Elektronizacja zamówień publicznych udzielanych na podstawie regulacji ustawy Pzp obowiązuje od ponad roku. Niemniej jednak w dalszym ciągu występują wątpliwości w tym zakresie. Dotyczą one również formatu, w jakim ma zostać złożona oferta, aby nie podlegała odrzuceniu. Taki problem rozstrzygała ostatnio Krajowa Izba Odwoławcza. Sprawdź, do jakich wniosków doszedł skład orzekający (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 22 grudnia 2021 r., sygn. akt KIO 3588/21).
W ramach postępowania odwoławczego zakończonego wyrokiem z 22 grudnia 2021 r. (sygn. akt KIO 3588/21) Izba rozpatrywała kwestię dopuszczalności złożenia oferty jako archiwum w formacie .rar.
W postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający wskazał w SWZ m.in., że do kompresji danych rekomenduje wykorzystanie jednego z formatów: .zip, .7Z. Jednocześnie napisał, że „(…) wśród formatów powszechnych, a NIE występujących w rozporządzeniu występują: .rar, .gif, .bmp, .numbers, .pages. Dokumenty złożone w takich plikach zostaną uznane za złożone nieskutecznie”.
Jeden z wykonawców złożył ofertę spakowaną przy użyciu formatu .rar. Zamawiający odrzucił tę ofertę, powołując się na przepis art. 226 ust. 1 pkt. 6 ustawy Pzp. Nakazuje on odrzucenie oferty, która nie została sporządzona lub przekazana w sposób zgodny z wymaganiami technicznymi oraz organizacyjnymi sporządzania lub przekazywania ofert przy użyciu środków komunikacji elektronicznej określonymi przez zamawiającego.
Wykonawca, który utracił możliwość uzyskania zamówienia, nie zgodził się ze stanowiskiem zamawiającego. W odwołaniu przekonywał, że zamawiający, odrzucając ofertę, naruszył przepis art. 226 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp. Składający odwołanie argumentował, że zamawiający prawidłowo otworzył ofertę skompresowaną przy użyciu formatu .rar. W konsekwencji niedopuszczalne było jej odrzucenie w sytuacji, gdy zamawiający ma oprogramowanie do odczytu archiwum .rar.
Odwołujący wskazywał również na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych. W tym zakresie wyjaśniał, że wprawdzie w rozporządzeniu nie ma formatu .rar, ale jest to nie istotne z jego punktu widzenia, gdyż adresatem rozporządzenia jest administracja publiczna, a nie wykonawcy.
W ocenie odwołującego treść rozporządzenia należy odczytywać w ten sposób, że podmiot realizujący zadania publiczne ma umożliwić przyjmowanie (odczytanie) dokumentów elektronicznych przy użyciu standardów wskazanych w tym rozporządzeniu. Skoro w rozporządzeniu dopuszczono narzędzie 7-zip, które odczytuje pliki złożone w formacie .rar, to zamawiający nie miał podstaw uznać, że oferta jest złożona niezgodnie z wymaganiami.
Krajowa Izba Odwoławcza, po zapoznaniu się z argumentami stron, oddaliła odwołanie. Skład orzekający uznał, że działanie zamawiającego było prawidłowe.
Izba zwróciła uwagę, że zamawiający zawarł w SWZ następujące postanowienia: „6.4.10) Formaty plików wykorzystywanych przez wykonawców powinny być zgodne z »OBWIESZCZENIEM PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 9 listopada 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych«. 6.4.11) Zamawiający rekomenduje wykorzystanie formatów: .pdf .doc .xls .jpg (.jpeg) ze szczególnym wskazaniem na .pdf. 6.4.12) W celu ewentualnej kompresji danych Zamawiający rekomenduje wykorzystanie jednego z formatów: .zip, .7Z. 6.4.13) Wśród formatów powszechnych, a NIE występujących w rozporządzeniu występują: .rar .gif .bmp .numbers .pages. Dokumenty złożone w takich plikach zostaną uznane za złożone nieskutecznie”.
KIO nie miała wątpliwości, że w świetle postanowień SWZ zamawiający dopuścił złożenie dokumentów w formatach plików wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych.
Zdaniem Izby zamawiający w SWZ zaznaczył wprost, że format .rar nie należy do formatów dopuszczonych przez wskazane wcześniej rozporządzenie.
W tym stanie rzeczy Izba stwierdziła, że „(...) skoro Odwołujący złożył ofertę w formacie/pliku .rar (który to format/plik został przez Zamawiającego jednoznacznie wykluczony), to jego oferta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo zamówień publicznych”.
Skład orzekający zwrócił dodatkowo uwagę na fakt, że „(...) postanowienia SWZ były jasne i jednoznaczne - Zamawiający wprost wskazał, że format/plik .rar jest powszechnie występującym, jednakże w niniejszym postępowaniu Zamawiający wykluczył możliwość przesyłania dokumentów w tym formacie/pliku. To postanowienie odnosiło się do wszystkich wykonawców w postępowaniu.
Każdy z wykonawców biorących udział w postępowaniu był zobowiązany do zastosowania się do tego postanowienia. Gdyby Zamawiający nie odrzucił oferty Odwołującego (który złożył ofertę w formacie/pliku .rar wbrew wyraźnemu wykluczeniu takiej możliwości przez Zamawiającego), wówczas naraziłby się na zarzut nierównego traktowania wykonawców”.
Izba odniosła się również do argumentu odwołującego jakoby adresatem rozporządzenia w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych była administracja publiczna, a nie wykonawcy.
KIO uznała takie stanowisko za błędne i wyjaśniła, że „(...) rozporządzenie jest aktem powszechnie obowiązującego prawa i powinni się do niego stosować w równym stopniu Zamawiający oraz Wykonawcy, nadto trudno, aby z jednej strony respektować te wymogi miał zamawiający, bez jednoczesnego przełożenia tego obowiązku na wykonawcę”.
W omówionym wyroku Izba, bazując na jednoznacznych postanowieniach SWZ, uznała, że złożenie oferty w niedopuszczonym przez zamawiającego formacie .rar skutkowało jej odrzuceniem. Czynność ta miała miejsce, pomimo, że zamawiający był w stanie rozpakować ofertę i zapoznać się z jej treścią.
W orzecznictwie KIO można jednak znaleźć stanowiska wskazujące na dopuszczalność złożenia oferty skompresowanej formatem .rar. Będzie to możliwe, zwłaszcza jeżeli sam zamawiający zezwolił na to w SWZ. Przykładowo w wyroku z 3 sierpnia 2020 r. (KIO 1451/20) Izba wyjaśniła, że „(...) skoro zatem sam ustawodawca przewidział, że podmiot realizujący zadania publiczne ma umożliwić przyjmowanie dokumentów elektronicznych w formatach danych określonych w załączniku nr 2 [do rozporządzenia w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych – przyp. autora], dopuszczając m.in. narzędzie 7-Zip, które zapewnia możliwość rozpakowania pliku w archiwum .rar (dopuszczonym zresztą w tym postępowaniu przez Zamawiającego na gruncie specyfikacji), a w konsekwencji zapoznania się z oświadczeniem woli wykonawcy, to nie sposób stwierdzić, że Odwołujący, składając ofertę skompresowaną w ww. archiwum, uchybił przepisom ZamPublU i aktów wykonawczych do niej i że jego oferta winna zostać odrzucona jako niezgodna z ustawą. W tym miejscu szczególnie podkreślić należy, iż rozpakowanie oferty Odwołującego nie powodowało po stronie Zamawiającego powstania dodatkowych obowiązków związanych z nabyciem innego oprogramowania niż przewidziane w załączniku nr 2 KRIR, nie generowało również po stronie Zamawiającego żadnych kosztów”.
Pozostawienie w SWZ niedookreślonej kwestii złożenia oferty skompresowanej formatem .rar może prowadzić do sporów na etapie badania i oceny ofert. W skrajnych przypadkach może to skutkować koniecznością odrzucenia korzystnych cenowo (i poprawnych formalnie) ofert.
Warto zatem żeby zamawiający jednoznacznie określił w SWZ kwestię dopuszczalności złożenia oferty skompresowanej formatem .rar. Wykonawcy powinni natomiast, na wszelki wypadek, unikać składania ofert spakowanych formatem .rar. Zamiast tego mogą użyć darmowych i powszechnie dostępnych formatów: .zip lub .7z.