KIO 4840/24

Sygn. akt: KIO 4840/24

WYROK

Warszawa, 16 stycznia 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:

Przewodnicząca: Beata Pakulska-Banach

Protokolant: Patryk Pazura

po rozpoznaniu odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 23 grudnia 2024 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1) A.H., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Leśne A.H., 2) K.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Firma Usług Leśnych GAŃCZORKA K.K., 3) D.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Leśne D.K. w postępowaniu prowadzonym przez Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Wisła

przy udziale: uczestnika po stronie zamawiającego - wykonawcy D.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Rolno Leśne D.W.

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w Pakiecie V oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert w tej części zamówienia, w tym odrzucenie oferty wykonawcy D.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Rolno Leśne D.W. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Prawo zamówień publicznych.

2. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego: Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Wisła i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych), uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1) A.H., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Leśne A.H., 2) K.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Firma Usług Leśnych GAŃCZORKA K.K., 3) D.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Leśne D.K., tytułem wpisu od odwołania;

2.2. zasądza od zamawiającego - Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa Wisła na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1) A.H., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Leśne A.H., 2) K.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Firma Usług Leśnych GAŃCZORKA K.K., 3) Damiana Kubicy, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Leśne D.K. kwotę 15 000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego poniesionych przez odwołującego w związku z uiszczonym wpisem od odwołania.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca: ……………………………..

  

Sygn. akt: KIO 4840/24

UZASADNIENIE

Zamawiający – Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Wisła prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320), zwanej dalej „ustawą Pzp”, na realizację zadania pn.: „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Wisła w roku 2025”, numer referencyjny: ZG.270.3.2024.MM. Zamówienie zostało podzielone na części (Pakiet I – XII).

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 29.10.2024 r., numer ogłoszenia: 658386-2024, numer wydania Dz.U. S: 211/2024. Wartość zamówienia przekracza kwoty progów unijnych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp.

W dniu 23 grudnia 2024 roku wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: 1) A.H., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Leśne A.H., 2) K.K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Firma Usług Leśnych GAŃCZORKA K.K., 3) D.K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Leśne D.K. (zwani dalej łącznie: „odwołującym”) wnieśli odwołanie – w zakresie Pakietu V - wobec niezgodnych z przepisami ustawy Pzp następujących czynności i zaniechań zamawiającego:

1) nieuzasadnionego wyboru w pakiecie 5 jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę - Usługi Rolno Leśne D.W. (dalej jako: „U.R.L. D.W.”) przez uznanie, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej;

2) zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy Usługi Rolno Leśne D.W. w pakiecie 5, pomimo że nie sprostał on ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty U.R.L. D.W., pomimo iż:

a) wykonawca ten, wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny, złożył wyjaśnienia nierzetelne, nie uzasadniające podanej w ofercie ceny, nie opisujące szczegółowo sposobu wyliczenia ceny i niepoparte dowodami potwierdzającymi przyjęte założenia co do kosztów ponoszonych przy realizacji zamówienia i tym samym nie sprostał on ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej;

b) oferta złożona przez wykonawcę zawiera rażąco niską cenę, gdyż nie pozwala na pokrycie podstawowych kosztów wykonania prac, tj.:

„Wykonanie dylowanki na szlaku zrywkowym bez legarów poprzecznych” – 160m. W kosztorysie ofertowym podana została cena 1,00 zł/m, co biorąc pod uwagę technologię wykonania, konieczność użytych sprzętów, a także niemożność wykonania tych robót przy okazji innych, jest ceną, która nie gwarantuje prawidłowego wykonania usługi w tym zakresie;

„Zbiór nasion buka” U.R.L. D.W. podaje cenę 1,00 zł netto/1kg. Zbiór oraz oczyszczenie bądź spławienie nasion z drzew ściętych oraz z krzewów na płachty lub spod drzew w wyłączonych drzewostanach nasiennych. Na jeden kilogram bukwi przypada 2860 sztuk nasion buka. Trudno sobie wyobrazić zebranie 1kg bukwi przez jedna osobę w ciągu kilku godzin;

„Prace wykonywane ręcznie.” W przypadku pozycji nr 31 kosztorysu ofertowego U.R.L. D.W. wykazuje wynagrodzenie na poziomie 24,84 zł brutto za 1h pracy. Od lipca 2024 r. płaca minimalna wynosi 28,10zł brutto/h.

