Sygn. akt: KIO 4777/24
WYROK
Warszawa, dnia 15.01. 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca: Agata Mikołajczyk
Protokolant: Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 16 grudnia 2024 r. przez Odwołującego: Asseco Data Systems S.A. z/s w Gdańsku (ul. Jana z Kolna 11, 80864 Gdańsk) w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego: Gmina Miasto Szczecin (pl. Armii Krajowej 1, 70456 Szczecin),
- Uczestnik po stronie Zamawiającego: Sygnity Business Solutions S.A. z/s w Zielonej Górze (ul. Dąbrowskiego 12, 65-021 Zielona Góra)
orzeka:
1.Oddala odwołanie;
2.Kosztami postępowania odwoławczego obciąża Odwołującego: Asseco Data Systems S.A. z/s w Gdańsku (ul. Jana z Kolna 11, 80864 Gdańsk) i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 1.716 zł 60 gr (słownie: jeden tysiąc siedemset szesnaście złotych zero groszy) oraz koszty poniesione przez Zamawiającego obejmujące koszty dojazdu na posiedzenie i rozprawę w kwocie 1536 zł 60 gr oraz koszty delegacji w kwocie 180 zł;
2.2.zasądza na rzecz Zamawiającego: Gmina Miasto Szczecin (pl. Armii Krajowej 1, 70456 Szczecin) od Odwołującego koszty w kwocie 1.716 zł 60 gr (słownie: jeden tysiąc siedemset szesnaście złotych zero groszy) poniesione przez Zamawiającego tytułem kosztów dojazdu na posiedzenie i rozprawę w kwocie 1.536 zł 60 gr oraz koszty delegacji w kwocie 180 zł.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
……………………………..
Sygn. akt: KIO 4777/24
Uzasadnienie
Odwołanie zostało wniesione do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 16 grudnia
2024 r. przez wykonawcę Asseco Data Systems S.A. z/s w Gdańsku (Odwołujący) w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 ze zm.), [ustawa Pzp lub Pzp lub Ustawa PZP] przez Zamawiającego: Gmina Miasto Szczecin. Przedmiotem zamówienia publicznego jest: „Wdrożenie, udzielenie gwarancji i rozwój Systemu Kadrowo- Płacowego dla Gminy Miasto Szczecin”, nr BZP/20/23, znak: BZP-I.271.27.50.2023.MW. Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane w dniu 12.04.2023 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem Dz. Urz. UE:2023/S 072-219457. Odwołujący podał, że wnosi odwołanie od czynności odrzucenia oferty Odwołującego oraz na czynność wyboru jako najkorzystniejszej oferty Sygnity Business Solutions S.A. z siedzibą w Zielonej Górze (dalej: „Sygnity”), zarzucając Zamawiającemu naruszenie:
1.Zarzut nr 1 – naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP w związku z art. 16 pkt 1) PZP poprzez odrzucenie oferty Odwołującego wobec uznania przez Zamawiającego, iż Odwołujący zaoferował oprogramowanie bazodanowe „ORACLE DB STANDARD EDITION 2” tj. rozwiązanie rzekomo niezgodne z warunkami zamówienia - pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ, podczas gdy Odwołujący zaoferował oprogramowanie spełniające warunki zamówienia, tj. Oracle Database Enterprise Edition;
2.Zarzut nr 2 - ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu nr 1 – naruszenie art. 223 ust. 3 PZP w związku z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP w związku z art. 16 pkt 1) PZP poprzez zaniechanie wykonania czynności poprawy innej omyłki w ofercie Odwołującego polegającej na zamianie typu licencji Oracle Database Standard Edition2 na Oracle Database Enterprise Edition;
3.Zarzut nr 3 - ewentualnie, na wypadek nie uwzględnienia zarzutu nr 1 i 2 - naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP w związku z art. 16 pkt 1) PZP poprzez odrzucenie oferty Odwołującego wobec uznania przez Zamawiającego, iż zaoferowane przez Odwołującego oprogramowanie bazodanowego „ORACLE DB STANDARD EDITION 2” pozostaje niezgodne z warunkami zamówienia - pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ w zakresie funkcjonalności równoległego wykonywania zapytań, podczas gdy licencja Oracle Database Standard Edition, w połączeniu z innymi funkcjonalnościami oferowanego przez Odwołującego systemu wymaganie takie spełnia;
4.Zarzut nr 4 – naruszenie art. 223 ust. 2 pkt 2 PZP w związku z art. 16 pkt 1) PZP poprzez jego niezastosowanie i brak poprawy oczywistej omyłki rachunkowej, która pojawiła się w treści wyjaśnień Odwołującego z dnia 11.10.2024 r., tj. wskazania kwoty 233.000 zł zamiast wskazywanej poprzednio w wyjaśnieniach z dnia 24.09.2024 r. kwoty 223.000 zł, kiedy to omyłka ta pozostaje oczywista, chociażby ze względu na fakt, iż całkowita suma oferty nie wzrosła i pozostawała nadal na tym samym poziomie;
5.Zarzut nr 5 – naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP w związku z art. 224 ust. 6 PZP, w związku z art. 16 pkt 1) PZP poprzez odrzucenie oferty Odwołującego jako oferty z rażąco niską ceną lub kosztem, podczas gdy cena oferty Odwołującego nie pozostaje rażąco niska, a Odwołujący złożył należyte wyjaśnienia i dowody dotyczące zaoferowanej ceny.
6.Zarzut 6 - naruszenie art. 223 ust. 1 PZP w związku z art. 16 pkt 1) PZP poprzez zaniechania badania ofert pozostałych wykonawców w zakresie, którym jest badana oferta Odwołującego, tj. w zakresie wynikającym z wezwania, które Zamawiający skierował do Odwołującego w dniu 17.09.2024 r. i w dniu 28.10.2024 r., tj. w szczególności w zakresie rodzaju i warunków licencji bazy danych oraz spełnianie przez tą bazę wymogów SWZ.
W świetle powyższych zarzutów wniosł o nakazanie Zamawiającemu:
1.unieważnienia czynności wyboru oferty Sygnity jako najkorzystniejszej,
2.unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego,
3.przeprowadzenia ponownej oceny i badania złożonych ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego.
4.nakazanie Zamawiającemu wezwania do wyjaśnień wykonawców COIG i Sygnity w zakresie wynikającym z wezwania, które Zamawiający skierował do Odwołującego w dniu 17.09.2024 r. i w dniu 28.10.2024 r.
(...)
Pismem z dnia 06.12.2024 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej, za jaką uznał ofertę Sygnity Business Solutions S.A. Tym samym pismem poinformował wykonawców o odrzuceniu oferty Odwołującego. (....)
Dowód: Dokument Zamawiającego z dnia 06.12.2024 r. pn. „Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty” - Załącznik nr 1 do odwołania
Zważywszy, że pojawiające się w przedmiotowym załączniku kwoty za licencje zostały skutecznie zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa w dniu 24.09.2024, niniejszy dokument w tym zakresie nie może być przekazany pozostałym Wykonawcom.
Wykonawca wskazał ponadto: (...) Oferta Odwołującego jest ofertą najkorzystniejszą spośród ofert nie podlegających odrzuceniu. Odwołujący ma interes w uzyskaniu zamówienia, ponieważ jest podmiotem zdolnym do jego wykonania, posiadającym w tym zakresie odpowiednie kompetencje i doświadczenie. Odwołujący złożył ważną i niepodlegającą odrzuceniu ofertę. Uwzględnienie odwołania spowoduje realną szansę na uznanie oferty Odwołującego za najkorzystniejszą, ponieważ przedstawia ona najkorzystniejszy bilans ceny oraz pozostałych kryteriów oceny ofert. Niewątpliwie w niniejszym stanie faktycznym istnieje także możliwość poniesienia szkody przez Asseco Data Systems S.A.. Szkoda ta polega na braku możliwości osiągnięcia zysku w związku z realizacją zamówienia. Interes Odwołującego wyraża się również w tym, aby postępowanie o udzielenie zamówienia przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa. Powyższe dowodzi naruszenia interesu w uzyskaniu zamówienia, co czyni zadość wymaganiom określonym w art. 505 ust. 1 PZP do wniesienia niniejszego odwołania”.
W uzasadnieniu stanowiska podał: (...)
I. Stan faktyczny
Zagadnienia wstępne (...)
