Czy wykonawca może zgłosić podwykonawcę podczas realizacji umowy, jeśli nie wskazał go w ofercie?
Czy wykonawca ma prawo zaangażować podwykonawców w trakcie realizacji umowy, mimo że nie wskazał ich w ofercie? Jeśli tak, czy obowiązuje w tym zakresie określona procedura i jak taka zmiana ma się do oświadczenia złożonego w załączniku do SWZ?
Tak. Co do zasady wykonawca może w trakcie realizacji umowy powierzyć część zamówienia podwykonawcy, nawet jeśli wcześniej zadeklarował w ofercie samodzielne wykonanie całości zamówienia. Wyjątkiem jest sytuacja, w której zamawiający zastrzegł obowiązek osobistego wykonania kluczowych zadań przez wykonawcę.
Poniższe rozważania znajdą zastosowanie, gdy:
- wykonawca samodzielnie spełnia warunki udziału w postępowaniu, a
- zamawiający nie ograniczył możliwości posiłkowania się podwykonawstwem w zakresie tej części zamówienia.
Zamawiający może wymagać, aby wykonawca wskazał w ofercie części zamówienia, które zamierza powierzyć podwykonawcom, oraz podał nazwy tych podwykonawców, jeżeli są mu już znani na etapie składania oferty.
Samo niewskazanie podwykonawców w ofercie nie wiąże się jednak z sankcją przewidzianą w przepisach. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której na etapie składania oferty wykonawca nie zna jeszcze podwykonawców albo nie planuje na tym etapie korzystania z podwykonawstwa.
Stanowisko to potwierdza także orzecznictwo. W wyroku z 10 lutego 2022 r. (sygn. akt KIO 215/22) Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że brak wskazania podwykonawców albo niewskazanie ich pełnej listy nie uzasadnia wyciągania wobec wykonawcy negatywnych konsekwencji, w szczególności odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp.
Zasada ta znajduje zastosowanie wtedy, gdy wykonawca samodzielnie spełnia warunki udziału w postępowaniu, a zamawiający nie ograniczył możliwości korzystania z podwykonawstwa w odniesieniu do tej części zamówienia.
Jakie obowiązki dotyczące podwykonawstwa powstają na etapie realizacji umowy?
Jeżeli umowa w sprawie zamówienia publicznego nie reguluje tych kwestii bardziej szczegółowo, a zamówienie dotyczy robót budowlanych lub usług wykonywanych w miejscu podlegającym bezpośredniemu nadzorowi zamawiającego, zamawiający powinien żądać, aby jeszcze przed rozpoczęciem realizacji zamówienia wykonawca podał nazwy, dane kontaktowe oraz przedstawicieli podwykonawców zaangażowanych w te roboty budowlane lub usługi, o ile są już znani.
W trakcie realizacji zamówienia wykonawca powinien także informować zamawiającego o każdej zmianie tych danych. Dotyczy to również nowych podwykonawców, którym na późniejszym etapie ma zostać powierzona realizacja robót budowlanych lub usług.
Czy zamawiający może weryfikować podwykonawcę?
Tak, ale tylko w określonych przypadkach. W odniesieniu do robót budowlanych i usług wykonywanych w miejscu podlegającym bezpośredniemu nadzorowi zamawiającego może on badać, czy wobec podwykonawcy, który nie jest podmiotem udostępniającym zasoby, nie zachodzą podstawy wykluczenia z art. 108 i art. 109 Pzp, o ile przewidział taką możliwość w dokumentach zamówienia.
Na żądanie zamawiającego wykonawca przedstawia wówczas oświadczenie z art. 125 ust. 1 Pzp albo podmiotowe środki dowodowe dotyczące tego podwykonawcy.
Jeżeli wobec podwykonawcy zachodzą podstawy wykluczenia, zamawiający żąda jego zastąpienia w terminie przez siebie wyznaczonym. W przeciwnym razie taki podwykonawca nie może zostać dopuszczony do realizacji tej części zamówienia.
Czy trzeba aktualizować załącznik do SWZ?
Nie. Zmiana podwykonawcy albo późniejsze zgłoszenie podwykonawcy nie wymaga aktualizacji załącznika do SWZ, ponieważ oświadczenie składane na etapie postępowania ma w tym przypadku charakter informacyjny, a nie definitywny.
