KIO 5732/25

Sygn. akt: KIO 5732/25

WYROK

Warszawa, 11 lutego 2026 r.

Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:

Przewodnicząca:Anna Chudzik

 Elżbieta Dobrenko

 Przemysław Dzierzędzki

Protokolant:  Wiktoria Ceyrowska

po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 19 grudnia 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Semago Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Biuro Projektowo-Badawcze Dróg i Mostów Transprojekt-Warszawa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,

w postępowaniu prowadzonym przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie,

przy udziale wykonawcy MGGP S.A. z siedzibą w Tarnowie, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego,

orzeka:

1.Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu dotyczącego zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy MGGP S.A. z siedzibą w Tarnowie jako zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia i nakazuje Zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie ww. oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp;

2.W pozostałym zakresie oddala odwołanie;

3.Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Semago Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Biuro Projektowo-Badawcze Dróg i Mostów Transprojekt-Warszawa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w części ½ i PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie w części ½ i:

3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 68 zł 00 gr (słownie: sześćdziesiąt osiem złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw;

3.2.zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 7 466 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy czterysta sześćdziesiąt sześć złotych zero groszy).

Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca:……………………

 ……………………

 …………………….

‎Sygn. akt: KIO 5732/25

Uzasadnienie

Zamawiający – PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. – prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia pn. Sprawowanie nadzoru autorskiego w ramach projektów: „Prace na linii kolejowej E 75 (Rail Baltica) na odcinku Białystok – Knyszyn”, „Prace na linii kolejowej E 75 (Rail Baltica) na odcinku Knyszyn – Osowiec”, „Prace na linii kolejowej E 75 (Rail Baltica) na odcinku Osowiec – Ełk”. Wartość zamówienia jest większa niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 16 lipca 2025 r. pod numerem 464116-2025.

Konsorcjum: Semago Sp. z o.o., Biuro Projektowo-Badawcze Dróg i Mostów Transprojekt-Warszawa Sp. z o.o. wniosło 19 grudnia 2025 r. odwołanie wobec wyboru oferty wykonawcy MGGP S.A. jako najkorzystniejszej, zaniechania odrzucenia tej oferty oraz zaniechanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów:

1)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i/lub 10 w zw. z art. 16 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty MGGP, mimo że wykonawca ten w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa, a co najmniej lekkomyślności lub niedbalstwa, wprowadził Zamawiającego w błąd w zakresie oświadczenia złożonego w JEDZ dotyczącego udziału w przygotowaniu postępowania i/lub przedstawił w JEDZ informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego;

2)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 85 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty MGGP, mimo że wykonawca ten doradzał lub w inny sposób był zaangażowany w przygotowanie przedmiotowego postępowania, czym spowodował zakłócenie konkurencji, którego nie można wyeliminować inny sposób niż poprzez wykluczenie z udziału w postępowaniu (ewentualnie poprzez zaniechanie wezwania wykonawcy do udowodnienia, że jego udział w postępowaniu nie zakłóca konkurencji);

3)art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1, 2, 5 i 6 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty MGGP, mimo że wykonawca ten nie wykazał, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska, a ponadto zaoferowana cena za całość i za istotne części składowe jest rażąco niska i nie pokrywa niezbędnych kosztów, które wykonawca musi ponieść w związku z realizacją zamówienia;

4)art. 226 ust. 1 pkt 3, 5 i 10 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty MGGP, mimo że oferta tego wykonawcy jest niezgodna z ustawą, warunkami zamówienia i zawiera błąd w obliczeniu cen.

Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu:

unieważnienia czynności wyboru oferty MGGP jako najkorzystniejszej;

odrzucenia oferty MGGP z uwagi na okoliczności w szczegółach opisane w treści odwołania;

powtórzenia czynności badania i oceny ofert;

wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej.

Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że Odwołujący spełnia określone w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki korzystania ze środków ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Izba nie podziela stanowiska Przystępującego, że Odwołujący nie wykazał legitymacji do wniesienia odwołania, gdyż cena jego oferty na tyle znacznie przekracza budżet Zamawiającego, że konsekwencją uwzględnienia odwołania będzie unieważnienie postępowania, nie zaś udzielenie zamówienia Odwołującemu. Odnosząc się do tego stanowiska stwierdzić należy, że w dacie wniesienia odwołania, a także w dacie wyrokowania w przedmiotowej sprawie, kwestia możliwości zwiększenia budżetu Zamawiającego nie została formalnie przesądzona, a twierdzenia o braku możliwości jego zwiększenia pozostają jedynie przewidywaniem Przystępującego. Brak jest podstaw odmawiać wykonawcy prawa do skorzystania ze środków ochrony prawnej w sytuacji, gdy unieważnienie postępowania z powodów wskazanych przez Zamawiającego jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, a nawet w przypadku dokonania takiego unieważnienia, czynność ta może zostać zaskarżona i podlegać ocenie Izby.

Zarzut zakłócenia konkurencji poprzez wcześniejsze zaangażowanie wykonawcy

Zarzut jest niezasadny.

Izba ustaliła, że w punkcie 8.1 lit. b IDW Zamawiający przewidział zastosowanie fakultatywnych przesłanek wykluczenia, określonych m.in. w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp.