Opis przedmiotu zamówienia
Przedmiotem zamówienia jest wdrożenie, udzielenie gwarancji i rozwój Systemu KadrowoPłacowego dla Gminy Miasto Szczecin. Zakres realizacji przedmiotu zamówienia obejmuje: organizację projektu i Analizę przedwdrożeniową, zapewnienie narzędzia ESZ, instalację Komponentów technicznych oraz dostawę niezbędnych licencji i Dokumentacji, instalację i konfigurację Systemu, migrację danych z wybranych Systemów dziedzinowych Zamawiającego do Systemu, integrację z wybranymi Systemami dziedzinowymi Zamawiającego i systemami zewnętrznymi, przeprowadzenie szkoleń, świadczenie Usług Utrzymania i Usług Rozwoju, zapewnienie mechanizmu przeniesienia danych wraz z aktualną dokumentacją dotyczącą struktury danych do innych systemów w całości lub w częściach, oraz udzielenie Gwarancji. Zakres przedmiotu zamówienia podzielony został przez Zamawiającego na pięć Etapów. Zgodnie z projektem umowy wykonanie IV Etapu przedmiotu Umowy (Produkcyjne uruchomienie Systemu z końcową migracją i integracją, testy akceptacyjne, stabilizacja) zostanie potwierdzone końcowym protokołem odbioru, po którym nastąpi 36 miesięczny okres usług utrzymania i rozwoju (Etap V).
Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia stanowiący załącznik do SWZ zawiera szereg wymagań, w tym w zakresie Modułów dziedzinowych, Komponentów technicznych, integracji
Systemu i migracji danych oraz szkoleń. Dwa z wyżej wymienionych wymagań, stanowiących kanwę sporu w niniejszej sprawie, Zamawiający opisał następująco (Z3SOPZ - Załącznik nr 3. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych):
− Wymaganie nr 1.2.33. TECH_BAZA_083 - Niezależność licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne;
− Wymaganie nr 1.2.25. TECH_BAZA_024 - Mechanizmy przyspieszające dostęp do danych oraz operacje wykonywane na danych wykorzystywane podczas przetwarzania danych, analizy informacji oraz udostępniania danych: indeksowanie, równoległe wykonywanie zapytań i procesów administracyjnych (np. tworzenie indeksów, wykonywanie kopii zapasowych), widoki zmaterializowane lub ich funkcjonalne odpowiedniki.
Przebieg postępowania
1.Zamawiający w dniu 12.04.2023 r. wszczął postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Wdrożenie, udzielenie gwarancji i rozwój Systemu Kadrowo-Płacowego dla Gminy Miasto Szczecin” oraz opublikował SWZ wraz z dokumentami zamówienia.
2.Zamówienie zostało wszczęte w trybie dialogu konkurencyjnego, a do dalszego etapu postępowania zostało dopuszczonych łącznie trzech (3) wykonawców:
1)Sygnity (...); 2) COIG S.A. (...); 3) Odwołujący (...)
3.Na podstawie przeprowadzonego dialogu Zamawiający sporządził i opublikował w dniu 14.07.2024 r. Specyfikację Warunków Zamówienia (dalej: „SWZ”) wraz z dokumentami zamówienia oraz zaprosił wyżej wymienionych wykonawców do złożenia oferty.
4.Po szeregu wyjaśnieniach i modyfikacji treści SWZ, w dniu 29.07.2024 r. Asseco Data Systems S.A. złożyła odwołanie od czynności Zamawiającego polegających na zmianie treści SWZ i dokumentów zamówienia, podnosząc zarzut, iż poprzez wprowadzenie wymogu posadowienia środowiska bazodanowego na udostępnionych przez Zamawiającego serwerach wirtualnych, wykreowanych na klastrze złożonym z pięciu (5) serwerów fizycznych uprzywilejowują dostawców bazujących na technologii Microsoft, wymuszając na wykonawcach, którzy chcą zaoferować rozwiązanie oparte na innej technologii niż Microsoft, zastosowanie bazy danych w wersji Enterprise. Zamawiający uwzględnił odwołanie, zmieniając stosowny wymóg w Opisie Przedmiotu Zamówienia (wymaganie opisane w rozdziale 13.2. Załącznika nr 3 do SWZ_SOPZ, strona nr 29).
5.W dniu 10.09.2024 r. nastąpiło otwarcie ofert. Złożono 3 oferty:
1)Oferta nr 1 złożona przez COIG Cena: 8 618 610,00 zł
2)Oferta nr 2 złożona przez Sygnity Cena: 5 312 886,60 zł
3)Oferta nr 3 złożona przez Odwołującego Cena: 3 999 580,00 zł
Dowód: Dokument Zamawiającego z dnia 10.09.2024 r. pn. „Informacja z otwarcia ofert” - Załącznik nr 3 do odwołania.
6.Zamawiający poinformował, że na sfinansowanie zamówienia zamierza przeznaczyć kwotę w wysokości 4.127.000,00 zł.
Dowód: Wydruk ze strony prowadzonego postępowania pn. „Informacja o kwocie przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia” – Załącznik nr 4 do odwołania.
7.Pismem z dnia 17.09.2024 r. Zamawiający, powołując się na przesłankę z art. 224 ust. 1 pkt 1 i 10 PZP (cena oferty Odwołującego była niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu) wezwał Odwołującego do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów dotyczących wyliczenia ceny. Do wezwania Zamawiający załączył formularz sposobu kalkulacji ceny, nie wynikający z treści SWZ, zobowiązując Wykonawcę do wskazania szczegółów, nie wymaganych w formularzu ofertowym (np. rodzaj bazy danych).
Dowód: Wezwanie Zamawiającego z dnia 17.09.2024 r. do złożenia przez Odwołującego wyjaśnień dotyczących ceny ofertowej wraz z załącznikiem - Załącznik nr 5 i 5.1 do odwołania.
8.W odpowiedzi na wezwanie, Odwołujący wskazał, iż to oferta nr 1 COIG S.A. w sposób rażący odbiegała od wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o VAT (4 127 000 zł), co następczo skutkowało zawyżeniem średniej arytmetycznej złożonych ofert. Nie sposób zatem w ogóle mówić o rażąco niskiej cenie. Niemniej, aby zadośćuczynić wezwaniu, Odwołujący wypełnił formularz kalkulacji oferty zgodnie z oczekiwaniem Zamawiającego. Należy wskazać, że Zamawiający wskazał szczegółowo wymagania, które Odwołujący winien wskazać w kalkulacji, których na etapie składania ofert od wykonawców nie wymagał.
Dowód: Wyjaśnienia Odwołującego z dnia 24.09.2024 r. wraz z załącznikami - Załącznik nr 6-6.3 do odwołania.
Zważywszy, że załączniki do przedmiotowych wyjaśnień z 24.09.2024 r. (tj. załącznik 6.1 w zakresie cen oraz załącznik 6.2 i 6.3 w całości) zostały skutecznie zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa w dniu 24.09.2024, załączniki te nie mogą być przekazane pozostałym Wykonawcom.
Odwołujący omyłkowo wskazał w wierszach dotyczących bazy danych Oracle Database licencję Standard Edition zamiast Oracle Database Enterprise Edition. Przyczyny takiego działania Odwołujący wyjaśnił szczegółowo w późniejszych wyjaśnieniach.
9.Pismem z dnia 23.09.2024 r. COIG poinformował Zamawiającego, iż treść oferty złożonej w przedmiotowym postępowaniu przez Odwołującego może być niezgodna z warunkami przedmiotowego zamówienia. W uzasadnieniu COIG S.A. wskazał, iż możliwość wykonywania „równoległych zapytań” (parallel queries) jest funkcjonalnością niedostępną w Oracle Database Standard Edition, którą rzekomo miał zaoferować Odwołujący. W ślad za tym pismem, Zamawiający pismem z dnia 26.09.2024 r. zwrócił się do Odwołującego o wyjaśnienia i zajęcia stanowiska.
Dowody: 1) Pismo COIG do Zamawiającego z dnia 23.09.2024 r. - Załącznik nr 7 do odwołania. 2)Wezwanie Zamawiającego z dnia 26.09.2024 r. w zw. z pismem COIG - Załącznik nr 8 do odwołania.
