KIO radzi, kiedy możesz poprawić omyłki rachunkowe w treści oferty (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 10.12.2009

Jeśli masz wątpliwości, jakie są podstawy rozbieżności w ofercie, oznacza to, że nie masz do czynienia z oczywistą omyłkę rachunkową. A zatem nie możesz dokonać ich poprawienia na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 21 stycznia 2009 r.; sygn. akt KIO/UZP 20/09).

Zamawiający prowadził przetarg nieograniczony na budowę przejścia drogi wojewódzkiej.
W siwz zobowiązał wykonawców do złożenia w ofercie m.in. tabeli elementów rozliczeń oraz kosztorysów na poszczególne części przedmiotu zamówienia, według przygotowanych przez siebie wzorów.
W ofercie złożonej przez konsorcjum w rubryce „Wymagania ogólne” wykonawca wpisał kwotę 1.000.000,00 zł, natomiast w kosztorysie dotyczącym robót drogowych w rubryce „Wymagania ogólne” kwotę 80.000,00 zł.
Zamawiający wezwał wykonawcę do wyjaśnienia rozbieżności. Jednocześnie w tym samym piśmie poinformował o dokonaniu poprawienia oczywistej omyłki rachunkowej na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp. Zamawiający wezwał odwołującego do wyrażenia zgody na tę czynność pod rygorem odrzucenia jego oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.
Wykonawca wniósł protest oraz wyjaśnił, że pozycja „Wymagania ogólne” ujęta w kosztorysie dotyczącym robót drogowych zawierająca kwotę 80.000,00 zł nie stanowiła wyceny tej samej części przedmiotu zamówienia, co pozycja „Wymagania ogólne” ujęta w tabeli elementów rozliczeniowych, zawierająca kwotę 1.000.000,00 zł.
Zdaniem wykonawcy zamawiający bezprawnie poprawił cenę na kwotę 46.583.109,85 zł, odejmując od ceny netto oferty kwotę 1.000.000,00 zł z pozycji „Wymagania ogólne” w tabeli elementów rozliczeniowych, powołując się przy tym na poprawienie omyłki rachunkowej zgodnie z art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp.
Wykonawca twierdził, że czynność dokonana przez zamawiającego nie mogła być uznana za poprawienie oczywistej omyłki rachunkowej, ponieważ miała wpływ na cenę oferty.
Protest został oddalony (art. 183 ust. 3 ustawy Pzp), w konsekwencji czego konsorcjum wniosło odwołanie.

Krajowa Izba Odwoławcza przypomniała, że zamawiający poprawia w ofercie oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek, niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.
W ofercie konsorcjum rozbieżności pomiędzy kwotą wpisaną w rubryce „Wymagania ogólne” w tabeli elementów rozliczeniowych a kwotą wpisaną w rubryce „Wymagania ogólne” zawartej w kosztorysie dotyczącym robót drogowych nie wynikały z przeprowadzenia jakichkolwiek działań arytmetycznych. Były to różne niezwiązane ze sobą wartości.
Rozbieżności te nie były również oczywiste. Świadczy o tym przede wszystkim żądanie przez zamawiającego złożenia wyjaśnień dotyczących rozbieżności w wartościach w kosztorysie ofertowym a tabelą elementów rozliczeniowych w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp.
Wątpliwości zamawiającego są równoznaczne z tym, że na etapie żądania wyjaśnień od konsorcjum zamawiający nie był w stanie dokonać właściwej oceny i określić przyczyn ich zaistnienia, a tym samym uznać ich za oczywistą omyłkę.
A zatem brak było podstaw ich poprawienia na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp.
Izba nakazała zamawiającemu unieważnić czynność poprawienia oferty konsorcjum.

Oczywistą omyłką rachunkową jest widoczny, niezamierzony błąd rachunkowy popełniony przez wykonawcę, który polega na uzyskaniu nieprawidłowego wyniku działania arytmetycznego, a w szczególności błędne zsumowanie lub odjęcie poszczególnych pozycji. Jako oczywistą omyłkę rachunkową należy potraktować również nieprawidłowo zaokrąglone wartości (wyrok KIO z 12 lutego 2009 r.; sygn. akt KIO/UZP 133/09) oraz omyłkę polegającą przykładowo na uwzględnieniu w cenie ofertowej dodatkowych, nieprzewidzianych w siwz pozycji (wyrok KIO z 22 grudnia 2008 r.; sygn. akt KIO/UZP 1411/08).
Oczywistą omyłką rachunkową nie będzie natomiast podanie błędnej stawki VAT lub sposób prezentacji ceny jednostkowej w kosztorysie, powodujący konieczność odwołania się do wiadomości specjalnych, np. skumulowanie ceny jednostkowej i krotności w jednej rubryce kosztorysu (por. wyrok KIO z dnia 23/01/2009 r. sygn. akt 62/09).
Pojęcie „oczywistości” omyłki rachunkowej odnosi się również do interpretacji oczywistej omyłki pisarskiej, która aby była uznana za oczywistą, musi być widoczna na pierwszy rzut oka, bezsporna i niebudząca wątpliwości oraz możliwa do poprawienia bez konieczności odwoływania się do innych dokumentów postępowania lub uzyskiwania wyjaśnień wykonawcy.

Autor:

Agata Hryc-Ląd
wieloletni praktyk w dziedzinie zamówień publicznych,
obecnie główny specjalista ds. zamówień w instytucji zamawiającej