Wykonawca nie może odwołać złożonych wyjaśnień (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 07.08.2009

Udzielenie wyjaśnień przez wykonawcę w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp nie jest obowiązkiem. Jednak skoro żądane przez zamawiającego wyjaśnienia zostały złożone, to wiążą one wykonawcę na równi z ofertą. Wykonawca nie ma możliwości odwołania złożonych wyjaśnień i podlegają one ocenie (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 20 stycznia 2009 r.; sygn. akt KIO/UZP 11/09).

Zamawiający prowadził przetarg nieograniczony na budowę sali koncertowej.
W siwz przewidział dwa sposoby spłaty wierzytelności:

  • przeniesienie na bank całości wierzytelności wynikającej z umowy albo
  • przeniesienie na bank jedynie wierzytelności wynikającej z faktury końcowej.
Zamawiający dopuścił możliwość sprzedaży wierzytelności wynikającej z faktury końcowej tylko w sytuacji, gdy wykonawca w trakcie realizacji inwestycji wystawi nie więcej niż 5 faktur przejściowych na kwoty i w terminach określonych w siwz.
Odpowiednie postanowienia zawarte zostały we wzorze umowy. W siwz stwierdził, że w skład oferty ma wchodzić również harmonogram spłat wykonanych robót. Jednak nie załączył do siwz wzoru harmonogramu ani też nie sformułował w treści siwz wymagań co do jego formy.
Odrzucił ofertę jednego z wykonawców ze względu na niezgodność jego oferty z siwz. Wykonawca ten wniósł protest. Twierdził, że zarzut braku zgodności treści jego oferty z wymaganiami siwz dotyczącymi w szczególności transz sposobu zapłaty, nie był trafny. Wykonawca w odpowiedzi na pytanie zamawiającego zadane w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp jednoznacznie potwierdził sposób płatności zgodny z wymogami siwz. Podkreślił, że zaoferowany został cały zakres wymaganych robót, został on poprawnie wyceniony, a sposób zapłaty podany został zgodnie z wymogami specyfikacji. W ocenie protestującego ewentualne wątpliwości zamawiający powinien wyjaśnić na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 1, 3 ustawy Pzp.

Harmonogram spłat wykonawcy nie był zgodny z siwz

Zamawiający oddalił protest jako bezzasadny. Wskazał, że podstawą odrzucenia oferty był art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp, ponieważ treść oferty, a dokładnie załącznik zawierający harmonogram spłaty wykonanych robót był niezgodny z treścią siwz. Z udzielonych przez wykonawcę wyjaśnień wynikało, że objęcie wykupem wierzytelności większej liczby faktur niż przewidziana we wzorze umowy, gdzie cztery płatności przejściowe w 2009 r. dokonywane zostaną bezpośrednio przez zamawiającego. Stanowiło to niezgodność oferty z siwz, a treść złożonych wyjaśnień spowodowała zmianę treści złożonej oferty, co było niedopuszczalne (art. 87 ust. 1 zdanie 2 ustawy Pzp).
Wykonawca wniósł odwołanie.

Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że ustawa Pzp nie zawiera własnej definicji pojęcia „oferta”. Dlatego należy posłużyć się art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego. W myśl tego przepisu oświadczenie woli stanowi ofertę, jeżeli określa istotne elementy umowy. Sposób spłaty realizacji przedmiotu zamówienia miał dla zamawiającego istotne znaczenie. Świadczą o tym m.in. postanowienia wzorca umowy.
Z harmonogramu spłaty złożonego w ofercie przez odwołującego się wykonawcę nie wynikał wprost sposób spłaty wierzytelności.
Zasadnie zatem zamawiający zwrócił się o wyjaśnienie treści oferty w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp. Udzielenie wyjaśnień przez wykonawcę w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp nie jest obowiązkiem. Jednak skoro żądane przez zamawiającego wyjaśnienia zostały złożone, to wiążą one wykonawcę na równi z ofertą. Wykonawca nie ma możliwości odwołania złożonych wyjaśnień i podlegają one ocenie.

Wyjaśnienia złożone przez wykonawcę nie mogą zmieniać treści oferty

Wyjaśnienia złożone przez odwołującego wykonawcę stanowiły modyfikację oświadczenia woli zawartego w ofercie, ponieważ zmieniały zawartość kwot spłat wskazanych w odniesieniu do poszczególnych dat oraz zmieniają cenę oferty.
W ocenie KIO ewentualne dokonanie wyboru oferty wykonawcy, który swojej woli nie wyraził w ofercie w sposób jednoznaczny, nie tylko narusza art. 87 ust. 1 ustawy Pzp, ale również stanowiłby złamanie zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji (art. 7 ustawy Pzp).
A zatem oferta złożona przez odwołującego wykonawcę nie odpowiadają treści siwz w części dotyczącej sposobu spłaty wierzytelności, a wyjaśnienia udzielone w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp stanowiły zmianę treści oferty. Dlatego niezgodność oferty z siwz nie mogła być usunięta przez zastosowanie art. 87 ust. 2 i 3 ustawy Pzp.

Autor:

Klaudyna Saja

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Prawnik specjalizujący się w prawie zamówień publicznych. Jest redaktor naczelną publikacji z zakresu zamówień publicznych. Autorka komentarzy do wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.