Załóż konto testowe

Dostęp na 48h za darmo!

Wypróbuj bez ograniczeń
Poleć znajomemu

Czy ustawa o COVID-19 daje podstawy do odstąpienia od zawartej umowy przetargowej?

Justyna Andała-Sępkowska

Autor: Justyna Andała-Sępkowska

Dodano: 30 kwietnia 2020
Pytanie:

Zamawiający 26 lutego 2020 r. zawarł z wykonawcą umowę na świadczenie usług hotelarskich i konferencyjnych. Konferencja była zaplanowana na połowę kwietnia. Z uwagi na epidemię koronawirusa (zakaz zgromadzeń, zamknięcie hoteli), zamawiający wystosował do wykonawcy oświadczenie o odstąpieniu od umowy ze względu na interes publiczny i brak możliwości zmiany terminu realizacji umowy. Wykonawca nie zgadza się z zamawiającym i żąda zmiany umowy na podstawie przepisów specustawy. Co w tej sytuacji może zrobić zamawiający?

Odpowiedź:

W opisanym przypadku rację ma zamawiający, który zamierza skorzystać z prawa odstąpienia od umowy. Natomiast ewentualna zmiana takiej umowy może nastąpić jedynie na podstawie regulacji ustawy Pzp.

Regulacje ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie dają podstaw do zmiany umowy o zamówienie publiczne. Wprowadzają natomiast udogodnienia odnoszące się do zamówień związanych z ratowaniem zdrowia i życia.

Nadal obowiązuje także art. 145 ust. 1 ustawy Pzp, zgodnie z którym w razie zaistnienia istotnej zmiany okoliczności powodującej, że wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym, czego nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy, lub dalsze wykonywanie umowy może zagrozić istotnemu interesowi bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwu publicznemu, zamawiający może odstąpić od umowy w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o tych okolicznościach.

 

Orzeczenie

Jak wskazano w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 18 maja 2015 r. (sygn. akt KIO 897/15): „(...) Art. 145 ustawy Pzp przewiduje możliwość odstąpienia od umowy w sprawie zamówienia publicznego. Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że możliwość jego zastosowania nie może być wyłączona wolą stron umowy w sprawie zamówienia publicznego. Stanowi on samoistną podstawę takiego odstąpienia. Tym samym niejako w każdy kontrakt publiczny, z mocy ustawy, wpisana jest klauzula odstąpienia. Klauzula referująca do wydarzeń przyszłych i niepewnych, których wystąpienia nie tylko nie sposób przewidzieć, ale też dokładnie zdefiniować.

 

Ustawodawca przewidział więc w ustawie Pzp regulację szczególną w stosunku do art. 395 kodeksu cywilnego ograniczającą umowne prawo stron odstąpienia od umowy o realizację zamówienia publicznego. Prawo to przysługuje wyłączne Zamawiającego i może z niego korzystać w ściśle określonej sytuacji. Regulacja pozostaje w zgodzie z naturą umów w sprawie zamówienia publicznego.

Wykonawca podpisujący umowę o realizację zamówienia publicznego czyni to w przeświadczeniu, iż wzajemne zobowiązania zostaną wykonane tj. zrealizowany zostanie cel publiczny określony w SIWZ, w zamian za co wykonawca otrzymania odpowiednie wynagrodzenia, zaś prawo odstąpienia będzie przysługiwać Zamawiającemu wyłącznie w sytuacji, gdy realizacja celu zamówienia nie będzie już w interesie publicznym.

Dlatego też ustawodawca wyłączył możliwość dowolnego ustalenia przez strony przypadków uprawniających do umownego odstąpienia od umowy, wprowadzając regulację szczególną, która prawo odstąpienia do umowy wiąże z celem postępowania czyli realizacją interesu publicznego. Gdyby ustawodawca pozostawił stronom dowolność w określeniu podstaw do odstąpienia od umowy, wówczas zbędna byłaby regulacja zawarta w art. 145 ustawy pzp.

Oczywistym jest również, że art. 145 ustawy Pzp nie wyłącza ustawowego prawa odstąpienia od umowy wynikającego z przepisów kodeksu cywilnego tj. z art. 491 i nast. kodeksu cywilnego. Potwierdził to również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2010 r. (III CKN 1320/00) wskazując, iż kwestię odstąpienia od umowy w sprawie zamówienia publicznego oceniać należy w odniesieniu do przesłanek wskazanych w przepisach kodeksu cywilnego, z wyjątkiem przypadku odstąpienia od umowy przez zamawiającego, o którym mowa w art. 77 ustawy o zamówieniach publicznych (obecnie art. 145 ustawy Pzp).