10.Odwołujący pismem z dnia 01.10.2024 r. wskazał i wykazał, iż wbrew wątpliwościom Zamawiającego, których źródłem była treść pisma COIG z 23.09.2024 r., zamierza on zaoferować Zamawiającemu oprogramowanie bazodanowe w oparciu o licencję w wersji Oracle Database Enterprise Edition, a wskazany w zaproponowanym przez Zamawiającego formularzu kalkulacji oferty zapis: Standard Edition, był skutkiem omyłki w przepisywaniu pozycji z warunków handlowych do formularza. Odwołujący wskazał, iż wynikało to jednoznacznie z treści dowodów przedłożonych do wyjaśnień z dnia 24.09.2024 r. tj. z oferty producenta bazy danych (Oracle), na której oparto ofertę Odwołującego. Załączone to zostało do pisma Odwołującego jako - załącznik 7.1 i 7.2 – Warunki handlowe dla ADS. W załączniku tym w pozycji 8 widnieje sformułowanie „licencja Oracle Database Enterprise Edition”. Powyższe potwierdza, że taką właśnie licencję zapewni ADS oraz, że cena nabycia takiej licencji przez ADS jest niższa niż cena wskazana w kalkulacji tego składnika oferty złożonej Zamawiającemu. Ponadto, jak wskazał Odwołujący, jak to w przypadku omyłek pisarskich, w tym przypadku również powstała na etapie przepisywania z dokumentu do oświadczenia Odwołującego (tabeli będącej treścią wyjaśnień dotyczących ceny z dnia 24.09.2024 r.) Pracownik Odwołującego błędnie przepisał dane licencji z pozycji siódmej zamiast z sąsiadującej z nią pozycji ósmej dokumentu pn. „Warunki handlowe dla ADS” (stanowiącego wielowierszową tabelę) dołączonego przez Odwołującego do przedmiotowych wyjaśnień z 24.09.2024 r. Odwołujący podkreślił, że (oczywista) omyłka pisarska polega m.in. na niezamierzonym przekręceniu, opuszczeniu wyrazu, błędzie logicznym, pisarskim lub mającym postać innej niedokładności o charakterze przypadkowym. I tak jest w tym przypadku, bowiem z treści dokumentu dostarczonego przez Odwołującego Zamawiającemu wraz wyjaśnianiami z 24.09.2024 r., wynika, że oprogramowanie Oracle w wersji Enterprise Edition zostało przez niego wycenione i uwzględnione w ofercie. Mamy zatem do czynienia z takim rodzajem niedokładności, która jest dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej dogłębnej analizy, widoczna. Oznacza to, że w przedmiotowym przypadku nie występuje zmiana merytorycznej treści wyjaśnień i nie prowadzi do wytworzenia nowej treści oświadczenia woli.
Dowód: Wyjaśnienia Odwołującego z dnia 01.10.2024 r. w zw. z pismem COIG - Załącznik nr 9 do odwołania.
11.Kontynuując proces wyjaśnień, Zamawiający w piśmie z dnia 08.10.2024 r. wezwał Odwołującego do doszczegółowienia sposobu wyliczenia ceny za licencję w wersji Oracle Database Enterprise Edition, co też Odwołujący uczynił pismem z dnia 11.10.2024 r.
Dowody: 1. Wezwanie Zamawiającego z dnia 08.10.2024 r. o doszczegółowienie - Załącznik nr 10 do odwołania. 2. Doszczegółowienie Odwołującego z dnia 11.10.2024 r. przedłożone Zamawiającemu - Załącznik nr 11 do odwołania.
12.Ostatecznie pismem z dnia 28.10.2024 r. Zamawiający ponownie wezwał Odwołującego do wyjaśnień oferty, żądając odpowiedzi na pytania:
− Czy dostarczenie przez Wykonawcę oprogramowania aplikacyjnego wraz z oprogramowaniem bazodanowym na podstawie licencji typu "bundle", spełni wymogi dotyczące braku jakichkolwiek ograniczeń czasowych, terytorialnych, dostępowych, gwarancyjnych, utrzymaniowych oraz rozwojowych?
− czy przedmiotowa licencja uprawnia Zamawiającego oraz podmioty trzecie wyłonione w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego do świadczenia usług rozwoju i utrzymania po zakończeniu okresu gwarancji oraz realizacji umowy?
− W jaki sposób Wykonawca zapewni spełnienie wymogu niezależności licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne oferując licencje bazodanowe oraz licencje aplikacyjne w ramach jednego pakietu (bundla)?
− Czy licencje bazodanowe oraz licencje aplikacyjne w ramach jednego pakietu (bundla) umożliwią Zamawiającemu realizację zadań takich jak: swobodne korzystanie z dostarczonego oprogramowania, a w szczególności wprowadzanie danych do bazy danych przez inne, niż dostarczone przez Wykonawcę oraz objęte pakietem, aplikacje lub systemy oraz odczytywanie danych wygenerowanych przez oprogramowanie aplikacyjne dostarczone przez Wykonawcę, w celu ich dalszego przetwarzania w innych aplikacjach (niż te objęte pakietem) lub systemach?
− Czy licencje bazodanowe oraz licencje aplikacyjne w ramach jednego pakietu (bundla) umożliwią Zamawiającemu, po zakończeniu umownego okresu gwarancji i utrzymania Systemu, korzystanie z bazy danych niezależnie od oprogramowania aplikacyjnego?
− Czy Zamawiający będzie miał zapewnione wsparcie techniczne ze strony Producenta oprogramowania bazodanowego również w sytuacji, gdy Zamawiający będzie wykorzystywał bazę danych do wprowadzania danych do Systemu za pośrednictwem innych, niż te objęte „bundlem”, aplikacji lub systemów oraz do odczytywania danych w niej zawartych, wytworzonych przez dostarczone przez Wykonawcę oprogramowanie aplikacyjne, w celu ich przetwarzania w innych aplikacjach (niż te objęte pakietem) lub systemach?
− wyjaśnienie deklaracji wskazanej w pierwotnym formularzu kalkulacji oferty.
Dowód: Wezwanie Zamawiającego z dnia 28.10.2024 r. do dodatkowych wyjaśnień- Załącznik nr 12 do odwołania.
13.Pismem z dnia 30.10.2024 r. Odwołujący udzielił odpowiednich wyjaśnień. Odwołujący podkreślił, iż wyrażone w piśmie Zamawiającego z dnia 28.10.2024 r. rozumienie wymagania „niezależności licencji” stanowi przejaw nadinterpretacji wymogów SWZ w sposób wykraczający poza przedmiot zamówienia.
Dowód: Dodatkowe wyjaśnienia Odwołującego z dnia 30.10.2024 r. przedłożone Odwołującemu - Załącznik nr 13 do odwołania.
14.Pismem z dnia 06.12.2024 r. Zamawiający poinformował, iż w przedmiotowym postępowaniu jako najkorzystniejszą wybrał ofertę 2 wykonawcy Sygnity oraz iż odrzucił ofertę nr 3 Odwołującego.
II. Uzasadnienie żądania.
Rozstrzygnięcie sporu, stanowiącego kanwę niniejszego odwołania, sprowadza się do oceny trzech kluczowych aspektów:
1)Czy Odwołujący zaoferował licencję bazy danych w wersji Oracle Database Enterprise Edition czy Oracle Database Standard Edition 2, a więc czy uprawnione są twierdzenia o oczywistej omyłce wyjaśnień Odwołującego?
2)Niezależnie od odpowiedzi na powyższe pytanie, ustalenie, iż Oracle Database Standard Edition 2 spełnia wymagania nr 1.2.25. TECH_BAZA_024 w zakresie funkcjonalności polegającej na równoległym wykonywaniu zapytań?
3)Czy, na wypadek pozytywnej odpowiedzi na pytania 1 lub 2 powyżej, model licencji typu ASFU spełnia wymagania nr 1.2.33. TECH_BAZA_083 - Niezależność licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne?
W ocenie Odwołującego na wszystkie powyższe pytania należy odpowiedzieć twierdząco, co szeroko uargumentowane zostało w uzasadnieniu poniżej.
Odnośnie zarzutu nr 1, tj. naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP w związku z art. 16 pkt 1) PZP - odrzucenie oferty Odwołującego wobec uznania przez Zamawiającego, iż Odwołujący zaoferował oprogramowanie bazodanowe „ORACLE DB STANDARD EDITION 2” tj. rozwiązanie rzekomo niezgodne z warunkami zamówienia - pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ, podczas gdy Odwołujący zaoferował oprogramowanie zgodne z warunkami zamówienia, tj. Oracle Database Enterprise Edition.
Oczywista omyłka
15.Podstawą odrzucenia oferty Odwołującego, a w konsekwencji wybrania oferty Sygnity Business Solutions S.A. było przede wszystkim błędne ustalenie przez Zamawiającego, iż Odwołujący intencjonalnie i świadomie zaoferował Zamawiającemu bazę danych w wersji „Oracle Database Standard Edition 2”, nie spełniającej wymogów wymagania nr 1.2.25. TECH_BAZA_024 wskazanych w Z3SOPZ - Załączniku nr 3 Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych, a nie bazę danych w wersji Oracle Database Enterprise Edition.
