Zamawiający

W tym dziale znajdziesz porady prawne udzielone przez ekspertów w konkretnych sytuacjach, z jakimi spotkali się inni uczestnicy postępowań o zamówienia publiczne. Wszystkie odpowiedzi zostały udzielone przez doświadczonych prawników i specjalistów ds. Prawa zamówień publicznych.

Nierówne traktowanie wykonawców poprzez różne wymogi formalne narusza uczciwą konkurencję

Pytanie: Zamawiający planuje przeprowadzić przetarg nieograniczony o wartości powyżej 144.000 euro na usługę uszycia, wykonania i dostawy składników umundurowania dla funkcjonariuszy służby celnej. Postępowanie jest podzielone na kilka części (różne sorty mundurowe). Zamawiający w dokumentacji postępowania w siwz zazwyczaj określał warunki, że w ramach realizacji umowy cytuję: „Wykonawca w ramach wynagrodzenia umownego zobowiązany jest do dostarczenia w terminie 45 dni od dnia podpisania umowy bezpłatnej partii próbnej składników umundurowania – po jednym egzemplarzu (wzoru) każdego składnika umundurowania, wykonanego zgodnie z opisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Finansów z 15 września 2015 r., w sprawie umundurowania funkcjonariuszy celnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1490), zgodnie z dokumentacją techniczno-technologiczną oraz poglądowymi wzorami będącymi w dyspozycji zamawiającego. Wzory nie podlegają zwrotowi. Zamawiający ocenia wzory w terminie 7 dni roboczych od dnia ich dostarczenia do zamawiającego. Po akceptacji wzoru zamawiający składa zlecenie wykonania gotowych składników umundurowania. Proszę o podpowiedź, czy zamawiający nie utrudni innym udziału w postępowaniu i nie naruszy uczciwej konkurencji, jeśli wprowadzi następujący zapis: „Zamawiający odstąpi od wymogu wykonania wzoru poglądowego/bezpłatnej partii próbnej, w sytuacji gdy wykonawca, którego oferta została uznana za najkorzystniejszą, wykonywał na rzecz Centralnego Magazynu Mundurowego w Rzepinie w okresie 3 lat od wszczęcia niniejszego postępowania tożsamy rodzaj usługi uszycia i dostawy składników umundurowania”? Zapis ten przyspieszyłby realizację usługi uszycia gotowych składników umundurowania.

Groźba rozwiązania umowy – zobacz, jak reagować na zarzuty przegranych wykonawców po wyborze oferty

Pytanie: Jak powinien postąpić zamawiający, jeżeli już po zrealizowaniu umowy zawartej w wyniku przetargu nieograniczonego finansowanego ze środków unijnych do zamawiającego wpłynęła informacja o naruszeniu przepisów ustawy Pzp w związku z opisaniem przedmiotu zamówienia pod konkretny produkt i określonego wykonawcę? Wnoszący informację żąda rozwiązania umowy, grozi prawnymi konsekwencjami oraz poinformowaniem instytucji finansującej o naruszeniach ustawy Pzp, jeżeli zamawiający nie rozwiąże umowy. Zamawiający próbował zatrudnić eksperta do zbadania prawidłowości opisu przedmiotu zamówienia w kontekście zgodności z ustawą Pzp oraz sprawdzenia czynności wykonywanych przez osoby merytoryczne zatrudnione przy realizacji projektu w zakresie ich wpływu na ostateczny opis przedmiotu zamówienia a także wyliczenia szacunkowej wartości zamówienia. W tym celu zwrócił się do wielu instytucji, które mogłyby zbadać sprawę i wydać ekspertyzę. Ostatni ekspert odmówił współpracy, twierdząc cyt.: „Niestety do dzisiejszego dnia nie udało mi się znaleźć osoby do zespołu. Ponieważ jak wynikało z nadesłanej dokumentacji strona skarżąca wskazuje na bardzo szczegółowe funkcjonalności urządzenia, w mojej ocenie konieczna jest znajomość urządzeń kilku producentów na poziomie serwisowym. Pomimo poszukiwań oraz rozpytania wśród techników, którymi dotychczas współpracowałem niestety nie znalazła się osoba, która dołączyłaby do zespołu. W związku z tym jestem zmuszony odstąpić od przyjęcia zlecenia. W bieżącej sytuacji podjęcie się wykonania zlecenia byłoby obarczone ryzykiem, że ekspertyza zostanie podważona co dla Akademii mogłoby spowodować poważne konsekwencje”. Zamawiający podjął już wszystkie możliwe kroki, aby wyjaśnić sytuację. Czy powinien tę sprawę zgłosić do innych organów np. prokuratury, która ma większe możliwości i narzędzia do jej zbadania?

