Jeśli zażądałeś w siwz, aby wykonawcy wskazali w ofercie stawkę VAT na proponowane towary lub usługi i zgodnie z nią obliczyli cenę oferty, masz obowiązek zbadać, czy podana stawka jest zgodna z przepisami podatkowymi. Następnie musisz odrzucić ofertę z niewłaściwą stawką VAT (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 5 sierpnia 2008 r.; sygn. akt KIO/UZP 750/08).
Zamawiający prowadził przetarg nieograniczony, którego przedmiotem były roboty budowlane. W siwz zobowiązał wykonawców do podania właściwej stawki VAT, a następnie obliczenia ceny brutto. Wskazał jednocześnie, że „zastosowanie przez wykonawcę stawki VAT niezgodnej z obowiązującymi przepisami spowoduje odrzucenie oferty”. Nałożył zatem na siebie obowiązek oceny ofert pod kątem ich zgodności z obowiązującymi przepisami w zakresie zastosowanej stawki VAT. W razie stwierdzenia nieprawidłowej stawki zobowiązał się do odrzucenia oferty, jako niezgodnej z treścią ustawy i specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
W procedurze zamawiający otrzymał 3 oferty z następującymi cenami:
KIO stwierdziła, że zamawiający opisał w siwz sposób obliczenia ceny w zakresie wskazania stawki VAT i jednocześnie narzucił sobie reżim odrzucenia oferty w razie niezgodności stawki z obowiązującymi przepisami. Zdaniem składu orzekającego był zatem zobowiązany do oceny ofert zgodnie z przepisami ustawy Pzp oraz postanowieniami siwz. Dysponując 3 ofertami o zróżnicowanej stawce VAT zamawiający nie mógł wybrać spośród nich najkorzystniejszej. Były one bowiem nieporównywalne pod względem jedynego kryterium oceny ofert, jakim była cena. Zamawiający zaniechał zatem czynności, do której był zobowiązany na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy Pzp, a więc odrzucenia ofert. Między innymi z tych powodów izba orzekająca uwzględniła odwołanie.
Niewątpliwie zamawiający uzyskali po nowelizacji szersze możliwości „ratowania” postępowań i poprawiania ofert. Nie ma już zamkniętego katalogu omyłek możliwych do skorygowania. Warto w tej sytuacji, aby zamawiający w celu większej przejrzystości wprowadzali do zapisów siwz własne katalogi możliwych do poprawienia omyłek rachunkowych (np. korzystając m.in. z treści nieobowiązującego art. 88 ustawy Pzp). Jednocześnie jednak powinni zaznaczyć, że katalog ten jest jedynie przykładowy.
Za dopuszczalne należy uznać poprawienie omyłki w sumowaniu kwoty VAT i ceny netto. Możliwość dokonania takiej poprawki należy jednak odróżnić od sytuacji, gdy wykonawca błędnie wskazał w ofercie stawkę VAT (np. zamiast 7% podał stawkę 22%). Podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy jest integralną składową ceny podawanej przez wykonawcę w swej ofercie, o ile sprzedaż towaru (usługi) jest nim obciążona. Stąd też za błąd w obliczeniu ceny uznać należy niewłaściwe zastosowanie przez wykonawcę stawki VAT. Tego rodzaju błąd natomiast nadal stanowi podstawę odrzucenia oferty (art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp).
Dlatego najlepszym rozwiązaniem byłoby obliczanie ceny brutto przez samych zamawiających. Nie zawsze przecież celowe jest, aby wykonawcy wskazywali ceny netto, wyliczali podatek (według stawki, którą często sami muszą ustalić), a wreszcie – wyliczali cenę brutto. Należy pamiętać, że ceną zawsze jest kwota brutto, a VAT zamawiający może obliczyć sam.
Po nowelizacji dopuszczalne jest również poprawianie omyłek polegających na niezgodności oferty z siwz, które nie powodują istotnych zmian w treści oferty (art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp). Celem wprowadzenia przez nowelizację tego przepisu było umożliwienie zamawiającemu poprawiania błędów, które mogą pojawić się zwłaszcza na etapie sporządzania kosztorysu ofertowego. Przykładowo, jeśli zamawiający ustali jako jednostki miary m3, a wykonawca zaoferuje m2, zamawiający będzie miał obowiązek poprawić tę jednostkę miary.