16.W niniejszej sprawie sporna pozostaje przede wszystkim kwalifikacja oświadczenia Odwołującego zawartego w wyjaśnieniach z dnia 24.09.2024 r. jako omyłki oraz możliwość jej poprawienia zgodnie z przepisami ustawy. Zamawiający nie potraktował bowiem pierwotnego wskazania bazy danych w wersji „Oracle Database Standard Edition 2” jako omyłki, lecz jako zachowanie intencjonalne i świadome, zaś wyjaśnienie Odwołującego o omyłce uznał za niedozwoloną (niezgodną z PZP) próbę rekonstrukcji oświadczenia woli Odwołującego.
17.Dwa wyżej przytoczone wnioski Zamawiającego pozostają nieuprawnione. Oświadczenie Odwołującego ma bowiem cechy omyłki, jak również jej poprawa pozostaje zgodna z ustawą oraz wypracowaną linią orzeczniczą KIO.
18.Odwołujący konsekwentnie podkreśla, iż wpisanie do formularza kalkulacji oferty (załącznik nr 1 do wyjaśnień z 24.09.2024 r.) sformułowania „Oracle Database Standard Edition 2” stanowiło przejaw oczywistej omyłki powstałej na etapie przepisywania z dokumentu do oświadczenia Wykonawcy. Pracownik mylnie przepisał do tabeli pozycję z SKU7, zamiast z pozycji SKU8 Warunków Handlowych. Potraktowanie tego jako omyłki nie stoją na przeszkodzie chybione zarzuty przytaczane przez Zamawiającego. I tak:
a)„oświadczenie co do realizacji zamówienia z wykorzystaniem bazy danych Oracle
Database Standard Edition 2 pojawiło się w załączniku do ww. wyjaśnień dwukrotnie”: Nie świadczy to o intencjonalnym wpisywaniu dwukrotnie tej samej nazwy. W rzeczywistości pracownik raz przepisał owo sformułowanie z Warunków Handlowych do komórki w pliku excel. Drugi raz zaś skopiował i wkleił treść tej komórki w inne miejsce formularza. Raz popełniony błąd został zatem nieświadomie i niecelowo zdublowany.
b)określenie „Oracle Database Standard Edition 2” różni się językowo, literalnie od „Oracle Database Enterprise Edition”: Omyłka dokonana przez Odwołującego w przedmiotowym przypadku nie ma charakteru pisarskiego czy obliczeniowego. Ma ona postać „innej niedokładności o charakterze przypadkowym”, która wynika z błędu kognitywnego osoby sporządzającej dokument. Jest to błąd formalny, należący do kategorii błędów ludzkich, a różnice językowe dwóch sformułowań pozostają bez związku z genezą omyłki.
c)w przedstawionych warunkach handlowych Oracle dla oprogramowania OTAGO, oprogramowanie bazodanowe w wersji Oracle Database Standard Edition 2 występuje zawsze „w komplecie” z oprogramowaniem aplikacyjnym Forms&Reports, natomiast Oracle Database Enterprise Edition, jako jedyny produkt, występuje w komplecie z Weblogic Suite (w żadnej z opcji warunków handlowych Oracle nie występuje w ramach jednego pakietu Oracle Database Enterprise Edition razem z Forms&Reports). W wyjaśnieniach Wykonawcy z dnia 24 września 2024 r., dwukrotnie wpisano natomiast „komplet” występujący w ww. warunkach handlowych, tj. Oracle Database Standard Edition 2 wraz z Forms&Reports, co także, gdyby rzeczywiście stanowiło „omyłkę”, z pewnością rzuciłoby się w oczy osobie sporządzającej lub weryfikującej składane wyjaśnienia: Jak wskazano wyżej, źródłem omyłki był błąd kognitywny pracownika, polegający na nieintencjonalnym przepisaniu całego wiersza („kompletu”, jak nazywa to Zamawiający) z Warunków Handlowych. Raz przepisany „komplet” został potem w samym excelu zdublowany metodą „kopiuj wklej”, a nie powtórzony (tj. przepisany raz jeszcze).
d)Wykonawca, jako profesjonalista ubiegający się o zamówienie o wartości blisko 4 mln zł, powierzył przygotowanie wyjaśnień rażąco niskiej ceny pracownikowi, który ma świadomość merytorycznego znaczenia pojęć i nazw produktów zawartych w poszczególnych warunkach handlowych i nie „przepisuje” ich do wyjaśnień składanych przez pracodawcę w sposób bezrefleksyjny i mechaniczny: Zarzut o „bezrefleksyjnym i mechanicznym” przepisywaniu jawi się jako szczególnie nieprzekonywujący, jako że omyłka była błędem ludzkim, który może przydarzyć się każdemu, nawet najbardziej wykwalifikowanemu pracownikowi. Nie ma osób bezbłędnych.
e)Treść poprzedniego odwołania Odwołującego (uwzględnionego przez Zamawiającego) również jednoznacznie potwierdza, że intencją Wykonawcy było takie ukształtowanie dokumentów zamówienia, które umożliwi Wykonawcy złożenie w postępowaniu oferty uwzględniającej zastosowanie standardowej wersji bazy danych: Oferta Odwołującego kalkulowana była we wrześniu 2024 r., a więc dwa miesiące po złożeniu odwołania. Dogłębna analiza OPZ, poczyniona już po przejściu procedury odwoławczej uświadomiła Wykonawcę o konieczności zastosowania licencji Enterprise Edition nie tylko ze względu na zapisy będące podstawą do odwołania. Odwołujący zatem jeszcze przed przystąpieniem do kalkulacji oferty miał świadomość konieczności zaoferowania licencji w wersji Enterprise.
19.Katalizatorem omyłki bez wątpienia pozostawał fakt, iż zakres żądanych przez Zamawiającego wyjaśnień sformułowany został w sposób wykraczający poza pierwotną treść oferty oraz zakres SWZ. W dokumentacji przetargowej Zamawiający nie wymagał bowiem wskazania rodzaju licencji bazy danych. Przesłany przez Zamawiającego w piśmie z 17.09.2024 r. formularz kalkulacji oferty, który Odwołujący zobowiązany był wypełnić pod rygorem odrzucenia jego oferty, narzucał Odwołującemu nie tylko metodyki kalkulacji ceny, ale zmuszał do wskazania nazwy i zobowiązania się do zastosowania konkretnego komponentu technicznego. Co warto zauważyć, takie oczekiwanie Zamawiającego zostało nałożone wyłącznie na Odwołującego. Oczekiwanie przez Zamawiającego doszczegółowienia oferty wg jego jednostronnie przyjętej metodyki (w zaproponowanej tabeli) pozostawało zatem działaniem nie tylko nieuprawnionym, utrudniającym Wykonawcy przedstawienie ceny jego oferty w sposób, w jaki rzeczywiście była ona kalkulowana (Zob. wyroki: KIO 709/20, KIO 715/20), ale narzucając identyfikację konkretnego rozwiązania, stała się źródłem omyłki.
20.Omyłka ta nie jest też – jak w sposób chybiony wywodzi Zamawiający – niedozwoloną merytoryczną zmiany oferty Odwołującego. Złożone wyjaśnienia w zakresie wysokości ceny nie stanowią przedmiotowych środków dowodowych. Zamawiający nie żądał wskazania w ofercie rodzaju licencji na bazę danych oferowaną przez wykonawców. Wskazanie licencji bazy danych pojawiło się jedynie w treści formularza, przesłanego przez Zamawiającego w trybie wyjaśnień wyliczenia ceny.
21.Załącznik nr 1 do wyjaśnień z 24.09.2024 r. załączony został przez Odwołującego jedynie jako dowód do złożonych wyjaśnień ceny, potwierdzający rynkowość oraz realność zaoferowanej w ofercie ceny. Zatem przedmiotowy załącznik nie pełnił roli przedmiotowego środka dowodowego, dlatego też nie może podlegać ocenie w sposób właściwy dla przedmiotowych środków dowodowych, a tym bardziej nie może być postrzegana jak dokument pełniący analogiczną rolę do przedmiotowych środków dowodowych.
22.Skoro wskazanie rodzaju licencji bazodanowej nie znalazło się w treści oferty, to w wyniku złożenia wyjaśnień ceny nie doszło do zmiany treści oferty złożonej przez Odwołującego.
23.Linia orzecznicza KIO, dla przykładu - wyrok KIO 146/24 , wskazuje, iż drobne omyłki i błędy kalkulacyjne, które nie wpływają na ogólny odbiór wyjaśnień, tj. nie powodują, że wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu, nie powinny stanowić powodu do odrzucenia oferty wykonawcy z uwagi na rażąco niską cenę. Tego typu podejście – zdaniem Izby - jest przejawem nadmiernego formalizmu i nie ma nic wspólnego z celem, dla jakiego przepisy art. 226 ust. 1 pkt 8 i art. 224 ust. 6 ustawy PZP zostały wprowadzone do ustawy.
