Sygn. akt KIO 5586/25
WYROK
Warszawa, dnia 20 lutego 2026 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:M.J.
Protokolantka: Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2026 roku odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 12 grudnia 2025 roku przez PRZEDSIĘBIORSTWO TECHNIKI SANITARNEJ ALBA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Chorzowie w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Blachownia
orzeka:
1.Umarza postępowanie odwoławcze na podstawie art. 568 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych w zakresie zarzutów oznaczonych jako nr 5 i nr 6 w petitum odwołania.
2.Uwzględnia odwołanie w pozostałym zakresie i nakazuje Gminie Blachownia modyfikację treści dokumentów zamówienia w następujący sposób:
a)usunięcie z dokumentów zamówienia zapisów zobowiązujących wykonawcę do osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, a także kar umownych za nieosiągnięcie tych poziomów;
b)§ 18 ust. 1 wzoru umowy poprzez wprowadzenie jasnych, zrozumiałych zasad zmiany wynagrodzenia poprzez wskazanie: mechanizmu wyliczania poziomu cen; wskaźników inflacji; dokumentów wymaganych do wniosku o waloryzację związanych z przedmiotem zamówienia; terminy składania wniosku o waloryzację;
c)§ 18 ust. 1 pkt 6 wzoru umowy poprzez podwyższenie maksymalnej wartości zmiany wynagrodzenia wykonawcy do łącznej wysokości 10% w stosunku do wartości całkowitego wynagrodzenia brutto określonego w § 6 umowy;
d)zmniejszenie wagi kryterium oceny ofert jakim jest termin płatności faktury do 10 % i w konsekwencji podwyższenie wagi kryterium oceny ofert jaki jest cena lub dodanie kryterium odnoszące się do jakości/aspektów środowiskowych mających wpływ na wykonanie zamówienia;
e)w konsekwencji dostosowanie nakazanych zmian do innych postanowień specyfikacji warunków zamówienia lub wzoru umowy, jeśli jest to konieczne oraz analogiczną zmianę treści ogłoszenia o zamówieniu.
3.Kosztami postępowania odwoławczego obciąża Gminę Blachownia i:
3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę: 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy), 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) i 851 zł 00 gr (osiemset pięćdziesiąt jeden złotych zero groszy) poniesioną przez PRZEDSIĘBIORSTWO TECHNIKI SANITARNEJ ALBA SPÓłKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Chorzowie tytułem wpisu od odwołania, wynagrodzenia pełnomocnika i dojazdu oraz 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Gminę Blachownia tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
3.2.zasądza od Gminy Blachownia na rzecz PRZEDSIĘBIORSTWO TECHNIKI SANITARNEJ ALBA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Chorzowie kwotę 19 451 zł 00 gr (dziewiętnaście tysięcy czterysta pięćdziesiąt jeden złotych zero groszy) tytułem wpisu od odwołania, wynagrodzenia pełnomocnika i dojazdu.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………………………………
Sygn. akt KIO 5586/25
UZASADNIENIE:
Zamawiający Gmina Blachownia w trybie przetargu nieograniczonego prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy Blachownia 2026-2028”, nr referencyjny: ZP.271.17.2025.
Przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, dalej: „ustawa Pzp”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 2 grudnia 2025 r. pod numerem: 798879-2025.
