KIO 4882/25

Sygn. akt: KIO 4882/25

WYROK

Warszawa, dnia 22 grudnia 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca:Barbara Loba

Członkowie:Anna Kuszel-Kowalczyk

Luiza Łamejko

Protokolant:   Mikołaj Kraska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 listopada 2025 r. przez wykonawcę ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego GRAMAR spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublińcu,

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego - Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych
‎i Autostrad Oddział w Łodzi,

orzeka:

1. Oddala odwołanie.

2. Kosztami postępowania obciąża wykonawcę ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego GRAMAR spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublińcu i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną tytułem wpisu od odwołania i kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika przez wykonawcę ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego GRAMAR spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublińcu oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,

2.2. zasądza od wykonawcy ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego GRAMAR spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublińcu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi tytułem kosztów postępowania odwoławczego.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca………..…………………..

Członkowie: ……………………………..

  ………………………………

Sygn. akt: KIO 4882/25

UZASADNIENIE

Zamawiający - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi (dalej: zamawiający) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w przedmiocie opracowania dokumentacji projektowej, a następnie wykonania robót polegających na poprawie BRD wraz z niezbędną infrastrukturą w ciągu DK42 w miejscowościach Jedlno Pierwsze i Przedbórz, województwo łódzkie.

Postępowanie prowadzone jest w trybie podstawowym przewidzianym w art. 275 ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 roku, poz. 1320 ze zm.), zwanej dalej ustawą Pzp. Zamawiający wybierze najkorzystniejszą ofertę bez przeprowadzenia negocjacji.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 28 sierpnia 2025 r. pod numerem pod numerem 2025/BZP 00395724.

W dniu 4 listopada 2025 r. wykonawca GRAMAR Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublińcu (dalej: odwołujący) wniósł odwołanie wobec czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz odrzucenia oferty odwołującego, zarzucając zamawiającemu naruszenie:

1) art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 110 ust. 2 i 3 ustawy Pzp poprzez odrzucenie oferty odwołującego ze względu na przyjęcie, że została ona złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp w oparciu o ocenę przez zamawiającego, że podjęte przez odwołującego czynności, o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp, są niewystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu odwołującego, a odwołujący nie udowodnił, że spełnił łącznie przesłanki wymienione w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp;

2) art. 128 ust. 4 ustawy Pzp poprzez zaniechanie żądania od odwołującego wyjaśnień dotyczących treści pisma zawierającego okoliczności wymienione w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp w zakresie terminu początkowego obowiązywania dokumentów takich jak: Procedura weryfikacji, zarządzenie o zmianach kadrowych, Raport z audytu, Uchwała Zarządu, Polityka zgodności, Procedura Weryfikacji Danych Podawanych w Ofertach, System Monitoringu Procesów Przetargowych,

3) art. 17 ust. 2 w zw. z art. 239 ustawy Pzp poprzez nienależyte badanie i ocenę ofert, a w konsekwencji niezgodny z ustawą Pzp wybór jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy FIBA Budownictwo sp. z o.o. z siedzibą w Stobiecku Szlacheckim, mimo że oferta wykonawcy FIBA Budownictwo sp. z o.o. z siedzibą w Stobiecku Szlacheckim nie uzyskała największej liczby punktów według kryteriów oceny ofert, kiedy uwzględni się ofertę odwołującego. w przedmiotowym postępowaniu.

W oparciu o tak postawione zarzuty odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu:

− unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,

− unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego,

− powtórzenia czynności badania i oceny ofert, ewentualnie z żądaniem od odwołującego wyjaśnień dotyczących treści pisma zawierającego okoliczności wymienione w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp w zakresie terminu początkowego obowiązywania dokumentów takich jak: Procedura weryfikacji, zarządzenie o zmianach kadrowych, Raport z audytu, Uchwała Zarządu, Polityka zgodności, Procedura Weryfikacji Danych Podawanych w Ofertach, System Monitoringu Procesów Przetargowych.

