Centralny Rejestr Umów a SPZOZ – od kiedy i na jakich zasadach obowiązek publikacji umów?
Nowelizacja przepisów ustawy o finansach publicznych wprowadzająca Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych rodzi wątpliwości wśród samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Czy SPZOZ musi założyć konto w systemie teleinformatycznym CRU, od kiedy ciąży na nim obowiązek publikacji umów i czy przepisy względem różnych podmiotów będą wdrażane etapami w latach 2026–2028? Wyjaśniamy kluczowe terminy i zakres nowych obowiązków.
Jednostka, która ma status samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej – jako jednostka sektora finansów publicznych – jest objęta obowiązkiem udostępniania i aktualizowania informacji o umowach w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych.
Obowiązek ten obejmuje umowy zawarte od 01.07.2026 r. Wniosek o założenie konta w systemie teleinformatycznym będzie można składać od 01.04.2026 r. Takie konto będzie niezbędne do wykonania obowiązku publikacji.
Podstawa prawna CRU
Obowiązek dotyczący Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych wynika z dodanych do ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych art. 34a–34b, ostatnio zaktualizowanych ustawą z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. poz. 1844).
Zgodnie z nowym art. 34a ust. 1 ustawy o finansach publicznych, to kierownik jednostki sektora finansów publicznych ma obowiązek „udostępniać i aktualizować” w CRU informacje o umowie zawartej przez jednostkę lub na jej rzecz, jeżeli umowa spełni warunki ustawowe.
Zakres podmiotowy obowiązku rejestracji
Jednostka, jaką jest SPZOZ, należy do sektora finansów publicznych wprost na podstawie art. 9 pkt 10 ustawy o finansach publicznych („samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej”). Brak „wyliczenia” SPZOZ w przepisach przejściowych ustawy z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. poz. 1844) nie wyłącza tego obowiązku. Jego adresatem są bowiem wszystkie jednostki sektora finansów publicznych, o ile nie zachodzi wyłączenie przewidziane w nowym art. 34a ustawy o finansach publicznych (np. wyłączenia przedmiotowe/podmiotowe).
Harmonogram wejścia w życie przepisów
Co do terminów, w ogłoszonym i obowiązującym brzmieniu ustawy z 4 grudnia 2025 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1844) przepisy przejściowe nie wprowadzają etapowania w latach 2027–2028.
Wszystkich obowiązują jednolite daty:
- art. 14a wskazuje, że nowy art. 34a oraz część art. 34b ustawy o finansach publicznych stosuje się do umów zawartych od 01.07.2026 r.,
- art. 14b przewiduje, że przepisy o zakładaniu kont w Centralnym Rejestrze Umów (art. 34b ust. 1–4 i 8) stosuje się do wniosków składanych od 01.04.2026 r.
Podstawa prawna
- ustawa z 4 grudnia 2025 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1844),
- art. 9 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1483).
