Jak wykonawca może udowodnić należyte wykonanie umowy? (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 28.10.2009

Wymaganie przez zamawiającego, aby wykonawca doświadczenie wykazał wyłącznie za pomocą dokumentu zawierającego literalne sformułowanie „należyte wykonanie” narusza przepisy ustawy Pzp oraz rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów.  Obowiązkiem zamawiającego jest bowiem w takiej sytuacji wykazanie, że wcześniejsze umowy nie zostały wykonane przez odwołującego zgodnie z zobowiązaniem wynikającym z jej treść (art. 6 Kc). Jeżeli zamawiający okoliczności tych nie wykaże, nie może dokonać czynności wykluczenia tylko na podstawie zawartego w treści referencji sformułowania o dostatecznym, a nie należytym wykonaniu wcześniejszej umowy(wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 19 sierpnia 2009 r.; sygn. akt KIO/UZP 1016/09).

Zamawiający prowadził przetarg nieograniczony na konserwację oświetlenia ulicznego na terenie Warszawy. Wymagał w siwz, aby wykonawca wykazał, że w okresie ostatnich 3 lat przed dniem wszczęcia postępowania, a jeżeli okres prowadzenia działalności był krótszy, to w tym okresie, wykonywał konserwację oświetlenia ulicznego przez co najmniej 12 miesięcy. Na potwierdzenie spełnienia warunku zamawiający wymagał załączenia informacji o doświadczeniu zawodowym wykonawcy. Do informacji miały być dołączone dokumenty świadczące o tym, że wymienione prace zostały wykonane należycie.
Jeden z wykonawców załączył referencje potwierdzające wykonanie 4 umów, które zawierały stwierdzenie, że prace zostały wykonane w stopniu dostatecznym.
Czy wykonawca wykonał należycie poprzednie prace?
Zamawiający wezwał tego wykonawcę do złożenia dokumentów potwierdzających należyte wykonanie prac. Twierdził, że referencje stwierdzające wykonanie prac w stopniu dostatecznym, nie stanowiły dokumentu potwierdzającego należyte wykonanie zamówienia. Zamawiający zażądał uzupełnienia dokumentów pod rygorem wykluczenia z postępowania (art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp).
Wykonawca w wyznaczonym terminie złożył:

  • protokół zdawczo-odbiorczy,
  • protokoły odbiorów końcowych oraz
  • zwolnienie zabezpieczenia należytego wykonania robót.
Zamawiający wykluczył z postępowania tego wykonawców, ponieważ nie złożył, mimo uprzedniego wezwania w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, dokumentów potwierdzających należy wykonania prac.
Wykluczony wykonawca złożył protest, a następnie odwołanie. Wskazał, że złożenie wraz z ofertą referencji zawierały stwierdzenie, że prace zostały wykonane dostatecznie, jednak złożone w wyniku wezwania do uzupełnienia dokumenty – protokół zdawczo-odbiorczy, umowy, protokół odbiorów końcowych oraz zwolnienie zabezpieczenia należytego wykonania robót, potwierdzają posiadanie doświadczenia wymaganego przez zamawiającego w siwz. Podniósł, że referencje nie są jedynym dokumentem potwierdzającym posiadanie wymaganego doświadczenia, a ze złożonych dokumentów wynikała prawidłowość wykonania zamówienia.

Krajowa Izba Odwoławcza orzekła, że wykonawca nie ma obowiązku przedstawienia w dokumencie potwierdzającym realizację umowy zwrotu „należyte wykonanie”.
Sformułowanie „należyte wykonanie zamówienia”, które znajduje się w § 1 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów oznacza wykonanie przez wykonawcę umowy zgodnie z przyjętym zobowiązaniem. Jednak wbrew twierdzeniu wykonawcy pojęcia „dostatecznie” nie można każdorazowo utożsamiać z należytym wykonaniem prac, które jest pojęciem prawnym.
W ocenie KIO dokument zawierający sformułowanie o dostatecznym wykonaniu prac powinien stać się przedmiotem wnikliwej analizy zamawiającego. Zamawiający powinien ustalić, czy z dokumentów wynika, że prawidłowo wywiązał się z obowiązków wynikających z umowy.
Zamawiający nie udowodnił, że wykonawca powinien zostać wykluczony
Zdaniem Izby zamawiający nie udowodnił, że wykonawca powinien być wykluczony z powodu nie złożenie oświadczenia o spełnieniu warunków udziału w postępowaniu lub dokumentów potwierdzających spełnienie tych warunków (art. 24 ust 2 pkt 3 ustawy Pzp).
Wymaganie przez zamawiającego, aby wykonawca doświadczenie wykazał wyłącznie za pomocą dokumentu zawierającego literalne sformułowanie „należyte wykonanie” naruszało przepisy ustawy Pzp oraz rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów. Dokumentem potwierdzającym należyte wykonanie umowy mogą być nie tylko referencje, ale także przykładowo protokoły zdawczo –odbiorcze lub faktury. Obowiązkiem zamawiającego było wykazanie, że wcześniejsze umowy nie zostały wykonane przez odwołującego zgodnie z zobowiązaniem wynikającym z jej treść (art. 6 Kc). Zamawiający okoliczności tych nie wykazał, a dokonanie czynności wykluczenia tylko na podstawie zawartego w treści referencji sformułowania o dostatecznym wykonaniu prac Izba uznała za naruszające zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Podstawa prawna

Autor:

Klaudyna Saja

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Prawnik specjalizujący się w prawie zamówień publicznych. Jest redaktor naczelną publikacji z zakresu zamówień publicznych. Autorka komentarzy do wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.