Wniosek o wszczęcie kontroli wysłany do prezesa UZP nie blokuje zamawiającemu zawarcia umowy

Pytanie: Ogłoszenie o zamówieniu zamieszczono w Dz.Urz. UE 30 marca 2017 r. Termin otwarcia ofert wyznaczono na 11 maja 2017 r. W dniu 12 kwietnia 2017 r. wykonawca X wniósł do KIO odwołanie od treści siwz obejmujące wymagania techniczne i punktację. W toku postępowania na wniosek i zapytania zainteresowanych wykonawców w związku z wniesionym odwołaniem zamawiający 20 kwietnia 2017 r. zmienił treść siwz i ogłoszenia oraz przesunął termin otwarcia ofert na 17 maja 2017 r. KIO po rozprawie 4 maja 2017 r. wyrokiem z 8 maja 2017 r. oddaliła wniesione odwołanie i pouczyła, iż na wyrok zgodnie z art. 198a i 198b ustawy Pzp przysługuje skarga do sądu okręgowego w terminie 7 dni. W związku z wyrokiem KIO oraz z brakiem złożenia w przysługującym terminie skargi przez wykonawcę X 17 maja 2017 r. zamawiający dokonał otwarcia ofert. Złożono 1 ofertę spełniającą warunki udziału w postępowaniu (oferty nie złożył wykonawca X). Zgodnie z art. 94 ust. 2 pkt 1 lit a. ustawy Pzp zamawiający ustalił z wykonawcą Y termin zawarcia umowy na 12 czerwca 2017 r. W dniu 7 czerwca 2017 r. do zamawiającego wpłynął wniosek o wstrzymanie się z zawarciem umowy z firmą Y, w którym nie podano żadnej podstawy prawnej żądania, a jedynie powołano się na argumentację przedstawioną na rozprawie w KIO. Jednocześnie wykonawca X poinformował o złożeniu wniosku do prezesa UZP o podjęcie czynności kontrolnych. Czy w tej sytuacji zamawiający może zawrzeć umowę z firmą Y, czy też należy wstrzymać się do czasu rozstrzygnięcia kontroli? Z jakimi sankcjami wiązałoby się wcześniejsze zawarcie umowy, przed zakończeniem kontroli, gdyby stwierdzono nieprawidłowości w postępowaniu?

Waloryzacja ceny w umowie w związku ze zmianą minimalnego wynagrodzenia

Opóźnienia zamawiającego w uzyskaniu zezwoleń i decyzji nie uzasadniają zmiany umowy

Pytanie: Zakres robót objętych umową zawierał m.in. montaż windy w budynku. Umowę z wykonawcą aneksowano ze względu na przedłużające się uzgodnienia z Urzędem Dozoru Technicznego. Zamawiający nie dostrzegł, że to po jego stronie leży uzyskanie akceptacji UDT (był przekonany, że jest to zadanie wykonawcy). W związku z opóźnieniem złożenia wniosku i uzyskania przez zamawiającego stanowiska UDT przedłużono termin realizacji zamówienia o 2 miesiące (przy pierwotnym 5-miesięcznym terminie realizacji zamówienia, wydłużonym wcześniejszymi aneksami o 4 miesiące z uwagi na wystąpienie robót dodatkowych). Zapisy umowy nie przewidywały takiej przyczyny dokonania jej zmian – wskazano możliwość zmiany terminu realizacji umowy ze względu na warunki atmosferyczne, działanie siły wyższej oraz wystąpienie robót dodatkowych. Żadna z umownych klauzul nie umożliwiała dokonania zmiany terminu realizacji zamówienia z uwagi na przedłużające się uzgodnienia z zewnętrzną jednostką bądź szerzej – ze względu na okoliczności wynikające z działań zamawiającego. Trudno przyjąć, że zmiana spełnia dyspozycję art. 144 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, ponieważ konieczność uzyskania uzgodnień UDT nie jest okolicznością, której zamawiający, działając z należytą starannością, nie mógł przewidzieć. Zamawiający stoi na stanowisku, że sytuacja miała charakter obiektywny i dotyczyłaby każdego wykonawcy. W związku z tym jest zmianą nieistotną i nie wprowadza warunków, które gdyby były postawione w postępowaniu o udzielenie zamówienia, to wzięliby lub mogliby wziąć w nim udział inni wykonawcy. Czy możliwe jest w związku z tym potwierdzenie zgodności dokonania zmiany zgodnie z art. 144 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp czy też ze względu na brak odpowiednich zapisów umowy oraz zmianę terminu (co zwykle uznawane jest jednak w orzecznictwie za zmianę istotną), można uznać, że zmiany dokonano z naruszeniem przepisów ustawy Pzp?