Przystępujący w dokumencie JEDZ na pytanie: Czy wykonawca lub przedsiębiorstwo związane z wykonawcą doradzał(-o) instytucji zamawiającej lub podmiotowi zamawiającemu bądź był(-o) w inny sposób zaangażowany(-e) w przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia? – udzielił odpowiedzi Nie.

W punkcie 4 protokołu postępowania Zamawiający podał następujące informacje:

Wstępne konsultacje rynkowe /wcześniejsze zaangażowanie wykonawcy tak (wypełnić poniżej w przypadku zaznaczenia odpowiedzi „tak”)

Przeprowadzono wstępne konsultacje rynkowe, o których mowa w art. 84 ustawy:

X nie

tak (wypełnić poniżej w przypadku zaznaczenia odpowiedzi „tak”)

Wskazać podmioty, które uczestniczyły we wstępnych konsultacjach rynkowych:

1) ………………………..;

2) ………………………..;

Wskazać środki mające na celu zapobieżeniu zakłócenia uczciwej konkurencji w przypadku, o którym mowa w art. 85 ust. 1 ustawy: …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Zdaniem Odwołującego, zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego stanowi naruszenie następujących przepisów ustawy Pzp:

art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a, zgodnie z którym zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę: a) podlegającego wykluczeniu z postępowania;

art. 108 ust. 1 pkt 6, zgodnie z którym z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę  jeżeli, w przypadkach, o których mowa w , doszło do zakłócenia konkurencji wynikającego z wcześniejszego zaangażowania tego wykonawcy lub podmiotu, który należy z wykonawcą do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, chyba że spowodowane tym zakłócenie konkurencji może być wyeliminowane w inny sposób niż przez wykluczenie wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia;

art. 85, który stanowi: 1. Jeżeli wykonawca lub podmiot, który należy z wykonawcą do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2024 r. ), doradzał lub w inny sposób był zaangażowany w przygotowanie postępowania o udzielenie tego zamówienia, zamawiający podejmuje odpowiednie środki w celu zagwarantowania, że udział tego wykonawcy w postępowaniu nie zakłóci konkurencji, w szczególności przekazuje pozostałym wykonawcom istotne informacje, które przekazał lub uzyskał w związku z zaangażowaniem wykonawcy lub tego podmiotu w przygotowanie postępowania, oraz wyznacza odpowiedni termin na złożenie ofert. Zamawiający wskazuje w protokole postępowania środki mające na celu zapobieżenie zakłóceniu konkurencji. 2. Wykonawca zaangażowany w przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia podlega wykluczeniu z tego postępowania wyłącznie w przypadku, gdy spowodowane tym zaangażowaniem zakłócenie konkurencji nie może być wyeliminowane w inny sposób niż przez wykluczenie wykonawcy z udziału w tym postępowaniu. Przed wykluczeniem wykonawcy zamawiający zapewnia temu wykonawcy możliwość udowodnienia, że jego zaangażowanie w przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia nie zakłóci konkurencji.

art. 109 ust. 1 pkt 8, zgodnie z którym z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych;

art. 109 ust. 1 pkt 10, zgodnie z którym z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia;

art. 16, zgodnie z którym zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny.

W ocenie Izby Zamawiający nie naruszył przytoczonych wyżej przepisów ustawy.

Okoliczność, że Przystępujący jest autorem projektu budowlanego, którego dotyczy usługa nadzoru będąca przedmiotem niniejszego zamówienia, jest między stronami bezsporna. Przystępujący przyznał, że jest autorem dokumentacji opracowanej w ramach projektu pn. „Prace na linii E 75 na odcinku Białystok – Suwałki – Trakiszki (Granica Państwa), Etap I Odcinek Białystok – Ełk”. Istotą sporu jest to, czy autorstwo dokumentacji projektowej należy uznać za zaangażowanie w przygotowanie zamówienia na pełnienie nadzoru autorskiego. Zdaniem Izby na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej.

Podkreślenia wymaga, że przygotowanie postępowania, o którym mowa w art. 85 ust. 1 ustawy Pzp, odnosi się do konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia (był zaangażowany w przygotowanie postępowania o udzielenie tego zamówienia). Z powyższym koresponduje instrukcja wypełniania dokumentu JEDZ, w której w odniesieniu do pytania o doradzanie lub inną formę zaangażowania w przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia wskazano: W tym miejscu formularza wykonawca składa oświadczenie odnośnie zaangażowania w ramach przygotowania danego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W przypadku zaistnienia takiego zaangażowania prowadzącego do zakłócenia konkurencji w postępowaniu formularz wymaga od niego podania szczegółowych informacji na ten temat.

Dyspozycja art. 85 ust. 1 ustawy Pzp nie obejmuje natomiast przypadków zaangażowania w inne zamówienia (w tym w formie wykonawstwa), nawet jeśli pozostaje ono powiązane przedmiotowo z obecnie prowadzonym postępowaniem, o ile to wcześniejsze zamówienie nie pełni funkcji pomocniczej w stosunku do następnie udzielanego zamówienia. Nie wystarczy więc, że między dwoma postępowaniami o udzielenie zamówienia istnieje merytoryczny związek – dla zaistnienia sytuacji określonej w ww. przepisie konieczne jest występowanie między nimi takiego rodzaju związku, w którym wcześniej udzielone zamówienie pełni rolę pomocniczą, służącą udzieleniu kolejnego zamówienia.

