Najczęstsze spory przed KIO – gdzie zamawiający i wykonawcy popełniają błędy?
Liczba odwołań do KIO rośnie z każdym rokiem, natomiast spory między wykonawcami a zamawiającymi stają się coraz bardziej sprofesjonalizowane. Analiza najnowszego orzecznictwa pokazuje jednak, że mimo zmieniającego się otoczenia prawnego katalog najczęstszych zarzutów pozostaje zaskakująco stabilny – koncentruje się wokół odrzucenia ofert (niezgodność z warunkami zamówienia, rażąco niska cena), nieprawidłowego badania wyjaśnień rażąco niskiej ceny, nadużywania tajemnicy przedsiębiorstwa oraz wadliwych postanowień dokumentów zamówienia.
Z perspektywy praktycznej oznacza to jedno: zarówno zamawiający, jak i wykonawcy powinni ze szczególną starannością analizować czynności podejmowane na każdym etapie postępowania – od publikacji ogłoszenia i SWZ przez badanie i ocenę ofert aż po decyzję o ich odrzuceniu. Orzeczenia KIO dostarczają konkretnych wskazówek, jak unikać błędów, które najczęściej prowadzą do skutecznych odwołań. Sprawdź, jakie przepisy są najczęstszym przedmiotem wątpliwości i zarzutów odwołujących. Zapoznaj się z checklistą wskazówek, jak ograniczyć ryzyko sporu przed Izbą – zarówno z perspektywy wykonawcy jak i zamawiającego.
Poniżej znajdziesz część opracowania, które w całości publikujemy w naszej najnowszej książce: „Zamawiający kontra wykonawca. Spory, odwołania, praktyka KIO”.
W artykule:
- identyfikujemy kluczowe obszary sporów,
- wskazujemy przepisy ustawy Pzp najczęściej przywoływane w odwołaniach oraz
- omawiamy aktualne stanowiska KIO, które powinny stać się punktem odniesienia przy planowaniu strategii procesowej i prowadzeniu postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.
W książce znajdziesz także m.in. omówienie najnowszych zmian w procedurach odwoławczych od 13.03.2026 r. oraz wybór ważnych orzeczeń KIO z 2025 roku. Przejdź do KSIĘGARNI.
Przepisy Pzp, które są źródłem najczęstszych sporów przed KIO
Wraz ze wzrostem liczby wszczynanych postępowań odwoławczych możliwe jest określenie okoliczności związanych z postępowaniami o udzielenie zamówień publicznych, które najczęściej stanowią przedmiot sporu przed KIO. Odpowiedź na pytanie, jakie elementy postępowania są najczęstszymi obiektami badania KIO, pozwala określić, o co najczęściej spierają się wykonawcy z zamawiającymi.
Już sama Krajowa Izba Odwoławcza podpowiada, jakie działanie zamawiających są najczęściej brane pod uwagę w kontekście odwołania do KIO.
Prowadzona przez Urząd Zamówień Publicznych wyszukiwarka orzeczeń KIO (orzeczenia.uzp.gov.pl) wyświetla najczęściej wyszukiwane przepisy ustawy Pzp w orzeczeniach. Obecnie (stan na 26 lutego 2026 r.) są to:
- art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp – odrzucenie oferty wykonawcy na podstawie jej niezgodności z warunkami zamówienia;
- art. 239 ust. 1 ustawy Pzp – wybór najkorzystniejszej oferty zgodnie z określonymi kryteriami oceny;
- art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp – odrzucenie oferty wykonawcy na podstawie błędów w obliczeniu ceny bądź kosztu;
- art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp – poprawienie w ofercie omyłek niepowodujących istotnych zmian w treści oferty;
- art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp – odrzucenie oferty wykonawcy na podstawie rażąco niskiej ceny bądź kosztu.
Powyższe pokazuje, jakie działania bądź zaniechania zamawiających są najskrupulatniej analizowane przez wykonawców.
Na pierwszy plan wysuwają się okoliczności związane z przesłankami obligującymi zamawiających do odrzucenia ofert wykonawców. Tego rodzaju spory odzwierciedlają praktyczne trudności, z jakimi spotykają się wykonawcy przy rozkodowaniu wymogów (tak merytorycznych, jak i formalnych) stawianych zarówno przez samego ustawodawcę, jak i zamawiającego w danym postępowaniu. Z drugiej strony widać, że wielu wykonawców dąży do wyeliminowania innych ofert z postępowania, próbując w ten sposób doprowadzić do wyboru złożonej przez siebie oferty jako najkorzystniejszej.
Sprawdź także: Rozprawy zdalne przed KIO, nowe reguły dowodowe
Checklista: jak ograniczyć ryzyko sporu przed KIO?
Dla zamawiającego:
1. Zweryfikuj przesłanki odrzucenia oferty
Przed podjęciem decyzji o odrzuceniu oferty upewnij się, że niezgodność z warunkami zamówienia ma charakter jednoznaczny, istotny i nieusuwalny (art. 226 ust. 1 ustawy Pzp). W uzasadnieniu decyzji precyzyjnie wskaż, który wymóg SWZ nie został spełniony i na czym polega niezgodność.
2. Formułuj konkretne wezwania do wyjaśnień ceny
Wezwanie w trybie art. 224 ustawy Pzp powinno wskazywać konkretne elementy kalkulacji budzące wątpliwości. Ogólne przytoczenie przepisu nie jest wystarczające i może prowadzić do skutecznego podważenia decyzji o odrzuceniu oferty.
3. Dokładnie badaj zasadność zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa
Samo zastrzeżenie informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa nie jest wystarczające – wykonawca musi wykazać spełnienie ustawowych przesłanek. Zamawiający powinien każdorazowo ocenić skuteczność takiego zastrzeżenia, aby nie naruszyć zasady jawności postępowania (art. 18 ustawy Pzp).
Dla wykonawcy:
4. Analizuj oferty konkurencji niezwłocznie po ich udostępnieniu
Jawność postępowania (art. 17 ustawy Pzp) daje realne narzędzie kontroli prawidłowości ofert innych wykonawców. Krótkie terminy na wniesienie odwołania wymagają szybkiej i merytorycznej analizy dokumentów.
5. Sprawdź realność kalkulacji kosztów pracy
W postępowaniach obejmujących dłuższy okres realizacji uwzględnij zmiany minimalnego wynagrodzenia oraz inne przewidywalne zmiany prawa. Zarówno zamawiający, jak i wykonawca powinni badać, czy przyjęte stawki są zgodne z obowiązującymi i planowanymi regulacjami.
6. Oceń proporcjonalność i powiązanie kryteriów z przedmiotem zamówienia
Kryteria oceny ofert oraz projektowane postanowienia umowne muszą pozostawać w związku z przedmiotem zamówienia i być proporcjonalne. Wątpliwe rozwiązania – np. nieadekwatne kary umowne jako kryterium oceny – mogą zostać skutecznie zakwestionowane przed KIO.
7. Pilnuj terminów zawitych na wniesienie odwołania
Terminy 5- i 10-dniowe na zaskarżenie treści ogłoszenia lub dokumentów zamówienia mają charakter zawity i nie podlegają przywróceniu. Złożenie wniosku o wyjaśnienie lub zmianę SWZ nie wstrzymuje biegu terminu na wniesienie odwołania.
Sprawdź najnowszą książkę „Zamawiający kontra wykonawca. Spory, odwołania, praktyka KIO”.
Partnerem publikacji jest Kancelaria Brightspot Legal.
