Nowa przesłanka wykluczenia - kiedy należy ją stosować

Stan prawny na dzień: 09.12.2011

Dla ustalenia, czy art. 24 ust. 1 pkt 1a ustawy Pzp obowiązuje w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, faktem doniosłym praw­nie jest data wszczęcia postępowania, nie zaś data zawarcia umowy, w związ­ku, z którą wykonawca został wykluczony (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 7 września 2011 r.; sygn. akt KIO 1822/11).

Zamawiający 29 lipca 2011 r. wszczął postępowanie na dostawę cewników. Poinformował o wykluczeniu z części I postępowania wykonawcy X, wskazując jako podstawę swego działania art. 24 ust. 1 pkt 1a ustawy Pzp, ponie­waż rozwiązał z tym wykonawcą umowę w sprawie zamówienia publicznego z po­wodu okoliczności, za które wykonawca ponosi odpowiedzialność. Wykonawca wniósł odwołanie. Jego zdaniem prze­słanka wykluczenia określona w art. 24 ust. 1 pkt 1a ustawy Pzp nie ma zastoso­wania w przedmiotowym postępowaniu. Zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, która ten przepis wprowadziła, do postę­powań o udzielenie zamówienia wszczę­tych przed wejściem w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego, również skutki rozwiązania umowy (zawartej 23 marca 2011 r.) przez zamawiającego powinny być oceniane wg przepisów dotychczasowych.

Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że art. 24 ust. 1 pkt 1a ustawy Pzp nakazuje zamawiającemu wykluczenie wykonaw­cy, z którym dany zamawiający rozwią­zał lub wypowiedział umowę w sprawie zamówienia publicznego lub odstąpił od umowy w sprawie zamówienia publiczne­go, z powodu okoliczności, za które wy­konawca ponosi odpowiedzialność, jeżeli rozwiązanie albo wypowiedzenie umowy albo odstąpienie od niej nastąpiło w okre­sie 3 lat przed wszczęciem postępowania, a wartość niezrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej 5% wartości umowy.  Ustawa nowelizująca (Dz.U. nr 87, poz. 484) weszła w życie 11 maja 2011 r.  Zgodnie z jej art. 2 do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zauważyć trzeba jednak, że art. 24 ust. 1 pkt 1a ustawy Pzp obciąża wy­konawców negatywnymi konsekwen­cjami minionych zdarzeń prawnych, które w momencie ich zaistnienia nie były zawarte w katalogu przesłanek wykluczenia. Z brzmienia przywoła­nych przepisów ustawy Prawo zamó­wień publicznych oraz ustawy nowe­lizującej należy wyprowadzić wniosek, że sankcja wykluczenia aktualizuje się w razie niewywiązywania się wyko­nawcy z zobowiązań umownych już w okresie trzech lat przed wejściem w życie nowelizacji. Przepisy ustawy nowelizującej nie zawierają vacatio le­gis ani regulacji przejściowych umoż­liwiających inną interpretację.
Skoro zamawiający wszczął postępo­wanie po 11 maja 2011 r., zobligo­wany jest do stosowania przepisu art. 24 ust. 1 pkt 1a ustawy Pzp. Przeciwne powody odwołania są całkowicie chy­bione. Przede wszystkim, dla ustalenia, czy art. 24 ust. 1 pkt 1a ustawy Pzp obowiązuje w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, faktem doniosłym prawnie jest data wszczęcia postępowania, nie zaś data zawarcia umowy.

Autor:

Klaudyna Saja-Żwirkowska
prawnik, redaktor naczelna publikacji o tematyce związanej z zamówieniami publicznymi