Następnie wskazać należy, że czynności związane z przygotowaniem postępowania o udzielenie zamówienia zostały określone w Dziale II rozdział 1 ustawy Pzp, w świetle którego do przygotowania postępowania zalicza się: analizę potrzeb zamawiającego, wstępne konsultacje rynkowe, ogłoszenie o zamówieniu, ustalenie warunków zamówienia, opisu przedmiotu zamówienia czy przedmiotowych środków dowodowych. Przygotowanie postępowania oznacza więc wykonywanie czynności wskazanych w dziale II rozdziale 1 ustawy.

Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie przedmiot zamówienia, jakim jest usługa nadzoru autorskiego, pozostaje w ścisłym merytorycznym związku z zamówieniem uprzednio zrealizowanym przez Przystępującego, tj. wykonaniem projektu budowlanego. W świetle przepisów ustawy Prawo budowlane istotą nadzoru autorskiego jest stwierdzanie w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem oraz uzgadnianie możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego. Taki też jest zakres niniejszego zamówienia, na co wskazywał Odwołujący powołując się na postanowienia OPZ.

Należy jednak zauważyć, że opracowanie projektu budowlanego nie wpisuje się w żadną z określonych ustawą Pzp form przygotowania postępowania o udzielenie zamówienia. Przygotowana w ramach innego zamówienia dokumentacja projektowa nie stanowi podstawy sporządzenia ofert w niniejszym postępowaniu, w tym nie jest częścią opisu przedmiotu zamówienia.

Uznając nawet, że przepis art. 85 ust. 1 ustawy Pzp należy interpretować możliwie szeroko, co oznacza konieczność uwzględnienia wszelkich form zaangażowania, nawet niemieszczących się formalnie w określonym ustawą zakresie czynności składających się na przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia, to również przy takiej interpretacji wykonania projektu budowlanego nie można uznać za udział w przygotowaniu postępowania na sprawowanie nadzoru autorskiego. Między tymi przedmiotami zamówienia nie zachodzi bowiem relacja wpisująca się w dyspozycję art. 85 ust. 1 ustawy Pzp. Nie sposób twierdzić, że wykonanie projektu budowlanego służy udzieleniu zamówienia na nadzór autorski. To nadzór autorski służy prawidłowemu wdrożeniu projektu budowlanego na etapie robót budowlanych. Jest to więc inna relacja niż przykładowo w sytuacji udzielania zamówienia na wykonanie robót budowlanych na podstawie wcześniej opracowanego projektu. W takim przypadku wcześniej udzielone zamówienie na charakter służący określeniu zakresu kolejnego zamówienia i sposobu jego wykonania. Taki związek nie występuje natomiast między zamówieniem na opracowanie projektu budowlanego a zamówieniem na sprawowanie nadzoru autorskiego.

Należy więc stwierdzić, że Przystępujący wykonał uprzednio inne zamówienie, które – mimo że pozostaje w merytorycznym związku z obecnie udzielanym zamówieniem – nie mieści się w kategorii nawet najszerzej rozumianego przygotowania aktualnie prowadzonego postępowania. W związku z niezaistnieniem okoliczności, o której mowa w art. 85 ust. 1 ustawy Pzp, nie wystąpiła również podstawa wykluczenia z postępowania, określona w art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp. Ponadto, oświadczenie Przystępującego w dokumencie JEDZ o braku zaangażowania w przygotowanie tego postępowania, należy uznać za odpowiadające stanowi faktycznemu, w konsekwencji czego Przystępujący nie podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 lub 10 ustawy Pzp.

W tej sytuacji na marginesie jedynie można wskazać, że okoliczność przygotowania projektu budowlanego trudno uznać za dającą Przystępującemu przewagę w obecnie prowadzonym postępowaniu. Zauważyć bowiem należy, że wszystkie informacje niezbędne do sporządzenia oferty w tym postępowaniu były dostępne na równych zasadach dla każdego wykonawcy. Wycenie w ofercie podlegał jeden pobyt, zdefiniowany przez Zamawiającego w SWZ przez wskazanie sposobu jego realizacji i zakresu obowiązków, Zamawiający podał maksymalną liczbę pobytów oraz określił skład i strukturę zespołu wykonawcy. Brak jest w tej sytuacji przełożenia znajomości projektu budowlanego na oferowane warunki wykonania nadzoru autorskiego, zwłaszcza biorąc pod uwagę – jak słusznie wskazał Zamawiający – że zakresem zamówienia zgodnie z pkt 4.2.1. OPZ objęte są czynności związane z opracowaniem różnego rodzaju dokumentacji zamiennej, uzupełniającej, dodatkowej, aktualizacji rozwiązań projektowych, proponowaniem nowych rozwiązań dla sytuacji nieprzewidzianych w dokumentacji projektowej etc. Tym samym wykonawca będzie wykonywał prace w zakresie wskazanym przez Zamawiającego na etapie realizacji robót budowalnych, na jego wezwanie, a prace te będą dotyczyły konkretnych problemów/tematów powstałych w trakcie realizacji.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że znajomość projektu budowlanego na etapie ofertowania nie wpłynęła na możliwość złożenia korzystniejszej oferty, a z pewnością wpływ taki nie został przez Odwołującego wykazany.