24.W świetle powyższego sformułowanie „Oracle Database Standard Edition 2” wskazane w wyjaśnieniach Odwołującego z 24.09.2024 r. zamiast „Oracle Database Enterprise Editon” nie tylko stanowi omyłkę nie dającą podstawy do odrzucenia oferty Odwołującego (nie powoduje, że wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu), ale także stanowi oświadczenie (zawarte w wyjaśnieniach, a nie w ofercie), które może być korygowane i dostosowywane do zgodności z SWZ bez naruszenia art. 233 w zw. z art. 187 ust. 1 PZP.
25.Zamawiający, który zidentyfikował nieścisłości w wyjaśnieniach powinna w pierwszej kolejności ocenić, czy wpływają one na ogólny ich odbiór, tj. czy powodują, iż wyjaśnienia jako całość nie uzasadniają ceny podanej w ofercie w dostatecznym stopniu. Takiej analizy Odwołujący w przedmiotowej sprawie nie dokonał.
26.Ze względu na powyższe czynność Zamawiającego nie może się ostać.
Wymóg niezależności w kontekście licencji typu asfu
27.W dalszej kolejności Odwołujący pragnie odnieść się do twierdzeń Zamawiającego podniesionych „z ostrożności”, że nawet gdyby uwzględnić i uznać twierdzenia Wykonawcy dotyczące „oczywistej omyłki pisarskiej” w zakresie wersji oferowanej bazy danych (z czym oczywiście Odwołujący się nie zgadza), to oferta Wykonawcy i tak pozostaje niezgodna z warunkami zamówienia z uwagi na to, że zaoferowana przez Wykonawcę licencja na oprogramowanie bazodanowe nie spełnienia obligatoryjnego wymagania bazodanowego zawartego w załączniku nr 3 do SOPZ, Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych, poz. 1.2.33 [TECH_BAZA_083], zgodnie z którym Zamawiający wymagał niezależności licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne.
28.Wbrew twierdzeniom Zamawiającego, Zamawiający w Opisie Przedmiotu Zamówienia nie zawarł wymogu niezależności bazy danych, lecz wymóg niezależności licencji na oprogramowanie bazowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne.
29.Co należy podkreślić, Zamawiający w treści SWZ nie wskazał sposobu rozumienia przesłanki „niezależności”. Poczynił to dopiero w przyszłych pismach, powstałych już po dniu otwarcia ofert. I tak:
a)W piśmie z dnia 28.10.2024 r. Zamawiający pisze, że „formułując wymóg „niezależności” licencji Zamawiający „wyraźnie oczekiwał uzyskania dedykowanej, niezależnej licencji na oprogramowanie bazodanowe, co z kolei umożliwi swobodne korzystanie z dostarczonego oprogramowania, a w szczególności wprowadzanie danych do bazy danych przez inne, niż dostarczone przez Wykonawcę oraz objęte pakietem, aplikacje lub systemy oraz odczytywanie danych wygenerowanych przez oprogramowanie aplikacyjne dostarczone przez Wykonawcę, w celu ich dalszego przetwarzania w innych aplikacjach (niż te objęte pakietem) lub systemach.”
b)W informacji o wyborze oferty z dnia 6.12.2024 r. z kolei wskazuje, iż w ramach „niezależności licencji” Zamawiający winien mieć możliwość bezpośredniego zasilania bazy danych z zewnątrz oraz wymiany danych z bazy z systemami zewnętrznymi – bez konieczności stworzenia narzędzi integracyjnych oraz możliwości przeprowadzania analiz bezpośrednio w bazie danych oraz wykonywania złożonych zapytań i raportów poza aplikacją.
Powyższe tezy pozostają oczywiście nieprawdziwe i nie wynikają z treści SWZ. Zamawiający formułując w OPZ wymóg „niezależności” poprzestał jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, iż wymagana jest „niezależność licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne”. W żadnym miejscu Zamawiający nie konkretyzował tego wymogu poprzez odwoływanie się do „możliwości wprowadzania danych do bazy danych przez inne niż dostarczone przez wykonawcę aplikacje”, ani do „możliwości odczytywania danych w celu ich przetwarzania w innych aplikacjach lub systemach”. Skoro Zamawiający w taki właśnie sposób zamierzał odczytywać przesłankę „niezależności licencji”, winien on zacytowane sformułowania zamieścić właśnie w treści SWZ, czego wszakże nie uczynił. Próżno bowiem szukać tych doprecyzowań w treści dokumentacji przetargowej. Rozszerzanie treści SWZ na obecnym etapie jest nieuprawnione.
30.Należy bowiem zaznaczyć, że zgodnie z normą określoną w art. 99 ust. 1 PZP, podstawowym obowiązkiem Zamawiającego jest dokonanie opisu w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, a więc taki, który zapewnia, że wykonawcy będą w stanie, bez dokonywania dodatkowych interpretacji, zidentyfikować, co jest przedmiotem zamówienia i że wszystkie elementy istotne dla wykonania zamówienia będą w nim uwzględnione oraz również jednoznacznie podane (…). Ustawa podaje także, że opisu należy dokonać za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń oraz uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Zwroty użyte do określenia przedmiotu zamówienia winny być konkretne, jednoznaczne i niebudzące wątpliwości, a zagadnienie winno być przedstawione wszechstronnie, dogłębnie i szczegółowo (zob. wyrok KIO 3439/22 z 9.01.2023 r.). Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Zawarte w cytowanym przepisie sformułowanie "jednoznaczny" należy rozumieć jako takie, które nie pozwala na dowolną interpretację, nie zaś jako tożsame z określeniami zawartymi w innych aktach czy dokumentach" (wyr. KIO, KIO 1722/19 z 18.9.2019 r.).
31.Tymczasem Wykonawca, zwolniony z obowiązku poszukiwania wskazówek interpretacyjnych poza treścią SWZ (Uchwała KIO z 2.07.2019 r., KIO/KD 45/19), traktował wymóg niezależności licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne w sposób jednoznaczny, tj. iż prawa do korzystania z obu rodzajów oprogramowania są regulowane przez oddzielne umowy licencyjne, pochodzące od różnych dostawców, a status jednej umowy licencyjnej nie wpływa na status drugiej. Niezależność licencji typu ASFU od licencji na oprogramowanie aplikacyjne przejawia się zatem tym, iż: każda z licencji ma własne, odrębne warunki licencyjne, stwierdzone odrębnymi dokumentami, a ich obowiązywanie nie jest uzależnione od siebie.
32.Argumentem wspierającym taką linię interpretacyjną (i przeczącym próbie wykładni zaproponowanej przez Zamawiającego) jest fakt, iż treść ogłoszenia o zamówieniu oraz postanowień SWZ stanowi klasyczne oświadczenie woli podmiotu zamawiającego – a więc w ramach wykładni ich postanowień, do której zobligowany jest wykonawca i zamawiający lub Izba, zastosowanie będą miały dyrektywy ujęte w treści art. 65 § 1 kodeksu cywilnego (zob. Wyrok KIO 1642/16 z dnia 22 września 2016). Wykładnia systemowa i funkcjonalna prowadzi do wniosku, iż skoro celem postępowania jest wdrożenie, udzielenie gwarancji i rozwój Systemu Kadrowo-Płacowego dla Gminy Miasto Szczecin (§2 ust. 1 umowy), to komponenty techniczne (w tym oprogramowanie bazodanowe) mają służyć właśnie możliwości korzystania z zamawianego systemu Kadrowo-Płacowego, a nie stanowić odrębnego, autonomicznego oprogramowania umożliwiającego „swobodne korzystanie z dostarczonego oprogramowania, a w szczególności wprowadzanie danych do bazy danych przez inne, niż dostarczone przez Wykonawcę oraz objęte pakietem, aplikacje lub systemy”. W przeciwnym razie Zamawiający winien albo wyodrębnić w §2 ust. 1 oprogramowanie bazodanowe jako równoważny przedmiot zamówienia, lub wręcz rozpocząć odrębną procedurę przetargową na autonomiczne i odrębne od przedmiotu niniejszego zamówienia oprogramowanie bazodanowe.
33.Intepretując przesłankę jednoznaczności, nie sposób także ignorować zasady proporcjonalności w opisie przedmiotu zamówienia. Zgodnie z wyrokiem KIO 1086/13 29.5.2013 r. KIO, "Zamawiający tworząc opis przedmiotu zamówienia powinien się skupić na zastosowaniu preparatu z uwzględnieniem cech koniecznych do spełnienia dla zamawiającego. Zamawiający nie może wymagać w opisie przedmiotu zamówienia cech przedmiotu zamówienia zbędnych lub cech niemających znaczenia dla spełniania celu, któremu ma służyć przedmiot zamówienia". Jako, że celem zamówienia jest dostawa systemu kadrowo-płacowego, tak szeroka interpretacja wymagań odnośnie bazy danych, jaką Zamawiający przedstawił w piśmie z 28.10.2024 r. i 6.12.2024 r. jawi się jako wyraźnie sprzeczna z zasadą proporcjonalności. Nie może zatem stanowić prawidłowego wyniku badania oświadczenia woli.