Odwołujący podniósł, że w przypadku oceny ofert z uwzględnieniem złożonej przez niego oferty (w razie jej nieodrzucenia) miałby szansę uzyskania zamówienia publicznego, ponieważ jego oferta uzyskałaby większą liczbę punktów niż oferta wykonawcy – FIBA Budownictwo sp. z o.o. z siedzibą w Stobiecku Szlacheckim oraz wykonawcy – MTB Dog sp. z o.o. z siedzibą w Markach.

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie z dnia 12 grudnia 2025 roku wniósł o jego oddalenie.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje:

Zgodnie z informacją zawartą w piśmie zamawiającego z dnia 27 listopada 2025 roku wartość przedmiotowego zamówienia nie przekracza progów unijnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp.

Zgodnie ze Specyfikacją Warunków Zamówienia (dalej: SWZ) Tom 1 Instrukcja Dla Wykonawców:

„9.2. Dodatkowo Zamawiający wykluczy Wykonawcę:

1) który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

9.3. Wykluczenie Wykonawcy następuje na odpowiedni okres wskazany w art. 111 ustawy Pzp.

9.4. Wykonawca nie podlega wykluczeniu w okolicznościach określonych w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, jeżeli udowodni zamawiającemu, że spełnił łącznie następujące przesłanki:

1) naprawił lub zobowiązał się do naprawiania szkody wyrządzonej przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem, w tym poprzez zadośćuczynienie pieniężne;

2) wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania lub Zamawiającym;

3) podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom, wykroczeniom lub nieprawidłowemu postępowaniu, w szczególności:

a) zerwał wszelkie powiązania z osobami lub podmiotami odpowiedzialnymi za nieprawidłowe postępowanie Wykonawcy,

b) zreorganizował personel,

c) wdrożył system sprawozdawczości i kontroli,

d) utworzył struktury audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów,

e) wprowadził wewnętrzne regulacje dotyczące odpowiedzialności i odszkodowań za nieprzestrzeganie przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów.

9.5. Zamawiający ocenia, czy podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w pkt. 9.4. IDW, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu wykonawcy. Jeżeli podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w pkt. 9.4. IDW, nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności, zamawiający wyklucza wykonawcę.

9.6. Zamawiający może wykluczyć Wykonawcę na każdym etapie postępowania o udzielenie zamówienia”.

W odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu złożone zostały 3 oferty:

1. przez odwołującego na kwotę 1 441 877,00 zł,

2. przez Fiba Budownictwo sp. z o.o. z siedzibą w Stobiecku Szlacheckim na kwotę 1 658 888,81 zł,

3. MTB Dog sp. z o.o. z siedzibą w Markach na kwotę 1 482 150,00 zł.

Odwołujący wraz z ofertą złożył pismo zatytułowane: „Wykazanie okoliczności, o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych”, w którym przyznał, że w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: Pełnienie nadzoru nad realizacją robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: „Budowa obwodnicy Poręby i Zawiercia w ciągu drogi krajowej nr 78 na odc. w m. Zawiercie (Kromołów – Żerkowice)”. Starając się wykazać, że zapewni właściwe pomieszczenia wymagane na potrzeby realizacji przedmiotowego zamówienia, przedłożył ofertę najmu obiektu przy ul. Pastwiska 1b w Zawierciu, przyznając jednocześnie w dodatkowych wyjaśnieniach, że nie weryfikował faktycznej możliwości najęcia pomieszczeń i miejsc parkingowych zgodnie z danymi zawartymi w tej ofercie, jak również zastrzegając, że może zorganizować Biuro Konsultanta i Biuro Zamawiającego w innym obiekcie. Takie przyznanie i zastrzeżenie spowodowało, iż zamawiający uznał, że GRAMAR Sp. z o.o. przedstawił informacje wprowadzające w błąd w przedmiocie uwzględnienia w ofercie wszystkich wymagań zgodnych z SWZ w ramach Biura Konsultanta i Biura Zamawiającego oraz lokalizacji biur, w tym założeń przyjętych na etapie przygotowania i kalkulacji oferty. Jednocześnie Odwołujący w piśmie w sprawie self-cleaning wyjaśnił, że ustalił przyczyny przedstawienia informacji wprowadzających w błąd, którymi jest ograniczony zakres weryfikacji pewnych okoliczności na etapie kalkulowania ceny oferty, co wyniknęło z pośpiechu przy sporządzaniu tej oferty, jak i wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny.