W postępowaniu tym PRZEDSIĘBIORSTWO TECHNIKI SANITARNEJ ALBA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Chorzowie (dalej: „Odwołujący”) w dniu 12 grudnia 2025 r. wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec treści dokumentów zamówienia.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1.art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20 p.z.p., art. 99 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 16 p.z.p., art. 431 p.z.p., 433 pkt 2 i pkt 3 p.z.p., art. 8 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 5 k.c., art. 3531 k.c., art. 387 § 1 k.c., art. 483 § 1 k.c., art. 473 § 1 k.c. w zw. z art. 3b u.c.p.g. poprzez wprowadzenie do opisu przedmiotu zamówienia obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, sankcjonowanego obowiązkiem zapłaty kar umownych na wypadek ich nieosiągnięcia, bez uwzględnienia wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty (morfologia strumienia odpadów objętych przedmiotem zamówienia, faktyczna możliwość poddania odpadów recyklingowi wynikająca z ich parametrów fizyko-chemicznych i zanieczyszczeń [jakość odpadów komunalnych], sposób obliczania poziomów recyklingu, uwarunkowania rynkowe w zakresie recyklingu odpadów, rygorystyczne wymogi jakościowe stawiane przez recyklerów, brak wdrożenia ROP, rola Zamawiającego w gminnym systemie gospodarki odpadami), co narusza zasady współżycia społecznego, równowagę stron umowy oraz zasady uczciwej konkurencji, jako że zakłada nadmiernie obciążenie wykonawcy ryzykiem kontraktowym w zakresie obowiązku osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w sytuacji, gdy ich osiągnięcie na poziomie 55% i 57% jest obiektywnie niemożliwe do spełnienia przez wykonawcę w toku realizacji przedmiotowej usługi, mając na względzie strumień odpadów przewidziany do odebrania, co musi być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, bowiem a priori obciąża wykonawcę odpowiedzialnością za nienależyte wykonanie umowy oraz ryzykiem kar umownych, których podstawa nałożenia na wykonawcę może powstać nawet przy dochowaniu przez niego najwyższej staranności, z powodów całkowicie od niego niezależnych, jednocześnie działanie takie narusza art. 16 p.z.p., gdyż obowiązek nałożony na wykonawcę pozostaje nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i jako taki narusza zasadę uczciwej konkurencji;
2.art. 439 ust. 1 i 2 p.z.p. w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z art. 5 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 p.z.p poprzez ukształtowanie warunków zamówienia w sposób, który narusza równowagę stron umowy, nie zapewnia ekwiwalentności świadczeń stron umowy i przerzuca na wykonawcę ryzyka związane ze zmianą kosztów wykonania przedmiotu zamówienia, w ten sposób, że w § 18 wzoru umowy maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia została ograniczona do łącznie 2% w stosunku do wartości całkowitego wynagrodzenia brutto (§ 18 ust. 1 pkt 6) wzoru umowy, podczas gdy (z uwagi na zakładany czas realizacji zamówienia i niestabilną sytuację gospodarczą) wysoce prawdopodobne jest, że wzrost kosztów będzie na tyle wysoki, że znacznie przewyższy zakładany przez Zamawiającego próg, a tym samym wykonawca zostanie pozbawiony możliwości zwaloryzowania wynagrodzenia do rzeczywistego wzrostu kosztów;
3.art. 439 ust. 1 i 2 p.z.p. w zw. z art. 16 p.z.p., w zw. z art. 99 ust. 1 p.z.p., oraz w zw. z art. 3531 k.c., art. 5 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 p.z.p. poprzez ukształtowanie treści § 18 wzoru umowy w sposób nieprecyzyjny, niepozwalający na zidentyfikowanie praw i obowiązków związanych ze zmianą umowy oraz ryzyka wiążącego się ze złożeniem oferty, które to zapisy naruszają równowagę stron;
4.art. 239 ust 1 i 2 p.z.p., art. 240 ust.1 i 2 p.z.p., art. 241 ust. 1-3 p.z.p., art. 242 ust. 1 i 2, art. 99 ust. 1 i 4 p.z.p., art. 16 pkt 1) i 3) p.z.p., art. 17 ust. 1 p.z.p. poprzez:
a. zastosowanie jako kryterium jakościowego wyłącznie terminu płatności od 14 do 30 dni, b. przypisanie przez Zamawiającego kryterium terminu płatności wagi 40%, tj. sformułowanie kryteriów oceny ofert w sposób, który nie pozwoli na wybór oferty rzeczywiście najkorzystniejszej z punktu widzenia istniejących potrzeb Zamawiającego, zaniechanie ustalenia właściwych proporcji w zakresie wagi poszczególnych kryteriów, ustalenie kryteriów dowolnie, w sposób prowadzący do sytuacji, w której oferta obiektywnie najkorzystniejsza może nie zostać wybrana.
5.art. 134 ust. 1 pkt 4 oraz pkt 20 p.z.p., art. 99 ust. 1 i 4 p.z.p., art. 16 p.z.p., art. 17 ust. 1 p.z.p. oraz art. 8 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 3531 k.c. oraz art. 5 k.c. poprzez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny, niewyczerpujący, nieprecyzyjny oraz nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty oraz sprzeczny z ww. przepisami, które to naruszenie polega na zobowiązaniu wykonawcy do każdorazowego ważenia samochodów odbierających odpady komunalne przy wjeździe i przy wyjeździe z terenu gminy Blachownia bez wskazania konkretnego umiejscowienia wagi, zakresu jej dostępności oraz zaniechanie oświadczenia, że waga pozostaje w wyłącznej dyspozycji Zamawiającego;
6.art. 134 ust. 1 pkt 4 i 20 p.z.p., art. 99 ust. 1 i 4 p.z.p., art. 16 p.z.p., art. 17 ust. 1 p.z.p., art. 8 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 5 k.c. w zw. z art. 3531 k.c. poprzez ograniczenie możliwości wykonywania odbioru opadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych do godzin od 6:00 do 17:00 w dni robocze, które to ograniczenie jest nieproporcjonalne, nieuzasadnione rzeczywistymi potrzebami Zamawiającego, nie uwzględnia okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, jest ograniczeniem nadmiernym, które ogranicza uczciwą konkurencję, narusza równowagę stron i zasady współżycia społecznego.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji treści dokumentów zamówienia w sposób wskazany w uzasadnieniu odwołania.
