W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający może żądać prezentacji próbki oferowanego systemu. Badanie próbki powinno odbywać się w oparciu o określony przez zamawiającego scenariusz badania i przez pryzmat zasad przewidzianych w Prawie zamówień publicznych. Żądanie próbek, a następnie ich badanie nie może naruszać równego traktowania wykonawców. Stwierdzenie niezgodności oferty z warunkami zamówienia musi być uzasadnione, a nie wyinterpretowane.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 22 sierpnia 2025 r. sygn. akt KIO 2883/25
W prowadzonym postępowaniu zamawiający odrzucił ofertę wykonawcy jako niezgodną z warunkami zamówienia uzasadniając to wskazaniem, że w trakcie prezentacji próbki wykonawcy nie udało się jej uruchomić zgodnie ze scenariuszem określonym w SWZ. Wszystkie funkcjonalności oprogramowania wybrane przez zamawiającego zostały zaprezentowane dopiero przy włączonej karcie sieciowej i uruchomionym Internecie. Na tej podstawie przedstawiciele zamawiającego nie byli w stanie stwierdzić, czy zaprezentowane oprogramowanie pochodziło z próbki, wobec czego zamawiający przyjął, że treść oferty jest niezgodna z warunkami zamówienia.
Zgodnie z postanowieniami SWZ próbka stanowiła przedmiotowy środek dowodowy, składany wraz z ofertą dla potwierdzenia spełnienia wymagań opisanych w dokumentacji zamówienia. W SWZ, środek ten został opisany jako próbka zaoferowanego przez wykonawcę oprogramowania aplikacyjnego. Wymagania dotyczące sposobu i zakresu prezentacji złożonej wraz z ofertą próbki oprogramowania aplikacyjnego, zostały zawarte w postanowieniach SWZ.
Jednocześnie zamawiający zastrzegł, że jeżeli wykonawca nie złoży przedmiotowych środków dowodowych lub złożone przedmiotowe środki dowodowe będą niekompletne, jego oferta będzie podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy Pzp.
W protokole badania próbki złożonej przez wykonawcę, opisano przebieg badania, w tym kwestie dotyczącą korzystania z sieci Internet. Zamawiający oczekiwał przeprowadzenia badania bez wykorzystania Internetu w celu należytego wykazania, że prezentowane oprogramowanie pochodzi z próbki dostarczonej w wymaganym przez zamawiającego terminie. W celu przeprowadzenia badania przedstawiciel wykonawcy skopiował dane z dysku przenośnego (złożonej w ofercie próbki) na dostarczony przez siebie komputer i rozpoczął uruchamianie maszyny wirtualnej. Wykonawca zawnioskował o włączenie Internetu, bez którego nie był w stanie zaprezentować oprogramowania z próbki. Przy włączonej karcie sieciowej i uruchomionym Internecie zaprezentowane zostały wszystkie funkcjonalności oprogramowania wybrane przez zamawiającego. Zamawiający jednak odnotował w protokole negatywną ocenę wyniku testu dla wszystkich zaprezentowanych funkcjonalności wskazując, że przedstawiciele zamawiającego nie byli w stanie stwierdzić, czy zaprezentowane oprogramowanie pochodziło z próbki.
Izba uwzględniła wniesione odwołanie w całości. Skład orzekający zauważył, że uzasadnienie decyzji zamawiającego o odrzuceniu oferty w zasadzie sprowadzało się do wskazania, że odbyła się prezentacja próbki oprogramowania e-płatności złożonej przez wykonawcę, w trakcie której przedstawicielom wykonawcy nie udało się jej uruchomić zgodnie ze scenariuszem zawartym w SWZ. Przedstawiciele wykonawcy zaprezentowali co prawda wszystkie wymagane funkcjonalności oferowanego oprogramowania e-płatności wybrane przez zamawiającego, jednakże dopiero przy włączonej karcie sieciowej i uruchomionym Internecie. W związku z powyższym, przedstawiciele zamawiającego nie byli w stanie stwierdzić czy zaprezentowane oprogramowanie pochodziło z próbki. Wobec tego uznano, że treść oferty jest niezgodna z warunkami zamówienia.
Stwierdzenie, że zamawiający nie mógł potwierdzić, czy badany system pochodził z próbki opierał wyłącznie na fakcie niespornym, że wykonawca korzystał z sieci Internet, co miało prowadzić do naruszenia scenariusza badania próbki, dla rozstrzygnięcia sporu znaczenie miało ustalenie, czy zamawiający taki zakaz zawarł w SWZ.
Procedura badania próbki wyznaczała granice badania i warunki, jakie wykonawcy winni uwzględnić przygotowując próbkę do badania. Stwierdzenie niezgodności oferty z wymaganiami procedury wymagało wskazania postanowień, które uzasadniałyby przyjęcie, jak uczynił to zamawiający, że korzystanie z sieci Internet prowadzić musiało do uznania badania próbki za niezgodne ze scenariuszem badania i na tej podstawie prowadziło do odrzucenia oferty odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
Podstawą odrzucenia oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia było przyjęcie przez zamawiającego, że prezentacja próbki z włączoną kartą sieciową i włączonym Internetem było niezgodne z ze scenariuszem badania próbki opisanym w SWZ. Chociaż wykonawca zaprezentował wszystkie wybrane przez zamawiającego funkcjonalności, opisane w scenariuszu badania próbki, zamawiający w protokole badania wskazał negatywny wynik, gdyż nie był w stanie stwierdzić, czy zaprezentowane oprogramowanie pochodziło z próbki. Przyczyna, która miałaby to uniemożliwiać tkwiła w samym fakcie podłączenia do sieci Internet, z której wykonawca miałaby możliwość pobrania komponentów pozwalających na prezentację funkcjonalności. Zamawiający nie skomentował oświadczenia wykonawcy, w którym wskazywał na działania podejmowane w trakcie badania, mające na celu wykazanie, że prezentacja odbywała się z próbki (odpowiednia sekwencja wyłączania wirtualki pozwalała wykonawcy wykazać, że system działa niezależnie od dostępu do Internetu).
