Sygn. akt:KIO 5785/25
WYROK
Warszawa, dnia 10 lutego 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący: Mateusz Paczkowski
Protokolant: Krzysztof Chmielewski
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22 grudnia 2025 r. przez wykonawcę EKOINSTAL sp. z o.o. z siedzibą w Suchej Beskidzkiej w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gminę Trzyciąż
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu Gminie Trzyciąż: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, unieważnienie czynności odrzucenia oferty wykonawcy EKOINSTAL sp. z o.o. z siedzibą w Suchej Beskidzkiej oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty tego wykonawcy,
2.kosztami postępowania obciąża zamawiającego Gminę Trzyciąż i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego poniesione przez wykonawcę EKOINSTAL sp. z o.o. z siedzibą w Suchej Beskidzkiej kwoty: 10 000 zł 00 gr (dziesięć tysięcy złotych zero groszy) tytułem wpisu od odwołania oraz 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
2.2zasądza od zamawiającego Gminy Trzyciąż na rzecz wykonawcy EKOINSTAL sp. z o.o. z siedzibą w Suchej Beskidzkiej kwotę 13 600 zł 00 gr (trzynaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:…………………………..
Sygn. akt:KIO 5785/25
UZASADNIENIE
Gmina Trzyciąż (dalej: „Zamawiający”), prowadzi z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm. dalej: „ustawa Pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym pn.: „Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej na terenie Gminy Trzyciąż – Jangrot ul. Strażacka” (znak postępowania: IiR.271.13.2025). Wartość szacunkowa zamówienia jest poniżej progów unijnych. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 3 października 2025 r. pod numerem 2025/BZP 00457190.
W dniu 22 grudnia 2025 r. odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, w przedmiotowym postępowaniu złożył wykonawca EKOINSTAL sp. z o.o. z siedzibą w Suchej Beskidzkiej (dalej: „Odwołujący”).
Odwołanie wniesiono od:
1) czynności Zamawiającego polegającej na wyborze oferty P.W.K. Sp. z o.o. (dalej: „PWK”) pomimo tego, że to oferta Odwołującego powinna zostać wybrana jako oferta najkorzystniejsza;
2) czynności Zamawiającego polegającej na odrzuceniu oferty Odwołującego z Postępowania na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp w związku z bezpodstawnym przyjęciem, że zaoferowana przez Odwołującego cena jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia, a złożone przez Odwołującego wyjaśnienia nie potwierdzają ceny podanej w ofercie;
3) ewentualnie zaniechania czynności wezwania Odwołującego na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących ceny oferty;
4) zaniechania czynności przeprowadzenia Postępowania w sposób zgodny z zasadą uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1) art. 239 ust. 1 i 2 ustawy Pzp poprzez dokonanie wadliwego wyboru oferty PKW, jako najkorzystniejszej, przy jednoczesnym zaniechaniu wyboru oferty Odwołującego,
2) art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez bezpodstawne i niezasadne odrzucenie oferty Odwołującego, uznając, że złożone przez Odwołującego wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie są wystarczające do udowodnienia w wystarczający sposób, że jest on w stanie wykonać zamówienie za cenę zgodną ze złożoną ofertą, podczas gdy Odwołujący w ramach wyjaśnień rażąco niskiej ceny przedłożył Zamawiającemu stosowne wyjaśnienia i dokumenty potwierdzające koszt zakupu materiałów, a przede wszystkim złożył kosztorys ofertowy, który jest w pełni prawidłowy i w zupełności wystarczający do obalenia domniemania rażąco niskiej ceny, a którego prawidłowość w żaden sposób nie została zakwestionowana przez Zamawiającego;
3) ewentualnie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wezwania Odwołującego do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie sposobu kalkulacji ceny;
4) a w konsekwencji art. 16 pkt 1 - 3 ustawy Pzp poprzez prowadzenie Postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji, proporcjonalności, równego traktowania wykonawców, ze względu na odrzucenie oferty Odwołującego w sytuacji w której Odwołujący wykazał, że jest w stanie zrealizować zamówienie w zamian za zaoferowaną kwotę, z powodu okoliczności wadliwie ocenionych, nieistotnych, które nie powinny skutkować odrzuceniem oferty Odwołującego przy jednoczesnym nieodrzuceniu ofert innych wykonawców składających wyjaśnienia w podobny sposób, oraz innych przepisów wskazanych w treści uzasadnienia odwołania.
