Czy wykonawca może dochodzić utraconego wadium? (omówienie wyroku)
Zatrzymanie wadium stanowi uszczerbek w sferze majątkowej wykonawcy. A zatem działanie zamawiającego polegające na zatrzymaniu wadium może być rozpatrywane wyłącznie w kategoriach roszczenia cywilnoprawnego, składanego do właściwego sądu powszechnego (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 4 listopada 2009 r.; sygn. akt KIO/UZP 1356/09).
Zamawiający wszczął przetarg na budowę kompleksu sportowo-rekreacyjnego. Poinformował konsorcjum B o zatrzymaniu wadium wraz z odsetkami.
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia wnieśli protest na czynność zamawiającego polegającą na zatrzymaniu wadium. Zarzucili zamawiającemu naruszenie art. 46 ust. 4a ustawy Pzp, przez zatrzymanie wadium w sytuacji, gdy brak było podstaw prawnych do dokonania takiej czynności.
Konsorcjum wniosło o uchylenie zaskarżonej czynności oraz zwrot wadium.
Zamawiający wobec wskazania przez konsorcjum w ofercie dwóch osób zdolnych do wykonania zamówienia wezwał do sprecyzowania, przy pomocy której z nich wykonawca wykonywać będzie zamówienie. Jednocześnie zażądał uzupełnienia wykazu sprzętu niezbędnego do realizacji przedmiotowego zamówienia.
W odpowiedzi konsorcjum wskazało osobę, przy pomocy której wykonywać będzie zamówienie oraz dołączyło dokumenty potwierdzające posiadanie przez tę osobę stosownych uprawnień. Nie uzupełniło natomiast wykazu sprzętu, jakim dysponuje.
Zdaniem konsorcjum, art. 46 ust. 4a ustawy Pzp ma na celu zapobieganie zmowom cenowym, czyli sytuacjom, gdy wykonawcy celowo nie załączają do swej oferty pewnych dokumentów, wymuszając na zamawiającym dokonania wyboru oferty z wyższą ceną. Natomiast w tym przypadku taka sytuacja nie miała miejsca.
Oferta konsorcjum znalazła się na 10. pozycji listy rankingowej. Dlatego nie miało ono szansy na uzyskanie zamówienia. Mimo to konsorcjum zareagowało na wezwanie zamawiającego. Jednak nawet gdyby przyjąć, że uzupełnienie to nie było kompletne, to i tak nie zostały spełnione przesłanki z art. 46 ust. 4a ustawy Pzp uprawniające do zatrzymania wadium, ponieważ z przedłożonego przez konsorcjum wykazu, zawierającego 38 pozycji, jednoznacznie wynikało, jakim sprzętem dysponował.
Zamawiający oddalił protest. Jego zdaniem konsorcjum nie uzupełniło żądanego przez zamawiającego wykazu sprzętu i narzędzi. Dlatego zobowiązany był zastosować art. 46 ust. 4a ustawy Pzp.
Krajowa Izba Odwoławcza orzekła, że art. 46 ust. 4a ustawy Pzp nakłada na zamawiającego obowiązek zatrzymania wadium wraz z odsetkami, jeżeli wykonawca w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, nie złożył dokumentów lub oświadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 1 lub pełnomocnictw, chyba że udowodni, iż wynika to z przyczyn nieleżących po jego stronie.
Instytucja zatrzymania wadium nie jest związana z samym uzyskaniem zamówienia, dlatego też Izba nie miała podstaw prawnych do rozpoznania sprawy w tym zakresie. KIO rozpatruje sprawę wyłącznie wówczas, gdy zatrzymanie wadium związane jest z możliwością dalszego uczestnictwa wykonawców w postępowaniu, na skutek przywrócenia ich do udziału w postępowaniu w następstwie nieuprawnionego wykluczenia z postępowania.
W tym postępowaniu wykonawca nie mógłby zostać przywrócony do postępowania – nie zakwestionował on w terminie decyzji zamawiającego o wykluczeniu go z postępowania, a zatrzymanie wadium nie było związane z możliwością uzyskania przez niego zamówienia. Tym samym kwestia ta nie mogła być przedmiotem właściwym dla zastosowania środków ochrony prawnej przewidzianych w ustawie Pzp.
Działanie zamawiającego polegające na zatrzymaniu wadium może być rozpatrywane wyłącznie w kategoriach roszczenia cywilnoprawnego, składanego do właściwego sądu powszechnego. Zatrzymanie wadium stanowi bowiem uszczerbek w sferze majątkowej odwołującego.
Czynność polegająca na zatrzymaniu wadium przez zamawiającego w trybie art. 46 ust. 4a ustawy Pzp nie jest czynnością podejmowaną przez zamawiającego w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, która zmierza do zakończenia tego postępowania, poprzez zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego. Tym samym działanie zamawiającego polegające na zatrzymaniu wadium może być rozpatrywane wyłącznie w kategoriach roszczenia cywilnoprawnego, składanego do właściwego sądu powszechnego. Zatrzymanie wadium stanowi, bowiem uszczerbek w sferze majątkowej Odwołującego, co uniemożliwia Krajowej Izbie Odwoławczej rozpoznanie sprawy w tym zakresie. Zarzut nieprawidłowego zastosowania art. 46 ust. 4a ustawy Pzp byłby możliwy do podniesienia przed Krajową Izbą Odwoławczą tylko i wyłącznie z zarzutem nieuprawnionego wykluczenia wykonawcy z postępowania, a tym samym odrzucenia jego oferty. Wówczas wykonawca nie traci możliwości uzyskania zamówienia i posiada interes prawny.
Powiązane treści
