Sygn. akt: KIO 5001/24
WYROK
Warszawa, 31 stycznia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca:Anna Chudzik
Protokolant: Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 30 grudnia 2024 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Summa Linguae Technologies S.A. z siedzibą w Krakowie, GTC AMG Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,
w postępowaniu prowadzonym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
uczestnik po stronie Zamawiającego: Lingua Lab S.C. W.S., M.D.,
orzeka:
1.Oddala odwołanie;
2.Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Summa Linguae Technologies S.A. z siedzibą w Krakowie, GTC AMG Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………
Sygn. akt: KIO 5001/24
Uzasadnienie
Zamawiający – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia pn. Wykonywanie dla MRiRW w latach 2025-2026 tłumaczeń ustnych. Wartość zamówienia jest większa niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem 661658-2024.
30 grudnia 2024 r. Konsorcjum: Summa Linguae Technologies S.A., GTC AMG Sp. z o.o. wniosło odwołanie, zarzucając Zamawiającemu naruszenie przepisów:
1)art. 224 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie wezwania wykonawcy Lingua Lab s.c. W.S., M.D. do wyjaśnień rażąco niskiej ceny w zakresie cen stanowiących istotne części składowe ceny zaoferowanych w pozycjach:
a)tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza lokalnego – z miejsca wykonywania tłumaczenia w Polsce, grupa językowa I;
b)tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski, grupa językowa I;
c)tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski, grupa językowa II;
d)tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza lokalnego – z miejsca wykonywania tłumaczenia poza granicami Polski, grupa językowa II;
e)tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski, grupa językowa III;
mimo że wysokość cen jest niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert (dotyczy cen z pkt b i c) oraz mimo że wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości co do możliwości wykonania za nie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia, co powoduje naruszenie w zakresie wyboru najkorzystniejszej oferty ze względu na to, że oferta Lingua Lab podlega odrzuceniu z powodu rażąco niskich cen, czego konsekwencją jest nieprawidłowy wybór oferty wykonawcy Lingua Lab jako najkorzystniejszej w postępowaniu;
2)art. 223 ust. 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 5, 7 i 10 Pzp w zw. z art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie wezwania do wyjaśnień treści oferty i odrzucenia oferty wykonawcy Lingua Lab s.c. W.S., M.D. jako zawierającej błędy w obliczeniu ceny oraz nie odpowiadającej wymaganiom SWZ w zakresie pozycji:
a)tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski – poz. 4 formularza ofertowego, grupa językowa I;
b)tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza - tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski – poz. 4 formularza ofertowego, grupa językowa II;
mimo że w pozycjach tych nie uwzględniono wszystkich kosztów niezbędnych do należytego wykonania zamówienia w szczególności kosztów hotelu i biletów lotniczych oraz wynagrodzenia tłumacza, co jednocześnie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji polegający na wycenie usługi poniżej kosztów jej wykonania, czego konsekwencją jest nieprawidłowy wybór oferty wykonawcy Lingua Lab jako najkorzystniejszej.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, powtórzenia czynności badania i oceny ofert, w tym wezwania wykonawcy Lingua Lab do wyjaśnień rażąco niskiej ceny w zakresie określonym w treści zarzutu I.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, że Odwołujący spełnia określone w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki korzystania ze środków ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia, a naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp może spowodować poniesienie przez niego szkody polegającej na nieuzyskaniu zamówienia.
Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego skutecznie przystąpił wykonawca Lingua Lab S.C. W.S., M.D.. Izba stwierdziła, że ww. wykonawca zgłosił przystąpienie do postępowania w ustawowym terminie, wykazując interes w rozstrzygnięciu odwołania na korzyść Zamawiającego.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
W punkcie 4 SWZ Zamawiający określił m.in. zasady realizacji przedmiotu zamówienia:
(…) 2. Zamawiający przewiduje tłumaczenia ustne z języka polskiego na język obcy, z języka obcego na język polski oraz z języka obcego na inny język obcy w zakresie następujących grup językowych:
1) I grupa językowa: angielski, francuski, niemiecki, rosyjski;
2) II grupa językowa: pozostałe języki europejskie, w szczególności: hiszpański, portugalski, włoski, węgierski, bułgarski, rumuński, chorwacki, słowacki, słoweński, czeski, litewski, łotewski, estoński, ukraiński, białoruski, niderlandzki;
3) III grupa językowa: języki pozaeuropejskie, w szczególności arabski, hebrajski, chiński, wietnamski. (…)
4. W całym okresie realizacji przedmiotu zamówienia przewiduje się szacunkowo około 1200 godzin tłumaczenia, w tym:
1) w I grupie językowej – około 878 godzin,
2) w II grupie językowej – około 247 godzin,
3) w III grupie językowej – około 75 godzin.
Podane wielkości odnoszą się do całego okresu trwania umowy. Powyższy wykaz jest szacunkowy, dane mogą ulec zmianie w zależności od potrzeb zamawiającego.
5. Zamawiający przewiduje, że:
1) około 50% zleceń będą stanowiły tłumaczenia konsekutywne podczas spotkań, wizyt, konferencji, szkoleń oraz seminariów organizowanych na terenie kraju i poza jego granicami oraz online (około 800 godzin, w tym około 400 godzin w kraju i 400 godzin za granicą),
2) około 50% zleceń będą stanowiły tłumaczenia symultaniczne, w tym kabinowe i szeptane, podczas spotkań, wizyt, konferencji, szkoleń oraz seminariów organizowanych na terenie kraju, poza jego granicami oraz online (około 400 godzin). (…)
11. Zamawiający informuje także, że:
1) cena 1 godziny pracy tłumacza powinna uwzględniać wszystkie koszty związane z wykonaniem przedmiotu zamówienia, w tym w szczególności:
koszty podróży tłumacza do i z siedziby zamawiającego,
koszty przejazdów, noclegów i wyżywienia, diet tłumacza, jeżeli tłumaczenie jest wykonywane na terenie kraju lub zagranicą (poza siedzibą zamawiającego),
koszty ubezpieczenia NNW, badań i szczepień obowiązujących przy wjeździe dodanego kraju,
koszty udostępnienia sprzętu i/lub koszty najmu sprzętu od innego wykonawcy (w przypadku wydarzeń organizowanych przez zamawiającego za pośrednictwem innego podmiotu); (…)
Zgodnie z punktem 17 SWZ (Opis sposobu obliczenia ceny):
(…) 2. Wykonawca w formularzu „OFERTA” (załącznik nr 2 do SWZ), zobowiązany jest podać całkowitą cenę brutto oferty w złotych polskich, z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku zgodnie z zasadami rachunkowości.
3. Wykonawca w formularzu „OFERTA” zobowiązany jest podać ceny brutto za 1 pełną godzinę zegarową faktycznego tłumaczenia ustnego konsekutywnego i za 1 pełną godzinę zegarową faktycznego tłumaczenia ustnego symultanicznego w I grupie językowej, II grupie językowej i w III grupie językowej. Cena brutto za 1 pełną godzinę zegarową faktycznego tłumaczenia konsekutywnego ma obejmować wykonywanie tłumaczenia przez 1 tłumacza. Cena brutto za 1 pełną godzinę zegarową faktycznego tłumaczenia symultanicznego ma obejmować wykonywanie tłumaczenia przez 1 tłumacza.
4. Ceny brutto za poszczególne tłumaczenia podane w formularzu „OFERTA” będą służyły do porównania i oceny złożonych ofert na podstawie kryterium określonego w rozdziale 18 i wyboru oferty najkorzystniejszej oraz zostaną przeniesione do umowy w sprawie zamówienia publicznego, dlatego też w tych cenach wykonawca zobowiązany jest ująć wszystkie koszty związane z realizacją zamówienia, bezpośrednie i pośrednie jakie poniesie wykonawca z tytułu terminowego i prawidłowego wykonania przedmiotu zamówienia. (…)
W punkcie 18 SWZ Zamawiający określił następujące kryteria oceny ofert:
1)Cena (K1) – 60%,
2)Specjalistyczne kwalifikacje tłumaczy ustnych w I grupy językowej (K2) – 15%,
3)Dodatkowe doświadczenie tłumaczy ustnych konsekutywnych (K3) – 20%,
4)Zatrudnienie przy realizacji zamówienia osoby, o której mowa w art. 96 ust. 2 pkt 2 lit. e ustawy Pzp (K4) – 5%.
