Sygn. akt: KIO 18/26
WYROK
Warszawa, dnia 18 lutego 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Beata Konik
Protokolantka: Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 2 stycznia 2026 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia P.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B.P. - Usługi Leśne „PABLO” z siedzibą w Kadzidle oraz A.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Z.A. z siedzibą w Jednorożcu,
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Przasnysz,
uczestnik postępowania po stronie Zamawiającego - wykonawca R.M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Leśne P.R. z siedzibą w Jednorożcu,
orzeka:
1.Oddala odwołanie.
2.Kosztami postępowania obciąża Odwołującego i:
2.1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę po 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego i Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
2.2.Zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Zamawiającego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:…………………….
Sygn. akt: KIO 18/26
Uzasadnienie
Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Przasnysz (dalej: „Zamawiający”) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na usługi pn.: „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Przasnysz w roku 2026.”, numer postępowania: SA.270.2.2025.
Przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.).
Szacunkowa wartość zamówienia jest wyższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z 29 października 2025 r., nr 2025/S 208-716178.
W postępowaniu tym wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Pawła Brzózka prowadzący działalność gospodarczą pod firmą B.P. - Usługi Leśne „PABLO” z siedzibą w Kadzidle oraz A.M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Z.A. z siedzibą w Jednorożcu (dalej: „Odwołujący”) 2 stycznia 2026 r. złożyli odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności:
1) wykluczenia Wykonawcy Konsorcjum firm: B.P. - Usługi Leśne „PABLO” i Z.A. pomimo, że nie zaistniały przesłanki do wykluczenia w/w Wykonawcy, w konsekwencji której to czynności nastąpiło odrzucenie oferty Odwołującego się;
2) wyboru oferty wykonawcy Usługi Leśne P.R. jako najkorzystniejszej w ramach prowadzonego Postępowania w sposób obarczony wadą z naruszeniem przepisów Ustawy Pzp.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1) art. 109 ust. 1 pkt 5 i pkt 8 ustawy Pzp w związku z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp przez nieprawidłowe ich zastosowanie i bezpodstawne odrzucenie w postępowaniu oferty Odwołującego się z uwagi na nieuzasadnione wykluczenie Konsorcjum w oparciu o to, że jeden z członków Konsorcjum – A.M. ZUL – MIK. w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co zdaniem Zamawiającego podważa jego uczciwość, w szczególności gdy wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie, a czego Zamawiający faktycznie w ocenie Odwołującego nie wykazał za pomocą stosownych dowodów. Nadto zdaniem Odwołującego bezpodstawnym jest powoływanie się przez Zamawiającego na przesłankę wykluczenia opisaną w art. 109 ust. 1 pkt 8 Ustawy Pzp, ponieważ Odwołujący nie wprowadził Zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu;
2) art. 16 ustawy Pzp w związku z art. 17 ust. 2 ustawy Pzp przez naruszenie przez Zamawiającego zasady prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości.
W związku z powyższym, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, unieważnienie czynności wykluczenia Odwołującego i odrzucenia jego oferty, a następnie przeprowadzenia ponownego badania i oceny ofert, w ramach której oferta wykonawcy Konsorcjum firm: B.P. - Usługi Leśne „PABLO” i Z.A. zostanie wybrana jako najkorzystniejsza spośród ofert złożonych w niniejszym postępowaniu.
W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, co następuje.
W pierwszej kolejności Odwołujący wskazał, że ma interes we wniesieniu odwołania i może ponieść szkodę. Następnie Odwołujący przedstawił uzasadnienie zarzutów.
Odwołujący wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu wszyscy członkowie Konsorcjum tj. Odwołującego, oświadczyli że nie zachodzą wobec nich zarówno obligatoryjne, jak również fakultatywne podstawy wykluczenia. W ocenie Odwołującego Zamawiający, w wyniku powzięcia nieuzasadnionych wątpliwości, wezwał Konsorcjum do złożenia wyjaśnień w zakresie ewentualnych podstaw wykluczenia dotyczących jednego członka konsorcjum tj. A.M. ZUL – MIK. Odwołujący wyjaśnił, że w odpowiedzi na powyższe wezwanie wskazany członek Konsorcjum udzielił szczegółowych wyjaśnień, w których potwierdził, że wobec niego nie występują żadne przesłanki uzasadniające wykluczenie go z postępowania. Ponadto w/w potwierdził zaświadczeniami o niekaralności, że ani on (A.M.) ani jego pracownik K.G. nie są osobami karanymi za jakiekolwiek przestępstwa.
Odwołujący przyznał następnie, że było prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w Przasnyszu postępowanie przygotowawcze pod sygnaturą 4026-0.Ds.1312.2025, w wyniku którego ustalono brak sprawstwa wskazanego wyżej członka Konsorcjum, a wynikał on z przeprowadzonych w sprawie dowodów, których przeprowadzenia zaniechała Straż Leśna na wcześniejszym etapie postępowania. Odwołujący wskazał, że w dniu 23 grudnia 2025 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Przasnyszu w sprawie o sygn. akt 4026-0.Ds.1312.2025 postanowił umorzyć na podstawie art. 17§1 pkt 1 KPK dochodzenie przeciwko K.G. i przeciwko A.M., wobec stwierdzenia, że brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. W wyniku prowadzonego dochodzenia nie potwierdzono, że drewno zabezpieczone u A.M. miałoby pochodzić z ewentualnej kradzieży, gdyż nie nosiło żadnych charakterystycznych cech pozwalających na przypisanie mu konkretnego pochodzenia z oddziału leśnego Lipa. Nadto w toku postępowania nie ujawniono także, by we wskazanym przez Nadleśnictwo Przasnysz okresie doszło do kradzieży drewna znajdującego się w stosach znajdujących się w lasach, które czeka na odbiór lub wywózkę. Odwołujący dodał, że zdarzenie objęte wskazanym powyżej postępowaniem nie dotyczy działalności gospodarczej Z.A. tylko działalności gospodarczej ojca A.M. Zakład Usług Leśnych J.M. w spadku. Zaś Z.A. pierwszą umowę z Nadleśnictwem Przasnysz podpisał w dniu 29 grudnia 2023 r. Istotnym jest również fakt, że w roku 2024 były realizowane usługi leśne przez konsorcjum Z.A. i U.L.. Umowę o numerze ZG.271.5.2024 podpisano w dniu 29 grudnia 2023r. i toczące się już wówczas postępowanie, o którym mowa powyżej, nie stanowiła jakiejkolwiek przeszkody do podpisania wymienionej umowy. Co ważne, z realizowanych usług na rzecz Nadleśnictwa Przasnysz Z.A. otrzymał od Nadleśnictwa Przasnysz pozytywne referencje, potwierdzające, że prace w roku 2024 były wykonane bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Kopie referencji dołączono do wskazanych wyjaśnień. Zdaniem Odwołującego dla przedmiotowego postępowania istotnym jest również, że w Części III JEDZ pkt A w art. 57 ust. 1 dyrektywy 2014/24/UE określono następujące powody wykluczenia:
1. udział w organizacji przestępczej;
2. korupcja;
3. nadużycie finansowe;
4. przestępstwa terrorystyczne lub przestępstwa związane z działalnością terrorystyczną
5. pranie pieniędzy lub finansowanie terroryzmu
6. praca dzieci i inne formy handlu ludźmi.