Odwołujący wniósł o rozpatrzenie i uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności wyboru oferty PWK jako oferty najkorzystniejszej;
2) unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego;
3) przeprowadzenie ponownego badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego;
4) ewentualnie wezwanie Odwołującego na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie sposobu kalkulacji ceny oferty,
- a także o:
- przeprowadzenie dowodów załączonych do odwołania, wnioskowanych w odwołaniu lub przedstawionych na rozprawie, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu pisemnym bądź ustnym.
- zobowiązanie Zamawiającego i ewentualnie uczestnika postępowania odwoławczego do zajęcia stanowisk w sprawie zarzutów odwołania i wniosków dowodowych wraz z tezami w terminie umożliwiającym Odwołującemu na zapoznanie się z nimi,
- zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Odwołujący wskazał, że ma interes w uzyskaniu zamówienia i może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp.
Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 515 ust. 1 pkt 2) lit. a) ustawy Pzp. Informację stanowiącą podstawę dla wniesienia odwołania Odwołujący uzyskał w dniu 17 grudnia 2025 r. (zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty i odrzuceniu oferty Odwołującego). W związku z powyższym odwołanie wniesione w dniu 22 grudnia 2025 r. należy uznać za wniesione w wymaganym zgodnie z ustawą Pzp terminie.
Wpis od odwołania w kwocie 10 000,00 złotych został uiszczony przelewem na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych. Odwołujący prawidłowo przekazał kopię odwołania Zamawiającemu oraz załączył potwierdzenie przekazania odwołania Zamawiającemu.
Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, a także stanowisk, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że w zakresie zarzutów podniesionych w odwołaniu nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.
Izba ustaliła ponadto, że Odwołujący jest uprawniony do skorzystania ze środków ochrony prawnej zgodnie z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Izba ustaliła też, że do postępowania odwoławczego w ustawowym terminie przystąpienia nie zgłosił żaden wykonawca.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania i przedłożone przez Odwołującego na rozprawie.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny w sprawie:
Pismem z dnia 20 października 2025 r. Zamawiający na podstawie art. 224 ustawy Pzp wezwał Odwołującego „do złożenia wyjaśnienia oraz dowodów w zakresie wyliczenia zaoferowanej ceny/kosztów/istotnych części składowych oferty. Cena oferty budzi wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w przedmiotowym postępowaniu i czy cena nie jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia”. W szczególności Zamawiający wezwał Odwołującego do złożenia wyjaśnień i szczegółowego odniesienia się w następującym zakresie:
„1.Zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2.Wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych;
3.Oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4.Zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5.Zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6.Zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;
7.Zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8.Wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
9.Złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych”.
Pismem z dnia 31 października 2025 r. Odwołujący udzielił wyjaśnień ww. wezwanie Zamawiającego. Do treści wyjaśnień Odwołujący załączył: Referencje potwierdzające należyte wykonanie analogicznych zamówień przez Wykonawcę, Tabelę wynagrodzeń firmy EKOINSTAL we wrześniu 2025 r., Ofertę materiałową oraz Kosztorys ofertowy.
W dniu 17 grudnia 2025 r. Zamawiający opublikował informację o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz ofertach podlegających odrzuceniu. Jako najkorzystniejsza w postępowaniu została wybrana oferta wykonawcy PWK. Zamawiający poinformował jednocześnie o odrzuceniu oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 i art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, podając następujące uzasadnienie faktyczne czynności:
„W dniu 20.10.2025 r., działając na podstawie art. 224 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp Zamawiający wezwał w/w Wykonawcę do złożenia wyjaśnień dotyczących wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, gdyż zaoferowana przez Wykonawcę cena całkowita za wykonanie przedmiotu zamówienia jest niższa o co najmniej 30% (o 31,55%) od średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert, niepodlegających odrzuceniu oraz o ponad 30% (o 40,06%) wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przez Zamawiającego przed wszczęciem postepowania. W wezwaniu Zamawiający zażądał wyjaśnień dotyczących w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
9) złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu lub ich istotnych części składowych.