W kryterium Cena (K1) Zamawiający ustalił następujące podkryteria:
Lp. |
Podkryterium |
Maksymalna liczba punktów możliwych do uzyskania |
I grupa językowa | ||
1. |
C1. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz - z miejsca wykonywania tłumaczenia w Polsce) |
2 |
2. |
C2. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz – tłumaczenie wyjazdowe w Polsce) |
6 |
3. |
C3. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz - z miejsca wykonywania tłumaczenia poza granicami Polski) |
3 |
4. |
C4. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski) |
6 |
5. |
C5. tłumaczenie symultaniczne (1 tłumacz - bez konieczności zapewnienia sprzętu w Polsce) |
3 |
6. |
C6. tłumaczenie symultaniczne (1 tłumacz - bez konieczności zapewnienia sprzętu poza granicami Polski) |
1 |
7. |
C7. tłumaczenie symultaniczne (1 tłumacz – z zapewnieniem sprzętu w Polsce) |
6 |
II grupa językowa | ||
8. |
C8. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz - z miejsca wykonywania tłumaczenia w Polsce) |
2 |
9. |
C9. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz – tłumaczenie wyjazdowe w Polsce) |
5 |
10. |
C10. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz - z miejsca wykonywania tłumaczenia poza granicami Polski) |
1 |
11. |
C11. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski) |
3 |
12. |
C12. tłumaczenie symultaniczne (1 tłumacz - bez konieczności zapewnienia sprzętu w Polsce) |
3 |
13. |
C13. tłumaczenie symultaniczne (1 tłumacz - bez konieczności zapewnienia sprzętu poza granicami Polski) |
1 |
14. |
C14. tłumaczenie symultaniczne (1 tłumacz – z zapewnieniem sprzętu w Polsce) |
3 |
III grupa językowa | ||
15. |
C15. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz - z miejsca wykonywania tłumaczenia w Polsce) |
2 |
16. |
C16. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz – tłumaczenie wyjazdowe w Polsce) |
4 |
17. |
C17. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz - z miejsca wykonywania tłumaczenia poza granicami Polski) |
1 |
18. |
C18. tłumaczenie konsekutywne (1 tłumacz – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski) |
3 |
19. |
C19. tłumaczenie symultaniczne (1 tłumacz - bez konieczności zapewnienia sprzętu w Polsce) |
3 |
20. |
C20. tłumaczenie symultaniczne |
1 |
|
(1 tłumacz - bez konieczności zapewnienia sprzętu poza granicami Polski) |
|
21. |
C21. tłumaczenie symultaniczne (1 tłumacz – z zapewnieniem sprzętu w Polsce) |
1 |
Zgodnie z wzorem formularza oferty (załącznik nr 2 do SWZ) wykonawcy zobowiązani byli podać w ofercie cenę całkowitą, która musi wynikać z poniższej tabeli i stanowić łączną sumę cen brutto dla każdej grupy językowej:
Lp. |
Ceny brutto za 1 pełną godzinę zegarową faktycznego tłumaczenia ustnego |
I grupa językowa |
II grupa językowa |
III grupa językowa |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
1. |
Tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza lokalnego - z miejsca wykonywania tłumaczenia w Polsce |
|
|
|
2. |
Tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza - tłumaczenie wyjazdowe w Polsce |
|
|
|
3. |
Tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza lokalnego - z miejsca wykonywania tłumaczenia poza granicami Polski |
|
|
|
4. |
Tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza - tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski |
|
|
|
5. |
Tłumaczenie symultaniczne 1 tłumacza, bez konieczności zapewnienia przez wykonawcę sprzętu w Polsce |
|
|
|
6. |
Tłumaczenie symultaniczne 1 tłumacza, bez konieczności zapewnienia przez wykonawcę sprzętu poza granicami Polski |
|
|
|
7. |
Tłumaczenie symultaniczne 1 tłumacza, przy zapewnieniu przez wykonawcę sprzętu niezbędnego do wykonania tłumaczenia w Polsce |
|
|
|
|
Cena brutto dla każdej grupy językowej (suma wierszy 1-7) |
|
|
|
|
|
Całkowita cena oferty brutto (suma kolumn 3-5 wynikająca z sumy wierszy 1-7) |
|
|
||
W postępowaniu zostały złożone oferty z następującymi cenami:
oferta Przystępującego: 32 693,40 zł,
oferta Odwołującego: 43 479,50 zł.