Jeśli chcesz zmienić warunki płatności w umowie, pamiętaj, że zmiana ta ma istotny charakter

Pytanie: Postępowanie wszczęto 16 grudnia 2016 r. Zawarta umowa z wykonawcą była kilkukrotnie aneksowana, również w zakresie terminu realizacji zamówienia. Ostatecznie roboty miały zostać zakończone 31 stycznia 2018 r., ale wykonawca nie dotrzymał umówionego terminu i zakończył prace dopiero w maju 2018 roku. Przedstawiona przez wykonawcę argumentacja i wniosek o aneksowanie umowy w zakresie terminu realizacji inwestycji nie zostały zaakceptowane przez zamawiającego, w związku z czym naliczono wykonawcy kary umowne za opóźnienie. Jednocześnie 21 marca 2018 r. zawarto aneks do umowy – zmianie uległy zasady dokonywania płatności – pierwotnie planowano dokonanie jednej płatności częściowej (do 50% wartości zamówienia) i płatności końcowej, zaś w aneksie ustalono rozliczenie dwiema fakturami przejściowymi (70% wartości zamówienia) i płatnością końcową. Zapisy umowy nie określały przesłanek dokonania takiej zmiany. Wątpliwość dotyczy tego, że co do zasady zmiana polegająca na zastąpieniu jednorazowej płatności częściowej dwiema i zwiększeniu poziomu wynagrodzenia rozliczanego płatnością częściową z 50 do 70%, narusza równowagę ekonomiczną umowy na korzyść wykonawcy w sposób pierwotnie nieprzewidziany. Trudno uznać za wyrównanie równowagi ekonomicznej sytuację, w której zamawiający przekazuje nieplanowane wcześniej płatności wykonawcy, który bez racjonalnego powodu kończy realizację inwestycji 4 miesiące po – i tak przedłużanym – terminie. Zamawiający uznał jednak, że zmiana ma charakter nieistotny, a więc możliwe jest jej dokonanie na podstawie art. 144 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. W jego ocenie przedłużający się termin realizacji prac pogorszył sytuację wykonawcy, w związku z czym wprowadzona zmiana tylko tę sytuację wyrównywała. Powołano się również na opinię Rzecznika Generalnego Juliane Kokott z 13 marca 2008 r. (sprawa C-454/06) w kwestii konieczności dostosowania treści umowy do nieprzewidzianej zmiany okoliczności zewnętrznych. Czy możliwe jest w związku z tym potwierdzenie zgodności dokonania zmiany zgodnie z art. 144 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp czy też ze względu na brak odpowiednich zapisów umowy, oraz zmianę zasad dokonywania płatności w stosunku do wzoru umowy, zasadne jest uznanie, że zmiany dokonano z naruszeniem przepisów ustawy?

Zapraszamy na szkolenie!

Udzielanie zamówień publicznych do 30 tys. euro

Posłuchaj porad dr A. Gawrońskiej-Baran

1 kwietnia, Warszawa

Zapisz się już dziś>> 

Poradnia

Odpowiedzi nawet na najtrudniejsze pytania

Zadaj pytanie ekspertowi Sprawdź wszystkich ekspertów portalu »

Nasi partnerzy, osiągnięcia i opinie klientów

wiper-pixel