34.Podkreślić także należy, iż zaproponowana przez Zamawiającego interpretacja „niezależności” licencji nie tylko nie wynika z treści SWZ, ale też tak odczytywana, stanowiłaby o niegospodarności w wydatkowaniu środków publicznych, prowadząc w konsekwencji do odpowiedzialności Zamawiającego za naruszenie dyscypliny finansów (art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zamawiający oczekuje, iż w ramach postępowania na dostawę systemu kadrowo-płacowego otrzyma jednocześnie bazę danych, pozwalającą na korzystanie z niej przez inne, nawet nieistniejące i jedynie potencjalne aplikacje i systemy. Zamawiający planuje tym samym nabyć dużo droższą licencję, bez wyraźnej i uzasadnionej potrzeby. Taki wymóg byłby zarówno nadmiarowy i wyłącznie potencjalny (Zamawiający nie ma aplikacji i systemów, które mogłyby korzystać z takiej bazy danych), ale prowadziłby do utrudnienia uczciwej konkurencji w przyszłości. Nabywając bazę danych o tak szerokich uprawnieniach, Zamawiający musiałby w przyszłych przetargach preferować wykonawców oferujących swoje usługi i produkty korzystające z bazy danych nabytej w niniejszym postępowaniu.
35.Narzucona przez Zamawiającego interpretacja dotycząca przywołanego wymagania powstała – co istotne - dopiero w treści wezwania z dnia 28.10.2024 r. Prowadzi to do trzech rodzajów konsekwencji. Z jednej strony przeczy to tezie Zamawiającego o „wyraźnych” oczekiwaniach w kontekście przesłanki niezależności. Z drugiej strony powoduje to, iż pod pretekstem wezwania do dodatkowych wyjaśnień, Zamawiający rozbudowuje treść Istotnych Warunków Zamówienia i próbuje wymóc na Wykonawcy złożenie oświadczenia woli o konkretnej treści, co pozostaje na gruncie PZP niedopuszczalne. Po trzecie, należy uwzględnić ukształtowaną w orzecznictwie zasadę, iż wszelkie niejasności/niezgodności w przedmiocie dokumentacji postępowania są tłumaczone na korzyść wykonawców. Jak stwierdzono w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt: XXIII Zs 58/22 " wszelkie niejasności, dwuznaczności, niezgodności należy rozpatrywać na korzyść wykonawcy, co ma na celu realizację zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania”. Jak zostało to również podkreślone w uchwale Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt KIO/KD 38/17 należy wskazać, że obowiązuje swoista "święta" zasada, że wszelkie niejasności, dwuznaczności, niezgodności postanowień SIWZ należy rozpatrywać na korzyść wykonawców, (tak też Wyrok KIO KIO 1924/24 z 27.06.2024 r.). Reguła ta wynika z prawniczej paremii In dubio contra proferentem znaczącej w języku polskim Wątpliwości należy tłumaczyć przeciw autorowi. Nie ulega wątpliwości, że Zamawiający jest autorem ogłoszenia o zamówieniu i SWZ, zatem dalej nie byłoby podstaw do uznania oferty Wykonawcy jako niezgodnej z SWZ.
36.W tym też kontekście zarzuty Zamawiającego, jakoby jego interpretacja wymogu „niezależności” ma na celu ochronę przed zjawiskiem vendor lock-in pozostają w całości niezasadne:
a.Zamawiający nie zamówił komponentów technicznych (tj. w tym wypadku bazy danych) jako odrębnego oprogramowania przeznaczonego do niezależnego użytku, lecz jako element podporządkowany oprogramowaniu będącemu głównym przedmiotem umowy, tj. Systemowi Kadrowo-Płacowemu dla Gminy Miasto Szczecin (zob. pkt 32 powyżej). Zatem baza danych, zgodnie z treścią SWZ, w tym PIPU, nie ma służyć bezpośredniemu (z pominięciem Systemu KadrowoPłacowego) korzystaniu z bazy przez obce aplikacje/systemy.
b.Wprowadzanie danych do bazy danych czy też ich odczytywanie przez inne aplikacje czy systemy z pominięciem oprogramowania aplikacyjnego dostarczonego przez Wykonawcę nie został wskazany w SWZ, co na gruncie art. 99 ust. 1 PZP czyni takie oczekiwanie nieuprawnionym (zob. pkt 30 powyżej),
c.Zresztą odczyt danych lub ich wprowadzanie z innych aplikacji/systemów do bazy danych za pośrednictwem aplikacji Odwołującego nie będzie dotknięte zjawiskiem vendor lock-in jako że Zamawiający zastrzegł sobie szerokie uprawnienia licencyjne (§ 6 ust. 3 PIPU). Zatem ma prawo samodzielnie rozwijać System (także z udziałem osób trzecich), tak aby przepływ danych pomiędzy potencjalną obcą aplikacją/systemem a bazą (za pośrednictwem Systemu) był możliwy.
37.Ostatecznie nie sposób przyznać racji Zamawiającemu, iż licencja typu ASFU narusza §6 ust. 12 Projektowanych Istotnych Postanowień Umowy. Zgodnie z tymi zapisami licencja, o której mowa w ust. 2 i 3, nie może zawierać ograniczeń polegających na tym, że dane oprogramowanie może być używane wyłącznie z innym oprogramowaniem lub może być wdrażane, serwisowane, rozwijane itp. wyłącznie przez określony podmiot lub grupę podmiotów.
Błędnie wskazuje Zamawiający, iż zapis ten dotyczy licencji na bazę danych. Zapis ten odnosi się bowiem do licencji, o której mowa w § 6 ust. 2 i 3, a więc do licencji na cały System i Rezultaty prac, nie zaś na poszczególne składniki Systemu (w tym oprogramowanie bazodanowe). Zatem to System jako całość nie może zawierać ograniczeń, o których mowa w § 6 ust. 12 PIPU. Przedmiotowy zapis nie reguluje natomiast relacji wewnętrznych pomiędzy danymi składnikami Systemu. I tak:
38.Wniosek taki w sposób oczywisty narzuca się po wykładni zapisów umowy. Przede wszystkim licencja dotyczy całego Systemu (którego tylko jednym z elementów są Komponenty techniczne, w tym baza danych) i Rezultatów prac: „Wykonawca (..) Udziela Zamawiającemu licencji niewyłącznej na System oraz na wszelkie Rezultaty prac” - § 6 ust. 2 PIPU. Gdyby licencja z § 6 ust. 2 PIPU (a w konsekwencji ograniczenie z § 6 ust. 12) dotyczyć miała każdego z elementów z Systemu z osobna (w tym bazy danych), Zamawiający winien zastrzec to wyraźnie w umowie (zob. pkt 16 i 17 powyżej).
39.Interpretacja Zamawiającego, jakoby § 6 ust. 2 i 3 PIPU (a w efekcie § 6 ust. 12 PIPU) dotyczy licencji na każdy składnik Systemu z osobna, a nie na System jako całość, prowadziłaby w konsekwencji do konieczności odrzucenia, jako niezgodnych z SWZ wszystkich ofert wykonawców posługujących się komercyjnym oprogramowaniem bazodanowym.
40.§ 6 ust. 3 PIPU przewiduje bowiem szereg pól eksploatacji, w tym m.in. prawo do tłumaczenia, przystosowywania, zmiany układu lub wprowadzania jakichkolwiek innych zmian. Dodatkowo zakres licencji winien uprawniać do zezwalania na wykonywanie praw zależnych.
41.Standardowe licencje komercyjnych produktów bazodanowych czy serwerów aplikacyjnych, takich jak Oracle czy Microsoft, zawierają fundamentalne ograniczenia dotyczące modyfikacji kodu źródłowego oraz redystrybucji oprogramowania. Te ograniczenia są nieodłącznym elementem modelu biznesowego dostawców komercyjnego oprogramowania i nie mogą być przedmiotem negocjacji. Żadna z powszechnie stosowanych licencji komercyjnych nie będzie zatem zgodna z polami eksploatacji, o których mowa w §6 ust. 3 i 4 PIPU.