Ponadto Odwołujący w piśmie w sprawie self-cleaning wskazał, że podjął już działania celem wyeliminowania takich sytuacji w przyszłości, wśród których wymienił:

1) działania organizacyjne i kadrowe:

- odsunięto od procesów ofertowych osobę odpowiedzialną za złożenie przez wykonawcę nieprawdziwych informacji (zarządzenie wewnętrzne o zmianach kadrowych załączono do pisma),

- powołano wewnętrznego pełnomocnika ds. zgodności i etyki (compliance officer),

- przeprowadzono szkolenia dla kadry kierowniczej i pracowników operacyjnych z zakresu etyki, należytej staranności i zasad uczciwej konkurencji,

2) wdrożenie procedur wewnętrznych - opracowano i wdrożono następujące dokumenty:

- Politykę zgodności (compliance policy),

- Procedurę weryfikacji danych podawanych w ofertach,

- Wewnętrzny system kontroli jakości ofert,

- System wczesnego ostrzegania o ryzyku błędów lub nieprawidłowości;

3) wewnętrzny audyt i monitoring:

- przeprowadzono wewnętrzny audyt postępowania skutkującego wykluczeniem odwołującego,

- ustalono przyczyny naruszeń i zarekomendowano konkretne środki naprawcze,

- wdrożono stały system monitoringu procesów przetargowych.

Odwołujący wyjaśnił również, że osoby przygotowujące dokumenty i informacje na potrzeby sporządzenia oferty i pozostałych dokumentów w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego są zatrudnione na podstawie umowy o pracę, brak jest możliwości stosowania wobec tych osób wewnętrznych regulacji w zakresie odpowiedzialności i odszkodowań odmiennych niż określone w bezwzględnie obowiązujących przepisach Kodeksu pracy (art. 109-122 Kodeksu pracy). W związku z tym odwołujący podjął działania służące podniesieniu wiedzy personelu oraz utrwaleniu poprzez procedury wewnętrzne optymalnych standardów postępowania, a także zapewnieniu nadzoru.

Zamawiający w dniu 30 października 2025 r. wybrał ofertę złożoną przez Fiba Budownictwo sp. z o.o. z siedzibą w Stobiecku Szlacheckim i odrzucił ofertę odwołującego. Jako normatywną podstawę odrzucenia oferty odwołującego zamawiający wskazał art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp uznając, że oferta została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Odwołujący bowiem w oświadczeniu o niepodleganiu wykluczeniu i spełnieniu warunków udziału w postępowaniu oświadczył, że zachodzą wobec niego przesłanki wykluczenia z postępowania określone w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, wymagające podjęcia procedury samooczyszczenia, którego – w ocenie zamawiającego – odwołujący skutecznie nie przeprowadził.

Z ustaleń zamawiającego wynika, że:

1) W dniu 14.03.2025 r. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Rozbudowa drogi krajowej nr 48 w m. Tomaszów Mazowiecki na odcinku od drogi ekspresowej S8 do ul. Wysokiej” znak postępowania OŁO.D-3.2421.3.2025.VK, oferta odwołującego została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp ponieważ wykonawca podlegał wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt. 7 ustawy Pzp w zw. z art. 110 ust. 2 i 3 ustawy Pzp oraz na podstawie art. 109 ust. 1 pkt. 10 ustawy Pzp. Odwołujący nie odwołał się od ww. czynności odrzucenia, co oznacza, że odrzucenie stało się skuteczne - data zdarzenia będącego podstawą wykluczenia 04.03.2025 r.