Ww. wykonawcy zaoferowali następujące stawki za poszczególne rodzaje tłumaczeń:
Rodzaj tłumaczenia |
Oferta Przystępującego |
Oferta Odwołującego |
Tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza lokalnego – z miejsca wykonywania tłumaczenia w Polsce I grupa językowa |
492,00 |
738,00 |
|
Tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski I grupa językowa |
1 045,50 |
2 521,00 |
|
Tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza - tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski II grupa językowa |
1 045,50 |
2 829,00 |
|
Tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza lokalnego – z miejsca wykonywania tłumaczenia poza granicami Polski II grupa językowa |
1 045,50 |
1 845,00 |
|
Tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski III grupa językowa |
1 845,00 |
3 198,00 |
Izba zważyła, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Po pierwsze, niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów art. 224 ust. 1 i art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp przez zaniechanie wezwania Przystępującego do złożenia wyjaśnień dotyczących zaoferowanej ceny.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.
Art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp stanowi, że w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia.
Na wstępie wskazać należy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepis art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp nie znajdował zastosowania. Odwołujący oparł przedmiotowy zarzut na tezie, że okolicznością faktyczną obligującą Zamawiającego do skierowania wezwania do wyjaśnień na podstawie ww. przepisy jest to, że ceny zaoferowane w dwóch pozycjach formularza (tj. za tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski, grupa językowa I oraz za tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski, grupa językowa II), są niższe o ponad 30% od średniej arytmetycznej cen zaoferowanych za te rodzaje tłumaczeń. Zauważenia wymaga jednak, że przepis art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert – co jednoznacznie wynika z literalnego brzmienia tego przepisu. W sytuacji natomiast, gdy wskazana wyżej różnica dotyczy części składowych ceny, nawet mających charakter istotny, nie powstaje automatycznie po stronie Zamawiającego obowiązek wezwania wykonawcy do wyjaśnień. Konieczność wyjaśnienia wyceny istotnych części składowych można rozważać w takiej sytaucji pod kątem istnienia wątpliwości co do możliwości prawidłowego wykonania przedmiotu zamówienia. Jeśli takie wątpliwości zachodzą, wyczerpuje to dyspozycję art. 224 ust. 1 ustawy Pzp.
Izba nie podzieliła argumentacji Odwołującego, który możliwość zastosowania art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp wywodził z tego, że ceny jednostkowe stanowią podstawę rozliczeń z Zamawiającym, a ceny całkowitej nie da się ustalić ze względu na brak określenia orientacyjnej liczby godzin dla każdego z rodzaju tłumaczeń, zatem każda z cen jednostkowych stanowiła w istocie cenę całkowitą dla przypisanej jej grupy językowej i rodzaju tłumaczenia. Odnosząc się do tej argumentacji wskazać należy, że zaoferowane ceny jednostkowe bardzo często stanowią podstawę rozliczeń zamawiającego z wykonawcą, nie sposób jednak zgodzić się, że w takich przypadkach należy pominąć literalne brzmienie art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp i obowiązek wezwania do wyjaśnień uzależniać od porównania tych cen jednostkowych. Ponadto, Zamawiający zdefiniował w SWZ, co rozumie przez cenę całkowitą oferty – wynika to z postanowień punktu 17 SWZ i wzoru formularza oferty. To, że ostatecznie wypłacone wynagrodzenie będzie ustalane na podstawie faktycznie zrealizowanych zleceń, których liczba nie jest obecnie pewna, nie oznacza, że na potrzeby badania ofert cena całkowita w rozumieniu nadanym postanowieniami SWZ nie powinna być brana pod uwagę.