Odwołujący wyjaśnił, że wobec powyższego członek Konsorcjum Z.A. wskazał zgodnie z prawdą, że nie był nigdy skazany za w/w przestępstwa. Następnie w Części III JEDZ pkt B zgodnie z prawdą wskazał on, że wywiązał się ze wszystkich obowiązków dotyczących płatności podatków lub składek na ubezpieczenie społeczne, zarówno w państwie, w którym mam siedzibę, jak i w państwie członkowskim instytucji zamawiającej lub podmiotu zamawiającego, jeżeli jest ono inne niż państwo siedziby. Nadto w Części III JEDZ pkt C zgodnie z prawą wskazał, że nie naruszył swoich obowiązki w dziedzinie prawa środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy jak również nie jestem winien poważnego wykroczenia zawodowego. W/w zgodnie z prawdą wskazał również, że nie ma podstaw do wykluczenia go na podstawie przepisów o charakterze wyłącznie krajowym (Część III JEDZ pkt C). Odwołujący wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania karnego oskarżonego (w tym również podejrzanego) uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem (art. 5 §1 KPK), co Zamawiający również winien mieć na względzie, badając złożone oferty i dokonując wyboru najkorzystniejszej oferty. Zdaniem Odwołującego sam fakt toczącego się postępowania nie stanowi podstawy obligatoryjnej, jak również fakultatywnej do wykluczenia Wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, co wynika z w/w przytoczonych przepisów ustawy prawo zamówień publicznych, jak również nie ma jakiegokolwiek wpływu na wybór oferty. Dlatego też fakt ten nie został ujawniony w JEDZ. Dodatkowo, jak zostało wskazane w złożonych wyjaśnieniach, o powyższym postępowaniu Nadleśnictwo Przasnysz miało wiedzę już we wrześniu 2023r i nie było to przeszkodą do kontynuowania współpracy, która miała miejsce w latach poprzednich, następujących po 2023 r. Poza tym A.M., jak również jego pracownik, nie naruszył jakichkolwiek swoich obowiązków zawodowych w ramach prowadzonej działalności. Nikt nigdy nie stwierdził jego winy w naruszeniu jakichkolwiek obowiązków zawodowych. Dlatego też nie było również jakichkolwiek podstaw do ujawnienia tych informacji w JEDZ albowiem w świetle regulacji prawnych nie mają one znaczenia w sprawie. Odwołujący argumentował, że art. 109 pkt 5 ustawy prawo zamówień publicznych dotyczy zawinionych poważnych obowiązków zawodowych. Zaś w/w członek Konsorcjum żadnych obowiązków nie naruszył i nie zostało to stwierdzone. Odwołujący podniósł, że aby skutecznie wykluczyć Wykonawcę z postępowania, Zamawiający powinien dokładnie zbadać wystąpienie okoliczności uzasadniających takie wykluczenie w kontekście literalnego brzmienia przesłanek z art. 109 Ustawy Pzp. Biorąc pod uwagę podstawę, zawartą w art. 109 ust. 1 pkt 5 Ustawy Pzp, zgodnie z którą wyklucza się z postępowania wykonawcę, który w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, w szczególności gdy wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie, co zamawiający jest w stanie wykazać za pomocą stosownych dowodów, uznać należy że pozytywne referencje wystawiony przez Zamawiającego na rzecz członka Konsorcjum podważają całkowicie podstawę do wykluczenia Odwołującego z postępowania z uwagi na powody opisane w uzasadnieniu wykluczenia Konsorcjum.
Oprócz powyższego Odwołujący wskazał na istniejące orzecznictwo KIO, zgodnie z którym nawet „Niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania nie można automatycznie traktować jako przesłanki wykluczenia, koniecznym pozostaje wykazanie, że jest ono skutkiem zawinionego działania wykonawcy, w szczególności zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa oraz, że ma charakter poważnego naruszenia.” (wyrok KIO z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt KIO 481/23). Zdaniem Odwołującego tym bardziej Zamawiający nie miał podstaw do uznania, że zaistniała przesłanka do wykluczenia Odwołującego z postępowania i w konsekwencji odrzucenia jego oferty, skoro potencjalne nieprawidłowości nie były niczym potwierdzone (postępowanie karne toczyło się dopiero przed prokuratorem i nie zostało oficjalnie zakończone), a nadto sam Zamawiający wystawił członkowi Konsorcjum, którego dotyczyło postępowanie karne, pozytywne referencje. Odwołujący wskazał, że trzeba mieć również na uwadze, że w niniejszym przypadku podstawą do wykluczenia mógłby być dopiero prawomocny wyrok skazujący Wykonawcę. Natomiast w przypadku, gdy organ ścigania ustalił w wyniku prowadzonego dochodzenia, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż w/w dopuścił się czynu, którego dotyczy postępowanie karne, to Zamawiający nie miał podstaw, powołując się na sam fakt prowadzonego postępowania, do wykluczenia Konsorcjum, którego członkiem jest w/w podmiot. Bowiem toczące się postępowanie karne samo w sobie nie jest automatyczną podstawą wykluczenia wykonawcy na podstawie art. 109 Ustawy Pzp. Ponadto, jak już zostało wskazane, Zamawiający powinien posiadać dowody pozwalające na bezsporne stwierdzenie, że Wykonawca w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, w szczególności gdy wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie. Zaś w niniejszym przypadków takich dowód jest brak. Natomiast same domniemania nie mogą stanowić podstawy do wykluczenia Wykonawcy. Odwołujący zaznaczył, że zachowanie wykonawcy zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt. 5 Ustawy Pzp powinno „podważać jego uczciwość”, aby można było na tej podstawie go wykluczyć. W związku z tym w ocenie Odwołującego niniejsza przesłanka powinna mieć zastosowanie do rażących naruszeń umowy przez wykonawcę, w szczególności wynikających ze świadomych działań lub rażącego niedbalstwa wykonawcy w zakresie realizowanych przez niego zobowiązań, co zazębia się z koniecznością zaistnienia winy wykonawcy w tym obszarze. W powyższym przepisie wskazano egzemplifikację zawinionego, poważnego naruszenia obowiązków zawodowych podważającą uczciwość wykonawcy. Jest nią niewykonanie lub nienależyte wykonanie zamówienia w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wykonawcy. Zamierzone działanie oznacza, że wykonawca jest świadomy niewykonania lub nienależytego wykonania zamówienia lub co najmniej na to się godzi. Natomiast przez rażące niedbalstwo należy rozumieć niezachowanie elementarnych (minimalnych) zasad prawidłowego zachowania się przez wykonawcę w danej sytuacji (por. wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt III BP 2/17).
Zdaniem Odwołującego biorąc pod uwagę powyższe należy mieć na uwadze, że nawet nie każde niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy przez wykonawcę będzie powodowało obowiązek zastosowania przedmiotowego wykluczenia. Zamawiający może to uczynić, jeżeli po wnikliwej analizie dojdzie do wniosku, że naruszenie przez wykonawcę swoich zobowiązań ma charakter kwalifikowany. Ustalenie poważnego naruszenia obowiązków zawodowych wymaga każdorazowo indywidualnej oceny wykonawcy w stosunku do konkretnego stanu faktycznego. Jednocześnie bardzo istotne jest, że zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt. 5 Ustawy Pzp zamawiający ma obowiązek wykazać stosownymi dowodami, dlaczego zachowanie wykonawcy kwalifikuje jako wypełniające dyspozycję opisywanej przesłanki wykluczenia z postępowania. W takim przypadku w uzasadnieniu wykluczenia powinny pojawić się informacje odnoszące się do następujących kwestii:
1) na czym polegało nienależyte wykonanie umowy przez wykonawcę,
2) czy miało ono charakter poważny,
3) dlaczego podważa ono uczciwość wykonawcy, a także
4) jakie okoliczności wskazywały na winę wykonawcy oraz
5) jaki był jej stopień.
Odwołujący podkreślił, że to po stronie Zamawiającego leży obowiązek udowodnienia okoliczności powodujących wykluczenie z postępowania na podstawie przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 5 i pkt 8 Ustawy Pzp, zaś w niniejszym stanie faktycznym istnienie takich przesłanek nie zostało w żaden sposób udowodnione, a wykluczenie Odwołującego i odrzucenie jego oferty nastąpiły wyłącznie na domniemaniach Zamawiającego, niczym nie potwierdzonych pod względem dowodowym.