Dowód: Warunki udzielenia licencji Microsoft SQL język angielski – Stanowiąca załącznik nr 14
42.W konsekwencji takie rozumowanie zmusza Wykonawców do zastosowania oprogramowania typu open source. Takie rozwiązanie jest jednak znacząco ograniczone przez §6 ust. 18 PIPU, który stanowi, że wykorzystanie oprogramowania typu open source jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy "warunki licencji oprogramowania open source nie zawierają tzw. klauzuli copyleft". To eliminuje możliwość wykorzystania popularnych licencji open source, takich jak GPL czy LGPL. Prowadziłoby to do wniosku, że realizacja zamówienia byłaby możliwa wyłącznie przy wykorzystaniu bazy danych stworzonej od podstaw przez Wykonawcę lub wykorzystujących najbardziej permisywne licencje open source. Stoi to w oczywistej sprzeczności z praktyką rynkową i rodzi obawy co do stabilności Systemu opartego o takie komponenty, ale również naruszałoby zasadę uczciwej konkurencji, gdyż preferuje Wykonawców nie pracujących na komercyjnych rozwiązaniach bazodanowych i posiadających swoją własną bazę.
43.Zdaje się, że niezamierzoną przez Zamawiającego konsekwencją uznania, iż §6 ust. 2 i 3 PIPU (a w efekcie §6 ust. 12 PIPU) dotyczy licencji na każdy składnik Systemu z osobna, a nie na System jako całość, byłaby konieczność odrzucenia oferty Sygnity wybranej jako najkorzystniejszej. Zamawiający na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia.
44.W świetle powyższych rozważań należy dojść do wniosku, iż albo licencja na oprogramowanie bazy danych nie jest licencją, o której mowa w §6 ust. 2 i 3 PIPU, a zatem licencja typu ASFU jest dopuszczalna (nie narusza wymagania „niezależności”), albo też taką licencją jest, co skutkuje tym, iż rozwiązanie bazodanowe Sygnity także naruszałoby wymogi licencyjne określone w §6 ust. 3 i 4 PIPU.
Odnośnie zarzutu nr 2, tj. naruszenia art. 223 ust. 3 PZP w związku z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP - jego niezastosowanie, a w konsekwencji brak poprawy innej omyłki polegającej na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty, przy zastosowaniu procedury pozyskania zgody Odwołującego na poprawienie w ofercie omyłki lub zakwestionowanie jej poprawienia.
45.Podkreślenia wymaga, że sam fakt zaistnienia w ofercie niezgodności z dokumentami zamówienia nie jest równoznaczny z obowiązkiem odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP, przepis art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP wyraźnie zezwala bowiem na poprawienie tego rodzaju błędów, pod warunkiem, że nie spowoduje to istotnych zmian w treści oferty.
46.Celem przepisu art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP jest niedopuszczenie do wyeliminowania z postępowania ofert w przeważającym zakresie poprawnych, na skutek zaistnienia niezgodności z treścią SWZ, których poprawienie nie ma zasadniczego znaczenia dla przyszłej realizacji przedmiotu zamówienia i oczekiwań zamawiającego (zob. wyrok z KIO 1292/22).
47.Wykładania art. 223. ust. 2 pkt 3 PZP wymaga zbadania trzech okoliczności:
a)Po pierwsze, należy stwierdzić, czy jest to omyłka, a więc nieintencjonalne, niecelowe działanie wykonawcy powodujące powstanie niezgodności w treści oferty, pomimo zamiaru dokonania poprawnego zapisu treści oferty. Argumenty o nieintencjonalnym i niecelowym działaniu Odwołującego obszernie wskazane zostały w pkt 18 Powyżej. Warunek ten został zatem spełniony.
b)Po drugie, trzeba stwierdzić, czy omyłka ta polega na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia. Bez uszczerbku dla argumentacji Odwołującego wskazanego w ewentualnym zarzucie nr 3, zgodnie z informacją Zamawiającego z 06.12.2024 r., warunek ten został spełniony.
c)Po trzecie, zamawiający musi ocenić, czy poprawienie innej omyłki nie spowoduje istotnych zmian w treści oferty. Analizując istotność zmian w ofercie Odwołującego oprzeć się należy na tym, iż zaoferowanie licencji Oracle Enterprise zamiast pierwotnie omyłkowo Standard Edition nie spowodowała rozbieżności w kalkulacji ceny. Obydwa modele bazy danych (wskazane omyłkowo i prawidłowe, które oferuje Odwołujący) zostałyby nabyte przez Odwołującego po cenie zawierającej się w cenie wskazanej w kalkulacji. Omyłka w zakresie modelu licencji bazy danych nie przełożyła się w jakikolwiek sposób na prawidłowość kalkulacji - w wyniku wyjaśnienia tej omyłki nie doszło do zmiany założeń kalkulacyjnych przedstawionych przez Odwołującego. Uznać zatem należy, iż przedmiotowy warunek również został spełniony.
48.Co istotne inna omyłka, o której mowa w art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP, nie musi mieć charakteru oczywistego. Dopuszczalne jest również poprawienie omyłek niemających takiego charakteru, pod warunkiem, że poprawienie innej omyłki nie spowoduje istotnej zmiany treści oferty (N.J., W.P., Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, WKP 2023).
49.W orzecznictwie KIO podkreślano, iż aby zastosować art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP Zamawiający winien dysponować instrumentami umożliwiającymi samodzielne przeprowadzenie takiej czynności. Co istotne, w niniejszym stanie faktycznym Zamawiający takie informacje posiadał. Był on bowiem w posiadaniu oferty producenta bazy danych (Oracle), na bazie której to oferty sporządzona została oferta Odwołującego, która zawierała także cenę za licencję Enterprise Edition. Co więcej, Odwołujący w piśmie z dnia 01.10.2024 r. zwrócił Zamawiającemu uwagę na przedmiotową omyłkę. Zamawiający miał zatem i wiedzę i instrumenty, aby samodzielnie tą omyłkę poprawić. Wskazuje na to zarówno judykatura jak i piśmiennictwo. I tak:
a)Jak wynika z wyroku KIO z 21.10.2011 r., KIO 2152/11: „Fakt, iż wykonawca w drodze wyjaśnień udzielonych zamawiającemu wskazał na potrzebę poprawienia omyłki nie oznacza, że strony prowadziły niedopuszczalne, w świetle art. 87 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych [aktualnie art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP negocjacje dotyczące złożonej oferty”.
b)W wyroku z 5.08.2009 r., KIO/UZP 959/09, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że „zastosowanie art. 87 ust. 2 pkt 3 PZP [aktualnie art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP] jak najbardziej może zostać poprzedzone wyjaśnieniami, o których stanowi ust. 1 przywołanego przepisu, zmierzającymi do ustalenia rzeczywistej treści oferty oraz charakteru i rodzaju, czy samej potrzeby wprowadzenia ewentualnych zmian w jej treści”.
c)Niewyrażoną wprost, ale wyprowadzaną z treści art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP przesłanką poprawienia oferty jest też wiedza zamawiającego, na którym obowiązek poprawiania ofert na podstawie tego przepisu spoczywa. Przyjąć należy, że wiedza tego typu powinna wynikać z treści samej oferty (np. porównania sprzeczności w ofercie zawartych, oceny charakteru niezgodności, ustalenia i wykorzystania części prawidłowych danych w ofercie zawartych), ewentualnie, jednakże w ograniczonym zakresie, może pochodzić z wyjaśnień, które zamawiający może uzyskać od wykonawcy na podstawie art. 223 ust. 1 PZP - N.J., W.P., Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, WKP 2023
50.W świetle powyższego, wobec dowodów i wiedzy Zamawiającego, pochodzącej z udzielonych mu przez Odwołującego wyjaśnień, poprawa innej omyłki w trybie 223 ust. 2 pkt 3 PZP, poprzez zastąpienie licencji Oracle Database Standard Edition2 na Oracle Database Enterprise Edition (przy – co istotne – zachowaniu nadal tej samej ceny ofertowej) pozostawało zasadne i konieczne.
Odnośnie zarzutu nr 3, tj. naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP w związku z art. 16 pkt 1) PZP - odrzucenie oferty Odwołującego wobec uznania, iż zaoferowanie oprogramowania bazodanowego „ORACLE DB STANDARD EDITION 2” pozostaje niezgodne z warunkami zamówienia - pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ w zakresie funkcjonalności równoległego wykonywania zapytań, podczas gdy licencja Oracle Database Standard Edition, w połączeniu z innymi funkcjonalnościami oferowanego systemu wymaganie takie spełnia.
