Dowiedz się, czy wszyscy członkowie konsorcjum powinni być ujawnieni w gwarancji ubezpieczeniowej (wyrok z omówieniem)

Stan prawny na dzień: 29.04.2009

Przepisy ustawy Pzp nie wymagają, aby w przypadku ubiegania się o zamówienie publiczne przez konsorcjum wadium wnoszone było odrębnie przez każdego uczestnika konsorcjum albo by w treści gwarancji bankowej czy ubezpieczeniowej byli wymienieni wszyscy konsorcjanci wspólnie składający ofertę (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 4 stycznia 2008 r., sygn. akt KIO/UZP 23/07).

W przetargu ograniczonym na przebudowę części obiektu zamawiający wybrał ofertę konsorcjum.
Jeden z wykluczonych wykonawców złożył protest. Uważał, że zamawiający powinien odrzucić wybraną ofertę. Wskazał, że wymagane wadium w postaci gwarancji ubezpieczeniowej nie zostało złożone przez wszystkich konsorcjantów, tylko przez lidera, na którego wystawiono gwarancję. To zdaniem wykonawcy nie zabezpieczało wystarczająco oferty – w gwarancji powinni być, w jego przekonaniu, wymienieni wszyscy członkowie konsorcjum.
Zamawiający oddalił protest. Zaznaczył, że uprawnienie lidera do działania w imieniu wszystkich konsorcjantów wynikało z umowy konsorcjalnej. Lider działał jako pełnomocnik w granicach swojego umocowania.
Wykonawca wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia protestu. Jego zdaniem umowa konsorcjum była dokumentem prywatnym regulującym stosunki wewnętrzne pomiędzy konsorcjantami i nie powinna wywierać skutków w stosunkach z osobami trzecimi. Specyfikacja nie zawierała uregulowań, w jaki sposób wykonawcy działający wspólnie powinni wnieść wadium. W takim przypadku zastosowanie ma art. 23 ust. 3 ustawy Pzp, zgodnie z którym wykonawcy ubiegający się wspólnie o zamówienie powinni być traktowani jako jeden wykonawca. Stąd wniosek odwołującego się, że wszyscy członkowie konsorcjum powinni być ujawnieni w gwarancji.
Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania. Oceniając dokumenty składane przez wykonawców wraz z ofertą nie mógł nie brać pod uwagę treści dokumentów, które mają istotne znaczenie dla przebiegu postępowania. Takim dokumentem była właśnie umowa konsorcjum. Z niej wynikał sposób reprezentacji podmiotów działających wspólnie, co było istotne przy badaniu prawidłowości oferty. Dodatkowo uważał, że udzielona gwarancja zabezpieczała w pełni jego interesy, gdyż w celu zatrzymania wadium wymagała jedynie złożenia oświadczenia pisemnego przez zamawiającego.

Zdaniem KIO lider konsorcjum miał upoważnienie do działania w imieniu całego konsorcjum w zakresie gwarancji ubezpieczeniowej. Przepisy ustawy Pzp nie wymagają, aby w przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie wadium w takiej formie wnoszone było wspólnie przez wykonawców, a w treści gwarancji byli wymienieni wszyscy wykonawcy wspólnie składający ofertę.
Przedłożona przez konsorcjum gwarancja nie uzależniała w żaden sposób praw zamawiającego od okoliczności, czy lider konsorcjum występuje jako samodzielny wykonawca, czy też w ramach konsorcjum.
Lider konsorcjum jest upoważniony i zobowiązany do podpisania umowy o zamówienie publiczne, do wniesienia wadium jak i zabezpieczenia należytego wykonania umowy i na nim ciąży ryzyko utraty wadium na rzecz zamawiającego. Okoliczność, że gwarancja ubezpieczeniowa wystawiona była właśnie na niego, nie miała żadnego wpływu na prawo zamawiającego do zatrzymania wadium.
KIO orzekła, że rację należy przyznać zamawiającemu. Z przedstawionych przez konsorcjum dokumentów mógł on wywieść, że gwarancja zabezpiecza w sposób pełny jego interesy także w przypadku, gdy nie zostali w niej wymienieni wszyscy członkowie konsorcjum.

KIO słusznie uznała, że treść art. 23 ustawy Pzp nie formułuje obowiązku wnoszenia wadium przez każdego z wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie zamówienia. Konsorcjanci odpowiadają solidarnie za wykonanie umowy i wniesienie zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Dlatego należy uznać, że ponoszą także solidarną odpowiedzialność w sytuacji, gdy zawarcie umowy stanie się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie któregokolwiek z uczestników konsorcjum. Jeśli więc z winy któregoś konsorcjanta nie będzie możliwe podpisanie umowy z konsorcjum, zamawiający będzie mógł zatrzymać wadium, nawet wówczas, gdy zostało ono wystawione na innego uczestnika tego konsorcjum.
Jest to kolejny wyrok, który potwierdza jednolicie ukształtowaną linię orzeczniczą w tym zakresie. Zgodnie z nią wniesienie wadium przez jednego z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia nie ma żadnego wpływu na prawo zamawiającego do zatrzymania wadium.
Należy przy tym zaznaczyć, że wymogi dotyczące wadium, stawiane przez zamawiającego osobno każdemu z wykonawców, którzy wspólnie ubiegają się o zamówienie, są niedopuszczalne. Potwierdza to wyrok Zespołu Arbitrów z 18 maja 2006 r., sygn. akt UZP/ZO/0-1420/06.

Autor:

Daniel Szczęsny

Powiązane treści