Zamawiający wyznaczył termin złożenia wyjaśnień do dnia 31-10-2025 r.
W dniu 31-10.2025 r do Zamawiającego wpłynęło pismo Wykonawcy, w którym Wykonawca złożył wyjaśnienia w zakresie:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
W zakresie złożenia dowodów wyliczenia ceny lub kosztu lub ich istotnych części składowych oferty Wykonawca przedstawił wyjaśnienie (kosztorys ofertowy) oraz dowody w zakresie posiadanego sprzętu, wyliczenia kosztu robocizny, kosztu materiałów w zakresie: rur, kształtek, studni - od Dostawcy, który przedstawił konkretną ofertę z dnia 17-10-2025r. W zestawieniu materiałów przedstawionych jako dowody, (oferta Dostawcy z dnia 17-10-2025r) część tych materiałów nie jest związana z przedmiotem zamówienia np. Rury stalowe (różnych średnic) pozycja od 19 do 23 oraz Tabliczki do oznaczania gazociągów - poz. 30. Tymczasem dokumentacja projektowa przewiduje realizacje kanalizacji sanitarnej z rur PE i PVC. W kosztorysie ofertowym podano odpowiednie i zgodne z projektem materiały głównych odcinków sieci, jednak Wykonawca nie przedstawił żadnego dowodu na zaproponowane ceny za te rury (PE i PVC).
W zakresie przedmiotowego zamówienia jest jeszcze istotny element jakim jest pompownia ścieków o wartości kosztorysowej z oferty Wykonawcy 141 680,37 zł netto. Wykonawca nie przedłożył żadnego dowodu (oferty) na potwierdzenie przyjętej ceny dostawy i montażu kompletnej pompowni ścieków.
Wykonawca nie udowodnił więc w wystarczający sposób, że jest w stanie wykonać zamówienie za cenę zgodną ze złożoną ofertą.
Zamawiający zważył, że złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia w zakresie ceny oferty lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, winny być konkretne, kompletne, wyczerpujące i rozwiewające wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w specyfikacji lub wynikającymi z odrębnych przepisów. Wykonawca zobowiązany jest wyjaśnić w sposób szczegółowy i konkretny, że zaoferowana cena gwarantuje należytą realizację całego zamówienia i przedłożyć stosowne dowody potwierdzające tę okoliczność. Tymczasem wyjaśnienia złożone przez Wykonawcę nie zawierają żadnych dowodów potwierdzających dostawę i montaż kompletnej pompowni ścieków oraz oferty na zgodne z dokumentacją projektową główne materiały sieci kanalizacji sanitarnej.
W związku z powyższym Wykonawca nie rozwiał wątpliwości Zamawiającego co do podejrzenia rażąco niskiej ceny i nie przedstawił na potwierdzenie powyższego stosownych dowodów, mimo że ciężar dowodu spoczywa na Wykonawcy, więc to on powinien zadbać o jakość swoich argumentów, poprzeć je stosownymi dowodami i kalkulacjami. Nieudzielenie wyjaśnień odpowiadających treści wezwania Zamawiającego skutkuje odrzuceniem oferty”.
Należy odnotować także, że w dniu 18 grudnia 2025 r. Zamawiający dokonał sprostowania informacji z dnia 17 grudnia 2025 r., jednakże to sprostowanie nie dotyczyło dokonanej czynności odrzucenia oferty Odwołującego ani podanego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Następnie przytoczyć należy przepisy ustawy Pzp, których naruszenia przez Zamawiającego upatrywał Odwołującego w przedstawionych zarzutach:
- art. 224 ust. 1 ustawy Pzp: Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.