2) W dniu 30.05.2025 r. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Sprawowanie funkcji weryfikatora dokumentacji projektowej oraz inspektora nadzoru inwestorskiego podczas realizacji zadania pn. „Przebudowa drogi krajowej nr 42 w m. Radomsko” znak postępowania OŁO.D-3.2421.21.2025.MR, oferta odwołującego została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp – oferta została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp w zw. z art. 110 ust. 2 i 3 ustawy Pzp. Podobnie w tym przypadku, odwołujący nie odwołał się od ww. czynności odrzucenia, co oznacza, że odrzucenie stało się skuteczne - data zdarzenia będącego podstawą wykluczenia 08.05.2025 r.

Zamawiający podkreślił, że odwołujący nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący faktów i okoliczności związanych ze swoim nieprawidłowym postępowaniem w odniesieniu do żadnego z ww. przypadków, co więcej przypadki te zataił. Zatem podlega wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp z powodu przedstawienia w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa informacji wprowadzających w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego także w tym postępowaniu o udzielenie zamówienia. Za takie informacje w ocenie zamawiającego należy bowiem uznać pominięcie w wyjaśnieniach dotyczących samooczyszczenia przypadków wykluczenia odwołującego na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp w postępowaniach zidentyfikowanych przez zamawiającego, o których mowa powyżej.

W odpowiedzi na odwołanie złożonej 12 grudnia 2025 r. zamawiający uzupełnił, że odwołujący mając świadomość przesłanek uzasadniających jego wykluczenie zastosował się do art. 110 ust. 2 Ustawy Pzp, normującego procedurę tzw. samooczyszczenia, a więc procedurę umożliwiającą wykonawcy ochronę od sankcji wykluczenia przez udowodnienie zamawiającemu swojej rzetelności wskutek łącznego spełnienia przesłanek opisanych w art. 110 ust. 2 pkt 1–3 ustawy Pzp. Podstawą odwołania stała się zaś interpretacja art. 110 ustawy Pzp w oderwaniu od art. 111 pkt. 6 ustawy Pzp, który przesądza o możliwości wykluczenia wykonawcy w okresie roku od wystąpienia wydarzenia będącego podstawą wykluczenia.

Odwołujący ocenił stanowisko zamawiającego jako bezpodstawne. W odwołaniu argumentował, że podjęte przez niego czynności, o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu odwołującego. Odwołujący bowiem szczegółowo opisał fakty i okoliczności związane z jego nieprawidłowym postępowaniem oraz podjął (i wykazał ich podjęcie) środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania nieprawidłowemu postępowaniu. Co więcej, dowolność i nieprawidłowość oceny przez zamawiającego, o której mowa w art. 110 ust. 3 ustawy Pzp, znajduje potwierdzenie w działaniach zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Poprawa BRD w ciągu drogi krajowej Nr 12 i 42 w województwie łódzkim w podziale na 5 części” w zakresie Części 1 – „Budowa chodnika z niezbędnym oświetleniem w ciągu drogi krajowej nr 12 w woj. Łódzkim”, w którym to postępowaniu odwołujący również złożył pismo w sprawie self-cleaning, wskazując w ramach wykazania środków technicznych, organizacyjnych i kadrowych, odpowiednich dla zapobiegania nieprawidłowemu postępowaniu: „Jednocześnie Wykonawca wyjaśnia, że niepodanie przez niego w JEDZ i jego załączniku złożonych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Pełnienie nadzoru nad realizacją Robót oraz Zarządzanie Kontraktem pn.: Rozbudowa drogi krajowej nr 94 odcinek Pyskowice - granica m. Zabrze” informacji o żądaniu przez Zamawiającego zapłaty kary umownej z tytułu opóźnienia w wykonaniu zamówienia publicznego pn.: „Poprawa brd na przejściach dla pieszych na DK44 w m. Mikołów i na DK 81 w m. Warszowice, Orzesze - Gardawice, Mikołów” było konsekwencją odmiennej interpretacji przepisu art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp ze względu na wymóg wystąpienia nienależytego wykonania zobowiązania w znacznym stopniu lub zakresie, jak również kwestionowania zasadności żądania wierzytelności o zapłatę tej kary umownej. Jednak Wykonawca podjął już działania celem wyeliminowania takich sytuacji w przyszłości. Mianowicie, Prezes Zarządu GRAMAR Sp. z o.o. wydał pracownikom sporządzającym dokumenty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego polecenie uwzględniania w informacji, o której mowa w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp, informacji o wszystkich przypadkach żądania zapłaty kary umownej, niezależnie od stanowiska Wykonawcy co do zasadności tego żądania oraz niezależnie od wysokości kary umownej. Pozwoli to uniknąć w przyszłości jakichkolwiek zastrzeżeń w zakresie podania nieprawdziwych informacji.”