Wobec powyższego, ceny za wszystkie kwestionowane w odwołaniu tłumaczenia, w tym również te różniące się o ponad 30% od średniej arytmetycznej cen jednostkowych, mogły być oceniane pod kątem istnienia wątpliwości co do ich realności, a istnienie takich wątpliwości mogłoby prowadzić do wezwania do wyjaśnień na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp.
Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu odwoławczym ciężar dowodu, że zaistniały określone w art. 224 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki wezwania do wyjaśnień, obciążał – na zasadach ogólnych – Odwołującego. Odwołujący był więc zobowiązany wykazać, że kwestionowane ceny jednostkowe, które mają charakter istotny, są tak niskie, że obiektywnie powinny wzbudzić wątpliwości co do możliwości prawidłowej realizacji zamówienia. O ile zdaniem Izby trudno kwestionować istotność objętych zarzutami cen jednostkowych (każde z 6 rodzajów tłumaczeń, na które podzielony jest przedmiot zamówienia należy uznać za merytorycznie i wartościowo istotne), to Odwołujący nie wykazał, że istnieją obiektywnie uzasadnione wątpliwości co do ich realności.
Próba wykazania istnienia uzasadnionych wątpliwości dotyczących cen jednostkowych została oparta przede wszystkich na znacznej różnicy cen zaoferowanych przez Odwołującego i Przystępującego. Zauważyć jednak należy, że sama różnica cen zaoferowanych przez dwóch wykonawców nie może automatycznie przesądzać o wątpliwościach co do realności cen jednego z nich. Co więcej, różnica ta może wynikać nie tylko z rażąco niskiej wyceny jednego z wykonawców, ale może być też spowodowana rażąco wygórowaną wyceną drugiego z wykonawców. W ocenie Izby zostało wykazane, że ceny zaoferowane przez Odwołującego w dwóch pozycjach są nietypowo wysokie. Jak wskazał Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie: W przypadku ceny brutto za 1 pełną godzinę zegarową tłumaczenia konsekutywnego – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski (I grupa językowa) oraz ceny brutto za 1 pełną godzinę zegarową tłumaczenia konsekutywnego – tłumaczenie wyjazdowe poza granicami Polski (II grupa językowa), ceny jednostkowe oferty Przystępującego były odpowiednio niższe o 41,37% i o 46,03% od średniej arytmetycznej złożonych ofert w tych pozycjach. Przy czym, należy zwrócić uwagę, że w tych dwóch przypadkach ceny jednostkowe oferty Odwołującego są ponad dwukrotnie wyższe niż ceny jednostkowe zaoferowane przez Przystępującego, będące jednocześnie cenami, za które Odwołujący realizował na rzecz Zamawiającego umowę w tożsamym zakresie do końca 2024 r.
Okoliczność, że to ceny oferowane przez Odwołującego są nietypowo wysokie potwierdza złożone przez Zamawiającego zestawienie cen z przeprowadzonego przez niego badania rynku na potrzeby oszacowania wartości niniejszego zamówienia. Z zestawienia wynika, że spośród 4 podmiotów, do których Zamawiający skierował zapytania ofertowe, ceny Odwołującego istotnie odbiegały od cen pozostałych 3 wykonawców. Zestawienie to zawiera również porównanie do cen zaoferowanych przez Odwołującego w 2022 r., obrazujące wzrost oferowanych przez Odwołującego (w odniesieniu do niektórych rodzajów tłumaczeń o kilkadziesiąt, a nawet o ponad 100%).