W oparciu o powyższe odwołujący wnosił o rozpatrzenie i uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie zamawiającemu w pakiecie 5:

a)unieważnienia czynności wyboru oferty wykonawcy U.R.L. D.W. jako najkorzystniejszej,

b)dokonania ponownego badania i oceny ofert,

c)odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę U.R.L. D.W. ze względu na okoliczności wskazane w odwołaniu, tj. z uwagi, że nie sprostał on ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej.

Ponadto, odwołujący wnosił o zasądzenie na jego rzecz od zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący podnosił, że wykonawca U.R.L. D.W. w swoich wyjaśnieniach nie wykazał wszystkich kosztów związanych z realizacją zamówienia, tj. zaniżył następujące koszty:

„Wykonanie dylowanki na szlaku zrywkowym bez legarów poprzecznych” – 160m. W kosztorysie podana została cena 1,00 zł/m, co biorąc pod uwagę technologię wykonania, konieczność użytych sprzętów, a także niemożność wykonania tych robót przy okazji innych, jest ceną, która nie gwarantuje prawidłowego wykonania usługi w tym zakresie.

Odwołujący wyjaśnił, że do wykonania dylowanki niezbędne są następujące materiały na każdy mb dylowanki: 1kg gwoździ, co najmniej 1kg śrub do drewna, co najmniej 1kg klamer do drewna. Jego zdaniem biorąc pod uwagę sam koszt materiałów, które należy dostarczyć do wykonania dylowanki, cena wskazana jest rażąco niska;

„Zbiór nasion buka” - U.R.L. D.W. podaje cenę 1,00 zł netto/1kg.

Odwołujący w odniesieniu do tej pozycji kosztorysowej wyjaśnił, na jeden kilogram bukwi przypada 2860 sztuk nasion buka. Jego zdaniem - trudno sobie wyobrazić zebranie 1kg bukwi przez jedną osobę w ciągu kilku godzin. Tym samym wskazana cena jest rażąco niska.

„Prace wykonywane ręcznie” - U.R.L. D.W. podaje cenę 23,00 zł netto.

Odwołujący wyjaśnił, że w przypadku pozycji nr 31 kosztorysu ofertowego U.R.L. D.W. wykazuje wynagrodzenie na poziomie 24,84 zł brutto za 1h pracy. Natomiast od lipca 2024 r. płaca minimalna wynosi 28,10zł brutto/h.

W dalszej części odwołujący wskazywał, że pismem z dnia 27 listopada 2024 r. poinformował zamawiającego o powyższych faktach, wskazując, iż zamawiający winien dokonać oceny wskazanych przez niego istotnych składników cenotwórczych, mających wpływ na całkowitą cenę zamówienia U.R.L. D.W.. Zamawiający jednak nie uwzględnił powyższych wątpliwości odwołującego i nie zawarł ich w wezwaniu w zakresie rażąco niskiej ceny wystosowanej do U.R.L. D.W..

Odwołujący dodał również, że przywołane powyżej składniki oferty, stanowią istotne składniki ceny oferty i powinny one podlegać analizie pod kątem instytucji rażąco niskiej ceny. Z analizy tej – w ocenie odwołującego - wynika, iż jest to rażąco niska cena, a wobec powyższego oferta U.R.L. D.W. powinna podlegać odrzuceniu.

W oparciu o powyższe odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania.

W dniu 13 stycznia 2024 roku zamawiający złożył do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odpowiedź na odwołanie w której wnosił o oddalenie odwołania w całości.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła co następuje:

Przedmiotem zamówienia są usługi z zakresu gospodarki leśnej do wykonania na terenie Nadleśnictwa Wisła w 2025 roku. Zamówienie zostało podzielone na 12 części (Pakiety). Odwołanie dotyczy Pakietu V – Leśnictwo Zapowiedź.

Wartość zamówienia w ramach Pakietu V wynosi: wartość usług - 2 118 561,75 zł;

opcja – 636 568,53 zł, podst. + opcja – 2 754 130,28 zł; art. 214 ust. 1 pkt 7 + opcja 130% - 2 754 130,28 zł, suma – 4 872 692,03 zł.

