KIO 427/26

Sygn. akt KIO 427/26

POSTANOWIENIE

Warszawa, 20 marca 2026 roku

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca: Agnieszka Trojanowska

  Justyna Tomkowska

  Adriana Urbanik

Protokolantka: Wiktoria Ceyrowska

po rozpoznaniu na posiedzeniu z udziałem stron i uczestników, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 29 stycznia 2026 r. przez Hitachi Rail GTS Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. gen. Józefa Zajączka 9 w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego PKP Polskie Linie Kolejowe spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie, ul. Targowa 74

Uczestnik po stronie odwołującego:

Kolejowe Zakłady Automatyki Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach, ul. Asnyka 32

Uczestnik po stronie zamawiającego:

Zakłady Automatyki Kombud spółka akcyjna z siedzibą w Radomiu, ul. Wrocławska 10

postanawia:

1. umorzyć postępowanie,

2. nakazać zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych kwoty 18 000 zł 00 gr (osiemnaście tysięcy złotych zero groszy) tytułem zwrotu odwołującemu 90% uiszczonego wpisu.

Na orzeczenie – w terminie 14 dni od jego doręczenia przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Zamówień Publicznych.       

Przewodnicząca:………………….

    …………………..

…………………..

‎ Sygn. akt KIO 427/25

Uzasadnienie

Postępowanie prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego sektorowego pn. „Prace na linii kolejowej nr 311 na odcinku Jelenia Góra - Szklarska Poręba Górna”, nr ref.: 0663/IZ23GMZ/06167/00069/26/P, ogłoszono w Dzienniku Urzędowym UE w dniu 19 stycznia 2025 r. pod nr 38687-2026

29 stycznia 2025 r. Hitachi Rail GTS Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. gen. Józefa Zajączka 9 wniósł odwołanie przez należycie umocowanego pełnomocnika. Do odwołania dołączono dowód jego opłacenia oraz dowód przekazania zamawiającemu.

Odwołujący zamawiającemu zarzucił naruszenie:

1) art. 99 ust. 1 i 4 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 w zw. z art. 362 ustawy przez zastrzeżenie w Programie Funkcjonalno-Użytkowym (dalej jako „PFU”) wymogu zabudowy wspólnego komputerowego pulpitu do sterowania stacją Szklarska Poręba Dolna oraz stacją Piechowice oraz wspólnego komputerowego pulpitu do sterowania stacją Jelenia Góra Zachodnia oraz stacją Jelenia Góra Cieplice, co wymaga zastosowania rozwiązań umożliwiających jednoczesną obsługę zarówno, nowobudowanych komputerowych systemów zależnościowych, jak również istniejących urządzeń przekaźnikowych zabudowanych na stacjach Piechowice oraz Jelenia Góra Zachodnia, co w praktyce oznacza to konieczność wykorzystania określonych rozwiązań hybrydowych tj. komputerowo-przekaźnikowych systemów sterowania ruchem kolejowym oferowanych tylko przez jednego producenta i potencjalnego wykonawcę przedmiotowego zadania, tj. Zakłady Automatyki Kombud S.A. (dalej jako „Kombud”), w rezultacie czego doszło do nieuzasadnionego potrzebami zamawiającego uprzywilejowania tego wykonawcy w sytuacji, gdy możliwe jest ukształtowanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób odmienny (opisany niżej), który zapewni równe traktowanie wykonawców oraz konkurencyjność postępowania.

Wniósł o uwzględnienie tego odwołania w całości oraz nakazanie zamawiającemu:

1)usunięcia wymagań w zakresie zabudowy wspólnego komputerowego pulpitu do sterowania stacją Szklarska Poręba Dolna oraz stacją Piechowice oraz wspólnego komputerowego pulpitu do sterowania stacją Jelenia Góra Zachodnia oraz stacją Jelenia Góra Cieplice, a w ich miejsce przyjęcie wymagań obejmujących zabudowę komputerowych pulpitów do sterowania stacją Szklarska Poręba Dolna oraz odrębnie stacją Jelenia Góra Cieplice wraz z pozostawieniem obecnych urządzeń przekaźnikowych (pulpitów kostkowych) do sterowania stacją Piechowice oraz Jelenia Góra Zachodnia.

Nadto o:

2)zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przewidzianych przepisami prawa, zgodnie z fakturą przedstawioną na rozprawie.