Izba, działając zgodnie z art. 542 ust. 1 ustawy Pzp, dopuściła w sprawie dowody z dokumentacji postępowania o zamówienie publiczne, nadesłanej przez zamawiającego, a także zawnioskowane w toku postępowania odwoławczego przez odwołującego w postaci:
‎1) złożonego przez odwołującego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Rozbudowa drogi krajowej nr 48 w m. Tomaszów Mazowiecki na odcinku od drogi ekspresowej S8 do ul. Wysokiej” pisma celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp oraz zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 14 marca 2025 r.;

2) złożonego przez odwołującego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Sprawowanie funkcji weryfikatora dokumentacji projektowej oraz inspektora nadzoru inwestorskiego podczas realizacji zadania pn. „Przebudowa drogi krajowej nr 42 w m. Radomsko” pisma celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp oraz zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 30 maja 2025 r.; złożonego przez odwołującego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Poprawa BRD w ciągu drogi krajowej Nr 12 i 42 w województwie łódzkim w podziale na 5 części” w zakresie Części 1 – „Budowa chodnika z niezbędnym oświetleniem w ciągu drogi krajowej nr 12 w woj. Łódzkim” pisma celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp oraz zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 6 września 2024 r.;

3) złożonego przez odwołującego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Budowa obwodnicy Radomska w ciągu drogi krajowej nr DK42 i DK91 wraz z rozbudową DK91 i budową mostu na rzece Warcie w województwie łódzkim w podziale na 3 Odcinki: Odcinek 1: Budowa obwodnicy Radomska w ciągu drogi krajowej nr DK42, Odcinek 2: Budowa obwodnicy Radomska w ciągu drogi krajowej nr DK91, Odcinek 3: Rozbudowa DK91 z budową mostu na rzece Warcie w województwie łódzkim” dokumentu JEDZ i pisma celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp oraz zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 1 grudnia 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła również, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania.

W oparciu o dowody z dokumentów Izba ustaliła, że:

1) w dniu 6 września 2024 r. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Poprawa BRD w ciągu drogi krajowej Nr 12 i 42 w województwie łódzkim w podziale na 5 części” w zakresie Części 1 – „Budowa chodnika z niezbędnym oświetleniem w ciągu drogi krajowej nr 12 w woj. Łódzkim”, odwołujący złożył pismo w sprawie self-cleaning, zaś złożona przez niego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza,

2) w dniu 14 marca 2025 r. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Rozbudowa drogi krajowej nr 48 w m. Tomaszów Mazowiecki na odcinku od drogi ekspresowej S8 do ul. Wysokiej” znak postępowania OŁO.D-3.2421.3.2025.VK, oferta odwołującego została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp ponieważ wykonawca podlegał wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt. 7 ustawy Pzp w zw. z art. 110 ust. 2 i 3 ustawy Pzp oraz na podstawie art. 109 ust. 1 pkt. 10 ustawy Pzp. Odwołujący nie odwołał się od ww. czynności odrzucenia, co oznacza, że odrzucenie stało się skuteczne - data zdarzenia będącego podstawą wykluczenia 04.03.2025 r.

