Zastosowanie dwóch kryteriów cenowych należy uznać za wadę postępowania

Jednostka wojskowa prowadziła w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na „przegląd, konserwację, usługi naprawy awaryjnej, montaż i demontaż elementów systemów wspomagających ochronę w obiektach administrowanych. Zamawiający 13 lutego 2015 r. faksem poinformował wykonawcę, którego oferta była jedyną w postępowaniu, o wynikach tego postępowania. Organizator przetargu unieważnił postępowanie na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp z powodu uznania, iż oferta odwołującego obarczona jest wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Odwołanie dotyczyło unieważnienia postępowania

Wykonawca złożył odwołanie. Zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp poprzez błędną wykładnię tego przepisu skutkującą uznaniem, iż zapisy specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej: siwz) oraz formularzy cenowych, a także oferta odwołującego obarczone są wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, co w konsekwencji spowodowało podjęcie przez zamawiającego decyzji o unieważnieniu postępowania.

Odwołujący wskazał, iż treść art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp wskazuje, iż unieważnienie postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy wady nie można usunąć w drodze czynności zamawiającego, a wada jest tego rodzaju, że zamówienie publiczne będzie nieważne.

Wykonawca nie zgodził się ze stanowiskiem zamawiającego, iż sposób określenia kryteriów oceny ofert zawarty w siwz zawiera wady, które uniemożliwiają zawarcie ważnej umowy. Zdaniem odwołującego to błędna wykładnia art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp doprowadziła do podjęcia decyzji o unieważnieniu postępowania.

Błędy specyfikacji

Odwołujący nie zgodził się ze stanowiskiem zamawiającego, iż siwz zawiera wady w postaci wzajemnie wykluczających się i sprzecznych zapisów dotyczących ceny. Specyfikacja istotnych warunków zamówienia jasno wskazywała, iż do oceny oferty zamawiający przyjął dwa parametry: cenę w 80% i wskaźnik TUWO (napraw) w 20%.

Kryterium wskaźnika jest uzasadnione, albowiem przy tego rodzaju usługach nigdy nie jest możliwe ustalenie całkowitej i dokładnej wartości zamówienia – żadna ze stron nie jest w stanie przewidzieć liczby napraw.

Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania jako niezasadnego. Stwierdził, że wada postępowania jako przyczyna unieważnienia musi mieć charakter nieusuwalny i jednocześnie powodujący, iż umowa zawarta w wyniku takiego postępowania będzie wskutek wystąpienia wady podlegała unieważnieniu. Stwierdził, że odesłanie do art. 146 ust. 1 ustawy Pzp nie oznacza, że katalog przesłanek z tego przepisu jest zamknięty, inne wady bowiem też mogą prowadzić do unieważnienia postępowania.

Zamawiający wskazał na błędy popełnione w toku postępowania polegające na tym, że w formularzu ofertowym w pkt 1 wartość wskaźnika traktowana jest jako cena, natomiast w tabelach formularza ofertowego w pkt 2 – Wartości wskaźnika za naprawy TUWO (usunięcie awarii, demontaż i montaż) znalazł się zapis: „suma ogólna niniejszego zestawienia nie jest wartością zamówienia, a jedynie wartością stanowiącą wskaźnik do porównania ofert i wyboru najkorzystniejszej oferty”. Zdaniem zamawiającego przedstawiona wartość wskaźnika nie może być wartością zamówienia, a wada ta jest nieusuwalna.

Podwójne kryterium cenowe

Zamawiający stwierdził, że nieprawidłowo zastosowano podwójne kryterium ceny do oceny ofert, co także stanowi wadę nieusuwalną i naruszającą art. 91 ust. 2 i 2a ustawy Pzp, który wskazuje na wymóg zastosowania oprócz ceny także innego (pozacenowego) kryterium.

Zauważył, że wymogi takie obowiązują w niniejszym postępowaniu, ponieważ zostało ono wszczęte po 19 października 2014 r.

Zamawiający wskazał na siwz i tabelę z dwoma kryteriami, pierwsze – cena za 4 przeglądy i konserwację – waga 80%, i drugie – suma ogólna (wskaźnik) za wykonanie naprawy TUWO – waga 20%. A zatem zostały zastosowane dwa kryteria cenowe, co stanowiło wadę mającą charakter nieusuwalny. Natomiast nie zastosowano żadnego kryterium pozacenowego, co stanowi naruszenie art. 91 ust. 2 i 2a ustawy Pzp.

Jak wynika z postanowień siwz, wykonawcy otrzymali szczegółową instrukcję co do sposobu obliczenia ceny za wykonanie przedmiotu zamówienia i przedstawienia jej na załączonym do siwz formularzu cenowym dla każdej części zamówienia i rodzaju usług – stwierdziła Krajowa Izba Odwoławcza. Wynikowy formularz ofertowy przewidywał podanie dla każdej części, na którą jest składana oferta, ceny ze wskazaniem osobno wartości oferowanej za 4 przeglądy i konserwacje w kwocie netto, wartości podatku od towarów i usług i kwoty brutto. Analogicznie należało wskazać „wartość wskaźnika za wykonanie naprawy TUWO (usunięcie awarii, demontaż i montaż). Wykonawca złożył ofertę zgodnie z wymogami.

Jak wynika z treści informacji z otwarcia ofert, odwołujący złożył ofertę na siedem części zamówienia, tj. części 1, 3, 4, 5, 6, 7 i 8.

Stosownie do wymogu art. 86 ust. 3 ustawy Pzp zamawiający podał do wiadomości wysokość kwot, jakie zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia dla każdej części, z rozbiciem kwot przeznaczonych na sfinansowanie przeglądów i konserwacji oraz kosztów napraw.

Następnie przedstawiono ceny zaoferowane dla poszczególnych części przez odwołującego, który jako jedyny wykonawca złożył ofertę w niniejszym postępowaniu.

Kryteria oceny ofert muszą być przejrzyste

W ocenie składu orzekającego, w świetle treści postanowień siwz, opis dotyczący wartości wskaźnika za wykonanie napraw awaryjnych jest nieprzejrzysty. O ile bowiem istnieją podstawy do uznania go jako elementu o charakterze ceny, to jak zasadnie wskazuje zamawiający, nie jest to wartość zamówienia, a jedynie wartość stanowiąca wskaźnik do porównania ofert. Jednocześnie wartość tego wskaźnika nazwana sumą ogólną, a wyrażona w złotych, przedstawiona została w siwz jako drugie obok ceny kryterium oceny ofert. Izba potwierdziła, że taki opis kryteriów jest nieprzejrzysty, a przy założeniu, że drugie kryterium również jest kryterium cenowym, należy potwierdzić, że zamawiający naruszył art. 91 ust. 2 i 2a ustawy Pzp.