Kwota jaką zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia w ramach Pakietu V (bez prawa opcji) wynosi 2 291 931,62 zł.

Odwołujący w ramach Pakietu V złożył ofertę z ceną brutto - 1 604 352,17 zł.

Uczestnik postępowania odwoławczego – D.W., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Rolno Leśne D.W. - zaoferował cenę brutto - 1 511 477,03 zł.

Kolejni oferenci złożyli oferty z ceną brutto dla Pakietu V - 1 813 154,29 zł i 2 360 585,99 zł.

Pismem z dnia 28 listopada 2024 roku zamawiający, działając na podstawie art. 224 ust. 1 oraz 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp wezwał wykonawcę D.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Rolno Leśne D.W. (dalej jako: „U.R.L. D.W.”) do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny wskazując, że: „związku z tym, że cena wskazana w ofercie Wykonawcy na Pakiet V, jest o ponad 30% niższa niż wartość zamówienia powiększona o należny podatek od towarów i usług, ustalona przez Zamawiającego przed wszczęciem postępowania, Zamawiający żąda od Wykonawcy szczegółowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny i jej istotnych części składowych”. Dalej zamawiający wskazywał: „Zamawiający oceniając przedłożone przez Wykonawcę wyjaśnienia wraz ze złożonymi dowodami na ich potwierdzenie, będzie brał pod uwagę obiektywne czynniki, w szczególności w zakresie:

1) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 z późn. zm.) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

2) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;

3) szczególnych przyjętych rozwiązań związanych z wykonaniem usług objętych przedmiotem zamówienia, a mających wpływ na ewentualne koszty realizacji zamówienia.

Zamawiający wzywa Wykonawcę do złożenia szczegółowych i popartych dowodami wyjaśnień, czy przedmiot zamówienia został wyceniony zgodnie z wymaganiami zawartymi w SWZ, w tym w dokumentach określających sposób realizacji przedmiotu zamówienia (załączniki 2-3 do SWZ) oraz we wzorze umowy stanowiącym załącznik nr 12 do SWZ, a zaoferowana wartość wskazanych w ofercie usług obejmuje całkowity koszt wykonania przedmiotu zamówienia, w tym również wszelkie koszty towarzyszące jego wykonaniu. Ocena wyjaśnień dokonywana przez Zamawiającego ma na celu ustalenie, czy cena została skalkulowana rzetelnie i czy Wykonawca będzie w stanie zrealizować przedmiotowe zamówienie.

Zamawiający wzywa Wykonawcę do wyjaśnienia co spowodowało obniżenie ceny i w jakim stopniu poszczególne elementy ceny wpłynęły na jej obniżenie, czy kalkulując ofertę Wykonawca uwzględnił przepisy wymienione wyżej w pkt 1-2 zapytania, jak również o przedstawienie dowodów na potwierdzenie kalkulacji cen jednostkowych i przyjętych rozwiązań.

Wyjaśnienia powinny być przedłożone w sposób szczegółowy i wyczerpujący oraz winny zawierać wszystkie aspekty mające wpływ na ostateczną cenę oferty, tak, aby nie pozostawiały wątpliwości co do prawidłowego jej wyliczenia, a przedłożone dowody winny umożliwić Zamawiającemu kompleksową ocenę złożonej przez Wykonawcę oferty.”.

Pismem z dnia 3 grudnia 2024 roku wykonawca U.R.L. D.W. złożył wyjaśnienia. Znaczną część wyjaśnień wykonawca poświęcił polemice z zasadnością wezwania zamawiającego, wskazując na konieczność odwołania się w niniejszej sprawie do średniej arytmetycznej złożonych ofert, jako cieszącej się większą wiarygodnością niż wycena dokonana przez instytucję zamawiającą.

