certyfikacja wykonawców zamówień publicznych

FAQ: certyfikacja wykonawców a SWZ i dokumenty zamówienia

Czy po wejściu w życie certyfikacji wykonawców trzeba zmienić SWZ?

Tak. Zamawiający powinien dostosować dokumentację postępowania do nowego mechanizmu posługiwania się certyfikatem. Od 12 lipca 2026 r. wykonawca będzie mógł wykazywać określone okoliczności certyfikatem zamiast odpowiednich podmiotowych środków dowodowych. W SWZ trzeba więc jasno opisać, kiedy certyfikat zostanie uznany, jaki zakres może potwierdzać i kiedy zamawiający nadal będzie żądał innych dokumentów.

Czy certyfikat wykonawcy zastąpi wszystkie dokumenty podmiotowe?

Nie. Certyfikat zastąpi tylko te podmiotowe środki dowodowe, które dotyczą okoliczności objętych zakresem ważnej certyfikacji. Jeżeli certyfikat obejmuje jedynie część podstaw wykluczenia albo tylko wybrany warunek udziału w postępowaniu, pozostały zakres wykonawca nadal będzie musiał wykazać na zasadach ogólnych. Zamawiający powinien więc każdorazowo porównać treść certyfikatu z wymaganiami opisanymi w SWZ.

Jakie podstawy wykluczenia może obejmować certyfikat wykonawcy?

Certyfikat może obejmować m.in. obligatoryjne podstawy wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 1–5 ustawy Pzp, podstawę z art. 108 ust. 2 ustawy Pzp oraz wybrane fakultatywne podstawy z art. 109 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli zostały objęte certyfikacją i są stosowane w danym postępowaniu. Nie oznacza to jednak, że certyfikat eliminuje całą ocenę podmiotową wykonawcy. Poza certyfikacją pozostają m.in. określone zdarzenia związane bezpośrednio z konkretnym postępowaniem.

Czy certyfikat obejmuje konflikt interesów i zakłócenie konkurencji?

Nie w każdym przypadku. W praktyce zamawiający powinien pamiętać, że certyfikat nie zastępuje samodzielnej oceny tych okoliczności, które ze swojej natury powstają lub ujawniają się dopiero w konkretnym postępowaniu. Dotyczy to m.in. sytuacji związanych z wcześniejszym zaangażowaniem wykonawcy w przygotowanie postępowania, konfliktem interesów, wprowadzeniem zamawiającego w błąd lub próbą wpływania na czynności zamawiającego.

Jak opisać warunki udziału w postępowaniu po 12 lipca 2026 r.?

Warunki udziału nadal trzeba formułować konkretnie, proporcjonalnie i w sposób związany z przedmiotem zamówienia. Nowością jest konieczność uwzględnienia, że wykonawca może wykazywać określoną zdolność certyfikatem. Nie wystarczy jednak ogólny zapis, że „zamawiający dopuszcza certyfikat”. SWZ powinna wskazywać, że certyfikat zostanie uznany tylko wtedy, gdy jego zakres, sposób oraz poziom potwierdzonej zdolności odpowiadają konkretnemu warunkowi udziału w postępowaniu.

Czym są poziomy zdolności i dlaczego są ważne przy certyfikacji?

Poziomy zdolności służą określeniu, jakiego rodzaju doświadczenie, kwalifikacje, potencjał techniczny lub sytuacja ekonomiczna i finansowa mogą być potwierdzone certyfikatem. W praktyce ma to znaczenie przy warunkach dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej. Zamawiający powinien sprawdzić, czy dla danego rodzaju doświadczenia lub kwalifikacji określono właściwe poziomy zdolności, a następnie tak opisać warunek w SWZ, aby możliwe było porównanie go z treścią certyfikatu.

Czy certyfikat może potwierdzać doświadczenie wykonawcy?

Tak, ale tylko w zakresie, który rzeczywiście wynika z certyfikatu. Certyfikat dotyczący doświadczenia powinien odpowiadać warunkowi określonemu w SWZ, np. co do rodzaju zamówienia, zakresu, rozmiaru, liczby wykonanych zadań, technologii albo przedmiotu robót budowlanych, dostaw lub usług. Jeżeli certyfikat potwierdza doświadczenie węższe albo inne niż wymagane przez zamawiającego, wykonawca będzie musiał wykazać brakujący zakres innymi dokumentami.

Czy trzeba zmienić wzór oświadczenia z art. 125 ust. 1 ustawy Pzp?

Tak, szczególnie w postępowaniach krajowych prowadzonych w trybie podstawowym. Wzór oświadczenia powinien zawierać odrębną część dotyczącą certyfikatu, w której wykonawca wskaże m.in., czy zamierza się nim posługiwać, jaki jest numer i oznaczenie certyfikatu, kto go wydał, jaki jest okres jego ważności oraz w jakim zakresie wykonawca powołuje się na certyfikację.

Czy zamawiający powinien sam pobrać certyfikat z bazy?

Co do zasady tak, jeżeli dysponuje danymi umożliwiającymi odnalezienie certyfikatu w jawnej i bezpłatnej bazie. W takim przypadku zamawiający nie powinien automatycznie wzywać wykonawcy do złożenia dokumentu, który może uzyskać samodzielnie. W SWZ warto jednak opisać, jakie dane wykonawca powinien podać, aby taka weryfikacja była możliwa.

Co zrobić, gdy certyfikat obejmuje tylko część warunku?

Jeżeli certyfikat nie potwierdza całego warunku udziału w postępowaniu, wykonawca musi wykazać brakujący zakres odpowiednimi podmiotowymi środkami dowodowymi. Zamawiający nie powinien uznawać certyfikatu „ponad jego treść”. Każdorazowo należy porównać zakres certyfikacji z konkretnym wymaganiem z SWZ.

Czy certyfikat zastępuje oświadczenie konsorcjum z art. 117 ust. 4 ustawy Pzp?

Nie. Certyfikat może potwierdzać określoną zdolność lub brak podstaw wykluczenia, ale nie zastępuje oświadczenia wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, z którego wynika, które roboty budowlane, dostawy lub usługi wykonają poszczególni członkowie konsorcjum. Przy konsorcjum zamawiający musi więc nadal badać nie tylko sam certyfikat, ale także sposób spełnienia warunku w świetle art. 117 ust. 4 ustawy Pzp.

Czy podmiot udostępniający zasoby może posłużyć się certyfikatem?

Tak, certyfikat może dotyczyć także podmiotu udostępniającego zasoby, jeżeli wykonawca wykazuje jego sytuację lub zdolność. Nie oznacza to jednak, że certyfikat zastąpi zobowiązanie do udostępnienia zasobów. Zamawiający nadal powinien ocenić realność udostępnienia zasobów oraz to, czy podmiot trzeci rzeczywiście wykona odpowiednią część zamówienia, jeżeli wymagają tego przepisy ustawy Pzp.

Czy certyfikacja wykonawców zmniejszy liczbę dokumentów w postępowaniu?

Takie jest założenie nowych przepisów, ale w praktyce efekt będzie zależał od zakresu certyfikatu, treści SWZ i rodzaju postępowania. Certyfikat może ograniczyć liczbę składanych dokumentów, ale nie zwalnia zamawiającego z oceny, czy wykonawca spełnia wymagania określone w konkretnym postępowaniu. Najwięcej problemów może pojawić się tam, gdzie SWZ nieprecyzyjnie opisuje warunki udziału, sposób ich spełniania przez konsorcjum albo zakres dokumentów zastępowanych certyfikatem.

Sprawdź także: