W jaki sposób wykonawca powinien wykazać posiadanie zdolności kredytowej
W zakresie zdolności kredytowej wykonawców należy wskazać na dwie sytuacje:
- jedną dotyczącą uzyskania środków finansowych w ramach udzielonego kredytu,
- i drugą dotyczącą posiadania zdolności kredytowej na potrzeby spełnienia warunku z art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp.
Zamawiający prowadził przetarg nieograniczony na budowę ośrodka sportowo-rekreacyjnego. W wyniku dokonanej oceny złożonych ofert zamawiający, jako ofertę najkorzystniejszą, wybrał ofertę przedsiębiorstwa X.
Jeden z wykonawców złożył jednak odwołanie od wyboru oferty najkorzystniejszej - twierdził, że zamawiający naruszył art. 82 ust. 3 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp. Jego zdaniem oferta wybranego wykonawcy nie spełniała wymogu w zakresie posiadania środków własnych lub zdolności kredytowej w wysokości minimum 2 mln zł.
W uzasadnieniu zarzutu dotyczącego braku wykazania środków własnych lub zdolności kredytowej w kwocie minimum 2 mln zł odwołujący podniósł, że na potwierdzenie spełniania tego warunku należało do oferty załączyć informację banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, w których wykonawca posiada rachunek, potwierdzającą wysokość posiadanych środków lub zdolność kredytową wykonawcy na kwotę minimum 2 mln zł. Natomiast przystępujący dołączył informację z banku, lecz z jej treści nie wynikało ani, że posiadał wymaganą zdolność kredytową, ani że posiadał on wymagane przez siwz środki finansowe. W opinii bankowej z 26 października 2010 r. znajdował się zapis: W nawiązaniu do rozmów prowadzonych pomiędzy wykonawca X a Fortis Bank Polska S.A. związanych z udziałem Firmy w przetargach publicznych oraz naszej dotychczasowej wzorowej współpracy, chcielibyśmy poinformować, że Fortis Bank Polska S.A. jest zainteresowany udzieleniem kredytu do kwoty 35 000 000 zł w celu realizacji zadań przetargowych. Wszelkie decyzje kredytowe dotyczące finansowania mogą jednak zostać podjęte przez Komitet Kredytowy Fortis Bank Polska S.A. po podpisaniu stosownych umów. Odwołujący wskazał, że z informacji banku wynika, że wykonawca ten nie posiada wymaganej zdolności, a jedynie możliwość jej otrzymania po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku przez Komitet Kredytowy Fortis Bank Polska S.A.
Na rozprawie zamawiający złożył dodatkowo pisemną informację banku wystawiającego opinię bankową dla wykonawcy X, w której to bank w nawiązaniu do opinii z 26 października 2010 r. stwierdził, że firma X korzysta na dzień 26 października 2010 r. z kredytów na rachunku bieżącym z limitem kwoty 10 mln zł kredytu inwestycyjnego w wysokości 1 505 272 zł.
Zamawiający podniósł, że z powyższego pisma wynika, iż firma X spełnia warunek określony w siwz posiadania zdolności kredytowej w wysokości minimum 2 mln złotych.
Krajowa Izba Odwoławcza dokonując oceny opinii bankowej z 26 października 2010 r. stwierdziła, że z jej treści wynika zdolność wykonawcy X do terminowego regulowania swoich zobowiązań finansowych zarówno względem banku, jak i innych podmiotów gospodarczych. Natomiast nie wynika z niej wprost, że według oceny banku wykonawca ma potwierdzoną zdolność kredytową do zaciągnięcia kredytu na kwotę co najmniej 2 mln zł, gdyż w treści opinii nie ma takiego sformułowania.
Izba, oceniając treść opinii banku wskazała, że w zakresie zdolności finansowej wykonawców wykazujących zdolność kredytową należy wskazać na dwie sytuacje - jedną dotyczącą uzyskania środków finansowych w ramach udzielonego kredytu i drugą - dotyczącą posiadania zdolności kredytowej na potrzeby spełnienia warunku z art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp. Przepis ten nie wymaga, aby dla spełnienia tego warunku wykonawca posiadał na czas realizacji zamówienia konkretne środki finansowe.
Gdyby w sposób ściśle literalny przyjmować definicję zdolności kredytowej tak, jak podnosi to odwołujący, to wykonawca, aby ją wykazać powinien w zasadzie przedłożyć decyzję o przyznaniu lub przyrzeczeniu mu kredytu bankowego na konkretną sumę. Jednakże wymóg taki nie wynika z art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, gdyż w przypadku realizacji zamówienia publicznego wykonawca nie jest zobowiązany do uzyskania kredytu. Jego możliwości finansowe bada się tylko pod kątem potencjalnej możliwości wykonania zamówienia, którą w tym przypadku można ustalić na podstawie wstępnej oceny zdolności finansowej dokonanej przez bank, a która to opinia potwierdza możliwość spłaty kredytu o określonej wysokości.
Tym samym należy stwierdzić, że wspomniany przepis wymaga wykazania przez wykonawcę, że jego sytuacja finansowo-ekonomicznej uwiarygodnia możliwość posiadania zdolności kredytowej, a także - po spełnieniu określonych warunków formalnych - uzyskania kredytu.
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego chodzi o weryfikację potencjalnej zdolności kredytowej danego wykonawcy, a nie gwarancję i przyrzeczenie ze strony jednostki finansowej przyznania konkretnego kredytu.
Fakt wykazania się posiadaniem zdolności kredytowej na przestrzeni określonego czasu - w tym przypadku nie później niż 3 miesiące przed terminem składania ofert - jest niczym innym, jak wykazaniem się deklaracją banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, iż na dzień wystawienia opinii, bank pozytywnie ocenia zdolność wykonawcy do spłacania ewentualnego kredytu przeznaczonego na sfinansowanie wykonania zamówienia.
Dokonując oceny złożonej przez zamawiającego opinii uzupełniającej, Izba stwierdza, że opinię tę należy traktować jako bardziej uszczegółowiony opis sytuacji ekonomiczno-finansowej, wykonawcy X, w której bank ponownie potwierdza, że na dzień 26 października 2010 r. wykonawca ten był w dobrej kondycji finansowej, na podstawie której bank deklaruje wolę udzielenia temu podmiotowi dalszego kredytu - z czego niewątpliwie wynika zdaniem Izby, że podmiot ten posiada zdolność kredytową. Ponadto bank wskazuje, że wykonawca X posiada otwartą linię kredytową z limitem do 10 mln złotych, a tym samym według ustaleń banku posiada zdolność kredytową pięciokrotnie większą niż wymóg postawiony w siwz.
Izba stwierdziła, że brak wyraźnego zapisu w opinii z 26 października 2010 r. o posiadaniu zdolności kredytowej wybranego wykonawcy, uzasadniał wezwanie wykonawcy do złożenia uzupełniającej opinii banku w zakresie zdolności kredytowej wykonawcy. Jednak biorąc pod uwagę treść przedłożonego na rozprawie dodatkowego stanowiska banku, uważa za niecelowe unieważnianie wyboru najkorzystniejszej oferty i nakazywanie wezwania wykonawcy do uzupełnienia dokumentów o dodatkową opinię czy wyjaśnienie banku oraz nakazanie ponownej oceny ofert, gdyż taką opinię uzupełniającą zamawiający już przedstawił.
Krajowa Izba Odwoławcza stwierdza, że wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
