Korzystanie przez wykonawców z zasobów innych podmiotów według KIO

Stan prawny na dzień: 08.09.2015

Wiedza i doświadczenie mogą być czerpane zarówno w wyniku udostępnienia niematerialnych składników przedsiębiorstwa, jak i określonego personelu związanego z podmiotem udostępniającym omawiane zasoby. W drugim z wyróżnionych przypadków czynnik ludzki stanowi niejako nośnik udostępnionej wiedzy i doświadczenia (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 11 maja 2015 r.; sygn. akt KIO 863/15).

Stan faktyczny

Zamawiający prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na pełnienie nadzoru nad kontynuacją projektowania budowy autostrady. Wykonując wcześniejszy wyrok Izby, wezwał wykonawcę X do uzupełnienia dokumentów potwierdzających spełnienie warunku wiedzy i doświadczenia. W odpowiedzi na wezwanie wykonawca ten przedłożył ponownie wykaz usług obejmujący sześć usług: dwie własne i 4 udostępnione wraz z dowodami potwierdzającymi ich należyte wykonanie oraz zobowiązania podmiotów udostępniających swoje zasoby. Oferta wykonawcy X została wybrana jako najkorzystniejsza.

Wybrany wykonawca nie spełnił warunku

Inny wykonawca biorący udział w przetargu wykonawców złożył odwołanie. Stwierdził, że uzupełnione przez wykonawcę X dokumenty nie potwierdzają spełnienia opisanego warunku w zakresie wiedzy i doświadczenia.

Odwołujący wskazał, że możliwość korzystania w celu spełnienia warunków udziału w postępowaniu z potencjału podmiotu trzeciego została ograniczona wymogiem udowodnienia realnego dysponowania zasobami. Ocena dokumentów poświadczających zobowiązanie do oddania takich zasobów w każdym przypadku musi zostać dokonana indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki danego zamówienia. Dokument poświadczający oddanie do dyspozycji wykonawcy zasobów podmiotu trzeciego powinien wyrażać w sposób jednoznaczny wolę udzielenia wykonawcy ubiegającemu się o zamówienie odpowiedniego zasobu, określonego precyzyjnie poprzez podanie rodzaju i ilości zasobu oraz wskazać realną formę współpracy. Powyższych wymogów nie spełniają sporne zobowiązania.

Odwołujący zauważył, że przedłożone zobowiązania dotyczyły zarówno potencjału osobowego, jak i wiedzy i doświadczenia. Jednak zadeklarowany sposób wykorzystania zasobów oraz zakres udziału przy wykonywaniu zamówienia odnosi się już wyłącznie do udostępnienia potencjału osobowego, a pomija zupełnie zasób wiedzy i doświadczenia – wskazuje na to treść zobowiązania. Zgodnie z nią udostępnione zasoby będą wykorzystywane w następujący sposób, a mianowicie przez udział udostępnianego personelu w realizacji zamówienia. Udział ten przyjmie postać:

  • wykonywania zadań przypisanych członkom personelu,
  • osobistych konsultacji i doradztwa merytorycznego,
  • opracowywania stanowisk inżyniera dotyczących problemów technicznych, które pojawiały się będą w związku z pełnieniem nadzoru nad realizacją zamówienia na etapie projektowania oraz na etapie wykonywania robót budowlanych.

Realne dysponowanie zasobami

Odwołujący stwierdził, że sposób wykorzystania potencjału innych podmiotów jest właściwy wyłącznie dla skutecznego przekazania zasobu w postaci potencjału osobowego, pozostaje jednak bez związku z możliwością przekazania wymaganej zapisami siwz wiedzy i doświadczenia. Wskazany sposób wykorzystania zasobów bazuje na osobistych umiejętnościach udostępnianego personelu, które będą wykorzystywane w toku realizacji zamówienia. Powyższe nie ma jednak nic wspólnego z wiedzą i doświadczeniem posiadanym przez podmiot udostępniający, będący niewątpliwie podmiotem trzecim wobec tego personelu.

Ocena dokumentów poświadczających zobowiązanie do oddania takich zasobów w każdym przypadku będzie dokonywana indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki danego zamówienia. Podkreśla się jednak, że dokument stwierdzający oddanie do dyspozycji wykonawcy zasobów podmiotu trzeciego powinien wyrażać w sposób wyraźny i jednoznaczny wolę udzielenia wykonawcy ubiegającemu się o zamówienie odpowiedniego zasobu. Potencjał ten powinien być określony precyzyjnie poprzez podanie rodzaju i ilości zasobu oraz wskazanie realnej formy współpracy.

Stanowisko KIO

Krajowa Izba Odwoławcza orzekła, że zarzut związany z udostępnieniem zasobu wiedzy i doświadczenia nie zasługiwał na uwzględnienie. Realność udostępnienia zasobów była badana już przez Izbę w postępowaniu odwoławczym prowadzonym pod sygn. akt KIO 247/15. W wyroku z 24 lutego 2015 r. Izba nakazała wezwać wykonawcę X do uzupełnienia dokumentów, wskazując jednocześnie, że dokonanie tej czynności jest możliwe, wykonawca X był bowiem wzywany przez zamawiającego do uzupełnienia dokumentów w zakresie warunku wiedzy i doświadczenia, jednak w zawężonym zakresie.

Faktyczne udostępnienie zasobów

Orzekając o kwestii związanej z realnością udostępnienia zasobów, Izba stanęła na stanowisku, że wykazanie spełniania warunku wiedzy i doświadczenia może być realizowane za pomocą określonych osób związanych z podmiotem udostępniającym wykonawcy ten zasób. Twierdzenia odwołującego oparte są na nieuzasadnionym, zbyt dosłownym rozumieniu tego warunku.

Trzeba mieć na względzie, że wiedza i doświadczenie mogą być czerpane zarówno w wyniku udostępnienia niematerialnych składników przedsiębiorstwa, jak i określonego personelu związanego z podmiotem udostępniającym omawiane zasoby. W drugim z wyróżnionych przypadków czynnik ludzki stanowi niejako nośnik udostępnionej wiedzy i doświadczenia. W ten sposób realizowane są najczęściej wskazywane przez wykonawców formy udostępniania tego zasobu.

Niekwestionowanym sposobem udostępniania wiedzy i doświadczenia są konsultacje merytoryczne związane z realizacją przedmiotu zamówienia. Przyjmuje się, że dokonuje ich podmiot trzeci, niemniej jednak nie można nie zauważyć, że w praktyce do udostępnienia zasobu dochodzi za pośrednictwem określonych osób, które tych konsultacji udzielają.

Udział podmiotu trzeciego w realizacji zamówienia

Izba nie uwzględniła argumentacji odwołującego, zgodnie z którą zadeklarowany sposób wykorzystania udostępnionych mu zasobów oraz zakres udziału podmiotu trzeciego przy wykonywaniu zamówienia nie odnosi się do udostępnienia wiedzy i doświadczenia.

W konsekwencji zakwestionowanie tego sposobu udostępnienia zasobu musi polegać na wykazaniu, że osoby, za pośrednictwem których do tego dojdzie, nie posiadają wiedzy i doświadczenia adekwatnego do opisanego w treści warunku udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Okoliczności sprawy wskazują, że odwołujący miał tego świadomość, próbując podważyć kompetencje osób ujętych w treści zobowiązania.

Autor:

Klaudyna Saja-Żwirkowska