Podmiot udostępniający zasoby

Wykonawcy przysługuje jedna szansa na sanowanie braków w tych dokumentach. Wezwania w trybie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp może zostać skierowane nie więcej niż raz. Jeśli wymagane dokumenty nie zostały złożone bądź zawierają braki, zamawiający jest zobowiązany odrzucić ofertę. Wykonawca nie skorzystał z możliwości samodzielnego spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Wykonawca nie wykazał tym samym spełniania warunku udziału w postępowaniu.

Analiza bieżącego orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej wskazuje, że prezentowane poglądy w zakresie wykładni art. 122 i 123 ustawy Pzp są jednolite oraz zbieżne z wytycznymi wynikającymi z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 4 maja 2017 r. w sprawie C-387/14, Esaprojekt Sp. z o.o. przeciwko Województwu Łódzkiemu.

Największą trudność po stronie wykonawców zdaje się sprawiać zachowanie właściwej korelacji pomiędzy składanymi na etapie ofertowania deklaracjami dotyczącymi zamiaru polegania na zasobach podmiotu trzeciego a następczym wykazywaniem spełnienia warunków udziału w postępowaniu przy wykorzystaniu potencjału innych podmiotów. Kluczowe jest, aby wykonawca już na etapie ofertowania dokładnie przemyślał, w jaki sposób wykazywał będzie spełnienie warunków udziału w postępowaniu, w jakim zakresie polegał będzie na zdolnościach podmiotu trzeciego, a w konsekwencji również, w jakim zakresie podmiot ten uczestniczył będzie w realizacji zamówienia. Następnie powinno znaleźć to odzwierciedlenie w sposób należyty w składanych oświadczeniach i podmiotowych środkach dowodowych.

Zamawiający powinni dochować należytej staranności weryfikując, czy ta właściwa korelacja została zachowana i czy ewentualne zmiany odnoszące się do polegania na zasobach podmiotu trzeciego zaistniałe w toku postępowania o udzielenie zamówienia nie stoją w sprzeczności z art. 123 ustawy Pzp.

Krajowa Izba Odwoławcza stanęła na stanowisku, że z tezy przyjętej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 42017 r., C-387/14, Esaprojekt sp. z o.o. v. Województwo Łódzkie opartej na interpretacji art. 51 dyrektywy 2004/18/WE wynika jednoznacznie, że przepis ten "należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by po upływie terminu zgłoszeń do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wykonawca przekazał instytucji zamawiającej, w celu wykazania, że spełnia on warunki uczestnictwa w postępowaniu w sprawie udzielenia zamówienia publicznego, dokumenty, których nie zawierała jego pierwotna oferta, takie jak umowa zamówienia zrealizowanego przez podmiot trzeci oraz jego zobowiązanie do oddania do dyspozycji tego wykonawcy zdolności i środków niezbędnych do realizacji rozpatrywanego zamówienia".

Trybunał wskazał zatem, że nie jest możliwe uzupełnianie oferty w dokumenty, których nie zawierała pierwotna oferta, tj. zobowiązanie do oddania do dyspozycji tego wykonawcy zdolności, ale również środków niezbędnych do realizacji rozpatrywanego zamówienia, które należy odczytywać jako zasoby podmiotu udostępniającego swoje zdolności.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zobowiązanie do wykorzystania zasobów, o których mowa w art. 118 ust. 2 ustawy Pzp musi być jednoznaczne i nie może być domysłem lub domniemaniem zamawiającego. Wykonawca ma zaś obowiązek udowodnienia, a nie tylko uprawdopodobnienia, że dysponuje zasobami niezbędnymi do realizacji zamówienia. Wykonawca winien dowodzić wszelkich okoliczności świadczących nie tyko o tym, iż sam fakt udostępnienia zasobów formalnie będzie miał miejsce, ale także okoliczności pozwalających stwierdzić, iż udostępnienie to jest realne, wystarczające i adekwatne dla oceny spełniania danych warunków udziału w postępowaniu, a więc czy w ten sposób zwiększa szansę wyłonienia wiarygodnego wykonawcy dającego podwyższoną rękojmię prawidłowego wykonania zamówienia.

Uzupełnienie dokumentów w trybie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp nie może prowadzić do stworzenia po terminie składania ofert nowego modelu spełniania warunku udziału w postępowaniu. Instytucja ta służy usunięciu braków lub błędów dokumentacyjnych, a nie sanowaniu materialnego braku spełnienia warunku przez zmianę roli podmiotu trzeciego z konsultanta na podwykonawcę robót budowlanych. Odmienna ocena prowadziłaby do naruszenia zasady równego traktowania wykonawców. Wykonawca, który w terminie składania ofert nie zapewnił realnego udziału podmiotu trzeciego w wykonaniu robót, otrzymałby możliwość dostosowania treści zobowiązania dopiero po tym, jak zamawiający wskazał mu, jaka treść dokumentu byłaby wymagana. Taka praktyka pozwalałaby na następcze konstruowanie spełnienia warunku udziału w postępowaniu, z pokrzywdzeniem wykonawców, którzy od początku złożyli oferty i dokumenty zgodne z SWZ.

Sygnatura

Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 18 czerwca 2026 r. sygn. akt  KIO 2403/26