Ponadto Przystępujący przedstawił zestawienia cen oferowanych przez Odwołującego w innych postępowaniach z ostatnich lat (postępowania prowadzone przez Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Kancelarię Sejmu), wykazując, że mimo rosnącej inflacji oferowane stawki na lata 2021-2024 pozostały na zbliżonym poziomie. Trudno zatem twierdzić, że obecna, znacznie niższa inflacja, powinna powodować znaczny wzrost oferowanych cen.
Następnie stwierdzić należy, w odniesieniu do wszystkich kwestionowanych cen zarzuty zostały oparte na własnych twierdzeniach i założeniach Odwołującego, które nie mają charakteru obiektywnego i nie mają oparcia w realiach świadczenia usług objętych przedmiotem zamówienia. Odwołujący, poza porównaniem zaoferowanych cen jednostkowych, przedstawił przykłady mające świadczyć o niedoszacowaniu oferty Przystępującego. Obliczenia te zostały jednak oparte na takich założeniach, aby potwierdzić tezę Odwołującego. Należy bowiem zauważyć, że specyfika przedmiotu zamówienia powoduje, że wycena usług jest obarczona ryzykiem związanym z brakiem pewności co do liczby i czasochłonności zlecanych usług, co przekłada się na konieczność przyjęcia pewnych założeń co do przebiegu realizacji umowy. Odwołujący przedstawia niedoszacowanie ceny na przykładzie tłumaczenia konsekutywnego 1 tłumacza poza granicami Polski, I grupa językowa. Jednocześnie Odwołujący nie wykazał prawdopodobnej skali tłumaczeń jednogodzinnych, w tym takich, w przypadku których nie są realizowane inne zlecenia, zatem koszty przelotu i zakwaterowania nie rozkładają się na więcej zleceń. Przedstawione przez Odwołującego zestawienie własne Izba uznała za niewiarygodne, gdyż różni się ono istotnie od zestawienia Zamawiającego, z którego wynika, że w okresie realizowania wcześniejszej umowy wystąpiło tylko jedno takie zlecenie. Odwołujący nie przedstawił natomiast żadnych dokumentów źródłowych, które uwiarygodniłyby jego zestawienie, według którego tłumaczenia jednogodzinne to blisko połowa zleceń.
Izba podziela stanowisko Przystępującego, który trafnie wskazał, że gdyby Przystępujący wychodził z założenia, że każda zamawiana usługa „tłumaczenia wyjazdowego poza granicami Polski” będzie trwała 1h, i skalkulował wszystkie możliwe wydatki w tej stawce, to koszty dla Zamawiającego byłyby wielokrotnie i sztucznie zawyżone. Przeczy bowiem logice twierdzenie, by delegacja ministerialna regularnie wyruszała w podróż zagraniczną tylko po to, aby odbyć krótkie jednogodzinne spotkanie a potem mieć czas wolny. Byłoby to wysoce niegospodarne choćby ze względu na koszty ponoszone przez samą delegację, abstrahując od kosztów tłumaczenia ustnego. Za przekonującą należy też uznać argumentację o korzystaniu przez zamawiających w przypadku krótkich rozmów z spotkań online, co jest zdecydowanie bardziej uzasadnione ekonomicznie i łatwiejsze pod kątem organizacyjnym. Zauważenia wymaga również, że Zamawiający przewidział także pozycję cenową nr 3 dla I i II grupy cenowej (Tłumaczenie konsekutywne 1 tłumacza lokalnego – z miejsca wykonywania tłumaczenia poza granicami Polski), które pozwalają na zaangażowanie tłumacza lokalnego (z zagranicy), co przy krótkich usługach nie będzie generowało kosztów związanych z podróżą i zakwaterowaniem.