3) w dniu 30.05.2025 r. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Sprawowanie funkcji weryfikatora dokumentacji projektowej oraz inspektora nadzoru inwestorskiego podczas realizacji zadania pn. „Przebudowa drogi krajowej nr 42 w m. Radomsko” znak postępowania OŁO.D-3.2421.21.2025.MR, oferta odwołującego została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp – oferta została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp w zw. z art. 110 ust. 2 i 3 ustawy Pzp. Odwołujący nie odwołał się od ww. czynności odrzucenia, co oznacza, że odrzucenie stało się skuteczne - data zdarzenia będącego podstawą wykluczenia 08.05.2025 r.,

4) w dniu 1 grudnia 2025 r. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Budowa obwodnicy Radomska w ciągu drogi krajowej nr DK42 i DK91 wraz z rozbudową DK91 i budową mostu na rzece Warcie w województwie łódzkim w podziale na 3 Odcinki: Odcinek 1: Budowa obwodnicy Radomska w ciągu drogi krajowej nr DK42, Odcinek 2: Budowa obwodnicy Radomska w ciągu drogi krajowej nr DK91, Odcinek 3: Rozbudowa DK91 z budową mostu na rzece Warcie w województwie łódzkim” zamawiający uznał samooczyszczenie odwołującego przeprowadzone na podstawie art. 110 ust. 2 i 3 ustawy Pzp za skuteczne.

Informacji, o których mowa w pkt 2 i 3 powyżej odwołujący nie umieścił w dokumencie o nazwie „Wykazanie okoliczności o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych”. Tym samym odwołujący w złożonym samooczyszczeniu, nie przedstawił w wyczerpujący sposób stanu faktycznego.

Stosownie do treści art. 110 ust. 2 ustawy Pzp wykonawca nie podlega wykluczeniu w okolicznościach określonych w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub art. 109 ust. 1 pkt 2-5 i 7-10, jeżeli udowodni zamawiającemu, że spełnił łącznie następujące przesłanki:

1) naprawił lub zobowiązał się do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem, w tym poprzez zadośćuczynienie pieniężne;

2) wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania, lub zamawiającym;

3) podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom, wykroczeniom lub nieprawidłowemu postępowaniu, w szczególności:

a) zerwał wszelkie powiązania z osobami lub podmiotami odpowiedzialnymi za nieprawidłowe postępowanie wykonawcy,

b) zreorganizował personel,

c) wdrożył system sprawozdawczości i kontroli,

d) utworzył struktury audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów,

e) wprowadził wewnętrzne regulacje dotyczące odpowiedzialności i odszkodowań za nieprzestrzeganie przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów.

Podkreślenia wymaga fakt, że katalog działań naprawczych wymieniony w powołanym przepisie art. 110 ust. 2 pkt 3 lit. a-e ustawy Pzp, ma charakter przykładowy. Zawsze jednak zastosowane środki muszą odpowiadać ogólnej dyspozycji zawartej w art. 110 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, a więc stanowić rzeczywiste techniczne, organizacyjne i kadrowe rozwiązania, które są adekwatne do zapobiegania powtórzeniu przestępstw, wykroczeń lub nieprawidłowych działań. Zatem zakres i rodzaj niezbędnych działań naprawczych zależy od konkretnych okoliczności faktycznych leżących u podstaw wykluczenia wykonawcy.

