Skrócenie terminu składania ofert w postępowaniu unijnym – uzasadnienie pilnej potrzeby
Art. 138 ust. 2 ustawy z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych dopuszcza skrócenie terminu składania ofert w postępowaniach unijnych w przypadku pilnej potrzeby udzielenia zamówienia. Przepis ten w praktyce rodzi jednak istotne wątpliwości interpretacyjne – zwłaszcza co do zakresu okoliczności, które mogą uzasadniać zastosowanie krótszego terminu. W tekście wyjaśniamy, czy uzasadniona pilna potrzeba musi być niezależna od zamawiającego oraz czy ma on obowiązek publikacji uzasadnienia skrócenia terminu (np. w SWZ).
Termin składania ofert w postępowaniu unijnym można skrócić do 15 dni, jeżeli:
- zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia i
- skrócenie terminu jest uzasadnione (art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp).
Okoliczności uzasadniające skrócenie terminu składania ofert
Z możliwości określonej w art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp zamawiający może korzystać również w przypadkach, które mógł przewidzieć lub które wynikają z przyczyn, za które odpowiada.
Potwierdzenie powyższego znajduje się w dyrektywie 2014/24/UE (Dz.Urz. UE. L Nr 94, str. 65), która w motywie 46 wskazuje, że: „Instytucje zamawiające powinny mieć możliwość skrócenia niektórych terminów mających zastosowanie w procedurze otwartej i ograniczonej oraz w procedurach konkurencyjnych z negocjacjami, w przypadkach gdy dane terminy byłyby niewykonalne ze względu na pilną konieczność, która powinna zostać należycie uzasadniona przez instytucję zamawiającą.
Należy doprecyzować, że nie musi to być wyjątkowo pilna konieczność spowodowana okolicznościami, których instytucja zamawiająca nie może przewidzieć i których nie można jej przypisać”.
W obowiązującym stanie prawnym możliwość skrócenia terminu składania ofert powinna być uzasadniona obiektywnymi okolicznościami, nie zaś subiektywnym poczuciem pilności zamawiającego.
Zamawiający nie musi publikować uzasadnienia skrócenia terminu składania ofert
W wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 14 lipca 2023 r. (sygn. akt KIO 1844/23) skład orzekający zauważył, że „…ani w przepisach Dyrektywy 2014/24/UE, ani w przepisach ustawy krajowej nie ma regulacji, która wprost nakazywałaby konieczność publikacji stosownego uzasadnienia w ogłoszeniu o zamówieniu czy też SWZ. Obowiązek taki można wyinterpretować z zasad ogólnych prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, co nie zmienia faktu, że przepisy wprost takiego obowiązku nie nakładają.
Powyższe ma tym bardziej uzasadnienie, że ustawodawca w odniesieniu do określonych instytucji wskazuje wprost na obowiązek uzasadnienia ich zastosowania, jak np. w przypadku odrzucenia oferty (art. 253), unieważnienia postępowania (art. 260), informacji o wynikach oceny wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (art. 147) itd.
Również wzory ogłoszeń w niektórych przypadkach wskazują na konieczność uzasadnienia określonych okoliczności, jak np. uzasadnienie faktyczne i prawne wyboru trybu negocjacji bez ogłoszenia albo zamówienia z wolnej ręki w ogłoszeniu o wyniku postępowania. Przepis art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy PZP mówi jedynie o tym, by skrócenie terminu składania ofert było uzasadnione.
Zdaniem Izby brak uzasadnienia skrócenia terminu w dokumentach publikacyjnych nie wyklucza sytuacji, w której skrócenie terminu faktycznie było uzasadnione, a czynność Zamawiającego prawidłowa”.
Powiązane treści