Następnie Odwołujący wskazał, że zgodnie z art. 16 Ustawy Pzp Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Zatem postępowanie powinno zostać przygotowane i przeprowadzone w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców, zaś zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.
Wobec przestawionego stanu faktycznego uznać należy, że wybór najkorzystniejszej oferty nastąpił z uchybieniem obowiązującym przepisom Prawa zamówień publicznych i w związku z powyższym zostały również naruszone zapisy art. 16 i 17 Ustawy Pzp.
W złożonej pismem z 6 lutego 2026 r. odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania.
Zamawiający wyjaśnił, że w momencie ogłaszania komunikatu publicznego – zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz odrzuceniu oferty w postępowaniu pn. „Wykonywanie usług leśnych z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Przasnysz w roku 2026 r.” – pakiet 5, postępowanie karne przeciwko Odwołującemu i jego pracownikowi było w toku, nie mniej Zamawiający poddał analizie zdarzenie (czyn) będący przedmiotem tegoż postępowania i stwierdził, że wyczerpuje on przesłanki z art. 109 ust.1 pkt 5 PZP. Zamawiający argumentował, że z uwagi na tajemnicę dochodzenia nie mógł w komunikacie publicznym podać szczegółów czynu (świadczy o tym zdanie: „Zamawiający analizował opisaną sytuację niezależnie, wyłącznie w kontekście naruszenia obowiązków zawodowych. W oparciu o posiadane informacje i zgromadzone dowody stwierdzono, że doszło do poważnego i zawinionego naruszenia tych obowiązków, obejmującego m.in. rzetelne i uczciwe wykonywanie usług, należyty nadzór nad pracownikami oraz przestrzeganie zasad etyki i uczciwości zawodowej (…).”) Również zgromadzone dowody są objęte tajemnicą dochodzenia.
Zamawiający wyjaśnił, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez prokuraturę rejonową w Przasnyszu (4026- 0.Ds.1312.2025) jest podejrzenia popełnienia czynu zabronionego przez A.M. polegającego na paserstwie. Równolegle w ramach tego samego postępowania rozpatrywany jest czyn jego pracownika – K.G. – w kierunku kradzieży drewna. Postanowienie w przedmiocie umorzenia dochodzenia z dnia 23.12.2025 r. zostało doręczone Zamawiającemu dnia 31.01.2025 r, (zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz odrzuceniu oferty zostało opublikowane dnia 22.12.2025 r.). Zamawiający wyjaśnił, że na ww. postanowienie złożył do Sądu Rejonowego w Przasnyszu zażalenie, a więc jest ono nieprawomocne. Do chwili obecnej nie została jeszcze wyznaczona w sprawie rozprawa.
Jeżeli chodzi o samo zdarzenie, na którym Zamawiający oparł swoją decyzję Zamawiający wskazał, że na nieruchomości należącej do A.M. ujawniono we wrześniu 2023 r. drewno pochodzące z Leśnictwa Lipa, na terenie którego w tym czasie były wykonywane przez niego usługi leśne. Na placu składowym należącym do Wykonawcy znajdował się stos drewna dębowego sortymentu S2A oznaczony płytką o numerze 05722, kod jednostki 072203, a także stos drewna sosnowego sortymentu S2A oznaczony płytką o numerze 06355, kod jednostki 072209. A.M. nie przedłożył na powyższe drewno asygnaty ani żadnego innego dokumentu potwierdzającego legalność jego pozyskania.
Zdaniem Zamawiającego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołującego, iż opisane zdarzenie nie dotyczy działalności gospodarczej prowadzonej przez Z.M., lecz wyłącznie działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą „Zakład Usług Leśnych J.M. w spadku”. Stanowisko to ma charakter formalistyczny i abstrahuje od rzeczywistego przebiegu zdarzeń oraz relacji osobowych i organizacyjnych występujących w niniejszej sprawie.
Zamawiający podkreślił, że A.M. pełnił funkcję zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku, a tym samym był osobą faktycznie zarządzającą jego działalnością, podejmującą decyzje operacyjne oraz sprawującą bieżący nadzór nad realizacją usług leśnych. W konsekwencji to on ponosił odpowiedzialność za sposób wykonywania usług, organizację pracy oraz nadzór nad pracownikami, niezależnie od formalnej nazwy przedsiębiorstwa, pod którą były one realizowane. Ponadto opisane zdarzenia miały miejsce w okresie i w miejscu realizacji usług leśnych na rzecz Nadleśnictwa Przasnysz, wykonywanych przez podmiot pozostający pod faktycznym zarządem A.M.. Drewno ujawnione na jego nieruchomości oraz czyny popełnione przez pracownika pozostawały w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością usług leśnych, a nie z prywatną sferą życia wykonawcy.
Nie można zatem skutecznie oddzielać odpowiedzialności wykonawcy od działalności przedsiębiorstwa w spadku, skoro A.M. występował w obu rolach – zarówno jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Z.M., jak i jako zarządca sukcesyjny podmiotu wykonującego usługi leśne na rzecz Zamawiającego. Tożsamość osoby zarządzającej, ciągłość realizowanych usług oraz jednolity charakter działalności gospodarczej przesądzają o istnieniu związku zdarzeń z działalnością zawodową wykonawcy w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 5 p.z.p. W konsekwencji próba wyłączenia odpowiedzialności wykonawcy poprzez powołanie się na formalne rozróżnienie pomiędzy działalnością gospodarczą a przedsiębiorstwem w spadku nie może, w ocenie Zamawiającego, zostać uznana za zasadną i nie niweczy ustaleń co do zawinionego i poważnego naruszenia obowiązków zawodowych, podważającego uczciwość i wiarygodność wykonawcy.
Niezależnie od powyższego, Zamawiający wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 30 października 2024 r. pracownik A.M. – K.G. , wykonujący prace w leśnictwie Lipa – został skazany za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Polegało ono na tym, że w okresie od 1 kwietnia 2023 r. do 1 września 2023 r. z oddziału 556 Leśnictwa Lipa dokonał kradzieży w celu przywłaszczenia drobnicy opałowej o łącznej wartości 450,56 zł na szkodę Nadleśnictwa Przasnysz. Za powyższy czyn wymierzono mu karę grzywny. Czyn ten został popełniony w czasie, gdy A.M. wykonywał usługi leśne na terenie Leśnictwa Lipa.
Nadleśnictwo Przasnysz posiada status pokrzywdzonego w obu wyżej opisanych sprawach. Wykonawca dopiero po wezwaniu do złożenia wyjaśnień w zakresie prowadzonego
postępowania karnego oraz wyroku skazującego jego pracownika złożył wyjaśnienia, że zarzut paserstwa został mu niesłusznie postawiony, bowiem drewno pochodzi z lasu prywatnego. Jednakże Zamawiający stanowczo podkreślił – niniejsze twierdzenia Wykonawcy są sprzeczne z posiadanym przez Zamawiającego materiałem dowodowym w postaci dokumentacji fotograficznej stosów drewna wraz z płytkami sporządzoną podczas w/w wizyt przedstawicieli Zamawiającego na nieruchomości oraz dowodem rzeczowym w postaci odciętego krążka drewna na którym są ślady płytki.
Zamawiający zaznaczył, że również organy ścigania zabezpieczyły dowód w postaci płytki o numerze 05722, kod jednostki 072203 oraz stosu drewna.
Zamawiający wskazał, że do zastosowania przepisu art. 109 ust. 1 pkt 5 PZP niezbędne jest powstanie naruszenia o charakterze kwalifikowanym tj. chodzi o naruszenia, które zasadniczo zmieniają jakość przedmiotu zamówienia lub w ogóle uniemożliwiają osiągnięcie celu, w jakim została zawarta umowa. W konsekwencji ocena wymaga odniesienie się do stwierdzonych nieprawidłowości do konkretnego przedmiotu zamówienia, jego zakresu i specyfiki. (vide: wyrok Izby z dnia 25 października 2021 r. sygn. akt KIO 2706/21, z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt KIO 1588/22).