- art. 224 ust. 6 ustawy Pzp: Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
- art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp: Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
- art. 239 ust. 1 i 2 ustawy Pzp
1. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.
2. Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.
- art. 16 pkt 1) – 3) ustawy Pzp: Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Izba uznała, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Izba przystąpiła do oceny zarzutu mającego kluczowe znaczenie dla pozostałych zarzutów odwołania, tj. zarzutu naruszenia przez Zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp (zarzut nr 2). Należy zatem podkreślić, że odrzuceniu jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. O rażąco niskiej cenie lub koszcie można więc mówić, gdy albo wykonawca w ogóle nie udzieli wyjaśnień (względnie, udzieli, ale z uchybieniem zakreślonego przez zamawiającego terminu lub też udzieli w sposób nader ogólnikowy, niekompletny i niepoparty dowodami) albo udzieli wyjaśnień, ale takie wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Pamiętać trzeba również, że kwalifikacja zasadności czynności zamawiającego odnosi się do oceny wyjaśnień, które zostały złożone na etapie prowadzonej procedury wyjaśniającej. Zauważyć przy tym trzeba, że zamawiający jest zobowiązany do wykazania, że zaistniały stan faktyczny uzasadniał odrzucenie oferty, a wykazanie musi zostać zawarte w informacji o odrzuceniu oferty wykonawcy. Podkreślić trzeba bowiem, że to właśnie okoliczności faktyczne i podstawa prawna czynności odrzucenia oferty wykonawcy podane w informacji o odrzuceniu oferty, powinny stanowić punkt odniesienia dla wykonawcy chcącego skorzystać ze środka odwoławczego w postaci odwołania. Zarazem to z punktu widzenia prawnych i faktycznych podstaw ujawnionych w informacji o odrzuceniu oferty wykonawcy, Izba dokonuje oceny zasadności czynności zamawiającego.
Mając to na względzie i odnosząc się do faktycznych podstaw odrzucenia oferty Odwołującego, należy zwrócić uwagę, że w pierwszej części wcześniej cytowanego uzasadnienia odrzucenia oferty Odwołującego, Zamawiający przedstawił zaistniały stan faktyczny, tj. podniósł fakt wystosowania wezwania do Odwołującego udzielenia przez Odwołującego wyjaśnień, co samo w sobie nie może zasadniczo uzasadniać odrzucenia oferty wykonawcy. Następnie dopiero Zamawiający przeszedł do przedstawienia powodów odrzucenia oferty Odwołującego. Warto przy tym zauważyć, że z dziewięciu punktów wymienionych w treści wezwania z dnia 20 października 2025 r., Zamawiający podważył wyjaśnienia Odwołującego jedynie w zakresie złożenia dowodów wyliczenia ceny lub kosztu lub ich istotnych części składowych oferty. Przy czym, co również wymaga podkreślenia, Zamawiający zaznaczył, że w tym zakresie Odwołujący: „przedstawił wyjaśnienie (kosztorys ofertowy) oraz dowody w zakresie posiadanego sprzętu, wyliczenia kosztu robocizny, kosztu materiałów w zakresie: rur, kształtek, studni - od Dostawcy, który przedstawił konkretną ofertę z dnia 17-10-2025r.”. W tym zakresie po pierwsze Zamawiający wskazał jednak, że: „W zestawieniu materiałów przedstawionych jako dowody, (oferta Dostawcy z dnia 17-10-2025r) część tych materiałów nie jest związana z przedmiotem zamówienia np. Rury stalowe (różnych średnic) pozycja od 19 do 23 oraz Tabliczki do oznaczania gazociągów - poz. 30. Tymczasem dokumentacja projektowa przewiduje realizacje kanalizacji sanitarnej z rur PE i PVC. W kosztorysie ofertowym podano odpowiednie i zgodne z projektem materiały głównych odcinków sieci, jednak Wykonawca nie przedstawił żadnego dowodu na zaproponowane ceny za te rury (PE i PVC)”. Po drugie zaś Zamawiający podniósł, że „jest jeszcze istotny element jakim jest pompownia ścieków o wartości kosztorysowej z oferty Wykonawcy 141 680,37 zł netto. Wykonawca nie przedłożył żadnego dowodu (oferty) na potwierdzenie przyjętej ceny dostawy i montażu kompletnej pompowni ścieków”. Powyższe argumenty doprowadziły Zamawiającego do wniosku, że Odwołujący „nie udowodnił więc w wystarczający sposób, że jest w stanie wykonać zamówienie za cenę zgodną ze złożoną ofertą”.