W złożonej pismem z 30 grudnia 2025 r. odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający nie uwzględnił zarzutów podniesionych w odwołaniu i wniósł o ich oddalenie w całości.
Na posiedzeniu z udziałem stron, Odwołujący cofnął odwołanie w zakresie zarzutów podniesionych w punkcie 5 i 6 petitum odwołania.
Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron wyrażone odpowiednio w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku kwestionowanych czynności Zamawiającego.
Izba zaliczyła w poczet materiału dowodowego dowody niestanowiące części dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przedłożone przez:
1.Zamawiającego wraz z odpowiedzią na odwołanie, tj.: sprawozdanie Burmistrza Blachownia z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za rok 2024 na fakt: osiągnięcia przez Zamawiającego za rok 2024 poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych; komunikat Prezesa GUS za trzy kwartały 2025 r. na fakt: stabilizowania sytuacji finansowej na rynku z tendencją spadkową w odniesieniu do wzrostu cen towarów i usług.
2.Odwołującego na posiedzeniu z udziałem stron, tj.: analiza stanu gospodarki komunalnej w gminie Blachownia za 2024 r. na fakt: morfologii odpadów komunalnych oraz osiągniętego poziomu recyklingu, w tym informacji dzięki jakim odpadom osiągnęła wymagane poziomy.
Izba za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy uznała dowody przedłożone przez Zamawiającego wraz z odpowiedzią na odwołanie, tj.:
1.wpis do Rejestru Działalności Regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości; zawiadomienie o wszczęci kontroli dotyczącej wykonywania działalności polegającej na odbiorze odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu gminy Blachownia wpisanych do RDR wysłane do Przedsiębiorstwa Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o.o.; wniosek Przedsiębiorstwa Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o.o. o wykreślenie z Rejestru Działalności Regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzonego przez Burmistrza Blachowni; wykreślenie Przedsiębiorstwa Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o.o. z Rejestru Działalności Regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzonego przez Burmistrza Blachowni; informacja z otwarcia ofert z dnia 09.12.2020r. oraz 07.12.2021 r. na fakt: nieposiadania przez Odwołującego uprawnień do wykonywania usług odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych z terenu gminy Blachownia. Zamawiający nie wyjaśnił jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, biorąc pod uwagę zarzuty podniesione w odwołaniu, mają ww. dowody.
2.faktura FV/20/2025 oraz FV/166/2025 za usługę ważenia – dowody dotyczyły zarzutu podniesionego w punkcie 5 petitum odwołania, który to został cofnięty przez Odwołującego.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy:
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest świadczenie usług w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, położonych na terenie gminy Blachownia, transportu i zagospodarowania odpadów komunalnych oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych zebranych w Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Blachowni przy ul. Starowiejskiej. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia zawiera załącznik nr 8 do specyfikacji warunków zamówienia (SWZ) – opis przedmiotu zamówienia (OPZ).
Zgodnie z ustępem 1 OPZ Zakres zamówienia obejmuje odbiór i zagospodarowanie całego strumienia odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych położonych na terenie gminy Blachownia, bezpośrednio z nieruchomości oraz z PSZOK, w sposób zapewniający osiągnięcie zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 399) założonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 55% wagowo za rok 2026 i w wysokości 57% wagowo za rok 2027, oraz ograniczenie masy bioodpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w ramach powierzonego zadania.
Zamawiający w ustępie 10 pkt 8 OPZ wskazał, że Wykonawca jest zobowiązany do Gospodarowania odebranymi odpadami w sposób zapewniający wywiązywanie się z powierzonych przez Zamawiającego Wykonawcy obowiązków nałożonych ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 733), zgodnie z rozporządzeniami wydanymi na podstawie art. 3b ust. 3, art. 3c ust. 2 i ust. 4a ww. ustawy (…).