Odwołujący wskazał, że ma interes z pozyskaniu zamówienia stanowiącego przedmiot postępowania oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego ww. przepisów ustawy. Odwołujący zamierza złożyć ofertę w postępowaniu, jednak zarzucone naruszenia przepisów prawa istotnie obniżają jego szanse na uzyskanie zamówienia, co tym samym może pozbawić odwołującego zakładanego zysku z realizacji zamówienia, a tym samym wyrządzić mu szkodę. Tym samym odwołujący legitymuje się więc interesem w złożeniu odwołania, o którym mowa w art. 505 ust. 1 ustawy.

2 lutego 2026 r. Kolejowe Zakłady Automatyki Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach, ul. Asnyka 32 zgłosił swój udział w sprawie po stronie odwołującego przez należycie umocowanego pełnomocnika. Do zgłoszenia dołączył dowody jego przekazania stronom. Poparł wniesione odwołanie oraz zawartą w nim argumentację.

Wskazał, że KZA posiada interes prawny w rozumieniu przepisów ustawy, a w szczególności art. 505 ustęp 1 tej ustawy. Podobnie jak wnoszący odwołanie spółka Hitachi Rail GTS Polska Sp. z o. o., KZA posiada interes prawny w poparciu odwołania. przystępujący podobnie jak odwołujący jest podmiotem profesjonalnie działającym na rynku budowlanym, w tym w sektorze inwestycji kolejowych realizowanych w trybie ustawy. przystępujący zamierza złożyć ofertę w niniejszym postępowaniu. Na skutek uchybień zamawiającego, które stanowią przedmiot zarzutów odwołania, KZA również nie jest w stanie skalkulować, przygotować i złożyć prawidłowej i zgodnej z ustawy oferty, podczas gdy posiada wymagane w postępowaniu kwalifikacje, tj. wiedzę, doświadczenie i potencjał wymagany przez zamawiającego.

Kwestionowane odwołaniem postanowienia dokumentacji postępowania powodują, że przygotowane oferty staną się nieporównywalne. Przedstawione uchybienia w opisie przedmiotu zamówienia pozbawiają przystępującego możliwości uczestniczenia w przedmiotowym zamówieniu publicznym i jego realizacji na najkorzystniejszych dla zamawiającego warunkach oraz warunkach uczciwej konkurencji.

Interes w uzyskaniu danego zamówienia występuje również, gdy następstwem uzyskania zamówienia jest zawarcie umowy, której warunków na etapie realizacji nie można kwestionować. Dla uznania interesu danego wykonawcy wystarczająca jest jedynie deklaracja, że jest zainteresowany uzyskaniem tego zamówienia i tego faktu nie ma obowiązku udowodnić. Na tym etapie postępowania interes wykonawcy jest interesem faktycznym w szerokim tego słowa znaczeniu (por. wyrok KIO z 30.08.2017 r., sygn. akt KIO 1718/17). Czynności zamawiającego objęte odwołaniem nie tylko naruszają powołane przepisy ustawy, ale także ograniczają konkurencyjność i szeroko rozumiany dostęp do zamówienia, zwłaszcza poprzez uniemożliwienie wykonawcom skalkulowania w ofercie ryzyk związanych z realizacją zamówienia i złożenie porównywalnych, konkurencyjnych ofert.

Przystępujący w całości popiera argumentację zawartą w odwołaniu, która bardzo szeroko przedstawiona została na stronach od 3 do 10 odwołania. W pełni zasadne są twierdzenia Hitachi Rail GTS Polska Sp. z o.o. o naruszeniu przez zamawiającego szeregu przepisów ustawy, w tym między innymi:

1. art. 99 ust. 1 i 4 ustawy, w zakresie opisanym w petitum odwołania;

2. art. 16 pkt 1 i 3 ustawy w zakresie opisanym w petitum odwołania;

Nadto, przystępujący popiera postulat odwołującego z pkt. 6 uzasadnienia odwołania o zastosowaniu analogicznych rozwiązań dla zakresu podstawowego zadania inwestycyjnego, tak jak ma to miejsce w przypadku prawa opcji, co zapewni równe szanse ubiegania się o zamówienie przez wszystkich potencjalnych wykonawców.

Przystępujący popiera również żądania odwołania zawarte w petitum tego dokumentu, wnosząc o uwzględnienie odwołania wniesionego przez Hitachi Rail GTS Polska Sp. z o.o. i nakazanie zamawiającemu dokonania zmian zgodnie z żądaniem odwołania wskazanym na jego stronie 2.