Powyższej oceny nie zmienia fakt, że Przystępujący w wyjaśnieniach dotyczących zaoferowanej ceny wskazał na znajomości uwarunkowań lokalnych inwestycji, wynikającą z opracowania projektu. Okoliczność tę trudno uznać za przekładającą się na możliwość korzystniejszej wyceny pobytów służących sprawowaniu nadzoru. Sytuacja Przystępującego jako autora projektu nie jest w tym postępowaniu uprzywilejowana, a ewentualne różnice między wykonawcami są typowe dla postępowań o udzielenie zamówienia, w których potencjał poszczególnych wykonawców, w tym ich doświadczenie, jest zróżnicowany i nigdy nie dysponują oni identycznymi warunkami, co nie oznacza, że jedni z nich są w sposób niedozwolony uprzywilejowani kosztem innych.

Niezależnie od powyższego, rozstrzygająca dla oceny przedmiotowego zarzutu jest jednak okoliczność, że uprzednie opracowanie przez Przystępującego projektu budowlanego nie stanowi żadnej formy zaangażowania w przygotowanie niniejszego zamówienia, w rozumieniu art. 85 ust. 1 i art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp. W związku z tym brak było podstaw do podejmowania przez Zamawiającego środków określonych w art. 85 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, a związanych z zagwarantowaniem braku wpływu na konkurencję w postępowaniu.

Zarzut rażąco niskiej ceny

Izba ustaliła następujący stan faktyczny:

Zgodnie z pkt 2.1 IDW (Tomu I SWZ) przedmiot zamówienia obejmuje:

Zakres Podstawowy: pełnienie nadzoru autorskiego w ilości maksymalnie do 1850 pobytów na placu budowy nad realizacją robót budowlano-montażowych, prowadzonych na podstawie dokumentacji projektowej dla zadania obejmującego realizację robót budowlanych dotyczących odcinka Białystok – Knyszyn (odcinek nr 1) oraz Osowiec – Ełk (odcinek nr 3 i 4),

Prawo Opcji: oznacza uprawnienie Zamawiającego do zwiększenia zakresu realizacji zamówienia poprzez zwiększenie liczby Pobytów o maksymalnie 1150 Pobytów celem zapewnienia nadzoru autorskiego nad realizacją robót budowlano - montażowych prowadzonych na podstawie dokumentacji projektowej dla odcinka Knyszyn – Osowiec (odcinek nr 2), po uruchomieniu przez Zamawiającego w umowie z Wykonawcą robót budowlanych prawa opcji nr 1 na zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w zakresie odcinka Knyszyn - Osowiec.

Wykonawcy zobowiązani byli złożyć z ofertą wypełniony załącznik nr 1B do IDW, według następującego wzoru:

Zgodnie z § 4 ust. 5 Umowy: Za wykonanie przedmiotu Umowy Zamawiający zapłaci Wykonawcy kwotę wyliczoną według udokumentowanej liczby Pobytów i Konsultacji (jako odpowiednich części Pobytu, tj. Konsultacja równa jest ¼ Pobytu), pomnożonych odpowiednio przez stawkę jednego Pobytu określoną dla poszczególnych branż wg Oferty Wykonawcy (załącznik nr 7 do Umowy).

Stosownie do § 4 ust. 7 Umowy: Wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu Umowy (zarówno dla Zakresu Podstawowego, jaki i dla Prawa Opcji) jest wynagrodzeniem maksymalnym i Zamawiający nie gwarantuje zlecenia Pobytów na łączną kwotę wskazanego wynagrodzenia maksymalnego z tego tytułu. Wykonawcy w tej sytuacji nie przysługują żadne roszczenia, w szczególności żądanie zapłaty całości maksymalnego wynagrodzenia czy odszkodowania, w tym z tytułu utraconych korzyści.

Wartość zamówienia została przez Zamawiającego oszacowana na kwotę 6 660 000,00 zł, w tym wartość:

zamówienia podstawowego 4 107 000,00 zł,

Prawa Opcji 2 553 000,00 zł.

W postępowaniu zostały złożone oferty z następującymi cenami:

Przystępujący wypełnił załącznik nr 1B następująco:

Odwołujący natomiast zaoferował następujące wynagrodzenie za jeden pobyt:

Zamawiający 5 września 2025 r. skierował do Przystępującego następujące wezwanie:

Uwzględniając postanowienia art. 224 ust. 2 Ustawy cena w złożonej przez Państwa ofercie wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia, zgodnie z wymaganiami określonymi w Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: „SWZ”).

Zamawiający powziął podejrzenie rażącego zaniżenia ceny oferty zarówno w oparciu o średnią arytmetyczną cen wszystkich złożonych w postępowaniu ofert, jak i szacunkowej wartości zamówienia powiększonej o należny podatek VAT, ustalonej przez Zamawiającego przed wszczęciem postępowania. (…)

Należy zauważyć również, że cena:

- całkowita oferty Wykonawcy jest niższa o 78,31% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, która wynosi 7 708 410,00 zł brutto,

- za Zakres Podstawowy jest niższa o 80,94% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert za Zakres Podstawowy, która to średnia wynosi 5 407 725,75 zł brutto,

- za Prawo Opcji jest niższa o 72,15% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert za Prawo Opcji, gdzie średnia wynosi 2 300 684,25 zł brutto.