Zgodnie z ustępem 11 OPZ do obowiązków Wykonawcy należy: (…) Zapewnienie osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt. 4 i art. 3c ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 733), Rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021r. w sprawie sposobu poziomów obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji.
Zgodnie z § 15 ust. 1 pkt f wzoru umowy Wykonawca zapłaci Zamawiającemu karę umowną: za każdą tonę brakującej masy odpadów komunalnych obliczonej w odniesieniu do masy odebranych odpadów, a wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazanych do składowania, w wysokości stanowiącej iloczyn stawki opłaty za zmieszane odpady komunalne, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg.
Zgodnie z treścią § 18 wzoru umowy Klauzula waloryzacji wynagrodzenia w wyniku udokumentowanego wzrostu cen materiałów i kosztów
1. Zamawiający przewiduje możliwość zmiany wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy w przypadku zmiany cen materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia, zastrzegając, że:
1) Minimalny poziom zmiany ceny materiałów lub kosztów, uprawniający strony umowy do żądania zmiany wynagrodzenia wynosi 3 % w stosunku do cen lub kosztów z miesiąca, w którym zawarto umowę.
2) Poziom zmiany wynagrodzenia zostanie ustalony na podstawie wskaźnika zmiany cen materiałów lub kosztów ogłoszonego w komunikacie prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ustalonego w stosunku do kwartału, w którym zawarto umowę; poziom zmiany będzie stanowił różnicę ceny materiałów lub kosztów ogłoszonych w komunikacie prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z miesiąca, za który wnioskowana jest zmiana a poziomem cen materiałów/ kosztów wynikających z komunikatu Prezesa GUS za miesiąc, w którym zawarto umowę, a w przypadku gdyby wskaźniki przestały być dostępne, zastosowanie znajdą inne, najbardziej zbliżone, wskaźniki publikowane przez Prezesa GUS.
3) Sposób określenia wpływu zmiany ceny materiałów lub kosztów na koszt wykonania zamówienia nastąpi na podstawie pisemnego wniosku strony żądającej zmiany oraz dokumentów dołączonych do tego wniosku, potwierdzających m.in. rzeczywiste zastosowanie poszczególnych materiałów na poniesienie poszczególnych kosztów w ramach niniejszego zamówienia, a także na podstawie komunikatów Prezesa GUS, o których mowa w pkt 2 powyżej.
4) Wniosek powinien zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i wskazanie podstaw prawnych oraz dokładne wyliczenie kwoty wynagrodzenia Wykonawcy po zmianie cen jednostkowych brutto.
5) Każda ze stron umowy może zwrócić się do drugiej strony z wnioskiem o waloryzację w terminie do 14 dni od dnia 01-09-2026.
6) Maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia, jaką dopuszcza zamawiający, to łącznie 2 % w stosunku do wartości całkowitego wynagrodzenia brutto określonego w § 6 umowy.
7) Zmiana wynagrodzenia może nastąpić co 6 m-cy, począwszy najwcześniej od 01-09-2026 miesiąca obowiązywania niniejszej Umowy.
8) Zmiana wynagrodzenia może nastąpić na podstawie pisemnego aneksu podpisanego przez obie Strony umowy.
9) Wykonawca, którego wynagrodzenie zostało zmienione zgodnie z postanowieniami niniejszego paragrafu zobowiązany jest do zmiany wynagrodzenia przysługującego podwykonawcy, z którym zawarł umowę, w zakresie odpowiadającym zmianom cen materiałów lub kosztów dotyczących zobowiązania podwykonawcy.
Zgodnie z rozdziałem XXIV SWZ Zamawiający przy wyborze najkorzystniejszej oferty będzie kierował się następującymi kryteriami i ich wagami:
1. cena oferty: 60%
2. termin płatności faktury: 40%.
W punkcie 2.2. Kryterium termin płatności faktury Zamawiający wskazał zasady obliczania wartości punktowej kryterium, tj.:
a)minimalny termin płatności faktury nie może być krótszy niż 14 dni
b)maksymalny termin płatności faktur nie może przekroczyć 30 dni.
Izba zważyła, co następuje:
Zgodnie z art. 520 ust. 1 ustawy Pzp, Odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy.
Zgodnie z art. 568 pkt 1 ustawy Pzp, Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku: cofnięcia odwołania.
Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych jako nr 5 i nr 6 w petitum odwołania, wobec ich wycofania.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu Izba stwierdziła, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w całość, mimo iż nie wszystkie twierdzenia Odwołującego zasługiwały na aprobatę.
