Różne stawki VAT w ofertach – kogo wezwać do wyjaśnień?
Nierzadko się zdarza, że w jednym postępowaniu wykonawcy stosują różne podejścia do VAT: część ofert przewiduje zwolnienie i stawkę 23%, a część – jednolitą stawkę 23%. Zanim zamawiający zwróci się do któregoś z wykonawców o wyjaśnienia, sam powinien ustalić, jaka stawka podatku jest prawidłowa dla poszczególnych elementów zamówienia. Dopiero wtedy będzie można ocenić, czy w ofercie wystąpił błąd w obliczeniu ceny, czy rozbieżność może zostać poprawiona jako inna omyłka.
Case study: różne stawki VAT w ofertach na usługę sprzątania szpitala
Szpital prowadzi postępowanie na kompleksową usługę sprzątania szpitala. Opis zamówienia obejmuje szeroki zakres: sprzątanie, transport, pomoc przy pacjencie. Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego. Wpłynęły 4 oferty. W 3 ofertach stawka VAT określona jest do części zamówienia jako „zwolniony” i do części: 23%. W najtańszej ofercie jest jednolita stawka VAT 23%. W formularzu oferty brak jest narzuconej stawki VAT. Do którego z wykonawców zwrócić się o wyjaśnienia dotyczące zastosowanej stawki VAT?
Najpierw zamawiający ustala właściwą stawkę
Przed podjęciem dalszych działań w postępowaniu zamawiający musi ustalić, jaką stawkę podatku powinni przyjąć wykonawcy. Innymi słowy, to po stronie zamawiającego jest stwierdzenie, czy część przedmiotu zamówienia jest zwolniona z VAT, a pozostała objęta stawką 23%, czy też całość zamówienia jest objęta stawką 23%. Mając taką wiedzę, zamawiający będzie mógł zwrócić się o wyjaśnienia do wykonawcy, który zastosował inne podejście do VAT niż przyjęte przez zamawiającego.
Jak ocenić VAT w postępowaniu – wskazówki SN
Są dwa podejścia do kwestii VAT w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Mają one swoje źródło w uchwałach Sądu Najwyższego z 20 października 2011 r. (sygn. akt III CZP 52/11 i III CZP 53/11).
- Zamawiający określa w dokumentach zamówienia wysokość stawki VAT. Przy tym podejściu wykonawca ma obowiązek złożyć ofertę ze stawką VAT wskazaną przez zamawiającego. Przyjęcie innej stawki spowoduje, że zamawiający będzie zobligowany do poprawienia takiej rozbieżności jako innej omyłki (art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp).
- Zamawiający nie określa w dokumentach zamówienia wysokości stawki podatku i obowiązek ustalenia prawidłowej stawki „przerzuca” na wykonawcę. Przy tym podejściu, zamawiający ma jednak obowiązek weryfikacji, czy wykonawca obliczył cenę ofertę z uwzględnieniem właściwej stawki VAT. Przyjęcie złej stawki VAT będzie stanowiło błąd w obliczeniu ceny i wynikający z tego obowiązek odrzucenia oferty (art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp).
Czy zawsze wolno przyjąć stawkę podstawową VAT 23%?
Z orzecznictwa KIO wynika, że błędem w obliczeniu ceny jest:
- przyjęcie jednej stawki podatku w sytuacji, gdy zamówienie obejmowało swoim zakresem elementy, które należało wycenić z dwiema różnymi stawkami podatku VAT (np. wyrok KIO z 13 maja 2021 r., sygn. akt KIO 1019/21);
- przyjęcie stawki podstawowej (23%) w sytuacji, gdy przedmiot zamówienia jest objęty obniżoną (8%) stawką VAT (np. wyrok KIO z 26 marca 2021 r., sygn. akt KIO 559/21);
- przyjęcie stawki preferencyjnej (8%), podczas gdy przedmiot zamówienia powinien być wyceniony przy 23% stawce VAT (np. wyrok KIO z dnia 9 sierpnia 2021 r., sygn. akt KIO 2061/21).
FAQ – różne stawki VAT w ofertach
Czy zamawiający może zaakceptować różne stawki VAT w ofertach?
Nie powinien robić tego automatycznie. Najpierw musi ustalić, jaka stawka VAT jest prawidłowa dla danego przedmiotu zamówienia lub jego poszczególnych części.
Kiedy zamawiający powinien wezwać wykonawcę do wyjaśnień dotyczących VAT?
Wtedy, gdy po ustaleniu prawidłowego sposobu opodatkowania okaże się, że wykonawca zastosował inną stawkę VAT niż ta, która powinna mieć zastosowanie.
Czy błędna stawka VAT oznacza błąd w obliczeniu ceny?
Tak, jeżeli zamawiający nie narzucił stawki VAT w dokumentach zamówienia, a wykonawca sam zastosował nieprawidłową stawkę. W takiej sytuacji może dojść do błędu w obliczeniu ceny w rozumieniu art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.
Czy ofertę z błędną stawką VAT trzeba odrzucić?
Jeżeli zastosowanie niewłaściwej stawki VAT stanowi błąd w obliczeniu ceny, zamawiający powinien odrzucić ofertę na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.
Kiedy błędna stawka VAT może zostać poprawiona jako omyłka?
Jeżeli zamawiający sam wskazał w dokumentach zamówienia konkretną stawkę VAT, a wykonawca zastosował inną, rozbieżność może podlegać poprawieniu jako inna omyłka na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp.
Czy wykonawca może zastosować jedną stawkę VAT do całego zamówienia?
Tylko wtedy, gdy jest ona prawidłowa dla całego przedmiotu zamówienia. Jeżeli poszczególne elementy podlegają różnym zasadom opodatkowania, zastosowanie jednej stawki może zostać uznane za błąd w obliczeniu ceny.
Czy stawka 23% VAT jest zawsze bezpieczna?
Nie. Zastosowanie stawki podstawowej 23% do świadczenia, które powinno być objęte stawką obniżoną albo zwolnieniem, również może prowadzić do uznania, że cena została obliczona błędnie.
Czy zamawiający musi sam znać właściwą stawkę VAT?
Tak. Nawet jeżeli nie określił jej w SWZ, powinien zweryfikować prawidłowość stawki zastosowanej przez wykonawcę przed oceną, czy oferta zawiera błąd w obliczeniu ceny.
Powiązane treści
