KIO o zasadach składania JEDZ, jego uzupełnień oraz wyjaśnień

Odwołujący wskazywał, że zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy Pzp postępowanie prowadzi się w języku polskim, z zastrzeżeniem, że zamawiający może dopuścić składanie ofert, oświadczeń i dokumentów w innym języku. W przedmiotowej procedurze składane w języku obcym oświadczenia JEDZ części wykonawców oraz części podmiotów, o których mowa w art. 22a ustawy Pzp, zostały złożone wraz z tłumaczeniem podpisanym jedynie przez tłumacza. Część tłumaczeń JEDZ nie została podpisana w ogóle, a część – dotycząca podmiotów trzecich – została podpisana przez osoby reprezentujące wykonawcę, jednak niemające umocowania do podpisywania JEDZ innego podmiotu.

W opinii składu orzekającego w odniesieniu do JEDZ nie ma zastosowania rozporządzenie w sprawie dokumentów. Dla złożenia JEDZ podstawę stanowi art. 25 ustawy Pzp. W konsekwencji oświadczenie to jest składane z mocy prawa, podobnie jak w poprzednim stanie prawnym oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu. Oznacza to, że bez znaczenia pozostaje wskazanie przez zamawiającego w dokumentach zamówienia konieczności bądź jej brak złożenia JEDZ. Wykonawcy i tak są do tego zobowiązani.

Zdaniem KIO JEDZ może zostać złożony w języku obcym. Izba uznała, że w omawianej sprawie zamawiający nie nadał pojęciom „oświadczenie” i „dokument” różnych znaczeń. Izba podkreśliła, że zamawiający nie zakazał składania JEDZ w innym języku niż język polski. W konsekwencji jeżeli zamawiający nie wprowadził takiego zakazu oraz skoro JEDZ stanowi dokument składany z mocy prawa, niezależnie od tego, czy zamawiający wskaże to w dokumentach zamówienia, nie można uznać, że zamawiający ma uprawnienia do skutecznego zakwalifikowania tego dokumentu do kategorii środków dowodowych:

• będących oświadczeniem własnym wykonawcy lub
• pochodzących od właściwych organów lub instytucji

oraz na podstawie tego dychotomicznego podziału wprowadzenia możliwości złożenia dokumentów tylko w języku polskim.

W opinii składu orzekającego JEDZ jest dokumentem prywatnym, składającym się z wielu oświadczeń wykonawcy. Dopuszczalne jest jego złożenie w języku obcym, jednak niezbędne jest przedstawienie wraz z nim tłumaczenia na język polski.

JEDZ, stanowiący dokument zawierający w treści zbiór oświadczeń własnych wykonawcy, może zostać złożony w języku obcym. Z uwagi na brak jakichkolwiek regulacji ustawowych w zakresie przedstawienia tłumaczenia wraz z JEDZ złożonym w obcym języku, działaniem właściwym jest zastosowanie przez analogię zasad, jakie określono w rozporządzeniu w sprawie dokumentów.

Przedmiotowe tłumaczenie może zostać sporządzone przez wykonawcę i podpisane przez umocowane do działania w imieniu wykonawcy osoby. Może również zostać dokonane przez tłumacza przysięgłego. KIO nie podzieliła argumentacji, zgodnie z którą JEDZ składany przez podmiot zagraniczny powinien być złożony w języku polskim i podpisany przez uprawnione do tego osoby. Zobligowanie szeroko rozumianych podmiotów gospodarczych do działania przez polskojęzycznych pełnomocników zmierzałoby do ponownego zaostrzania reguł prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Zgodnie ze stanowiskiem odwołującego warunkiem prawidłowego uzupełnienia JEDZ jest złożenie go wraz z podpisem zawartym pod oświadczeniem zamieszczonym w części VI JEDZ, w którym osoba, która JEDZ podpisała, składa oświadczenie, że dane zawarte w częściach II–V są dokładne i prawidłowe oraz zostały przedstawione ze świadomością konsekwencji poważnego wprowadzenia w błąd.

W omawianym postępowaniu wezwany do uzupełniania na mocy art. 26 ust. 3 ustawy Pzp wykonawca złożył fragment JEDZ zawierający zmienioną część IV „zdolność techniczna i zawodowa”. Wykonawca wskazał inną osobę niż wskazana pierwotnie, jako że jej potencjał został zakwestionowany przez zamawiającego. Złożony fragment JEDZ został parafowany przez jednego z pełnomocników wykonawcy. Istotny jest tu fakt, że cały, pierwotnie złożony JEDZ był podpisany przez innego pełnomocnika. Zdaniem odwołującego nie doszło do prawidłowego poprawienia JEDZ. Oświadczenie JEDZ jest bowiem dokumentem sformatowanym, stanowiącym integralną całość, określającym miejsce, w którym ma być złożony podpis osoby składającej oświadczenie. Mając na uwadze, że część VI JEDZ zawiera oświadczenie o prawidłowości informacji podanych w całym oświadczeniu, nie można uzupełniać JEDZ fragmentarycznie, w oderwaniu od tego oświadczenia.