Zamawiający wskazał, że zgodnie z wyrokiem KIO z dnia 19.12.2019 r., KIO 2487/29: „wskazane w art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy P.Z.P. [aktualnie art. 109 ust. 1 pkt 5 p.z.p.] zastosowanie sankcji wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego odnosi do obowiązków zawodowych (poważnego ich naruszenia) związanych sensu stricte z wykonywanądziałalnością gospodarczą, polegającą na niewykonywaniu lub nienależytym wykonywaniu zadań gospodarczych, dla których firma została utworzona, wskazując w szczególności na naruszenie związane z konkretnie wykonywanym zamówieniem (zleceniem publicznym czy też prywatnym)”.
Zamawiający podał, że w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazuje się, że przez poważne wykroczenie zawodowe należy rozumieć naruszenie zarówno norm zawodowych jak i norm etycznych. Pojęcie poważnego naruszenia obowiązków zawodowych zostało zdefiniowane w wyroku TSUE z 13.12.2012 r., C-465/11, Forposta SA i ABC Direct Contact sp. z o.o. v. Poczta Polska SA, EU:C:2012:801, gdzie wskazano, że pojęcie poważnego wykroczenia zawarte w art. 45 ust. 2 akapit pierwszy lit. d dyrektywy 2004/18/WE „należy rozumieć w ten sposób, że odnosi się ono zwykle do zachowania danego wykonawcy wykazującego zamiar uchybienia lub stosunkowo poważne niedbalstwo z jego strony. Tym samym jakiekolwiek nieprawidłowe, niedokładne lub niskie jakościowo wykonanie umowy lub jej części może ewentualnie wykazać niższe kompetencje zawodowe danego wykonawcy, lecz nie jest automatycznie równoważne z poważnym wykroczeniem. Ponadto stwierdzenie istnienia poważnego wykroczenia wymaga co do zasady przeprowadzenia „konkretnej i zindywidualizowanej oceny postawy danego wykonawcy”. W sprawie C-465/11, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dokonał szczegółowej analizy pojęcia poważnego wykroczenia zawodowego. Trybunał stwierdził, że pojęcie to obejmuje wszelkie zawinione uchybienia, które wpływają na wiarygodność zawodową danego wykonawcy, nie tylko naruszenia wąsko rozumianych norm deontologicznych obowiązujących w zawodzie wykonywanym przez wykonawcę, przy czym «powaga wykroczenia» wymaga co do zasady przeprowadzenia konkretnej i zindywidualizowanej oceny postawy danego wykonawcy. Jednocześnie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości wskazuje się, że o poważnym naruszeniu obowiązków zawodowych mowa jest, jeśli wykonawca dopuścił się naruszeń związanych ze złamaniem zasad etyki, godności czy sumienności zawodowej, oraz działanie niezgodne z zasadami uczciwej konkurencji.
Podsumowując powyższe Zamawiający wskazał, że jeżeli chodzi o elementy wyrażone w niniejszej przesłance wykluczenia to źródłem zawinionego i poważnego naruszenia obowiązków zawodowych może być prawo stanowione, zwyczaje zawodowe, czynność prawna. A więc są to naruszenia określone szeroko wynikające nie tylko z ustawy, ale także z norm deontologicznych, etyki czy umowy. Przede wszystkim obowiązki zawodowe wykonawcy świadczącego usługi z zakresu gospodarki leśnej obejmują nie tylko prawidłowe wykonanie czynności technicznych związanych z pozyskaniem i zrywką drewna, lecz także bezwzględny obowiązek przestrzegania przepisów prawa leśnego, zasad legalności obrotu drewnem, uczciwości kontraktowej, a także podstawowych norm etycznych związanych z wykonywaniem tej działalności.
W niniejszej sprawie na nieruchomości należącej do wykonawcy A.M. ujawniono drewno pochodzące z Leśnictwa Lipa (z płytkami, potwierdzającymi własność Skarbu Państwa – PGLLP – Nadleśnictwa Przasnysz), na którym w tym czasie realizował on usługi na rzecz Nadleśnictwa Przasnysz. Dodatkowo, nie przedstawił on dokumentacji w postaci asygnat ani innych dokumentów potwierdzających jego legalne pochodzenie. W konsekwencji wobec A.M. toczy się postępowanie przygotowawcze w kierunku paserstwa drewna tj. o to, że świadomie przyjął i przechowywał drewno pochodzące z przestępstwa kradzieży, działając na szkodę Nadleśnictwa Przasnysz (które zostało nieprawomocnie umorzone dnia 31.12.2025 r.)
Jednocześnie istnieje uzasadnione podejrzenie, że kradzieży tego drewna dopuścił się
pracownik wykonawcy – K.G. – działający w okresie wykonywania przez A.M. usług leśnych na terenie Leśnictwa Lipa. Dodatkowo ten sam pracownik został już prawomocnie skazany za wykroczenie kradzieży innego drewna tj. opałowego, a niniejszy czyn został również popełniony w czasie realizacji usług przez wykonawcę na rzecz tego samego Nadleśnictwa. Okoliczności te wskazują, że naruszenia miały charakter powtarzalny oraz pozostawały w ścisłym związku z wykonywaniem zamówienia publicznego. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że działania te nie miały charakteru przypadkowego ani incydentalnego, lecz stanowiły rażące i zawinione naruszenie podstawowych obowiązków zawodowych, polegających na:
- rzetelnym, uczciwym, zgodnym z umową wykonywaniu usług na zlecenie Zamawiającego (wykonawca winien dokonać wycinki i zrywki drzew oraz dostarczyć do miejsca składowania wskazanego przez Zamawiającego),
- sprawowaniu należytego nadzoru nad pracownikami,
- przestrzeganiu zasad uczciwości kontraktowej wobec zamawiającego,
- działaniu zgodnie z zasadami etyki i rzetelności zawodowej.
W ocenie Zamawiającego opisane naruszenia mają charakter poważny, gdyż nie dotyczą uchybień o charakterze technicznym czy organizacyjnym, lecz działań skierowanych przeciwko podstawowym zasadom rzetelności i uczciwości wykonywania działalności gospodarczej w sektorze usług leśnych. Kradzież drewna przez pracownika wykonawcy oraz podejrzenie paserstwa po stronie samego wykonawcy godzą bezpośrednio w mienie zamawiającego oraz w istotę gospodarki leśnej opartej na ścisłej kontroli legalności pozyskania surowca.
Naruszenia te pozostają w bezpośrednim związku z realizacją zamówienia publicznego przez wykonawcę, dotyczą przedmiotu działalności wykonawcy i prowadzą do istotnego zachwiania zaufania, które jest niezbędne dla prawidłowej realizacji usług na majątku Skarbu Państwa.
Tym samym naruszenia te w sposób oczywisty podważają wiarygodność wykonawcy jako rzetelnego i uczciwego wykonawcy zamawiającego, co przesądza o ich kwalifikowanym, poważnym charakterze.
Naruszenia te należy kwalifikować co najmniej jako rażące niedbalstwo (brak nadzoru nad pracownikami), a w części dotyczącej przechowywania drewna na nieruchomości – jako działanie umyślne, skoro Wykonawca na własnej nieruchomości przechowywał drewno należące do Nadleśnictwa, wyjaśnienia Wykonawcy, że drewno pochodzi z lasu prywatnego stoją w sprzeczności ze znalezionym na drewnie oznaczeniem (płytkami o numerze 05722, kod jednostki 072203, oraz o numerze 06355, kod jednostki 072209). Tym samym w ocenie
Zamawiającego spełniona zostaje przesłanka zawinienia w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 5 p.z.p. Co istotne, opisane zachowania bezpośrednio godzą w istotę stosunku zaufania, jaki musi istnieć pomiędzy zamawiającym a wykonawcą usług leśnych. Przedmiot zamówienia dotyczy gospodarowania mieniem Skarbu Państwa o znacznej wartości, a więc wymaga od wykonawcy szczególnego poziomu rzetelności, transparentności i uczciwości. Dopuszczenie się czynów polegających na kradzieży drewna przez pracownika oraz przechowanie drewna na własnej nieruchomości należącego do Nadleśnictwa Przasnysz z terenu, na którym realizowane są usługi, podważa w sposób fundamentalny wiarygodność wykonawcy.