Izba zważyła, że treść wezwania Zamawiającego zasadniczo nie prezentowała konkretnych oczekiwań co do sposobu oraz zakresu przedstawienia wyjaśnień przez Odwołującego. Poza żądaniem uwzględnienia okoliczności, które przykładowo wskazał ustawodawca w art. 224 ust. 3 ustawy Pzp, Zamawiający domagał się złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, co również znajduje swoje odzwierciedlenie ustawowe, wynikające wprost z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp. Tym samym wskazać należy, że Zamawiający w treści wezwania nie wskazał na element oferty Odwołującego, którego cena lub koszt wydawał mu się rażąco niski. Należy podkreślić, że Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego zarzucił Odwołującemu wyłącznie to, że ten nie przedstawił dowodów na poparcie ceny rur PE i PVC oraz pompowni ścieków. Jednakże trudno kierować wobec Odwołującego oczekiwania co do przedstawienia dowodów co do wszystkich elementów, których życzyłby sobie Zamawiający, a które to zostały wymienione w informacji o odrzuceniu oferty, skoro treść wezwania Zamawiającego była ogólna. Zwrócić trzeba przy tym uwagę, że poza samymi wyjaśnieniami, Odwołujący przedstawił szczegółową kalkulację w postaci kosztorysu z wyszczególnieniem konkretnych pozycji cenotwórczych. Izba zgadza się też z Odwołującym, że Zamawiający nie zakwestionował braku złożonych wyjaśnień ani poprawności i rzetelności przedstawionej w wyjaśnieniach kalkulacji ceny oferty (kosztorysu ofertowego), ani cen materiałów, robocizny czy kosztu sprzętu, ani przyjętego zysku. Na co też zasadnie zwrócił uwagę Odwołujący, nie był on zobowiązany do wykazania za pomocą dowodów, wszelkich materiałów oraz wszelkich kosztów związanych z realizacją zamówienia. W tej sytuacji Izba przyjęła, że kwoty wskazane w kosztorysie ofertowym odnośnie ceny rur PE i PVC oraz pompowni ścieków, należało w okolicznościach sprawy uznać za wystarczające treści wezwania. Niezasadnym jest więc oczekiwać od Odwołującego składania wyjaśnień i przedstawiania dowodów, w sytuacji, gdy Zamawiający w wezwaniu nie wskazał elementów dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu, które wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów. Stąd też niezasadnym było po tak przeprowadzonej procedurze wyjaśniającej dojść do wniosków, które zawarte były w uzasadnieniu odrzucenia oferty.
Ubocznie należy wskazać, choć to nie miało wpływu na finalną ocenę zarzutu, że argument Odwołującego co do istnienia podstaw do odstąpienia w ogóle od wzywania Odwołującego do wyjaśnień, nie mógł jednocześnie przemawiać za rzetelnością złożonych następczo wyjaśnień. Skoro bowiem doszło do skierowania wezwania do Odwołującego, a Odwołujący tej czynności Zamawiającego nie zaskarżył w ustawowym terminie, to zobowiązany jest do udzielenia wyjaśnień uzasadniających podaną w ofercie cenę.
Odnosząc się jeszcze do przedłożonego przez Odwołującego w trakcie rozprawy dowodu w postaci oferty sprzedaży złożonej na okoliczność prawidłowości przyjętych stawek, należy wskazać, iż nie miał on znaczenia dla rozstrzygnięcia zarzutu. Postępowanie dowodowe w toku postępowania odwoławczego nie może prowadzić do uzupełniania takich wyjaśnień, w tym niedopuszczalne jest przedkładanie dowodów.