Izba oceniła, że dokument JEDZ zawiera wiele oświadczeń stanowiących wykazanie przez wykonawcę spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw do wykluczenia. Mnogość oświadczeń zawartych w tym dokumencie sprawia, że zamawiający może mieć wątpliwości tylko w stosunku do części z nich. Tego rodzaju częściowe oświadczenia mogą zawierać błędy albo być niepełne. W takiej sytuacji skład orzekający wskazał na możliwość uzupełnienia JEDZ w zakresie właściwych indywidualnych oświadczeń.

Warunkiem przyjęcia takiego cząstkowego uzupełnienia jest jednak złożenie podpisu osoby uprawnionej ze strony odpowiednio:

• wykonawcy,
• podmiotu, o którym mowa w art. 22a ustawy Pzp, albo
• podwykonawcy,

w zależności od tego, czyj JEDZ podlega uzupełnieniu.

W sytuacji gdy JEDZ jest złożony w całości niewłaściwie, przykładowo, gdy nie został podpisany, niezbędne jest uzupełnienie całego dokumentu. Wówczas musi być on podpisany we właściwym miejscu i w prawidłowy sposób. W takim przypadku nie byłoby jednak właściwe uzupełnienie tylko ostatniej strony JEDZ. Wynika to z faktu, że wykonawca, podwykonawca czy podmiot trzeci zobowiązani są złożyć oświadczenia, jakie w swej treści zawiera JEDZ, a jakich wymagał zamawiający.

Zdaniem odwołującego uzupełnienie informacji zawarte w osnowie pisma wyjaśniającego, podpisanego przez wykonawcę, jest nieskuteczne, jeżeli dotyczy JEDZ podmiotów, na zasobach których polega wykonawca. Za niedopuszczalne w świetle przepisów prawa należy uznać złożenie wyjaśnień dotyczących JEDZ przez wykonawcę, jeśli nie ma on umocowania do składania oświadczeń w imieniu podmiotu trzeciego. Konsekwentnie odwołujący twierdził, że wyjaśnienia co do braków zawartych w JEDZ powinny podlegać procedurze uzupełniania. Nadto uzupełnienie (czy wyjaśnienie) dotyczące podmiotu, na zasoby którego powołuje się wykonawca, powinno pochodzić od tego podmiotu.

JEDZ jest formalnym oświadczeniem składanym z wykorzystaniem normatywnego wzorca. Z treści oświadczenia, a w konsekwencji również z treści jego uzupełnień powinno w sposób wyraźny wynikać, w czyim imieniu jest ono składane, aby nie budziło jakichkolwiek wątpliwości, komu przypisać odpowiedzialność za złożenie nieprawdziwych informacji. Sprzeczne z tym uzupełnienie JEDZ należy traktować jako bezskuteczne, co oznacza, że wykonawca nie potwierdza spełniania warunków udziału w postępowaniu.

Można uznać, że w tym zakresie skład orzekający nie odniósł się szczegółowo. Wskazał tylko, że uzupełniony JEDZ zawsze musi być podpisany przez osoby uprawnione do jego podpisania, odpowiednio przez wykonawcę, podmiot udostępniający zasoby czy też podwykonawcę.

Izba podkreśliła, że celem zmiany sposobu prowadzenia procedury o udzielenie zamówienia publicznego przez wprowadzenie JEDZ było odformalizowanie procedur o udzielenie zamówienia publicznego. Nie powinno być to jednak rozumiane jako zbagatelizowanie, a w  konsekwencji odstąpienie od przedstawienia w JEDZ informacji, które mają służyć wstępnej weryfikacji wykonawców pod kątem zdolności do realizacji zamówienia. Zmniejszenie obciążeń administracyjnych powinno być rozumiane jako brak konieczności składania na etapie postępowania dużej liczby dokumentów. Nie chodzi jednak o to, aby wykonawcy nie podawali pewnych informacji lub podawali je w niepełnym zakresie.

Wykonawca zobowiązany jest do jasnego i precyzyjnego przedstawienia we wstępnym oświadczeniu informacji, które dotychczas zamawiający mógł pozyskać z innych dokumentów złożonych wraz z ofertą, a których ocena pozwalała na sprawdzenie zdolności oferenta.