Zamawiający planuje wszcząć postępowanie o wartości szacunkowej poniżej 170 tys. zł netto na dostawę paliw płynnych oraz usługę wnoszenia opłat za przejazdy autostradami i innymi drogami płatnymi. W opisie przedmiotu zamówienia (OPZ), sporządzonym przez pracownika merytorycznego, zawarto zapis: „Wymagana jest możliwość tankowania na co najmniej dwóch niezależnych sieciach stacji paliw spośród: Orlen, BP, Shell, Circle K, MOL, Moya”.
Czy zamawiający może w OPZ, który zostanie opublikowany na platformie zakupowej, wymagać zapewnienia możliwości tankowania w co najmniej dwóch niezależnych sieciach stacji paliw wybranych spośród wskazanych marek?
Bez informacji o sposobie wykorzystywania pojazdów, obszarze ich poruszania się oraz celu, któremu ma służyć dostęp do kilku sieci paliwowych, nie można jednoznacznie ocenić zasadności tego wymagania. Nie rekomenduję jednak pozostawienia w OPZ wymogu umożliwiającego tankowanie w dwóch spośród kilku imiennie wskazanych sieci, ponieważ z przedstawionych informacji nie wynika potrzeba ani korzystania z dwóch niezależnych sieci, ani ograniczenia ich katalogu do konkretnych marek.
Co do zasady bardziej uzasadnione będzie określenie:
Wymóg dostępu do dwóch niezależnych sieci można zastosować, jeżeli zamawiający wykaże, że jest on konieczny np. dla zapewnienia ciągłości tankowania albo ze względu na wykonywanie zadań na rozległym obszarze. Również w takim przypadku rekomenduję odstąpienie od wskazywania nazw konkretnych sieci i opisanie wymaganej dostępności za pomocą obiektywnych parametrów.
Nie, mimo, że nie stosujemy do niego ustawy Pzp, zamawiającego nadal obowiązuje pewne reguły.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp jej przepisy stosuje się do zamówień klasycznych udzielanych przez zamawiających publicznych, których wartość jest równa lub przekracza 170.000 zł. Do przedmiotowego zamówienia ustawa Pzp nie ma więc zastosowania, przy założeniu, że jego wartość została ustalona prawidłowo.
Zastosowanie znajduje natomiast art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym wydatki publiczne powinny być dokonywane:
Zamawiającego obowiązują również postanowienia wewnętrznego regulaminu udzielania zamówień podprogowych.
Także w zamówieniu nieobjętym ustawą Pzp wymagania określone w OPZ powinny odpowiadać rzeczywistym potrzebom zamawiającego i nie mogą ograniczać rynku w zakresie większym, niż jest to potrzebne do osiągnięcia celu zamówienia.
Sieci paliwowe wydają własne karty flotowe, jednak zakres ich akceptacji jest zróżnicowany. Część kart umożliwia tankowanie zasadniczo w obrębie jednej sieci, natomiast karty wielosieciowe są akceptowane w kilku sieciach na podstawie zawartych porozumień.
Wymaganie dostępu do dwóch niezależnych sieci może zatem wyeliminować operatorów oferujących karty ważne wyłącznie we własnej sieci i uprzywilejować wystawców kart wielosieciowych. Takie ograniczenie powinno mieć konkretne uzasadnienie wynikające ze sposobu użytkowania pojazdów przez zamawiającego.
Wątpliwości budzi ponadto możliwość zaoferowania dowolnych dwóch spośród wymienionych sieci. Wykonawca mógłby zapewnić dostęp do dwóch sieci, których stacje znajdują się daleko od siedziby zamawiającego albo poza trasami faktycznie pokonywanymi przez jego pojazdy. Jednocześnie wyeliminowany mógłby zostać operator jednej sieci posiadający kilka dogodnie zlokalizowanych stacji w bezpośrednim sąsiedztwie zamawiającego. Sam dostęp do dwóch niezależnych sieci nie gwarantuje więc osiągnięcia zakładanego celu.
Jeżeli pojazdy wykorzystywane są przede wszystkim lokalnie, zasadne będzie określenie minimalnej liczby stacji w wymaganej odległości od siedziby lub bazy pojazdów. Jeżeli natomiast pojazdy wykonują zadania na większym obszarze, zamawiający może określić minimalną liczbę stacji każdej sieci na terenie miasta, powiatu, województwa albo przy trasach faktycznie wykorzystywanych przez pojazdy.
W przypadku wykazania potrzeby korzystania z dwóch niezależnych sieci rekomendowany zapis mógłby przewidywać, że każda z nich musi posiadać co najmniej określoną liczbę stacji na właściwym obszarze, bez wskazywania ich nazw.
Przed zastosowaniem takiego wymagania należy jeszcze przeprowadzić rozeznanie rynku uwzględniające łącznie możliwość korzystania z dwóch sieci oraz rozliczania opłat za autostrady i inne drogi płatne. Dopiero wynik tego rozeznania pozwoli ocenić, czy wymaganie jest proporcjonalne i nie prowadzi do nieuzasadnionego ograniczenia liczby potencjalnych wykonawców.
Podstawa prawna
12 września 20126 r.