2 lutego 2026 r. Zakłady Automatyki Kombud spółka akcyjna z siedzibą w Radomiu, ul. Wrocławska 10 zgłosił swój udział w sprawie po stronie zamawiającego przez należycie umocowanego pełnomocnika. Do zgłoszenia dołączył dowody jego przekazania zamawiającemu.

Przystępujący wskazał, że posiada interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść zamawiającego, tj. w oddaleniu odwołania, albowiem przystępujący jest podmiotem działającym na rynku systemów sterowania ruchem kolejowym, dysponuje potencjałem technicznym i organizacyjnym oraz doświadczeniem umożliwiającym ubieganie się o udzielenie zamówienia w postępowaniu. Przystępujący wskazał, że utrzymanie dokumentacji postępowania w brzmieniu przyjętym przez zamawiającego pozwala na udział w postępowaniu na warunkach konkurencyjnych oraz zgodnie z uzasadnionymi wymaganiami zamawiającego.

Przystępujący wniósł o oddalenie odwołania w całości jako niezasadnego.

Odwołujący twierdzi, że wymóg wspólnych komputerowych pulpitów dla par stacji (w tym integracja z istniejącymi urządzeniami przekaźnikowymi) prowadzi w praktyce do konieczności zastosowania rozwiązań hybrydowych oferowanych wyłącznie przez jeden podmiot. Twierdzenie te są z gruntu rzeczy niewłaściwe. Według dostępnej wiedzy rynkowej – rozwiązania umożliwiające zdalne sterowanie/włączenie stacji przekaźnikowej do nadrzędnego centrum sterowania nie są unikalne i występują również u innych producentów.

W konsekwencji, twierdzenie o „jedynym producencie” nie może być traktowane jako przesądzające o naruszeniu zasady konkurencyjności.

4 lutego 2026 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie. Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Ponadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania odwoławczego.

Po doprecyzowaniu zapisów PFU wymagania zamawiającego mają charakter neutralny technologicznie i dopuszczają zarówno:

- zastosowanie urządzeń komputerowych SRK,

- jak i zastosowanie urządzeń przekaźnikowych.

W przypadku pozostawienia urządzeń przekaźnikowych PFU wymaga zapewnienia komputerowego odwzorowania ich stanu oraz prezentacji tych informacji w jednolitym środowisku operatorskim (HMI).

Wymóg ten dotyczy wyłącznie warstwy prezentacji i interfejsu operatorskiego i nie stanowi narzucenia konkretnego systemu zależnościowego ani technologii komputerowej.

Wymóg zapewnienia jednego środowiska operatorskiego ma charakter funkcjonalnoeksploatacyjny i służy realizacji nadrzędnego celu, jakim jest bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego.

Celem zamawiającego jest zapewnienie:

- czytelnej i jednolitej prezentacji sytuacji ruchowej,

- spójnej logiki podejmowania decyzji ruchowych,

- ograniczenia przełączania kontekstu pracy dyżurnego ruchu,

- minimalizacji ryzyka błędu ludzkiego w sytuacjach nieprzewidzianych i awaryjnych.

Wymóg ten nie jest równoznaczny z obowiązkiem zastosowania komputerowego systemu zależnościowego ani z integracją logiczną urządzeń przekaźnikowych z systemem komputerowym.

KIO przekazała odwołującemu i uczestnikom odpowiedź zamawiającego umożliwiając przedstawienie stanowiska przed rozprawą.

Uczestnik Kolejowe Zakłady Automatyki Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach, ul. Asnyka 32 oświadczył, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uczestnik Zakłady Automatyki Kombud spółka akcyjna z siedzibą w Radomiu, ul. Wrocławska 10 wniósł o oddalenie odwołania wniesionego przez Hitachi Rail GTS Polska sp. z o.o. w całości jako bezzasadnego.

Przystępujący nie podziela stawianych zarzutów.

1. Brak podstaw do twierdzenia o istnieniu jednego producenta systemów komputerowo-przekaźnikowych

Według dostępnej wiedzy rynkowej – rozwiązania umożliwiające zdalne sterowanie / włączenie stacji przekaźnikowej do nadrzędnego centrum sterowania nie są unikalne i występują również u innych, niż uczestnik, producentów. Zatem wniosek odwołującego o uprzywilejowanej pozycji przystępującego jako wyłącznego producenta i potencjalnego wykonawcę zamówienia jest nieuprawniony.