Taki procentowy poziom odniesienia oferty do średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, jak również do szacunkowej wartości zamówienia powiększonej o należny podatek VAT, ustalonej przed wszczęciem postępowania daje Zamawiającemu podstawę do założenia, iż oferta mogła zostać przez Państwa nienależycie skalkulowana lub skalkulowana poniżej kosztów tego zamówienia.

W związku z powyższym, zwracamy się do Państwa o złożenie wyczerpującej i szczegółowej informacji czy Państwa oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w Opisie Przedmiotu Zamówienia a cena ofertowa zawiera wszystkie związane z tym niezbędne do poniesienia koszty.

Zgodnie z SWZ Wykonawca zobowiązany jest uwzględnić w cenie oferty m.in.: wszystkie niezbędne analizy, powiązania z innymi projektami oraz elementy ryzyka.

Ponadto zobowiązany jest zapewnić na etapie realizacji zamówienia odpowiednio wykwalifikowanych pracowników, których należy wyposażyć w odpowiednie oprogramowanie komputerowe oraz sprzęt niezbędny do pracy w terenie.

Wykonawca musi ponieść niezbędne koszty stałe, na które składają się koszty ubezpieczeń, zatrudnienia, transportu i delegacji, koszty wydruku, obsługi biurowej, obsługi prawnej itp.; zapewnić zgodność z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę; ponieść koszty wynikające z przepisów prawa pracy i przepisów o zabezpieczeniu społecznym, obowiązujących w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.

Realizacja zamówienia wymaga zatrudnienia dedykowanego personelu, posiadającego doświadczenie wymagane przez Zamawiającego, ilości osób określonej w dokumentacji przetargowej. Wykonawca zobowiązany jest również do zapoznania się z obszerną dokumentacją projektową w krótkim czasie oraz pozyskania wszelkich niezbędnych danych.

Realizacja zamówienia wymaga też od Wykonawcy efektywnej współpracy ekspertów poszczególnych branż w celu zapewnienia właściwej realizacji zamówienia wraz z planowanym podziałem na zakres prac, który będzie realizowany bezpośrednio przez Wykonawcę oraz ten który będzie realizowany przy udziale Podwykonawców.

Zamawiający prosi o wyczerpującą i szczegółową informację na temat sposobu uwzględnienia elementów mających wpływ na wartość Państwa oferty, co najmniej w kwestiach wskazanych, powyżej, ale także innych, które uważacie Państwo za istotne, mając na uwadze m.in. zaangażowanie osobowe, rzeczowe, sprzętowe i finansowe oraz związane z tym niezbędne do poniesienia koszty a także zakładany poziom zysku.

Zamawiający oczekuje również przedstawienia stosownych dowodów na potwierdzenie Państwa wyjaśnień.

Przedłożone wyjaśnienia nie mogą prowadzić do zmiany treści oferty. (…)

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Przystępujący złożył wyjaśnienia, w których m.in. powołał się na swoje doświadczenie oraz potencjał kadrowy i sprzętowy.

Przystępujący przedstawił kalkulację kosztów wynagrodzeń, wskazując m.in. następujące dane:

W odniesieniu do kosztów podróży Przystępujący wskazał:

Koszty podróży służbowych zostały obliczone jako koszt przejazdu na trasie Kraków – Białystok korzystając z publicznego transportu (pociąg PKP). Na podstawie informacji ze strony przewoźnika koszt biletu w jedną stronę to kwota ok. 81 zł. Na tej podstawie Wykonawca przyjął kwotę 175 zł. Do kosztów przejazdu doliczono także przyjętą od 1 stycznia 2023 r. wysokość diety krajowej wynoszącej 45 zł, zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowe (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2190). Dowód: Bilety PKP.

W zakresie kosztów stałych Przystępujący wyjaśnił:

Na koszty stałe składa się przede wszystkim koszt najmu. W związku z tym, że Kadra która uczestniczyć będzie w realizacji zamówienia zatrudniona jest w posiadanym aktualnie przez Wykonawcę biurze w Krakowie koszt najmu został przyjęty według danych wynikających z ewidencji faktur dla tej lokalizacji prowadzonej w dziale księgowości Wykonawcy. Zgodnie z kluczem podziału kosztów kwota utrzymania powierzchni biurowych, opłaty za media w przypadku Spółki rozkładają się na wszystkie realizowane umowy/projekty, proporcjonalnie do ich zakresu, złożoności i czasu trwania. Na podstawie aktualnych stawek miesięczny koszt utrzymania biura w Wykonawcy w Krakowie, gdzie będą realizowane prace projektowe to kwota 94 727,56 zł. W związku z realizacją obecnie kilku strategicznych projektów o dużym zakresie, złożoności i planowanym okresie ich trwania, całościowy koszt wynajęcia i utrzymania powierzchni biurowych przez cały okres realizacji projektu, jaki powinien zostać pokryty z budżetu na przedmiotowy projekt Wykonawca oszacował na kwotę 28 797,18 zł. Koszt ten został podzielony na 1850 Pobytów określonych przez Zamawiającego dla Zakresu Podstawowego co daje kwotę ok. 15,57 zł w pojedynczym Pobycie. Dowód: Faktury najem.