Zamawiający na rozprawie wskazywał, że zasadniczym dla uznania oferty za niezgodną z warunkami zamówienia było odniesienie się do scenariusza badania próbki i ustalenia, czy pozwalał on na korzystanie z sieci Internet w trakcie prezentacji próbki. Zamawiający na tej podstawie przyjął negatywny wynik przedstawionych funkcjonalności, które w całości zostały przez wykonawcę zaprezentowane w trakcie badania i do których zamawiający nie zgłaszał uwag. Dotyczyło to również płatności z wykorzystaniem bramki internetowej, do czego Internet był niezbędny. Jedynym uzasadnieniem negatywnej oceny próbki było wskazanie przez zamawiającego na dokonanie prezentacji niezgodnie ze scenariuszem, co faktycznie odnosiło się do sposobu przygotowania próbki do prezentacji, a nie samych funkcjonalności oprogramowania. Zamawiający nie zgłaszał w trakcie prezentacji potrzeby zmiany parametrów bądź danych wprowadzonych do oprogramowania w celu sprawdzenia, czy wymagane cechy i funkcjonalności nie były symulowane. W protokole nie zostało również wskazane, aby wykonawca nie udzielił odpowiedzi na pytania związane z przebiegiem badania próbki. Główne zastrzeżenie zamawiającego dotyczyło korzystania z sieci Internet.
Wykonawca na rozprawie przyznał, że do uruchomienia i przedstawienia funkcjonalności konieczne było połączenie z Internetem. Wyjaśnił przy tym, że system wymagał połączenia z siecią w celu weryfikacji certyfikatu SSL, co było konieczne dla płatności elektronicznej, co stanowiło również konieczny do wykazania działania oprogramowania krok opisany w scenariuszu. Nie budziło również wątpliwości, że wykonanie tego kroku wymagało połączenia z Internetem w trakcie prezentacji próbki. Okoliczność ta przyznana została przez wszystkich uczestników sporu.
Uwzględniając odwołanie Izba uznała, że zamawiający w SWZ nie zastrzegł konieczności przeprowadzenia badania próbki off-line, czego nie dałoby się pogodzić ze scenariuszem przewidującym wykonanie płatności za pomocą internetowej bramki PayByNet (producenta KIR). Sam opis tej płatności również nie zawierał wprost informacji dotyczącej korzystania z sieci Internet, co było oczywiste dla wszystkich uczestników z uwagi na istotę działania oprogramowania do płatności internetowych. W ocenie składu orzekającego, w sytuacji gdy przedmiotem zamówienia jest oferowany system płatności internetowych, bez konkretnego wskazania w SWZ, że badanie próbki będzie wymagało jej przygotowania w taki sposób, aby sprawdzić działanie funkcji off-line, wykonawcy nie mieli jasnej informacji pozwalającej na prawidłowe przygotowanie próbki. Nie odnaleziono zapisu w SWZ, który pozwalałby na przyjęcie skutku dla oferty w postaci uznania, że jest ona niezgodna z warunkami zamówienia z tej przyczyny, że prezentacja próbki wymagała połączenia z siecią Internet. Przywołane przez zamawiającego zapisy dotyczyły samej próbki i nie odnosiły się do strony technicznej prezentacji próbki. Samo połączenie z siecią Internet również nie oznaczało, że badaniu poddane zostało inne oprogramowanie, niż przedstawione w próbce, które zawierać miało komponenty opisane w SWZ, tj. wirtualną maszynę z zainstalowanym systemem operacyjnym i oprogramowaniem wraz z danymi wprowadzonymi przez wykonawcę. Nie było zapisu scenariusza, który pozwalałby stwierdzić, że badanie z podłączeniem do Internetu jest niezgodne z tym scenariuszem, a tym samym dyskwalifikuje ocenę prezentowanych funkcjonalności.
Podsumowując, Izba uznała, że odrzucenie oferty na podstawie wskazanej przez zamawiającego przyczyny, która sprowadzona została do oceny zgodności z procedurą badania próbki, tj. off-line, nie mogła uzasadniać uznania, że oferta jest niezgodna z warunkami zamówienia, w których nie zostało zabronione korzystanie z sieci Internet. Odwoływanie się przez zamawiającego do samego celu badania również nie było wystarczające dla przyjęcia, że zapisów SWZ wynikał zakaz korzystania z Internetu w celu wykazania funkcjonalności oprogramowania przeznaczonego do płatności internetowych. Wykonawca przeszedł wszystkie kroki opisane w procedurze badania, a zgodnie z zapisami SWZ podstawą odrzucenia oferty mogło być jedynie stwierdzenie przez zamawiającego, że oprogramowanie nie posiada cech/funkcjonalności oprogramowania określonych w opisie przedmiotu zamówienia. Do tego, poza brakiem przedstawienia działania funkcjonalności, mogłyby prowadzić przerwy w badaniu przekraczające zakreślony czas. Takich podstaw zamawiający nie wskazał w odrzuceniu oferty wykonawcy, co musiało prowadzić do uchylenia czynności odrzucenia oferty odwołującego.