Zarzut nr 1 - naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20 p.z.p., art. 99 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 16 p.z.p., art. 431 p.z.p., 433 pkt 2 i pkt 3 p.z.p., art. 8 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 5 k.c., art. 3531 k.c., art. 387 § 1 k.c., art. 483 § 1 k.c., art. 473 § 1 k.c. w zw. z art. 3b u.c.p.g. poprzez wprowadzenie do opisu przedmiotu zamówienia obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, sankcjonowanego obowiązkiem zapłaty kar umownych na wypadek ich nieosiągnięcia.
Przytaczając, zgodnie z wymaganiami art. 559 ust. 2 ustawy Pzp, przepisy stanowiące podstawą prawną zapadłego rozstrzygnięcia: art. 99 ust. 1 ustawy Pzp, art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp, art. 433 pkt 3 ustawy Pzp, art. 3531 Kodeksu cywilnego, art. 5 Kodeksu cywilnego, art. 387 § 1 Kodeksu cywilnego, art. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Izba za zbędne uznała przywoływanie treści przepisów z uwagi na to, że ich treść jest publicznie dostępna.
Krajowa Izba Odwoławcza w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że odpowiedzialność za nieosiągnięcie poziomów recyklingu nie może być tak po prostu przeniesiona na wykonawcę. Oczywiście zamawiający może zobowiązać wykonawcę do osiągnięcia narzuconych wskaźników poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych na tym samym poziomie co gmina zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ale musi wykazać, że osiągnięcie takich poziomów przez wykonawcę jest w ogóle możliwe. W rozpoznawanej sprawie Zamawiający nawet nie podjął próby wykazania, że wykonawca będzie w stanie, biorąc pod uwagę wyłącznie strumień odpadów, który został objęty przedmiotem zamówienia, osiągnąć narzucone wskaźniki poziomów recyklingu.
Dowód przedłożony przez Zamawiającego wraz z odpowiedzią na odwołanie wskazuje, że gmina osiągnęła wymagany w 2024 roku poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych, ale z dowodu tego nie wynika jaki poziom osiągnął wykonawcy realizujący usługę w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Nadto, Zamawiający nie kwestionował dowodu przedłożonego przez Odwołującego na posiedzeniu, tj. analizy stanu gospodarki komunalnej w gminie Blachownia za 2024 r. Nie można tracić z pola widzenia, że Zamawiający rozlicza się z osiągnięcia poziomów recyklingu z całego strumienia odpadów komunalnych wytworzonych w danym roku kalendarzowym na terenie gminy, a nie jak wykonawca tylko ze strumienia odpadów, który został objęty przedmiotem zamówienia.
Biorąc powyższe pod rozwagę Izba uznała zarzut za zasadny.
Zarzut nr 2 i nr 3 – naruszenie art. 439 ust. 1 i 2 p.z.p. w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z art. 5 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 p.z.p poprzez ukształtowanie warunków zamówienia w sposób, który narusza równowagę stron umowy, nie zapewnia ekwiwalentności świadczeń stron umowy i przerzuca na wykonawcę ryzyka związane ze zmianą kosztów wykonania przedmiotu zamówienia oraz art. 439 ust. 1 i 2 p.z.p. w zw. z art. 16 p.z.p., w zw. z art. 99 ust. 1 p.z.p., oraz w zw. z art. 3531 k.c., art. 5 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 p.z.p. poprzez ukształtowanie treści § 18 wzoru umowy w sposób nieprecyzyjny, niepozwalający na zidentyfikowanie praw i obowiązków związanych ze zmianą umowy oraz ryzyka wiążącego się ze złożeniem oferty, które to zapisy naruszają równowagę stron.
Przytaczając, zgodnie z wymaganiami art. 559 ust. 2 ustawy Pzp, przepisy stanowiące podstawą prawną zapadłego rozstrzygnięcia: art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp, art. 17 ust. 1 ustawy Pzp, art. 439 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, art. 3531 Kodeksu cywilnego, art. 5 Kodeksu cywilnego,. Izba za zbędne uznała przywoływanie treści przepisów z uwagi na to, że ich treść jest publicznie dostępna.