(…) Koszt wydruków rozkładają się na wszystkie realizowane w Spółce umowy/projekty, proporcjonalnie do ich zakresu, złożoności i czasu trwania. Zgodnie z przyjętym sposobem rozliczeń średni koszt miesięczny wydruków dla biura w Krakowie to kwota ok. 7 200,00 zł. Na kwotę te składa się cena za miesięczne wydruki w całej Spółce, cena zakupionego papieru oraz obsługi plotera dla biura w Krakowie. Całościowy koszt wydruków przez cały okres realizacji projektu, jaki powinien zostać pokryty z budżetu na przedmiotowy projekt Wykonawca oszacował na kwotę 2 699,81 zł. Koszt ten został podzielony na 1850 Pobytów określonych przez Zamawiającego dla Zakresu Podstawowego co daje kwotę 1,46 zł w pojedynczym Pobycie. (…)

Koszty finansowe to koszty związane przede wszystkim z uzyskaniem i obsługą polisy ubezpieczeniowej. Wykonawca, zgodnie z wymaganiami, uwzględnił koszt polisy zgodnie zapisami Warunków Umowy, który mówi, że suma gwarancyjna przewidziana w umowie ubezpieczenia nie może być niższa niż 50 000 000,00 zł na jedno i wszystkie zdarzenia/wypadki w wysokości 90 000,00 zł. Kwota wynika z indykacji pozyskanej od ubezpieczyciela. Do kosztów tych została także doliczona kwota obejmująca koszty gwarancji należytego wykonania Umowy w wysokości 2 200,00 zł. Łącznie koszt tej pozycji to 92 200,00 zł. Koszt ten został podzielony na 1850 Pobytów określonych przez Zamawiającego dla Zakresu Podstawowego co daje kwotę ok. 50,00 zł w pojedynczym Pobycie. Dowód: Informacja od Brokera Ubezpieczeniowego. (…)

Przystępujący przedstawił następującą wycenę kosztów składających się na wynagrodzenie za jeden pobyt:

Przystępujący załączył do wyjaśnień następujące dowody:

1.Faktury KRAKBUD

2.Faktury za materiały eksploatacyjne związane z wydrukami

3.Przykładowe bilety PKP

4.Lista Płac;

5.Zanonimizowane umowy o pracę;

6.Oświadczenie dot. potencjału kadrowego projektanta branży trakcyjnej (wersja tajna)

7.Oświadczenie dot. potencjału kadrowego projektanta branży SRK (wersja tajna)

8.Oświadczenie dot. potencjału kadrowego projektanta branży mostowej (wersja tajna)

9.Oświadczenie dot. potencjału kadrowego projektanta branży telekomunikacyjnej (wersja tajna)

10.Oferta podwykonawcy dla branży trakcyjnej, SRK, telekomunikacyjnej (wersja tajna)

11.Oferta podwykonawcy dla ochrona środowiska (wersja tajna)

12.Oferta podwykonawcy – Geologia (wersja tajna)

13.Oferta brokera ubezpieczeniowego (wersja tajna)

Załączniki od 4 do 13 Przystępujący zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa.

Izba zważyła, co następuje:

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego na podstawie następujących przepisów ustawy Pzp:

art. 226 ust. 1 pkt 8, zgodnie z którym zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia;

art. 226 ust. 1 pkt 3, zgodnie z którym zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jest niezgodna z przepisami ustawy;

art. 226 ust. 1 pkt 5, zgodnie z którym zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia;

art. 226 ust. 1 pkt 10, zgodnie z którym zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.

Wszystkie powyższe podstawy prawne zarzutów wywodzone są z tych samych podstaw faktycznych i oparte są na tezie o rażącym niedoszacowaniu ceny oferty Przystępującego.

W ocenie Izby teza ta potwierdziła się, co oznacza konieczność odrzucenia oferty Odwołującego jako zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Pozostałe wskazywane przez Odwołującego podstawy prawne odrzucenia tej oferty należy uznać za zbędne mnożenie podstaw prawnych zarzutu, którego istota sprowadza się do zaoferowania ceny niepozwalającej na pokrycie kosztów należytej realizacji zamówienia, co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, odnoszącą się stricte do takiej właśnie sytuacji.

Oceniając cenę zaoferowaną przez Przystępującego w pierwszej kolejności należy zgodzić się z Zamawiającym i Przystępującym, że sama różnica między ceną oferty a wartością szacunkową zamówienia czy innymi cenami zaoferowanymi w postępowaniu, nawet jeśli – tak jak w przedmiotowej sprawie – jest rażąco duża, nie przesądza sama w sobie o nierealności tej ceny. Rozstrzygające znaczenie ma to, czy wykonawca w złożonych wyjaśnieniach wykazał, że cena pozwala na realizację zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego.

W rozpoznawanej sprawie wyjaśnienia przedstawione przez Przystępującego nie tylko nie wykazują realności zaoferowanej ceny, ale wręcz potwierdzają jej rażące zaniżenie.