W dalszej części wyjaśnień wykonawca wskazywał, że: „przy obliczeniach wziąłem pod uwagę wszystkie koszty związane z realizacją oraz spodziewane zyski. Koszty, które są związane z realizacją usług z zakresu gospodarki leśnej obejmują pracę drwali i sprzętu, zużycie paliwa, koszty pośrednie i towarzyszące. W przypadku prowadzonej przeze mnie działalności, przy założeniu opartym na postanowieniach SWZ, przede wszystkim opisie przedmiotu zamówienia i warunków udziału stawianym wykonawcom, kształtują się one następująco: (…)” oraz wskazał na koszty związane z:

- zatrudnieniem pracowników,

- kosztami pracowniczymi,

- kosztami użycia sprzętu własnego podlegającego amortyzacji, które dotyczą 3 ciągników

- szacunkowymi kosztami zużycia paliwa w roku

- kosztami amortyzacji w odniesieniu to koni (2 konie).

Reasumując wyjaśnienia, wykonawca wskazał: „Łącznie koszty, które muszę ponieść w związku z realizacją zamówienia na Pakiet 5, stanowią kwotę 926 136,00 zł. Cena ofertowa uwzględnia zatem mój zysk na poziomie 585 341,03 zł. Dodatkowo kwota ta służy również pokryciu kosztów ogólnych, a więc zawiera w sobie zysk wykonawcy oraz nieprzewidziane wydatki.”.

Wykonawca do tych wyjaśnień nie załączył dowodów, jednak powołał się na dokumenty, będące w posiadaniu zamawiającego wskazując: „Podkreślam, że proponowana cena jest realna i umożliwia realizację zamówienia w sposób należyty i została skalkulowana rzetelnie. Dowody na potwierdzenie powyższego znajdują się w posiadaniu Zamawiającego, więc proszę o ich uwzględnienie jako dowodów załączonego do niniejszego pisma. Chodzi mianowicie o umowy, które zawarłem z Zamawiającym w wyniku wyboru mojej oferty w postępowaniu prowadzonym w 2023 r., a dotyczącym wykonywania usług leśnych w 2024 r. Także w tamtym postępowaniu ZG.270.3.2023.MM, moje oferty na Pakiety 1 i 11, były dużo niższe niż szacunkowa wartość zamówienia, a jednak zamówienie to realizowałem prawidłowo i osiągałem z niego zyski. Proszę o potraktowanie jako dowodów, że moja oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny dokumentacji z postępowania nr ZG.270.3.2023.MM, znajdującej się w posiadaniu Zamawiającego, a w szczególności informacji o kwocie, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, informacji z otwarcia ofert, informacji o wyborze oferty najkorzystniejszej oraz umów zawartych w wyniku przeprowadzenia tego postępowania dla pakietów 1 i 11.”.

Tak złożone wyjaśnienia wykonawcy zamawiający ocenił pozytywnie i pismem z dnia 18 grudnia 2024 roku zawiadomił wykonawców o wyborze o wyborze najkorzystniejszej oferty, złożonej w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Wisła w roku 2025”, Pakiet V (Leśnictwo Zapowiedź), tj. oferty złożonej przez wykonawcę D.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Rolno Leśne D.W..

Powyższą czynność zamawiającego, zakwestionował odwołujący wnosząc odwołanie w dniu 23 grudnia 2024 r., będące przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia.

W dniu 26 grudnia 2024 roku wykonawca D.W., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Rolno Leśne D.W. (dalej zwany jako: „U.R.L. D.W.” lub „Uczestnik postępowania odwoławczego”) zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego.

Izba ustaliła, że zgłoszenie przystąpienia ww. wykonawcy spełnia wymagania wynikające z ustawy Pzp, a określone w art. 525 ust. 1 i 2 tej ustawy.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i uwzględniając dokumentację z niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz dowody i stanowiska Stron i Uczestnika postępowania odwoławczego złożone na pismach i podane do protokołu rozprawy zważyła, co następuje.

Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia przez niego szkody z uwagi na kwestionowane czynności zamawiającego.

Ponadto Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.

W ocenie Izby odwołanie należało uwzględnić z następujących względów.

Zgodnie z art. 224 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy Pzp:

1. Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

2. W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:

1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia; (…).

Ponadto z art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp wynika, że

5. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.

6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

Natomiast stosownie do art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli nie została sporządzona lub przekazana w sposób zgodny z wymaganiami technicznymi oraz organizacyjnymi sporządzania lub przekazywania ofert przy użyciu środków komunikacji elektronicznej określonymi przez zamawiającego.