W toku rozprawy Zamawiający przyznał, że postanowienia dotyczące waloryzacji są nieprecyzyjne, ale w zasadzie dzięki temu mogą być one korzystne dla wykonawców. Podkreślić należy, że postanowienia umowy powinny być sformułowane jednoznaczne i w sposób zrozumiały. Niejasne, nieprecyzyjna lub wieloznaczne zapisy umowy prowadzą do sporów interpretacyjnych i stanowią naruszenie fundamentalnych zasad prawa zamówień publicznych, w szczególności zasady przejrzystości, uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
W konsekwencji Izba uznała, że powyższe musiało skutkować uwzględnieniem odwołania w tym zakresie.
Izba jednocześnie uznała, że Zamawiający określił maksymalną granicę zmiany wynagrodzenia wykonawcy na zbyt niskim poziomie, który nie odpowiada realnym wzrostom cen na rynku. Zamawiający nie przedstawił żadnej logicznej argumentacji potwierdzającej zasadność ustalenia poziomu w wysokości 3%. Co równie istotne Odwołujący nie wykazał, że biorąc pod uwagę aktualny poziom inflacji, okres umowy zasadne jest zwiększenie maksymalnej granicy aż do 20%. Z tego też względu Izba w celu zachowania równowagi ekonomicznej stron i zasad współżycia społecznego, mając na względzie doświadczenie życiowe, uznała, że poziom w wysokości do 10% będzie wystarczającą zmianą.
Zarzut nr 4 – naruszenie art. 239 ust 1 i 2 p.z.p., art. 240 ust.1 i 2 p.z.p., art. 241 ust. 1-3 p.z.p., art. 242 ust. 1 i 2, art. 99 ust. 1 i 4 p.z.p., art. 16 pkt 1 i 3 p.z.p., art. 17 ust. 1 p.z.p. poprzez zastosowanie jako kryterium jakościowego wyłącznie terminu płatności od 14 do 30 dni i przypisanie przez Zamawiającego kryterium terminu płatności wagi 40%.
Przytaczając, zgodnie z wymaganiami art. 559 ust. 2 ustawy Pzp, przepisy stanowiące podstawą prawną zapadłego rozstrzygnięcia: art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp, art. 17 ust. 1 ustawy Pzp, 239 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, art. 241 ust. 1-3 ustawy Pzp. Izba za zbędne uznała przywoływanie treści przepisów z uwagi na to, że ich treść jest publicznie dostępna.
W ramach wstępu wskazać należy, że kryteria oceny ofert mają na celu wyłonienie najkorzystniejszej oferty z punktu widzenia uzyskania i realizacji zamówienia o najwyższej jakości, zgodnie z potrzebami zamawiającego. Co do zasady, termin płatności jest dozwolony jako kryterium oceny ofert, jednak przyznawane w ramach tego kryterium punkty powinny ukazywać logiczne i istotne znaczenie dla zamawiającego.
Zamawiający prócz bardzo ogólnych sformułowań odnośnie możliwości zastosowania terminu zapłaty jako kryterium oceny ofert (co nie jest sporne), płynności finansowej nie wyjaśnił jakie konkretnie znaczenie ma różnica w terminie zapłaty w wysokości 14 dni i jaki to ma związek z przedmiotem zamówienia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy Zamawiający ma możliwości wskazania wprost terminu płatności. Z tego też względu kryterium termin płatności uznać należało za iluzoryczny.
W konsekwencji argumentacja Odwołującego była zasadna. Izba nie zgodziła się jedynie z koniecznością dodania kryterium dotyczącego dysponowania pojazdami o normie spalin EURO 6 a to z tego względu, że twierdzenia Odwołującego w tym zakresie były wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony Odwołujący podnosił, że zaproponowane kryterium pozwoli Zamawiającemu kształtować jakość poprzez promowanie wykonawców, którzy są w stanie zapewnić wyższy standard techniczny i środowiskowy. Z drugiej strony Odwołujący wskazywał, że w zasadzie to każdy z wykonawców dysponuje takimi pojazdami. Na czym zatem miałoby polegać promowanie wykonawców, którzy zapewniają wyższy standard techniczny i środowiskowy, tego już Odwołujący nie wyjaśnił.
Izba nie uwzględniła wniosku Odwołującego o dodatnie wskazanego kryterium poddając pod ocenę ilość posiadanych pojazdów o normie spalin EURO 6. Wniosek ten został sformułowana na szybko, bez większej refleksji i bez uzasadnienia, co uniemożliwiło składowi orzekającemu zmianę w tym zakresie. Powyższe nie oznacza, że Zamawiający takiego kryterium dodać nie może.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1 w zw. § 5 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a, lit. b i lit. d Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania.
Mając powyższe na uwadze, Izba orzekła, jak w sentencji.
Przewodnicząca: …………………………………