Podstawą ustalenia ceny ofertowej w tym postępowaniu jest wynagrodzenie za jeden pobyt na budowie w ramach pełnienia nadzorów autorskich nad dokumentacją (netto) i to właśnie realność tego wynagrodzenia była przedmiotem wyjaśnień wykonawcy i oceny dokonywanej przez Zamawiającego.

Nie ulega wątpliwości, że z uwagi na charakter zamówienia, kosztem o zasadniczym znaczeniu jest koszt pracy personelu wykonawcy. Zgodnie bowiem z pkt 2.1 SWZ świadczenie wykonawcy polega na pełnieniu nadzoru autorskiego nad realizacją robót budowlano-montażowych, realizowanego poprzez pobyty na placu budowy. W ocenie Izby koszt ten został przez Przystępującego rażąco zaniżony. Znaczenie tego składnika ceny oraz stopień jego zaniżenia przesądzają o konieczności negatywnej oceny złożonych wyjaśnień, niezależnie od kwestii realności innych składników kosztotwórczych objętych odwołaniem.

Przystępujący wycenił wynagrodzenie za jeden pobyt na kwotę 453,00 zł (zarówno w odniesieniu do zamówienia podstawowego, jak i opcjonalnego), w obu przypadkach wskazując, że koszt pracy projektanta w ramach jednego pobytu to 150,12 zł. Powyższe pozostaje niespójne z przedstawionymi przez Przystępującego informacjami na temat wysokości miesięcznych wynagrodzeń członków jego zespołu.

Analizując tę kwestię na przykładzie Koordynatora Projektu wskazać należy, że zgodnie z tabelą zamieszczoną w wyjaśnieniach, jego miesięczne wynagrodzenie łącznie z kosztami pracodawcy wynosi 15 762,50 zł. Jednocześnie Przystępujący założył zaangażowanie Koordynatora w realizację przedmiotowego zamówienia na poziomie 20%, co oznacza, że pozostała część jego czasu pracy może być przeznaczona na realizację innych zadań (okolicznością bezsporną jest brak wymogu wyłączności personelu dla realizacji przedmiotu zamówienia). Zarówno wysokość miesięcznego wynagrodzenia, jak zakładane zaangażowanie Koordynatora, nie wzbudzają wątpliwości. Przystępujący jednak zaprezentował w wyjaśnieniach błędne przeliczenie tych wartości przy ustalaniu ich udziału w wynagrodzeniu za jeden pobyt.

Przystępujący prawidłowo ustalił, że biorąc pod uwagę miesięczne koszty wynagrodzenia Koordynatora oraz jego zakładane zaangażowanie w realizację zamówienia, miesięczny koszt jego wynagrodzenia związany z tym zamówieniem wyniesie 3 152,50 zł (15 762,50 zł * 20%). Powyższe w żadnej mierze nie oznacza jednak, że koszt wynagrodzenia Koordynatora w ramach jednego pobytu wyniesie 150,12 zł. Przyjmując bowiem, że jeden pobyt jest równy jednemu dniowi pracy (8-godzinna obecność na placu budowy), koszt wynagrodzenia za taki pobyt wyniesie 750 zł (15 762,50 zł / 21 dni). Kwotę odpowiadającą jednemu dniowi pracy daje bowiem podzielenie miesięcznych kosztów wynagrodzenia przez 21 dni roboczych.

Natomiast wartość 150,12 zł wskazana przez Przystępującego jako koszt wynagrodzenia koordynatora w ramach jednego pobytu, została przez niego otrzymana przez podzielenie kwoty 3 152,50 zł (20% miesięcznych kosztów wynagrodzenia) na 21 dni roboczych. Działanie takie jest obarczone błędem logicznym. Skoro miesięczne wynagrodzenie Koordynatora z kosztami pracodawcy wynosi 15 762,50 zł, to jego jeden dzień pracy (1 pobyt) kosztuje 750 zł, a nie 150 zł (czyli 20% z 750). Natomiast 20% zaangażowania, oznacza założenie, że koordynator będzie pracował przy realizacji tego zamówienia 20% swojego czasu pracy, co zostało błędnie utożsamione z tym, że 1 dzień jego pracy będzie kosztował 20% dniówki. Aby wynik działania odzwierciedlał rzeczywisty koszt wynagrodzenia w ramach jednego pobytu, wartość 3 152,50 zł powinna być podzielona przez liczbę dni odpowiadających zakładanemu zaangażowaniu Koordynatora, tj. 4,2 dnia (20% z 21 dni roboczych). Wynik takiego działania jest równy właśnie wskazanej wyżej kwocie 750 zł.

To zatem obliczenia przedstawione w postępowaniu odwoławczym przez Odwołującego były prawidłowe. Zastrzec przy tym należy, że wbrew twierdzeniom Zamawiającego i Przystępującego, odmienne wyniki tych obliczeń nie są spowodowane inną metodologią kalkulacji ceny, której dobór leży w gestii wykonawcy składającego ofertę. Zauważenia wymaga, że obliczenia, które przedstawił Odwołujący i których prawidłowość ustaliła Izba, oparte zostały na takich samych danych wyjściowych dotyczących wysokości miesięcznych kosztów pracy oraz zakładanego zaangażowania, jak to przyjął Przystępujący w wyjaśnieniach. Drastyczna różnica w ustaleniu kosztów pracy wynika nie z odmiennej metodologii kalkulacji, ale z niebroniącego się pod względem logicznym toku rozumowania, co mogło wynikać z nieświadomego błędu wykonawcy albo być próbą dowiedzenia realności ceny, której prawidłowe działania matematyczne dowieść nie mogą.

