Unieważniłeś postępowanie? Sprawdź, czy nie naruszyłeś dyscypliny finansów publicznych (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 14.12.2009

Powinieneś unieważnić postępowanie, gdy jest ono obarczone wadą uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Jednak to na Tobie, jako zamawiającym, ciąży obowiązek oceny, czy nastąpiło naruszenie przepisów, które w przypadku zawarcia umowy powodują jej nieważność. Wada ta musi być nieusuwalna i wywierać taki wpływ na umowę w sprawie zamówienia publicznego, który powoduje jej bezwzględną nieważność (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 16 stycznia 2009 r.; sygn. akt KIO/UZP 1510/08).

Zamawiający prowadził przetarg ograniczony na nadzór nad projektem modernizacji linii kolejowej.
Zawiadomił wykonawców, którzy złożyli wnioski o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu o unieważnieniu przetargu.
Zamawiający stwierdził, że „jest zmuszony unieważnić postępowanie, gdyż jest ono obarczone wadą uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy w sprawie zamówienia publicznego”.
Jego zdaniem zachodziła uzasadniona obawa, że kontrakt na usługę nadzoru, jaki zostałby zawarty po zakończeniu procedury przetargowej, nie będzie mógł być zrealizowany w zakładanym zakresie (art. 93 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp).
Nie był w stanie wskazać:

  • dokładnego terminu wykonania dokumentacji,
  • terminu realizacji budowy układu zasilania elektroenergetycznego, jak również
  • zakresu oraz czasu trwania nadzoru nad tymi robotami.
Załącznik, który stanowił załącznik do pozwolenia na budowę, miał otrzymać w maju 2008 r.

Czy zamawiający miał podstawy do unieważnienia postępowania?


Jeden z wykonawców, który został zaproszony do złożenia oferty, wniósł protest. Zarzucił zamawiającemu naruszenie
  • art. 93 ust. 3 ustawy Pzp przez brak uzasadnienia decyzji o unieważnieniu postępowania,
  • art. 93 ust. 7 ustawy Pzp przez jego bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji braku istnienia wady powodującej brak możliwości zawarcia ważnej umowy.
Wykonawca twierdził, że nadzór na roboty jest od początku uwzględniony w siwz. Zamawiający nie miał podstaw do stwierdzenia, że późniejsze dostarczenie dokumentacji wykonawcy mającemu pełnić nadzór spowoduje konieczność zmiany zakresu nadzoru. W siwz zamieszczony był bowiem zapis: „Po podpisaniu umowy na nadzór Zamawiający udostępni wykonawcy dokumentację niezbędną do realizacji usługi…”. A zatem w treści siwz wyraźnie wskazano, że dokumentacja projektowa dla pewnych odcinków robót była jeszcze w trakcie opracowania.
Wykonawca podkreślił, że określenia przedmiotu zamówienia na pełnienie nadzoru określa się przez:
  • opis rodzaju nadzorowanych robot,
  • czas ich trwania,
  • ilość personelu,
  • wymagania co do kwalifikacji osób inspektorów lub inżynierów itp.
Dlatego nawet przy założeniu, że konieczne byłoby wprowadzenie zmian w projekcie dotyczącym wykonania robót, w żadnym stopniu nie wpłynęłoby to na zmianę zamówienia w postępowaniu o udzielenie zamówienia na nadzór.
Zamawiający wskazał, że wykonanie robót przewidziane było na okres połowa 2009 r. – wrzesień 2011 r. W sytuacji, gdy pozwolenie na budowę będzie wydane w maju 2009 r., protestujący nie rozumiał, która z okoliczności wskazanych w art. 93 ustawy Pzp, skutkująca koniecznością unieważnienia postępowania, miałaby w takim stanie rzecz zaistnieć.
Wykonawca twierdził, że zamawiający unieważnił postępowanie pod pozorem rzekomego istnienia wady uniemożliwiającej zawarcie ważnej umowy, a w istocie miał trudności związane z prowadzoną inwestycją.
Zamawiający oddalił protest, w następstwie czego wykonawca wniósł odwołanie.

KIO o przesłankach unieważnienia postępowania

KIO stwierdziła, że dostarczenie wykonawcy mającemu pełnić nadzór dokumentacji po jej przygotowaniu nie spowoduje konieczność zmiany zakresu nadzoru. W siwz zamawiający zawarł informację, z której wynikało, że dokumentacja projektowa dla pewnych odcinków robót była w trakcie opracowywania. Ewentualna zmiana projektu dotyczącego robót również nie spowodowałaby konieczności zmiany zakresu pełnionego nad tym projektem nadzoru.
KIO wskazała, że na zamawiającym ciąży obowiązek oceny postępowania w kontekście nieważności umowy (art. 146 ust. 1 ustawy Pzp). Izba podkreśliła, że wadą uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy jest naruszenie przepisów, które w przypadku zawarcia umowy powodują jej nieważność. Wada ta musi być nieusuwalna i wywierać taki wpływ na umowę w sprawie zamówienia publicznego, który powoduje jej bezwzględną nieważność.
Izba wskazała, że unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem art. 93 ustawy Pzp, określającego przesłanki upoważniające do unieważnienia postępowania, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jednak KIO nie jest właściwa do orzekania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
KIO orzekła, że okoliczności wskazane przez zamawiającego nie stanowiły podstawy do unieważnienia postępowania.
Dlatego uwzględniła odwołanie i nakazała zamawiającemu unieważnić czynność unieważnienia postępowania.

Autor:

Klaudyna Saja

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Prawnik specjalizujący się w prawie zamówień publicznych. Jest redaktor naczelną publikacji z zakresu zamówień publicznych. Autorka komentarzy do wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.