Biorąc powyższe pod uwagę, za zasadne należy uznać przyjęcie założenia, że tłumaczenia wyjazdowe poza granicami Polski zazwyczaj nie będą trwały 1h, a jeśli się zdarzą, to będą raczej wyjątkiem. Nie ma natomiast podstaw twierdzić, że wycena poszczególnych tłumaczeń powinna opierać się na założeniu, że zasadą będą tłumaczenia krótkie i wymagające konieczności podróży zagranicznej (takie przypadki należy raczej uznać za mniejszościowe, o ile nie marginalne).
Ponadto wskazane przez Odwołującego ceny przelotów i zakwaterowania (i przedstawione na tę okoliczność dowody) nie uwzględniają tego, że ich wysokość w dużym stopniu zależy od tego, z jakim wyprzedzeniem dokonywana jest rezerwacja. Jak wskazał Zamawiający, plany większości spotkań zagranicznych wymagających tłumaczenia, znane są z dużym wyprzedzeniem, co daje możliwość uniknięcia wysokich kosztów.
Za gołosłowne domysły należy uznać tezę Odwołującego, że skoro Przystępujący zaoferował ceny w takiej wysokości, jakie zaoferował Odwołujący w 2022 r., to nie przeprowadził rzetelnej analizy zakresu przedmiotowego zamówienia, a jedynym czynnikiem, którym kierował się przy sporządzaniu oferty i ustaleniu cen – było zapoznanie się z formularzem cenowym Odwołującego z postepowania na ten sam przedmiot zamówienia sprzed dwóch lat.
Odnosząc się do złożonych przez Odwołującego dowodów w postaci korespondencji z Zamawiającym, dotyczącej waloryzacji wynagrodzenia w realizowanej przez niego umowie, stwierdzić należy, że dążenie wykonawcy do skorzystania z waloryzacji umownej nie przesądza o tym, że cena ofertowa Przystępującego została skalkulowana błędnie lub że świadczenie usług po stawkach bez waloryzacji było niemożliwe. Ponadto Zamawiający podniósł, że Odwołujący nie wykazał wówczas skutecznie zaistnienia podstaw do waloryzacji wynagrodzenia.
Za niezasadny Izba uznała zarzut naruszenia art. 223 ust. 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 5, 7 i 10 ustawy Pzp.
Na wstępie zauważenia wymaga, że Odwołujący nie podniósł zarzutu zaniechania odrzucenia oferty Przystępującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5, 7 i 10 ustawy Pzp i nie wnosił o takie odrzucenie. Istotą zarzutu było jedynie zaniechanie wezwania Przystępującego do wyjaśnień na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, które to wyjaśnienia mogłyby ewentualnie w konsekwencji prowadzić do stwierdzenia podstaw do odrzucenia oferty. Zatem stanowisko Zamawiającego wskazujące, że uznaje za niezasadne domaganie się nakazania Zamawiającemu odrzucenia oferty Przystępującego art. 226 ust. 1 pkt 5, 7 i 10 ustawy Pzp, nie koresponduje z treścią odwołania.
Niezależnie od powyższego zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń, przy czym niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i , dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.
Zauważenia wymaga, że okoliczności, które zdaniem Odwołującego powinny skłonić Zamawiającego do zastosowania powyższego przepisu, dotyczą poziomu zaoferowanych przez Przystępującego cen. Przedmiotowy zarzut opiera się więc na analogicznych okolicznościach faktycznych, jak zarzut zaniechania wezwania do wyjaśnień na podstawie art. 224 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp. Odwołujący wywodzi więc z takich samych okoliczności inną podstawę prawną wezwania do wyjaśnień. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić należy, że – jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia – nie wykazano okoliczności, które implikowałyby konieczność wyjaśnienia poziomu zaoferowanych przez Przystępującego cen. Gdyby jednak takie wątpliwości istniały, to prawidłowe i wystarczające byłoby wezwanie do wyjaśnień na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, tj. przepisu odnoszącego się wprost do badania ceny oferty.
Wobec niestwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, odwołanie podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp oraz § 5 pkt 1 oraz § 7 ust. 1 pkt 1 , stosownie do wyniku postępowania obciążając kosztami Odwołującego.
Przewodnicząca:……………………