Powyższe oznacza, że ujęty w stawce za jeden pobyt koszt wynagrodzenia koordynatora został aż pięciokrotnie zaniżony w stosunku do faktycznego kosztu ustalonego na podstawie jego wysokości miesięcznych kosztów jego wynagrodzenia. Analogiczny błędny mechanizm został przez Przystępującego zastosowany do wszystkich pozostałych członków zespołu, w przypadku których nastąpiło podobne zaniżenie kosztów pracy w stawce za jeden pobyt.

Tak duże niedoszacowanie tego składnika kosztów o zasadniczym znaczeniu powoduje istotne zagrożenie dla prawidłowej realizacji zamówienia, a nawet z dużym prawdopodobieństwem uprawnia tezę o niemożliwości jego realizacji. W związku z tym zaoferowanej przez Przystępującego ceny nie sposób uznać za realną, nawet przyjmując, że pozostałe elementy kosztotwórcze kwestionowane w odwołaniu zostały wycenione rzetelnie.

Wobec powyższego na marginesie Izba wskazuje, że brak jest podstaw, aby pozostałe czynniki kosztotwórcze uznać za niedoszacowane w sposób istotnie wpływający na realność ceny. Dotyczy to kosztów zakupów biletów PKP, które w ocenie Izby zostały wykazane na stosunkowo niskim, jednak nie nierealnym poziomie, co potwierdza przedstawiony przez Zamawiającego zrzut ekranu ze strony internetowej przewoźnika, pokazujący możliwość zakupu biletów w podobnych cenach nawet z niewielkim wyprzedzeniem.

Odnosząc się do wysokości kosztów finansowych i kosztów stałych, Odwołujący niezasadnie próbował zakwestionować ich wysokość, wskazując, że zostały one ustalone przy uwzględnieniu maksymalnej liczby pobytów. W ocenie Izby o nierealności ceny nie może świadczyć przyjęcie do kalkulacji kosztów pobytu wartości obliczonych z uwzględnieniem ich maksymalnej liczby, która była podstawą ustalenia ceny całkowitej. Uwzględniając niewielki udział kosztów stałych i finansowych w stawce za pobyt (w porównaniu do innych elementów kosztotwórczych), to nawet przy zrealizowaniu mniejszej liczby pobytów koszty te nie mogą być uznane za istotnie wpływające na cenę za pobyt.

Za całkowicie chybione należy uznać kwestionowanie zaoferowanej ceny za jeden pobyt z powodu rzekomego zaniżenia kosztów wydruków. Pomijając nawet, że możliwe jest wykonywanie tych wydruków we własnym zakresie, bez zlecania ich na zewnątrz, co niewątpliwie obniża koszty, to kosztów tych nie sposób uznać za istotne, a biorąc pod uwagę, jakie inne elementy kosztów i w jakiej wysokość składają się na wynagrodzenie wykonawcy, koszty wydruków na tym tle można uznać za wręcz pomijalne.

Niezasadne są również zastrzeżenia Odwołującego, że Przystępujący w ramach złożonych wyjaśnień pominął dokładne określenie koordynatorów, wskazując jedynie na projektantów w danych zespołach branżowych. Zauważyć należy, że w wyjaśnieniach Przystępujący opisał sposób kalkulacji kosztów, wskazując, że przy ustalaniu kosztu pobytu przyjął stawkę Koordynatora Projektu, która jest stawką najwyższą.

Powyższe, chybione argumenty Odwołującego, nie zmieniają jednak faktu, że cena oferty Przystępującego została rażąco niedoszacowana ze względu na daleko idące zaniżenie kosztów pracy, co jest wystarczające do uznania jej za rażąco niską.

Powyższej oceny nie zmienia przedstawione przez Zamawiającego zestawienie stawek dla nadzorów autorskich sporządzone przez Zespół Analiz i Weryfikacji Kosztów Inwestycyjnych PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., mające świadczyć o tym, że cena zaoferowana przez Przystępującego nie odbiega od realiów rynkowych. Zauważenia wymaga bowiem, że dla oceny realności ceny ofertowej zasadnicze znaczenie mają złożone przez wykonawcę wyjaśnienia dotyczące kalkulacji ceny. Prezentacja stawek oferowanych w innych postępowaniach na podobny przedmiot zamówienia ma walor jedynie poglądowy i w żadnej mierze nie niweluje wad kalkulacji ceny ujawnionych w złożonych wyjaśnieniach.

Podsumowując, Zamawiający nie odrzucając oferty Przystępującego, naruszył przepis art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp. Ponieważ naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania, odwołanie w tym zakresie – stosownie do art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp – podlegało uwzględnieniu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp oraz § 5 pkt 1 i 2 lit. b i d oraz § 7 ust. 2 pkt 1 , stosownie do wyniku postępowania obciążając kosztami w połowie Zamawiającego i Odwołującego.

‎Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.

Przewodnicząca:…………………… 

 ……………………

 ……………………