Zimowe utrzymanie dróg a limit wynagrodzenia w umowie Pzp
Intensywne opady śniegu, długotrwałe mrozy i wyjątkowo trudne warunki atmosferyczne sprawiają, że wielu zamawiających już teraz staje przed realnym problemem wyczerpania kwoty przewidzianej w umowach na zimowe utrzymanie dróg. Pojawia się pytanie, czy – i na jakich zasadach – możliwe jest zwiększenie wynagrodzenia wykonawcy ponad ustawowy próg 10%, bez konieczności wszczynania nowego postępowania. W artykule omawiamy krótkie case study, w którym zamawiający przewidział postanowienia dopuszczające zmiany umowy.
Case study: postanowienia umowne, a zmiany niskowartościowe
Sezon zimowy w tym roku jest wyjątkowo trudny. Jeśli warunki pogodowe utrzymają się, kwota wskazana w umowie na usługi zimowego utrzymania dróg nie wystarczy na pokrycie kosztów. W umowie uwzględniono następujące zapisy.
„Zamawiający może zmienić wynagrodzenie umowne:
a) z powodu zmniejszenia/zwiększenia zakresu przedmiotu umowy – w takim przypadku wynagrodzenie wykonawcy ulega zmniejszeniu/zwiększeniu na podstawie protokołu konieczności. Zwiększony zakres będzie rozliczany zgodnie z cenami jednostkowymi wskazanymi w § 3 ust. 2 pkt 1 umowy;
b) w przypadku zwiększenia lub zmniejszenia liczby punktów, w tym kilometrów podlegających zimowemu odśnieżaniu. W takim przypadku zamawiający wystosuje do wykonawcy pismo ze wskazaniem punktów oraz liczby dodatkowych kilometrów. Zwiększony zakres będzie rozliczany zgodnie z cenami jednostkowymi wskazanymi w § 3 ust. 2 pkt 1 umowy;
c) z powodu wystąpienia niesprzyjających warunków atmosferycznych, takich jak intensywne opady śniegu, gołoledź, oblodzenie lub inne zjawiska powodujące konieczność dalszego wykonywania usług zimowego utrzymania dróg po upływie pierwotnego terminu umowy – wynagrodzenie wykonawcy może zostać zwiększone proporcjonalnie do faktycznego zakresu wykonanych usług”.
Czy w przypadku zastosowania tych regulacji umownych zamawiający może przekroczyć limit 10% zwiększenia wartości umowy? Czy art. 455 ust. 2 ustawy Pzp stosujemy niezależnie do postanowień samej umowy?
Zmiany bagatelne – zawsze dopuszczalne
Ustawa Pzp dopuszcza zmiany umowy bez przeprowadzenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia, tzw. bagatelne, których łączna wartość:
- jest mniejsza niż progi unijne oraz
- jest mniejsza niż 10% w stosunku do dostaw i usług oraz 15% w stosunku do robót budowlanych od wartości pierwotnej umowy.
Zmiany te nie mogą spowodować zmiany ogólnego charakteru umowy (art. 455 ust. 2 ustawy Pzp).
Zmiany o niskiej wartości, spełniające powyższe przesłanki mogą być wprowadzane do każdej umowy, w każdej sytuacji, bez względu na okoliczności ich wprowadzenia, bez konieczności przeprowadzania nowego postępowania o udzielenie zamówienia.
Przywołana regulacja ma zastosowanie w szczególności do umów, w których nie przewidziano zmian wartości wynagrodzenia.
Postanowienia umowy przewidujące jej zmiany
W opisanym przypadku zamawiający, znając sytuację, w której zakres umowy może zmienić się w czasie jej realizacji, przewidział w projektowanych postanowieniach umowy, na podstawie art. 455 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp jasne, precyzyjne i jednoznaczne postanowienia dotyczące wprowadzania zmian. Case przytoczony na wstępie nie zawiera pełnej treści zapisów dotyczących zmian, ale zakładam, że tak właśnie jest.
Postanowienia te powinny:
a) określać rodzaj i zakres zmian,
b) określać warunki wprowadzenia zmian,
c) nie przewidywać takich zmian, które modyfikowałyby ogólny charakter umowy.
Po spełnieniu warunków określonych w przywołanych zapisach umowy, w zakresie przewidzianych tam zmian, możliwe jest dokonanie zmiany umowy bez ustawowego ograniczenia, co do jej wartości. Granicę tę ustala sam zamawiający, wskazując ją w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia wraz z prawidłowo sformułowanymi postanowieniami umownymi. Może to być wartość przekraczająca ustawowe limity 10%.