Na podkreślenie zasługuje też postawa Zamawiającego w toku zaistniałego postępowania odwoławczego. Mianowicie Zamawiający nie skorzystał z możliwości obrony swojej decyzji o odrzuceniu oferty Odwołującego zarówno poprzez wystosowanie odpowiedzi na odwołanie, jak i poprzez uczestnictwo w wyznaczonym terminie posiedzenia i rozprawy przed Izbą.
Podsumowując zatem powyższe, Izba uznała, że zarzut nr 2 zasługiwał na uwzględnienie, bowiem z punktu widzenia uzasadnienia faktycznego podanego przez Zamawiającego, w ocenie Izby doszło do nieuzasadnionego odrzucenia oferty Odwołującego. Izba zwraca uwagę, że brzmienie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp wymaga od zamawiającego, aby w wezwaniu wskazał elementy oferty, które zostać przez wykonawcę wyjaśnione i dowiedzione. Zamawiający, żądając wyjaśnień, zobowiązany jest wskazać, dlaczego dana cena (koszt) oferty wydaje mu się rażąco niska, a jeżeli wątpliwości dotyczą składowych ceny lub kosztu, powinien wskazać te składowe, których wycena budzi jego wątpliwości. Oceniając wyjaśnienia wykonawcy, zamawiający winien uwzględniać treść wezwania skierowanego do wykonawcy. Jeżeli zatem zamawiający nie sprecyzuje swojego wezwania, sporządzając ogólne wezwanie, trudno będzie wymagać od wykonawcy przedstawienia szczegółowych informacji czy wyliczeń, zgodnie z oczekiwaniami zamawiającego. To bowiem w gestii zamawiającego leży ocena wyjaśnień wykonawcy pod kątem tego, czy zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe są rażąco niskie w sposób nie budzący wątpliwości. Gdyby zaś zamawiający miał dalsze wątpliwości wobec przedstawionych wyjaśnień wykonawcy, ma prawo ponowić swoje wezwanie do wyjaśnień rażąco niskiej ceny. Nie ma bowiem przeszkód, aby zamawiający ponownie wezwał do wyjaśnień wykonawcę, w stosunku do którego skierował wezwanie o ogólnym charakterze, a ewentualne wątpliwości powstały po stronie zamawiającego po lekturze pierwotnie udzielonych wyjaśnień, z tym zastrzeżeniem, iż każde wyjaśnienia wykonawcy bez względu na treść wezwania winny być udzielone w sposób rzeczowy. Przy czym podkreślić trzeba, że Izba może ocenić i stwierdzić jedynie, czy wyjaśnienia w przedmiocie elementów zaoferowanej ceny były wystarczające, a ich ocena dokonana przez zamawiającego prawidłowa. W niniejszym przypadku Izba stwierdziła więc, że wyjaśnienia wyczerpywały oczekiwania Zamawiającego wyrażone w treści wezwania i w sposób wystarczający uzasadniały podaną w ofercie cenę za pozycje, których brak wykazania za pomocą dowodów podniósł Zamawiający, a w konsekwencji Izba stwierdziła, że ocena tych wyjaśnień przez Zamawiającego była nieprawidłowa. Stąd też podniesiony ewentualnie zarzut naruszenia art. 224 ust. 1 ustawy Pzp (zarzut nr 3) nie wchodził w merytoryczny zakres rozpoznania odwołania.
Wobec powyższych ustaleń, prowadzących do uznania, że oferta Odwołującego została niezasadnie odrzucona przez Zamawiającego, doszło tym samym do dokonania wadliwego wyboru oferty PKW jako najkorzystniejszej w postępowaniu (zarzut nr 1), jak i do naruszenia podstawowych zasad prowadzenia postępowania wyrażonych w art. 16 ustawy Pzp (zarzut nr 4).
Z tego też powodu Izba uwzględniła w całości odwołanie, nakazując Zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.
Przewodniczący:…………………………..