Czy dowozy dzieci do szkół i na sobotnie zajęcia należy szacować łącznie?
Zamawiający przeprowadził przetarg nieograniczony na dowóz dzieci do szkół w roku szkolnym 2026/2027. Zamówienie podzielono na pięć części. W postępowaniu wniesiono odwołanie, a dowozy są obecnie realizowane w trybie z wolnej ręki.
Pojawiła się dodatkowa potrzeba dowozu dzieci na zajęcia odbywające się w soboty. W chwili szacowania wartości pierwszego zamówienia zamawiający nie wiedział o tej potrzebie. Sobotnie dowozy mają rozpocząć się w połowie października, dlatego nie ma czasu na przeprowadzenie kolejnego przetargu nieograniczonego. Czy wartość obu usług należy oszacować łącznie?
W przedstawionym stanie faktycznym zamawiający powinien oszacować łącznie wartość usług dowozu dzieci do szkół oraz dowozu dzieci na zajęcia dodatkowe odbywające się w soboty. Oba zakresy:
- dotyczą tego samego rodzaju usług,
- mają być realizowane w tym samym roku szkolnym i
- co do zasady mogą być świadczone przez ten sam krąg wykonawców.
Istotne jest również, że zamówienie na dowóz dzieci do szkół na rok szkolny 2026/2027 nie zostało jeszcze udzielone, ponieważ trwa procedura odwoławcza. W związku z tym zamawiający powinien oszacować łączną wartość usług jeszcze nie udzielonych.
Regulacje Pzp dotyczące szacowania
Podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku od towarów i usług, ustalone przez zamawiającego z należytą starannością. Jednocześnie zamawiający nie może dzielić zamówienia na odrębne zamówienia, jeżeli prowadziłoby to do niestosowania przepisów ustawy, chyba że podział jest uzasadniony obiektywnymi przyczynami.
Przy ustalaniu, czy określone świadczenia stanowią jedno zamówienie, należy uwzględnić tożsamość przedmiotową, czasową i podmiotową, rozumianą jako możliwość wykonania poszczególnych świadczeń przez ten sam krąg wykonawców. Łączne wystąpienie tych przesłanek przemawia za agregowaniem wartości zamówień. Takie kryteria zostały również przyjęte w praktyce dotyczącej szacowania wartości zamówień.
Ważny jest krąg potencjalnych wykonawców oraz przedmiot usługi
W analizowanym przypadku oba zakresy obejmują usługi dowozu dzieci. Dowozy do szkół oraz dowozy na zajęcia dodatkowe mają być realizowane w tym samym roku szkolnym. Jeżeli wymagania dotyczące sobotnich przewozów nie powodują, że usługi te są kierowane do innego rynku wykonawców, zachodzi również tożsamość podmiotowa. W konsekwencji przemawia to za potraktowaniem obu zakresów jako części jednego zamówienia i łącznym ustaleniem ich wartości.
Ryzyko niedozwolonego podziału zamówienia
Postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego na dowóz dzieci do szkół na rok szkolny 2026/2027 nie zakończyło się jeszcze udzieleniem zamówienia z uwagi na wniesione odwołanie. Zamawiający posiada już natomiast wiedzę o konieczności zapewnienia również dowozów na sobotnie zajęcia dodatkowe. Na moment przygotowania zamówienia dotyczącego tych przewozów znany jest zatem szerszy zakres potrzeb zamawiającego dotyczących usług dowozu dzieci.
W tej sytuacji nie byłoby prawidłowe ustalenie wartości sobotnich dowozów wyłącznie w oderwaniu od pozostałych usług tego samego rodzaju. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 Pzp, jeżeli zamawiający planuje udzielić zamówienia na usługi w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania, wartością zamówienia jest łączna wartość poszczególnych części.
Korzyści z art. 30 ust. 4 Pzp
Ze względu na wskazany w pytaniu brak czasu na przeprowadzenie kolejnego postępowania w trybie przetargu nieograniczonego, zamawiający może rozważyć możliwość skorzystania z rozwiązania przewidzianego w art. 30 ust. 4 ustawy Pzp. Przepis ten może pozwolić na udzielenie zamówienia obejmującego sobotnie dowozy według zasad właściwych dla wartości tej części, pomimo że jej wartość podlega łącznemu szacowaniu z pozostałymi usługami dowozu dzieci.
Zgodnie z art. 30 ust. 4 Pzp zamawiający może zastosować do określonej części zamówienia przepisy właściwe dla jej indywidualnej wartości, jeżeli:
1) wartość części jest mniejsza niż wyrażona w złotych równowartość 80.000 euro – w przypadku dostaw lub usług, oraz
2) łączna wartość części, do których zastosowano art. 30 ust. 4 ustawy Pzp, wynosi nie więcej niż 20% wartości całego zamówienia.
Artykuł 30 ust. 4 Pzp nie zwalnia zamawiającego z obowiązku łącznego ustalenia wartości zamówienia. Najpierw należy zatem ustalić łączną wartość zamówienia obejmującego usługi dowozu dzieci, a następnie określić wartość części obejmującej sobotnie dowozy i zweryfikować, czy spełnione są oba limity wynikające z art. 30 ust. 4 ustawy Pzp. Przy obliczaniu limitu 20% należy uwzględnić również inne części tego zamówienia, do których zamawiający zastosował albo zamierza zastosować ten przepis.
W jakiej procedurze zlecić usługę?
Jeżeli warunki określone w art. 30 ust. 4 ustawy Pzp są spełnione, do sobotnich dowozów można zastosować przepisy właściwe dla indywidualnej wartości tej części. W praktyce oznacza to, że sposób udzielenia tego zamówienia będzie zależał od wartości sobotnich dowozów.
Jeżeli wartość tej części jest równa lub przekracza 170.000 zł, ale pozostaje poniżej progów unijnych, zamawiający może przeprowadzić postępowanie w trybie podstawowym, o którym mowa w art. 275 ustawy Pzp, zamiast przeprowadzać kolejne postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego.
Jeżeli natomiast wartość sobotnich dowozów jest niższa niż 170.000 zł, po zastosowaniu art. 30 ust. 4 ustawy Pzp zamówienie nie podlega przepisom ustawy Pzp na podstawie jej art. 2 ust. 1 pkt 1 i może zostać udzielone zgodnie z regulacjami wewnętrznymi obowiązującymi u zamawiającego.
W przedstawionej sytuacji zastosowanie art. 30 ust. 4 ustawy Pzp może zatem umożliwić zamawiającemu udzielenie zamówienia na sobotnie dowozy w trybie podstawowym albo poza ustawą Pzp – w zależności od wartości tej części. Jest to rozwiązanie, które warto rozważyć z uwagi na wskazaną w pytaniu potrzebę rozpoczęcia realizacji usług już od połowy października.
Należy jednak podkreślić, że sam brak czasu na przeprowadzenie procedury w trybie przetargu nieograniczonego nie stanowi przesłanki zastosowania art. 30 ust. 4 ustawy Pzp. O możliwości skorzystania z tego rozwiązania przesądza spełnienie warunków wartościowych określonych w tym przepisie.
23 września 2026 r.