Następnie Zamawiający wyjaśnił, że A.M. działając jako członek konsorcjum nie ujawnił w Jednolitym Europejskim Dokumencie Zamówienia (JEDZ) informacji o toczących się względem niego oraz jego pracownika postępowaniach, nie złożył żadnych wyjaśnień w tym zakresie, nie opisał okoliczności zdarzeń ani nie podjął żadnych działań w ramach tzw. Procedury samooczyszczenia.
Wykonawca w dokumencie JEDZ w: Część III: Podstawy wykluczenia C: PODSTAWY ZWIĄZANE Z NIEWYPŁACALNOŚCIĄ, KONFLIKTEM INTERESÓW LUB WYKROCZENIAMI ZAWODOWYMI Czy wykonawca jest winien poważnego wykroczenia zawodowego zaznaczył odpowiedź „NIE”. Odpowiedź ta została złożona mimo istnienia okoliczności, które mogły prowadzić do zastosowania przesłanki wykluczenia – tj. toczącego się postępowania przygotowawczego dotyczącego ujawnionego drewna na jego nieruchomości, a także prawomocnego skazania jego pracownika za wykroczenie polegające na kradzieży drewna z tego samego terenu i w okresie związanym z realizacją usług przez wykonawcę. Okoliczności te jak już wcześniej było wskazane pozostają w oczywistym i bezpośrednim związku z działalnością zawodową wykonawcy oraz naruszeniem podstawowych zasad rzetelności i uczciwości zawodowej, co mogło wpływać na ocenę przesłanek wykluczenia, wiarygodność wykonawcy oraz jego zdolność do należytego wykonania zamówienia. Tym samym wykonawca był obowiązany do ich ujawnienia w JEDZ, a brak takiej informacji należy kwalifikować jako zatajenie informacji, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 p.z.p.
Zamawiający podkreślił, że wykonawca nie ujawnił powyższych okoliczności ani nie przedstawił jakiegokolwiek wyjaśnienia w żadnej części JEDZ, ani w żadnym innym dokumencie złożonym wraz z ofertą. Dopiero na wezwanie zamawiającego wykonawca przedstawił, krótkie wyjaśnienia dotyczą tych zdarzeń, w których wskazał, że nie naruszył swoich obowiązków zawodowych, bowiem nikt nie stwierdził jego winy, a drewno pochodziło z lasu prywatnego i dlatego nie było podstaw do ujawnienia tych informacji w JEDZ. Natomiast nie wyjaśnił dlaczego na znalezionych stosach drewna znajdowały się płytki o numerze 05722
oraz 06355.
Niezależnie od powyższego w ocenie Zamawiającego można uznać, że wykonawca zaniechał realizacji obowiązku informacyjnego na etapie składania oferty, a więc w momencie, w którym zamawiający podejmował decyzję o dopuszczeniu wykonawcy do oceny oferty.
Takie zachowanie należy rozpatrywać jako działanie co najmniej będące wynikiem rażącego niedbalstwa. Dla zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP wystarczającym jest stwierdzenie lekkomyślności lub niedbalstwa ze strony wykonawcy i przez pryzmat tego należy oceniać działania Wykonawcy.
Z uwagi na to, że zatajenie informacji dotyczyło okoliczności mogących mieć istotny wpływ na decyzję Zamawiającego w postępowaniu (w tym na ocenę wiarygodności i rzetelności wykonawcy), spełniona zostaje materialna przesłanka zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 8 p.z.p. Zatajenie informacji polega na nieprzekazaniu informacji, które były wymagane do weryfikacji podstaw braku wykluczenia.
To obowiązkiem wykonawcy jest samodzielne wskazanie rzeczywistych danych prezentowanych w składanych oświadczeniach. Do oceny czynności dokonywanych przez wykonawcę w postępowaniu o udzielenie zamówienia należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego – (dalej kc)., a zgodnie z art. 355 § 1 kc dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Przez należytą staranność rozumie się określony sposób postępowania, mający prowadzić do spełnienia świadczenia, pewien model czy wzorzec skonstruowany z reguł postępowania (Kodeks cywilny - komentarz; red. E. Gniewek, p. Machnikowski). Przypisanie określonej osobie niedbalstwa jest uzasadnione tylko wtedy, gdy osoba ta zachowała się w określonym miejscu i czasie w sposób odbiegający od właściwego dla niej miernika należytej staranności (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 marca 2004 r., sygn. akt IV CK 151/03). Przy czym wzorzec należytej staranności ma charakter obiektywny i abstrakcyjny, jest ustalany niezależnie od osobistych przymiotów i cech konkretnej osoby, a jednocześnie na poziomie obowiązków dających się wyegzekwować w świetle ogólnego doświadczenia życiowego oraz konkretnych okoliczności (por: wyrok Sądu Najwyższego z 23 października 2003 r., sygn. akt V CK 311/02). Dodatkowo w stosunku do profesjonalistów miernik ten ulega podwyższeniu, gdyż zgodnie z art. 355 § 2 k.c. należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności, a zatem
konstruując wzorzec należytej staranności przedsiębiorcy w stosunkach jednostronnie i obustronnie profesjonalnych należy brać pod uwagę to, że jego działalność ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza między innymi, że prowadzona jest stale i przynajmniej w założeniu, oparta na szczególnej wiedzy i umiejętnościach. Prowadzenie działalności profesjonalnej uzasadnia zwiększone oczekiwania otoczenia co do wiedzy, skrupulatności i rzetelności podmiotu prowadzącego taką działalność (Kodeks cywilny - komentarz; red. E. Gniewek, p. Machnikowski CH BECK Warszawa 2017 r.).
Podsumowując, w ocenie Zamawiającego oferta Odwołującego została odrzucona słusznie, gdyż podał on nieprawdziwe informacje, który wprowadziły Zamawiającego w błąd co do braku wystąpienia przesłanek wykluczenia. Dla uznania informacji za wprowadzającą w błąd nie jest istotne ustalenie, jaka przyczyna spowodowała, że wykonawca taką informację przedstawił.
Pismem z 12 lutego 2026 r. Zgłaszający przystąpienie po stronie Zamawiającego przedstawił stanowisko wobec zarzutów odwołania.
Krajowa Izba Odwoławcza (dalej: „Izba” lub „KIO”), rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, stanowiska stron złożone na piśmie i podane do protokołu rozprawy ustaliła, co następuje.
Odwołującemu zgodnie z treścią w art. 505 ustawy Pzp przysługują środki ochrony prawnej, ponieważ jest wykonawcą biorącym udział w postępowaniu o to zamówienie publiczne.
Do przedmiotowego postępowania odwoławczego przystąpienie w charakterze uczestnika postępowania, po stronie Zamawiającego, w ustawowym terminie, skutecznie zgłosił wykonawca R.M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Leśne P.R. z siedzibą w Jednorożcu (dalej: „Przystępujący”).
Odwołanie zostało rozpoznane w granicach zawartych w nim zarzutów (art. 555 ustawy Pzp), podtrzymanych na rozprawie z uwzględnieniem zasady kontradyktoryjności postępowania (art. 534 ust. 1 ustawy Pzp). Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Izba miała na uwadze treść akt postępowania (§8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2453). Izba przy rozpoznaniu sprawy miała na uwadze ponadto stanowiska Stron i Przystępującego zaprezentowane zarówno w pismach procesowych, w tym w odpowiedzi na odwołania jak i podczas rozprawy oraz złożone dowody.
Odwołujący wraz z odwołaniem złożył dowody, tj. zaświadczenie o niekaralności dla A.M. i dla K.G. oraz postanowienie o umorzeniu dochodzenia z 23 grudnia 2025 r. pismo 4026-0. Ds. 1312.2025 wraz z uzasadnieniem.
Zamawiający do odpowiedzi na odwołanie załączył następujące dowody: dokumentację fotograficzną, dwie notatki urzędowe (jedna z datą 29 sierpnia 2023 r. druga z datą 31 sierpnia 2023 r. oraz wyrok (sentencja) Sądu Rejonowego w Przasnyszu z dnia 30 października 2024 r. zgodnie z treścią którego K.G. został uznany za winnego czynu wskazanego w art. 119 § 1 k.w.
Izba ustaliła następujące okoliczności faktyczne jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Na podstawie informacji z otwarcia ofert (17 listopada 2025 t.) Izba ustaliła, że w pakiecie 5 złożone zostały dwie oferty, tj. przez Odwołującego i Przystępującego.
Wykonawca A.M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Z.A. z siedzibą w Jednorożcu, tj. członek konsorcjum Odwołującego, złożył wypełniony formularz JEDZ w treści którego, w części III, oświadczył że nie podlega wykluczeniu z postępowania. W szczególności wykonawca ten w odpowiedzi na pytania odnoszące się do popełnienia poważnego wykroczenia zawodowego udzielił odpowiedzi przeczącej.
Pismem z 25 listopada 2025 r. Zamawiający zwrócił się do wykonawcy w trybie art. 128 ust. 4 ustawy Pzp o udzielenie wyjaśnień w następującym zakresie: „Wyjaśnieniu podlega część III JEDZ Podstawy Wykluczenia, bowiem Zamawiający powziął wiedzę na temat okoliczności mogących stanowić podstawę wykluczenia Wykonawcy z postępowania. Zamawiający jest w posiadaniu informacji, że pracownik członka konsorcjum Z.–. został prawomocnie skazany za kradzież drewna oraz wobec samego członka konsorcjum prowadzone jest obecnie postępowanie karne dotyczące paserstwa drewna pochodzącego z leśnictwa Lipa, gdzie wcześniej wykonywał usługi leśne. Należy wskazać, że zdarzenia są bezpośrednio związane z działalnością zawodową Wykonawcy oraz z rodzajem usług stanowiących przedmiot zamówienia, informacje te nie zostały ujawnione przez Wykonawcę w oświadczeniu JEDZ.”.
Pismem z 27 listopada 2025 r. Odwołujący udzielił wyjaśnień.
Czynnością datowaną na 22 grudnia 2025 r. Zamawiający poinformował o wyborze oferty najkorzystniejszej oraz o odrzuceniu ofertę Odwołującego podając uzasadnienie faktyczne i prawne. Podstawą prawną dokonanej czynności wykluczenia wykonawcy były art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. a ustawy Pzp, tj. Zamawiający ocenił, że oferta została złożona przez Wykonawcę podlegającego wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5 oraz 8 ustawy Pzp. Zamawiający wskazał m.in.: „Jednakże w ocenie Zamawiającego Wykonawca w treści JEDZ zataił informacje odnośnie podstawy wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 5 PZP, co stwierdził w oparciu o następujący stan faktyczny: Prowadzone jest obecnie postępowanie przygotowawcze przed właściwymi organami, w którym Nadleśnictwu Przasnysz przysługuje status pokrzywdzonego. Postępowanie to pozostaje aktualnie w toku - na etapie gromadzenia dowodów, przy czym do dzisiaj nie przedstawiono żadnej osobie zarzutów. Postępowanie prowadzone jest wobec jednego z członków konsorcjum, a przedmiot postępowania jest ściśle związany z wykonywaniem umowy z zakresu usług leśnych na rzecz Zamawiającego.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w 2024 r. prawomocnym wyrokiem stwierdzono popełnienie wykroczenia na szkodę Nadleśnictwa Przasnysz przez osobę wykonującą prace na rzecz i pod kierownictwem A.M.. Zdarzenie miało miejsce w 2023 r., w okresie realizacji usług leśnych na terenie Leśnictwa Lipa. Nadleśnictwo Przasnysz występowało w postępowaniu jako pokrzywdzony.
(…) Przede wszystkim obowiązki zawodowe wykonawcy świadczącego usługi z zakresu gospodarki leśnej obejmują nie tylko prawidłowe wykonanie czynności technicznych związanych z pozyskaniem i zrywką drewna, lecz także bezwzględny obowiązek przestrzegania przepisów prawa leśnego, zasad legalności obrotu drewnem, uczciwości kontraktowej, a także podstawowych norm etycznych związanych z wykonywaniem tej działalności. Przechodząc dalej w celu zastosowania tego przepisu konieczne jest wykazanie kumulatywnego wystąpienia przesłanek w nim wskazanych tj. zawinione i poważne naruszenie obowiązków zawodowych oraz podważenie uczciwości wykonawcy. Naruszenie musi być zawinione przez wykonawcę, tj. przez działanie zamierzone lub będące efektem rażącego niedbalstwa. Analizując przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 5 PZP, należy mieć na względzie konkretny przedmiot zamówienia, jego zakres oraz specyfikę, w tym przypadku usługi z zakresu gospodarki leśnej. W ocenie Zamawiającego, podważa jego uczciwość w świadczeniu usług leśnych.
Dodatkowo okoliczność, że w 2024 r. prawomocnym wyrokiem stwierdzono popełnienie wykroczenia na szkodę Nadleśnictwa Przasnysz przez pracownika wykonującego usługi na rzecz i pod kierownictwem A.M. w Leśnictwie Lipa w 2023 r. wskazuje, na powtarzalny charakter naruszeń oraz ich ścisły związek z przedmiotem zamówienia, jak również na brak należytego nadzoru nad pracownikami, za który odpowiedzialność ponosi pracodawca, co również wskazuje na naruszenie obowiązków zawodowych przez wykonawcę. Taki stan rzeczy dodatkowo podważa uczciwość i rzetelność wykonawcy w wykonywaniu zamówienia publicznego.
Opisane powyżej naruszenia obowiązków zawodowych należy co najmniej kwalifikować jako rażące niedbalstwo. Co istotne czyny takie godzą w istotę stosunku zaufania, jaki musi istnieć pomiędzy zamawiającym a wykonawcą usług leśnych. Przedmiot zamówienia dotyczy bowiem gospodarowania mieniem Skarbu Państwa o znacznej wartości, a więc wymaga od wykonawcy szczególnego poziomu rzetelności, transparentności i uczciwości. Dodatkowo, naruszenia mają charakter poważny, gdyż nie dotyczą uchybień o charakterze technicznym czy organizacyjnym, lecz działań skierowanych przeciwko podstawowym zasadom rzetelności i uczciwości wykonywania działalności gospodarczej w sektorze usług leśnych. Należy również podkreślić, że zamiarem Zamawiającego nie jest przesądzanie o ewentualnym popełnieniu jakiegokolwiek czynu zabronionego - w tym zakresie właściwe są odpowiednie organy. Zamawiający analizował opisaną sytuację niezależnie, wyłącznie w kontekście naruszenia obowiązków zawodowych. W oparciu o posiadane informacje i zgromadzone dowody stwierdzono, że doszło do poważnego i zawinionego naruszenia tych obowiązków, obejmującego m.in. rzetelne i uczciwe wykonywanie usług, należyty nadzór nad pracownikami oraz przestrzeganie zasad etyki i uczciwości zawodowej, co uzasadnia stwierdzenie spełnienia przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 5 PZP wobec jednego z członków konsorcjum - ZUL-MIK Adam
Mikołajewski.
Zgodnie z art. 109 ust.1 pkt 8 PZP z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych. Obowiązkiem wykonawcy jest samodzielne wskazanie rzeczywistych danych prezentowanych na oświadczeniach.
Zatajenie informacji polega na nieprzekazaniu informacji, które były wymagane do weryfikacji podstaw braku wykluczenia. Członek konsorcjum A.M. – ZUL - MIK w dokumencie JEDZ w: Część III: Podstawy wykluczenia C: PODSTAWY ZWIĄZANE Z NIEWYPŁACALNOŚCIĄ, KONFLIKTEM INTERESÓW LUB WYKROCZENIAMI ZAWODOWYMI Czy wykonawca jest winien poważnego wykroczenia zawodowego zaznaczył odpowiedź „NIE”. Odpowiedź ta została złożona mimo istnienia okoliczności, które mogły prowadzić do zastosowania przesłanki wykluczenia – Prowadzone jest obecnie postępowanie przygotowawcze przed właściwymi organami, w którym Nadleśnictwu Przasnysz przysługuje status pokrzywdzonego. Postępowanie to pozostaje aktualnie w toku - na etapie gromadzenia dowodów, przy czym do dzisiaj nie przedstawiono żadnej osobie zarzutów oraz popełnienie wykroczenia przez pracownika członka konsorcjum, co miało miejsce w trakcie wykonywania usług leśnych w 2023 r. Okoliczności te jak już wcześniej było wskazane oraz szczegółowo opisane pozostają w oczywistym i bezpośrednim związku z działalnością zawodową wykonawcy oraz naruszeniem podstawowych zasad rzetelności i uczciwości zawodowej, co mogło wpływać na ocenę przesłanek wykluczenia, wiarygodność wykonawcy oraz jego zdolność do należytego wykonania zamówienia. Tym samym wykonawca był obowiązany do ich ujawnienia w JEDZ, a brak takiej informacji należy kwalifikować jako zatajenie informacji, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 p.z.p. Takie zachowanie należy rozpatrywać jako działanie będące wynikiem co najmniej rażącego niedbalstwa, gdyż w późniejszych wyjaśnieniach powołał się na te zdarzenia. Dla zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP wystarczającym jest stwierdzenie lekkomyślności lub niedbalstwa ze strony wykonawcy i przez pryzmat tego należy oceniać działania Wykonawcy.
Z uwagi na to, że zatajenie informacji dotyczyło okoliczności mogących mieć istotny wpływ na
decyzję zamawiającego w postępowaniu spełniona zostaje przesłanka zastosowania art. 109
ust. 1 pkt 8 p.z.p. Zatajenie informacji polega na nieprzekazaniu informacji, które były wymagane do weryfikacji podstaw braku wykluczenia. (…).
Izba zważyła co następuje.
W pierwszej kolejności Izba wskazuje na treść przepisów ustawy Pzp, będących podstawą zarzutów odwołania w przedmiotowej sprawie.
art. 109 ust. 1 pkt 5 i 8 ustawy Pzp
1.Z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę:
5) który w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, w szczególności gdy wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie, co zamawiający jest w stanie wykazać za pomocą stosownych dowodów;
8) który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych;
art. 226 ust. 1 pkt 2) lit a) ustawy Pzp
1.Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:
2) została złożona przez wykonawcę:
a) podlegającego wykluczeniu z postępowania lub (…)
Izba stwierdziła, iż odwołanie podlegało oddaleniu.
W pierwszej kolejności Izba wskazuje, że przy orzekaniu jest związana zarzutami podniesionymi w odwołaniu. Zarzut z kolei to nie tylko wskazane przepisu ustawy Pzp, który w ocenie odwołującego został przez zamawiającego naruszony, ale także wszystkich okoliczności faktycznych, z których odwołujący dane naruszenie wywodzi. Szczególny akcent kładzie na ten obowiązek Izby Sąd Okręgowy – Sąd Zamówień Publicznych w Warszawie, który jednolicie w swoim orzecznictwie wskazuje, że „(…) zarówno Krajowa Izba Odwoławcza nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu, jak i Sąd Zamówień Publicznych nie może orzekać co do zarzutów, które nie były przedmiotem odwołania (art. 555 ustawy PZP oraz art. 583 ustawy PZP). Dodatkowo w postępowaniu toczącym się wskutek wniesienia skargi nie można rozszerzyć żądania odwołania, ani występować z nowymi żądaniami (art. 582 ustawy PZP). Powyższe przepisy ustawy PZP stanowią wyraz konsekwencji ustawodawcy, aby organy orzecznicze (Krajowa Izba Odwoławcza i Sąd Okręgowy - Sąd Zamówień Publicznych) orzekały wyłącznie w zakresie zarzutów, które sformułowane zostały pierwotnie w odwołaniu. Skarga podlegała zatem rozpoznaniu w zakresie, w jakim zaskarżone jest orzeczenie Izby oraz w granicach sformułowanych w odwołaniu zarzutów i żądań odpowiadających zakresowi zaskarżenia. Postępowanie przed Sądem Zamówień Publicznych jest bowiem ograniczone do kontroli rozstrzygnięcia dokonanego przez Izbę w ramach podstawy faktycznej odwołania.” (vide wyrok z dnia 3 września 2024r., sygn. akt XXIII Zs 77/24). Co więcej, Sąd w ww. wyroku wskazał również, że Izba nie może opierać rozstrzygnięcia o podstawy faktyczne w ogóle nie wyartykułowane w treści zarzutu zawartego w odwołaniu.
Powyższe oznacza, że Izba bada prawidłowość czynności zamawiającego, w tej sprawie - czynności wykluczenia Odwołującego z postępowania, w granicach zarzutów odwołania, tj. w granicach wskazanych przed Odwołującego podstawy faktycznych i prawnych, które nie mogą być przez niego rozszerzane po upływie terminu na wniesienie odwołania.
Przechodząc do zarzutów odwołania Izba w pierwszej kolejności wskazuje, że Odwołujący (co zostało przez niego również przyznane podczas rozprawy) nie objął zaskarżeniem wszystkich podstaw faktycznych, w oparciu o które Zamawiający sfomułował swoją czynność. Okoliczność ta musiała zostać przez Izbę uwzględniona przy rozpoznawaniu sprawy.
Odwołujący uzasadniając zarzuty podniósł, że ani członek Konsorcjum, tj. pan A.M. ani jego pracownik K.G. nie są osobami karanymi za jakiekolwiek przestępstwa. Odnosząc się do tego twierdzenia Izba wskazuje, że okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanki wykluczenia o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, bowiem przepis ten odnosi się do szerszej kategorii naruszeń niż jedynie popełnienie przestępstwa. W tym zakresie Izba jako prawidłowe wskazuje stanowisko Zamawiającego i Przystępującego wyrażone w złożonych pismach procesowych i na rozprawie.
Następnie Odwołujący podniósł, że postępowanie prowadzone przez prokuraturę pod sygn. 4026-0.Ds.1312.2025 zostało umorzone postanowieniem z dnia 23 grudnia 2025 r. i to zarówno wobec p. A.M. jak i wobec p. K.G.. Jak wskazał Odwołujący podstawą umorzenia postępowania było stwierdzenie, że brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. Odwołujący podkreślił, że: „W wyniku prowadzonego dochodzenia nie potwierdzono, że drewno zabezpieczone u A.M. miałoby pochodzić z ewentualnej kradzieży, gdyż nie nosiło żadnych charakterystycznych cech pozwalających na przypisanie mu konkretnego pochodzenia z oddziału leśnego Lipa. Nadto w toku postępowania nie ujawniono także, by we wskazanym przez Nadleśnictwo Przasnysz okresie doszło do kradzieży drewna znajdującego się w stosach znajdujących się w lasach, które czeka na odbiór lub wywózkę.”.