Rację ma zamawiający, że z podanych przez odwołującego informacji nie wynika jakie dokładnie podjął on środki adekwatne do zapobiegania dalszemu wprowadzaniu zamawiającego w błąd. Izba podziela również ocenę zamawiającego, że załączone do dokumentu o nazwie „Wykazanie okoliczności o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych” wewnętrzne regulacje odwołującego, w szczególności:

- Zarządzenie Zarządu Nr 2/2022 z dnia 17 sierpnia 2022 r. w sprawie obowiązkowych zastępstw oraz dodatkowego nadzoru,

- Schemat organizacyjny odwołującego,

- Procedura wewnętrzna nr 01/2025 - Procedura weryfikacji danych ofertowych (licząca 4 punkty),

- Zarządzenie nr 1/6/20255 – Zarządzenie wewnętrzne o zmianach kadrowych,

- Raport z audytu wewnętrznego nr 01/2025 (podpisany przez p. M.H. – Kierownika Działu Zamówień Publicznych),

- Uchwała Zarządu Nr 4/2025 – Uchwała w sprawie powołania Pełnomocnika ds. Zgodności (Compliance Officer - p. M.H.),

- Polityka zgodności (licząca 2 strony),

- Procedura weryfikacji danych podawanych w ofertach (licząca 2 strony i przypisująca odpowiedzialność za formalną i merytoryczną analizę Działowi Zakupów, zaś za nadzór nad zgodnością z przepisami i politykami wewnętrznymi – Compliance Officer, którym jest Kierownik Działu Zakupów),

- Wewnętrzny System Kontroli Jakości Ofert (zatwierdzony przez p. M.H.),

- System wczesnego ostrzegania o ryzyku błędów lub nieprawidłowości (liczący 2 strony),

- System monitoringu procesów przetargowych (prowadzenie procesów przetargowych stanowi odpowiedzialność Działu Zakupów, nadzór nad przestrzeganiem procesów zapewnia Compliance Officer, a audyt wewnętrzny dokonuje okresowej kontroli poprawności i legalności postępowań, podczas gdy Kierownik Działu Zakupów, Compliance Officer i audytor wewnętrzny to ta sama osoba),

są w swej treści bardzo ogólne i zawierają raczej postulaty, niż prezentują przyjęte konkretne rozwiązania techniczne, organizacyjne i kadrowe. Natomiast ich ilość niewątpliwie służy wywołaniu wrażenia podjętych czynności naprawczych.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Izby, oferta odwołującego została prawidłowo odrzucona, ponieważ złożone przez niego samooczyszczenie w postępowaniu miało jednie charakter pozorny i nie zawierało wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego wskutek zatajenia niektórych informacji, co jest równoznaczne z podaniem informacji wprowadzających zamawiającego w błąd również w przedmiotowym postępowaniu. Podkreślenia wymaga fakt, że w świetle dyspozycji art. 128 ust. 4 ustawy Pzp, stosownie do treści której zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień, dotyczących treści oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub złożonych podmiotowych środków dowodowych lub innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu, żądanie wyjaśnień stanowi prawo zamawiającego a nie jego obowiązek. Zarzut polegający na przypisaniu zamawiającemu zaniechania czynności, do której nie był on obowiązany, a jedynie uprawniony, jest chybiony. Ponadto w okolicznościach przedmiotowej sprawy żądanie od wykonawcy wyjaśnień dotyczących terminu początkowego obowiązywania dokumentów takich jak: Procedura weryfikacji, Zarządzenie o zmianach kadrowych, Raport z audytu, Uchwała Zarządu, Polityka zgodności, Procedura Weryfikacji Danych Podawanych w Ofertach, System Monitoringu Procesów Przetargowych nie uczyni ich treści bardziej konkretną ani odpowiednią do wykazania, że wykonawca podjął realne działania aby zapobiec dalszemu nieprawidłowemu postępowaniu.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557 oraz art. 574 ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych oraz w oparciu
‎o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. a i b oraz § 8 ust. 2 pkt 1 ).

Przewodnicząca: …………….……

Członkowie …………………..

  …………………