Rozwiązania umożliwiające współpracę urządzeń komputerowych z urządzeniami przekaźnikowymi oraz ich jednoczesna obsługa to rozwiązania stosowane oraz oferowane przez więcej niż jednego producenta systemów SRK.

Jednym z takich producentów jest Elester-PKP sp. z o.o., który posiada system BUSZ-SRK-CZAT i oferuje systemy umożliwiające integrację stacji przekaźnikowych z komputerowymi systemami sterowania. System ten umożliwia włączenie stacji wyposażonej w urządzenia przekaźnikowe do Lokalnego Centrum Sterowania (LCS), co pozwala na prowadzenie obsługi tej stacji z tego samego komputerowego pulpitu, z którego sterowane są stacje wyposażone w systemy komputerowe (np. systemy ISKRA). Oznacza to możliwość równoległego zarządzania z jednego stanowiska zarówno infrastrukturą sterowaną komputerowo, jak i infrastrukturą wyposażoną w urządzenia przekaźnikowe.

Analogiczne rozwiązania oferowane są również przez innych producentów systemów SRK. Jednym z nich jest ATE Sp. z o.o. ze Zbąszynia, która oferuje system ATE-ZS, który posiada funkcję zdalnego sterowania, co umożliwia włączenie stacji przekaźnikowej do nadrzędnego systemu sterowania ruchem kolejowym. W konsekwencji operator może obsługiwać z jednego stanowiska operatorskiego (komputera) zarówno stację wyposażoną w system ATE - ZS, jak i stację wyposażoną w natywny komputerowy system sterowania innego producenta, pod warunkiem ich integracji w ramach jednego centrum sterowania.

2. Prawidłowy i funkcjonalny opis przedmiotu zamówienia

Wymóg określony w Programie Funkcjonalno-Użytkowym dotyczący zabudowy wspólnego komputerowego pulpitu do sterowania nowo wybudowanymi urządzeniami komputerowymi i przekaźnikowi stanowi dopuszczalne określenie cech funkcjonalnych systemu sterowania ruchem kolejowym. Wymaganie to ma na celu zapewnienie, obsługi z jednego stanowiska komputerowego zarówno nowych systemów sterowania ruchem opartych na technologii komputerowej, jak i już istniejących urządzeń sterowania działających w starszej technologii przekaźnikowej.

Jednocześnie wymaganie to zostało sformułowane w sposób nie wskazujący na rozwiązanie technologiczne zgodnie z art. 99 ust. 4 ustawy, tj. nie wskazano znaków towarowych, patentów, pochodzenia, źródła ani szczególnego procesu charakterystycznego dla produktów lub usług konkretnego wykonawcy. Zamawiający określił wyłącznie wymaganą funkcjonalność systemu, pozostawiając wykonawcom swobodę w doborze rozwiązań technicznych umożliwiających jej osiągnięcie.

19 marca 2026 r. odwołujący oświadczył, że cofa złożone odwołanie i wniósł o zasądzenie na jego rzecz 90% uiszczonego wpisu.

Rozważania Krajowej Izby Odwoławczej (KIO):

KIO dopuściła w charakterze uczestników postępowania odwoławczego wykonawców Kolejowe Zakłady Automatyki Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach, ul. Asnyka 32 po stronie odwołującego i Zakłady Automatyki Kombud spółka akcyjna z siedzibą w Radomiu, ul. Wrocławska 10 po stronie zamawiającego.

KIO nie dopatrzyła się zaistnienia przesłanek do odrzucenia odwołania wynikających z art. 528 ustawy.

Postępowanie należy umorzyć.

Odwołujący jednoznacznie i wyraźnie oświadczył, że cofa odwołanie w całości. Taki stan faktyczny nadaje się do subsumpcji pod normę prawną art. 520 ust. 1 i 2 ustawy, które stanowią, że odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy i cofnięte odwołanie nie wywołuje skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem odwołania do Prezesa KIO. W tym stanie rzeczy KIO wydała postanowienie o umorzeniu postępowania, działając na podstawie art. 568 ust. 1 ustawy.

Oświadczenie o wycofaniu odwołania stanowi czynność dyspozytywną wnoszącego odwołanie.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy, tj. stosownie do wyniku postępowania, z uwzględnieniem postanowień Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437) na podstawie par. 9 ust. 1 pkt. 3 lit a cyt. rozporządzenia

nakazując zwrot odwołującemu z rachunku Urzędu Zamówień Publicznych kwoty 90% uiszczonego wpisu.

       Przewodnicząca: …………………..

          …………………..

          …………………..