy, z uwzględnieniem art. 216 ust. 1 ustawy Pzp, 
• art. 216 ust. 1 i 2 ustawy Pzp (obowiązek publikacji ogłoszenia ex ante dla zamówienia in-house), stosownie do którego:

1. Zamawiający zamieszcza w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy, przed udzieleniem zamówienia na podstawie art. 214 ust. 1 pkt 11–14, na zasadach określonych w dziale III rozdziale 2.
2. Zamawiający może zawrzeć umowę w sprawie zamówienia udzielonego na podstawie art. 214 ust. 1 pkt 11–14 nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia zamieszczenia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 1;

• art. 306 ustawy Pzp (zamówienie z wolnej ręki dla zamówień poniżej progów unijnych), w którym czytamy, że zamawiający, po wszczęciu postępowania, może zamieścić w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy.

W odniesieniu do dobrowolnego ogłoszenia dla trybów z wolnej ręki oraz negocjacji bez ogłoszenia zamawiający przekazuje ogłoszenie do publikacji lub zamieszcza je po wszczęciu postępowania, którym jest w tych trybach przekazanie zaproszenia do negocjacji.

Z kolei w odniesieniu do obowiązkowego ogłoszenia ex ante w zamówieniu in-house zamawiający przekazuje je do publikacji przed zawarciem umowy. Od terminu jego zamieszczenia rozpoczyna się 14-dniowy okres, po upływie którego zamawiający może zawrzeć umowę w sprawie zamówienia publicznego.

W zależności od wartości zamówienia dobrowolne ogłoszenie ex ante jest publikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych lub w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W przypadku ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy dla zamówień udzielanych w trybie z wolnej ręki na podstawie art. 214 ust. 1 pkt 11–14 ustawy Pzp (in-house) ogłoszenie publikowane jest zawsze w Biuletynie Zamówień Publicznych.

Zamieszczenie ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy w Biuletynie Zamówień Publicznych albo jego publikacja w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej służy poinformowaniu wykonawców o planowanym udzieleniu zamówienia.

Jednocześnie:

• umożliwia wykonawcom ocenę zasadności zastosowania trybu negocjacji bez ogłoszenia lub zamówienia z wolnej ręki oraz ewentualne zakwestionowanie wyboru tego trybu w sytuacji braku ustawowych przesłanek, a także
• pozwala zamawiającemu ograniczyć ryzyko negatywnych skutków związanych z unieważnieniem umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Zgodnie bowiem z art. 457 ust. 2 ustawy Pzp umowa o zamówienie nie podlega unieważnieniu, jeżeli:

1)       w przypadkach, gdy zaszły przesłanki unieważnienia kontraktu, zamawiający miał uzasadnione podstawy, aby sądzić, że działa zgodnie z ustawą,

2)       umowa została zawarta odpowiednio po upływie:

• 5 dni od dnia zamieszczenia ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy w Biuletynie Zamówień Publicznych albo
• 10 dni od dnia publikacji takiego ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Ocena, czy zamawiający miał uzasadnione podstawy, aby sądzić, że jego działanie było zgodne z prawem, jest dokonywana w warunkach konkretnego przypadku z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy.

Usprawiedliwione przekonanie zamawiającego o zgodności podejmowanych działań z prawem występuje wówczas, gdy decyzja o zastosowaniu trybu zamówienia z wolnej ręki/negocjacji bez ogłoszenia została podjęta z zachowaniem należytej staranności.

Wykazanie, że zamawiający miał uzasadnione podstawy do takiego przekonania, powinno wynikać zarówno ze stanu faktycznego, jak i prawnego sprawy. W tym celu należy sporządzić uzasadnienie faktyczne i prawne wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki oraz zabezpieczyć dowody potwierdzające spełnienie przesłanek zastosowania danej procedury.

Terminy na wniesienie odwołania w przypadku nieopublikowania przez zamawiającego ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy określa art. 515 ust. 4 ustawy Pzp.

Odwołanie można wówczas wnieść nie później niż w terminie:

1)       15 dni od dnia zamieszczenia ogłoszenia o wyniku postępowania w BZP albo 30 dni od dnia publikacji ogłoszenia o udzieleniu zamówienia w Dz.Urz. UE, a w przypadku udzielenia zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia albo zamówienia z wolnej ręki – ogłoszenia o wyniku postępowania albo ogłoszenia o udzieleniu zamówienia, zawierającego uzasadnienie udzielenia zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia albo zamówienia z wolnej ręki;

2)       6 miesięcy od dnia zawarcia umowy, jeżeli zamawiający:

a)       nie opublikował w Dz.Urz. UE ogłoszenia o udzieleniu zamówienia albo

b)       opublikował w Dz.Urz. UE ogłoszenie o udzieleniu zamówienia, które nie zawiera uzasadnienia udzielenia zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia albo zamówienia z wolnej ręki;

3)       miesiąca od dnia zawarcia umowy, jeżeli zamawiający nie zamieścił w BZP ogłoszenia o wyniku postępowania albo zamieścił w BZP ogłoszenie o wyniku postępowania, które nie zawiera uzasadnienia udzielenia zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia albo zamówienia z wolnej ręki.

Zobacz także: WSTĘPNE OGŁOSZENIE INFORMACYJNE, BIULETYN ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH, DZIENNIK URZĘDOWY UNII EUROPEJSKIEJ, OGŁOSZENIE O UDZIELENIU ZAMÓWIENIA