Zestawiając powyższy argument z uzasadnieniem czynności Zamawiającego z 22 grudnia 2025 r. Izba zwraca uwagę, że Zamawiający zaakcentował, że dokonał oceny wystąpienia przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Zamawiający w treści czynności zidentyfikował, że „doszło do poważnego i zawinionego naruszenia tych obowiązków, obejmującego m.in. rzetelne i uczciwe wykonywanie usług, należyty nadzór nad pracownikami oraz przestrzeganie zasad etyki i uczciwości zawodowej co uzasadnia stwierdzenie spełnienia przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp”. Twierdzenie to ma jednak charakter bardzo ogólny. Dopiero w odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający sprecyzował „Jeżeli chodzi o samo zdarzenie, na którym Zamawiający oparł swoją decyzję należy wskazać, że na nieruchomości należącej do A.M. ujawniono we wrześniu 2023 r. drewno pochodzące z Leśnictwa Lipa, na terenie którego w tym czasie były wykonywane przez niego usługi leśne. Na placu składowym należącym do Wykonawcy znajdował się stos drewna dębowego sortymentu S2A oznaczony płytką o numerze 05722, kod jednostki 072203, a także stos drewna sosnowego sortymentu S2A oznaczony płytką o numerze 06355, kod jednostki 072209. A.M. nie przedłożył na powyższe drewno asygnaty ani żadnego innego dokumentu potwierdzającego legalność jego pozyskania.”. W tej okoliczności Zamawiający upatruje więc dopuszczenia się przez wykonawcę poważnego i zawinionego naruszenia obowiązków zawodowych. Jednak okoliczność ta została dopiero sprecyzowana w odpowiedzi na odwołanie i nie wynika z samego uzasadnienia czynności. W tej sytuacji Izba za zasadne uznała stanowisko Odwołującego, który skoncentrował swoją argumentację na fakcie umorzenia postępowania po podjęciu przez Zamawiającego zaskarżonej czynności. Izba dostrzega, że stanowisko Odwołującego nie dąży do wykazania, że Zamawiający nie ma racji, tj. że sporne drewno zidentyfikowane na posesji członka Konsorcjum pochodzi z legalnego źródła co jest możliwe do wykazania za pomocną odpowiedniego dokumentu, lecz bazuje na tym, że prokuratura stwierdziła brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. Jednak wobec braku sprecyzowania przez Zamawiającego w treści uzasadnienia czynności w czym konkretnie upatruje on naruszenia obowiązków zawodowych przez Odwołującego, nie sposób czynić wykonawcy zarzut że nie domyślił się tych okoliczności. Izba podkreśla, że to na Zamawiającym spoczywał ciężar wykazania w uzasadnieniu czynności z 22 grudnia 2025 r., że ziściły się przesłanki wykluczenia Odwołującego o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Zamawiający miał tego świadomość, co wynika wprost z uzasadnienia czynności, jednak przedstawione uzasadnienie nie jest wystarczające aby uznać, że Zamawiający wykazał że członek Konsorcjum w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe w kontekście czynów, których dotyczy postępowanie prowadzone przez prokuraturę oraz w kontekście zaniechania przedstawienia dokumentu potwierdzającego że legalnie dysponuje on spornym drewnem. Zamawiający powinien w tym zakresie precyzyjnie opisać stan faktyczny i wszystkie okoliczności z których wywodzi takie naruszenie i powinien poprzeć do stosownymi dowodami jak stanowi przepis. Izba nie podziela stanowiska Zamawiającego, że ze względu na postępowanie prowadzone przez prokuraturę nie chciał on ujawniać okoliczności objętych tym postępowaniem. Zwrócić należy uwagę, że po pierwsze, przepis art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp nie zwalnia Zamawiającego z obowiązku wykazania przesłanek zastosowania ww. przepisu w sytuacji prowadzenia postępowania przez inne organy. Po drugie zadaniem Zamawiającego nie było wykazanie, że został popełniony czyn w sprawie którego toczyło się postępowanie lecz miał wykazać naruszenie obowiązków zawodowych. Z tych względów Izba uznała, że argumentacja odnosząca się do tej podstawy faktycznej wykluczenia Odwołującego, zawarta w odwołaniu jest wystarczająca aby przyznać rację Odwołującemu.
Co do naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp wskazać należy, że w uzasadnieniu czynności z 22 grudnia 2025 r. Zamawiający wskazał, że Odwołujący nie poinformował go że toczy się wobec niego postępowanie oraz że jego pracownik został prawomocnie skazany za wykroczenie popełnione, co miało miejsce w trakcie wykonywania usług leśnych w 2023 r. W ocenie Izby odwołanie jest zasadne w zakresie w jakim Odwołujący argumentował, że fakt toczącego się postępowania nie stanowi automatycznej postawy do wykluczenia wykonawcy z postępowania. Zasadnie powołał się Odwołujący na zasadę domniemania niewinności. Skoro więc Zamawiający wywodzi naruszenie art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp z zaniechania poinformowania Zamawiającego o wystąpieniu przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp z uwagi na prowadzone przez prokuraturę postępowanie to z takim podejściem nie sposób się zgodzić, bo jak wskazano wcześniej samo prowadzenie postępowania nie może automatycznie przesądzić o wykluczeniu wykonawcy na podstawie zastosowanych przez Zamawiającego przepisów Pzp. Wobec powyższego tę część odwołania Izba uznała za zasadną.
Dostrzec jednak należy, że okoliczność iż przeciwko p. A.M. oraz p. K.G. prowadzone jest postępowanie przez prokuraturę, nie była jedyną okolicznością faktyczną, na której Zamawiający oparł czynność wykluczenia Wykonawcy na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Analiza uzasadnienia czynności z 22 grudnia 2025 r. odnoszącej się do wykluczenia Odwołującego z postępowania pozwala bowiem na zidentyfikowanie kolejnej podstawy faktycznej, tj. skazania pracownika wykonawcy p. K.G. prawomocnym wyrokiem za wykroczenie z art. 119 §1 k.w. zgodnie z którym Kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza 800 złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Ponadto naruszenie nart. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy pzp również jest przez Zamawiającego wywodzone z zaniechania poinformowania przez Odwołującego w treści JEDZ o tej okoliczności. W treści odwołania Odwołujący nie odniósł się do części uzasadnienia czynności z 22 grudnia 2025 r. która dotyczy tej okoliczności faktycznej, całość argumentacji odwołania koncentruje się bowiem na okoliczności umorzenia dochodzenia przez prokuraturę.
W tym miejscu Izba wskazuje, że aby podważyć skarżoną czynność zamawiającego należy w treści odwołania podjąć polemikę z całą jej treścią, a nie tylko z wybranymi okolicznościami faktycznymi z których zamawiający wywodzi zasadność podjętej czynności. Zaniechanie całościowej polemiki ma ten skutek, że Izba nie może dokonać oceny całej czynności lecz bada jej wybrane aspekty a to jest niewystarczające (nawet przy założeniu że odwołujący ma rację) aby odwołanie uwzględnić i w konsekwencji nakazać unieważnienie całej czynności. Ewentualne unieważnienie czynności w części nie ma bowiem w takiej sytuacji wpływu na wynik postępowania. W związku z powyższym odwołanie zostało oddalone ze względu na to, że Odwołujący nie podjął polemiki ze wszystkimi okolicznościami faktycznymi, które stanowiły podstawę czynności wykluczenia Odwołującego. Izba podkreśla, że zarzuty odwołania muszą mieć charakter konkretny, tj. być powiązane z podanymi przez Zamawiającego okolicznościami faktycznymi, nie mogą się ograniczać jedynie do ogólnych twierdzeń.
Okoliczność, że zdarzenie objęte postępowaniem prokuratorskim dotyczy działalności ojca p. A.M., tj. Zakładu Usług Leśnych J.M. w spadku nie ma znaczenia, istotny bowiem jest osobisty charakter świadczonych usług przez p. A.M., który działał jako zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa w spadku. W tym zakresie Izba podziela stanowisko Zamawiającego.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1605 ze zm.) oraz § 8 ust. 2 pkt 1) związku z § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. Z §5 pkt 1) i 2) lit b) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Przewodnicząca:…………………….