W ocenie Izby ocena wyjaśnień ceny oferty, złożonych przez wykonawcę U.R.L. D.W., dokonana przez zamawiającego była nieprawidłowa.

W orzecznictwie wskazuje się, że: „obowiązkiem wykonawcy jest dostarczenie konkretnych, spójnych, jasnych, logicznych i wyczerpujących wyjaśnień wraz z dowodami na ich potwierdzenie. Wykonawca winien podać zamawiającemu wszystkie informacje dotyczące kalkulacji zaoferowanej ceny, m.in. sposoby kalkulacji, założenia do kalkulacji, istotne elementy mające wpływ na wysokość zaoferowanej ceny etc. Wyjaśnienia mają uzasadnić podaną w ofercie cenę oraz rozwiać wątpliwości zamawiającego co do wystąpienia rażąco niskiej ceny.” (por. m.in. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt: KIO 3866/24).

Dodatkowo zauważyć należy, że sam zamawiający żądał w wezwaniu wystosowanym do ww. wykonawcy złożenia „szczegółowych i popartych dowodami wyjaśnień, czy przedmiot zamówienia został wyceniony zgodnie z wymaganiami zawartymi w SWZ (…) Wyjaśnienia powinny być przedłożone w sposób szczegółowy i wyczerpujący oraz winny zawierać wszystkie aspekty mające wpływ na ostateczną cenę oferty, tak, aby nie pozostawiały wątpliwości co do prawidłowego jej wyliczenia, a przedłożone dowody winny umożliwić Zamawiającemu kompleksową ocenę złożonej przez Wykonawcę oferty”. Zamawiający żądał także wyjaśnień m.in. w zakresie „zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy (…)”. I pouczał wykonawcę w treści wezwania, że: „ocena wyjaśnień dokonywana przez Zamawiającego ma na celu ustalenie, czy cena została skalkulowana rzetelnie i czy Wykonawca będzie w stanie zrealizować przedmiotowe zamówienie.”.

Zdaniem Izby, złożone przez wykonawcę U.R.L. D.W. wyjaśnienia w żaden sposób nie pozwalają na ustalenie czy cena została skalkulowana rzetelnie i czy wykonawca ten będzie w stanie zrealizować przedmiotowe zamówienie. Wyjaśnienia te są ogólnikowe, hasłowe. Opierają się głównie na zapewnieniach, że wykonawca jest w stanie zrealizować zamówienie za zaoferowaną cenę oraz, że cena została skalkulowana rzetelnie. Wyjaśnienia te zawierają co prawda zestawienie głównych grup kosztów, takich jak: zatrudnienie pracowników, koszty pracownicze w skali roku, koszty użycia własnego sprzętu podlegającego amortyzacji, szacunkowe koszty zużycia paliwa, czy koszty amortyzacji w stosunku do dwóch koni, ale w praktyce w żaden sposób ich nie wyjaśniają. Przykładowo w odniesieniu do zatrudniania kosztów pracowników wykonawca podaje: „zatrudnienie pracowników (z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej) kształtuje się na poziomie 447 936,00 zł rocznie (8 osób x 4666,00 wynagrodzenie minimalne w 2025 r.”). Tymczasem, choćby w pozycji nr 31 Prace wykonywane ręcznie, która to pozycja była kwestionowana przez odwołującego, wykonawca zaoferował stawkę 23 zł netto, co nie odpowiada stawce minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Dopiero w toku rozprawy wykonawca wyjaśniał, że część prac będzie wykonywał własnymi siłami, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, a część prac powierzy do wykonania innym osobom na podstawie umów zlecenia. Powyższe twierdzenia w ogóle nie mają oparcia w złożonych wyjaśnieniach. W wyjaśnieniach nie ma argumentacji dotyczącej wykorzystania pracy własnej oferenta i jej zakresu. Przedstawione zestawienie kosztów nie uwzględnia kosztów związanych z umowami zlecenia. Ponadto, wykonawca ten w trakcie rozprawy twierdził, że w przypadku umów zlecenia nie obowiązuje minimalna stawka godzinowa, co nie jest zgodne z rzeczywistością, gdyż także w przypadku umów zlecenia, obowiązuje stawka minimalna i od stycznia do czerwca 2024 r. wynosiła 27,70 zł, a od lipca do grudnia 2024 r. wynosiła 28,10 zł.