(...) Nie jest celem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego odstąpienie przez Zamawiającego od umowy w dowolnym momencie jej realizacji z bliżej nieokreślonej przyczyny. Celem postępowania jest zrealizowanie z góry określanego i zdefiniowanego celu publicznego i, jak wskazał ustawodawca w art. 145 ustawy Pzp, tylko w przypadku gdy dalsza realizacja owego celu publicznego nie leży w interesie publicznym, Zamawiający może skorzystać z prawa odstąpienia od umowy. W ocenie Izby prawo Zamawiającego od odstąpienia od umowy winno odzwierciedlać postanowienie art. 145 ustawy Pzp. Zakwestionowana klauzula we wzorze umowy winna odzwierciedlać brzmienie powyższego przepisu ustawy Pzp (...)”.

Dodatkowo należy podkreślić, że nie ma prawnej możliwości zmiany umowy, o której mowa w pytaniu, z wyłączeniem reguł wpisanych w art. 144 ustawy Pzp.

Odpowiedź udzielona:

28 lutego 2020 r.

Autor:

Justyna Andała-Sępkowska

prawnik z wieloletnią praktyką w dziedzinie zamówień publicznych po stronie zamawiającego,

autorka licznych profesjonalnych publikacji poświęconych zamówieniom publicznym

Justyna Andała-Sępkowska

Autor: Justyna Andała-Sępkowska

Prawnik z wieloletnią praktyką w dziedzinie zamówień publicznych po stronie zamawiającego. Autorka licznych profesjonalnych publikacji poświęconych problematyce związanej z prawem zamówień publicznych.

Załóż konto testowe

Zyskaj dostęp do wszystkich treści na 48h za darmo!

48-godzinne testy portalu to:

48h

Dostępu za darmo
  • Brak opłat!
  • Dostęp do 5128 porad prawnych o Pzp i aktualnego słownika CPV!
  • Nawet 1500 ogłoszeń o nowych przetargach i zleceniach każdego dnia!
  • 25 szkoleń wideo nt. praktycznej strony zamówień publicznych!
> Wypróbuj bez ograniczeń przez 48h
Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Zapisz się na bezpłatne webinarium!

Wadium w nowym Prawie zamówień publicznych

Prowadzi dr A. Gawrońska-Baran

24 czerwca godz. 10 -11

Transmisja online na żywo

Zapisz się już teraz >> 

Poradnia

Odpowiedzi nawet na najtrudniejsze pytania

Zadaj pytanie ekspertowi Sprawdź wszystkich ekspertów portalu »

Porady

Modyfikacje ogłoszenia a termin składania ofert

Pytanie: Zamawiający w postępowaniu przekraczającym próg 214.000 euro na mocy art. 43 ust. 2b pkt 2 ustawy Pzp wyznaczył termin składania ofert – 15 dni od dnia przekazania ogłoszenia o zamówieniu do publikacji w Dz.Urz. UE. Do...

Czytaj więcej »
Kolejne oferty dodatkowe o tych samych cenach zmuszają do unieważnienia postępowania

Pytanie: Jak powinniśmy postąpić, w sytuacji gdy na wezwanie otrzymaliśmy oferty dodatkowe o takich samych cenach (w jednym z pakietów na dostawę leków)? Otrzymaliśmy też inne droższe oferty, które mieszczą się w wartości...

Czytaj więcej »

Aktualności

Polska wersja kalkulatorów kosztów cyklu życia (LCC) już dostępna
Urząd Zamówień Publicznych opracował na zlecenie Komisji Europejskiej polską wersję narzędzi do obliczania kosztów cyklu życia (LCC) dla komputerów i monitorów, oświetlenia zewnętrznego i sygnalizacji drogowej oraz oświetlenia do wnętrz. Są one...
02.06.2020 Czytaj więcej »
Interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej musi być rozumiany szeroko
Odwołanie może zostać skutecznie wniesione przez wykonawcę dążącego do wyeliminowania oferty konkurencji, mimo że cena oferty takiego wykonawcy przekracza kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia (por. Krajowa Izba...
Ogłoszenia w postępowaniach – reguły związane z RODO oraz zmianą ogłoszenia, cz. II
W poniższym artykule omawiamy reguły zmiany ogłoszeń (oraz siwz) a także wymogi dotyczące klauzul RODO w ogłoszeniach i zasadach postępowania z danymi osobowymi ujawnianymi w treści ogłoszeń. Sprawdź, o czym musisz wiedzieć w związku z publikacją...

Nasi partnerzy, osiągnięcia i opinie klientów

wiper-pixel