W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, aby wyjaśnienia, złożone przez wykonawcę U.R.L. D.W., były wyczerpujące, wiarygodne i rzetelne i nie pozostawiały wątpliwości co do prawidłowego wyliczenia ceny oferty. Jednocześnie brak jakichkolwiek dowodów nie dał podstaw zamawiającemu do kompleksowej oceny złożonej przez wykonawcę oferty, a czego przecież zamawiający żądał w swoim wezwaniu.

Nie można przy tym uznać za dowody, potwierdzające prawidłowe skalkulowanie ceny oferty, dokumentów na które powołał się w swoich wyjaśnieniach wykonawca (będących w posiadaniu zamawiającego), tj. umów zawartych z zamawiającym w wyniku postępowania przeprowadzonego w 2023 r., gdzie wykonawca ten realizował zamówienie za kwotę znacznie niższą niż szacunkowa wartość zamówienia. Po pierwsze, dotyczy to postępowania, które było realizowane w przeszłości przy innych uwarunkowaniach. Po drugie zaś okoliczność ta, nie dowodzi tego, że w tamtym postępowaniu cena nie była rażąco niska.

Ponadto, jak już powyżej zostało wskazane (w ramach ustaleń faktycznych), wykonawca zasadniczą część wyjaśnień (zawartych na trzech stronach) poświęcił polemice z zasadnością wezwania zamawiającego, wskazując na konieczność odwołania się w niniejszej sprawie do średniej arytmetycznej złożonych ofert, jako cieszącej się większą wiarygodnością niż wycena dokonana przez instytucję zamawiającą.

Odwołujący jedynie w kilku zdaniach odniósł się do istoty wezwania – to jest do wyjaśnienia kalkulacji kosztów – wymieniając jakie główne koszty uwzględnił przy kalkulacji i ich wartości. Twierdzenia te w żaden sposób nie zostały poparte dowodami. W istocie złożone wyjaśnienia nie uzasadniły podanej w ofercie ceny, nie wniosły niczego do jej wyjaśnienia.

Mając powyższe na uwadze Izba uznała, że potwierdził się zarzut odwołującego, dotyczący naruszenia art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty U.R.L. D.W., pomimo iż wykonawca ten, wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny, złożył wyjaśnienia nierzetelne, nie uzasadniające podanej w ofercie ceny, nie opisujące szczegółowo sposobu wyliczenia ceny i niepoparte dowodami potwierdzającymi przyjęte założenia co do kosztów ponoszonych przy realizacji zamówienia i tym samym nie sprostał on ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej.

Natomiast Izba podziela stanowisko zamawiającego co do kwestii, iż odwołujący nie wykazał, iż kwestionowane przez niego w odwołaniu ceny jednostkowe za poszczególne pozycje kosztorysowe miały charakter istotny. W konsekwencji za nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy Izba uznała dowody złożone przez odwołującego w postaci: informacji dotyczącej szacunkowej wydajności zbioru nasion buka czy informacji dotyczącej kosztów związanych ze zrobieniem 160 metrów dylowanki. Jeżeli zaś chodzi o dowód dotyczący kosztów zatrudnienia pracownika na stanowisku pilarza, to także Izba uznała go za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy, jako wykraczający poza granice zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Mianowicie odwołujący w ramach zarzutów podniesionych w odwołaniu nie odnosił się do pozapłacowych kosztów związanych z kosztem zatrudnienia pracowników, takich jak: koszty posiłków, odzieży roboczej, narzędzi pracy, badań lekarskich itp. Jedynie odnosił się do stawki minimalnej za 1h pracy.

Mając powyższe na uwadze Izba uwzględniła odwołanie i nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w Pakiecie V oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert w tej części zamówienia, w tym odrzucenie oferty wykonawcy D.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Rolno Leśne D.W. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).

W oparciu o powyższe Izba zaliczyła w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz zasądziła od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 15 000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego poniesionych przez odwołującego w związku z uiszczonym wpisem od odwołania.

Wobec powyższego Izba orzekła jak w sentencji.

Przewodnicząca: ……………………………..