51.Z daleko idącej ostrożności, na wypadek nie podzielenia przez Izbę argumentacji Odwołującego, iż zaoferował on licencję na bazę danych w wersji Oracle Database Enterprise Edition (zarzut nr 1 i 2), Odwołujący wskazuje, iż nadal brak było podstaw do odrzucenia jego oferty. Licencja Oracle Database Standard Edition 2, w połączeniu z innymi funkcjonalnościami oferowanego systemu, spełnia bowiem Wymaganie nr 1.2.25. TECH_BAZA_024, w szczególności w zakresie równoległego wykonywania zapytań
52.Na wstępie podkreślić należy, że współczesne systemy informatyczne, w tym rozwiązania oferowane przez Odwołującego, odzwierciedlają powszechnie obowiązujące trendy rynkowe i technologiczne, które wprost wynikają z dynamiki rozwoju narzędzi, komponentów oraz systemów wspierających procesy wytwarzania oprogramowania. Charakterystyczną cechą współczesnych rozwiązań jest ich niejednorodność – projektowanie i wdrażanie systemów oparte jest na różnorodnych technologiach i narzędziach, które są wybierane w taki sposób, aby zapewnić maksymalną efektywność i najwyższy standard jakości oferowanych usług.
53.Dynamiczny rozwój technologii informatycznych powoduje, że żadne pojedyncze narzędzie czy platforma nie jest w stanie zaspokoić pełnego zakresu wymagań stawianych nowoczesnym systemom. Dzisiejsze rozwiązania integrują różnorodne technologie, zarówno w warstwie frontendowej, jak i backendowej, a także korzystają z otwartych i elastycznych stosów technologicznych, które pozwalają na szybkie adaptowanie się do zmieniających się potrzeb użytkowników oraz ewolucji technologicznej. Architektura oparta na mikrousługach, wykorzystanie API czy szeroka integracja z chmurowymi środowiskami obliczeniowymi to tylko niektóre z elementów, które czynią dzisiejsze systemy bardziej efektywnymi, skalowalnymi i odpornymi na przyszłe zmiany.
54.Trend niejednorodności technologicznej nie jest jedynie preferencją Wykonawców – jest to współcześnie standard w branży, promowany przez liderów technologicznych oraz wdrażany w projektach realizowanych przez największe instytucje na świecie. Taka strategia pozwala na optymalne wykorzystanie zasobów, zapewniając jednocześnie elastyczność, która jest kluczowa w kontekście długoterminowego utrzymania i rozwoju systemów.
55.Odwołujący, tworząc swoje rozwiązania, działa zgodnie z tymi najlepszymi praktykami, łącząc różnorodne technologie i narzędzia, aby zapewnić Zamawiającemu rozwiązanie najwyższej jakości. Niejednorodność stosowanych technologii nie jest więc słabością systemu, lecz jego zaletą, umożliwiającą osiągnięcie maksymalnej funkcjonalności oraz efektywności. Takie podejście gwarantuje również Zamawiającemu większą swobodę integracji systemu z innymi rozwiązaniami w przyszłości, co jest szczególnie istotne w kontekście uniknięcia uzależnienia od jednego dostawcy (tzw. vendor lock-in).
56.Wymagania techniczne określone w dokumentacji zamówienia, w tym w szczególności dotyczące funkcjonalności bazodanowych, należy w tym kontekście interpretować szeroko i całościowo, uwzględniając ogólną zdolność zaoferowanego środowiska do spełnienia stawianych warunków. Zamawiający w swoich postanowieniach nie wskazuje, iż konkretna funkcja musi być osiągnięta wyłącznie poprzez natywne cechy silnika bazodanowego. Przeciwnie, z analizy treści wymagań wynika, że istotne jest osiągnięcie określonego rezultatu funkcjonalnego – np. zapewnienie odpowiedniej wydajności, skalowalności, wysokiej dostępności czy też możliwości wykonywania zapytań równoległych – niezależnie od tego, czy zostanie to zrealizowane za pomocą wbudowanych możliwości silnika bazy, czy też z wykorzystaniem dedykowanych narzędzi programistycznych, frameworków analitycznych bądź mechanizmów wspomagających wdrażanych w warstwie integracyjnej lub aplikacyjnej.
57.Pojęcie „wymagań bazodanowych”, wskazane w pkt 1.2 „Z3SOPZ - Załącznik nr 3. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych”, stanowiących załącznik nr 17 do niniejszego odwołania, nie jest w treści dokumentacji sprowadzone do jednego, ściśle zdefiniowanego komponentu. Wręcz przeciwnie, przy tak istotnych i kompleksowych systemach, jak wdrażany System Kadrowo-Płacowy, naturalnym jest wykorzystywanie zestawu powiązanych rozwiązań technicznych. Można tu wskazać chociażby mechanizmy implementowane na poziomie środowisk zarządzania danymi, narzędzia do raportowania i analiz, moduły wspierające replikację czy dystrybucję obciążenia, a także pakiety oprogramowania pozwalające na równoległą egzekucję procesów przetwarzania danych. Jest to powszechna i akceptowalna praktyka, jeśli w efekcie pozwala osiągnąć wymagany poziom funkcjonalności i jakości usługi.
58.Poniżej przedstawiono przykładowe wymagania bazodanowe z Załącznika Z3SOPZ, które nie odnoszą się bezpośrednio do natywnych funkcjonalności silnika bazy danych, lecz do środowiska, narzędzi wspierających lub warunków licencyjnych i infrastrukturalnych:
− TECH_BAZA_049 (1.2.4)
Niezależność platformy systemowej oprogramowania klienckiego / serwera aplikacyjnego od platformy systemowej bazy danych.
Wymaganie to dotyczy architektury i niezależności środowisk, a nie cech samego silnika bazy.
− TECH_BAZA_055 (1.2.7)
Dopuszczalność bazy danych open source.
To wymaganie dotyczy dopuszczalności pewnego typu oprogramowania (open source) i jego warunków licencyjnych, a nie konkretnej cechy motoru bazy.
− TECH_BAZA_007 (1.2.16)
Udostępnienie narzędzia do definiowania, tworzenia raportów oraz tabularycznych lub wielowymiarowych modeli danych.
Wymaganie to odnosi się do dodatkowego narzędzia wspomagającego analizy i raportowanie, nie zaś do wbudowanej funkcjonalności samego silnika bazy.
− TECH_BAZA_008 (1.2.17)
Udostępnienie narzędzia umożliwiającego obsługę bazy danych i jej funkcjonalności z poziomu interfejsu klienckiego.
Mowa tu o zewnętrznym narzędziu do zarządzania i obsługi bazy, a nie o cechach wprost zakodowanych w silniku bazy danych.
− TECH_BAZA_083 (1.2.33)
Niezależność licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne.
Dotyczy to modelu licencjonowania i relacji pomiędzy różnymi elementami środowiska, a nie specyficznej funkcji silnika bazy.
Dowód: „Z3SOPZ - Załącznik nr 3. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie
Komponentów technicznych – załącznik nr 17
59.Powyższe przykłady pokazują, że nie wszystkie wymagania bazodanowe sprowadzają się do funkcjonalności czy architektury samego silnika bazy danych. Niektóre odnoszą się do sposobu licencjonowania, niezależności środowiska czy konieczności dostarczenia dodatkowych narzędzi wspomagających zarządzanie i analizę danych.
60.W rezultacie, uznanie, że wszystkie wymagania bazodanowe wskazane w pkt 1.2 załącznika Z3SOPZ odnosić należy wyłącznie do samego silnika bazy, byłoby nadmiernie zawężające i pozostawałoby w sprzeczności z zasadami celowościowej i racjonalnej wykładni zapisów Specyfikacji. Zadaniem Wykonawcy jest dostarczyć finalne, w pełni działające rozwiązanie, zapewniające wskazane cechy funkcjonalne i wydajnościowe, a nie ograniczać się do wąskiego rozumienia poszczególnych wymagań. Ponieważ Odwołujący może zrealizować wskazane funkcjonalności również przy pomocy własnych narzędzi i mechanizmów, zgodnie z celem i duchem przedstawionych wymagań, oferta Odwołującego spełnia założone przez Zamawiającego kryteria.
61.Odwołujący podkreśla, iż nawet przy wykorzystaniu bazy danych Oracle Database Standard Edition jego rozwiązanie nadal spełnia wymaganie nr 1.2.25. TECH_BAZA_024, w szczególności w zakresie równoległego wykonywania zapytań. Odwołujący jest w stawnie osiągnąć to w następujący sposób:
a) Realizacja równoległego wykonywania zapytań w bazie PostgreSQL (dopuszczalnej przez SWZ i wskazanej przez Odwołującego w wyjaśnieniach)
1.Wprowadzenie
Funkcjonalność równoległych zapytań (parallel queries) została wprowadzona do PostgreSQL począwszy od wersji 9.6 i jest systematycznie rozwijana w kolejnych wydaniach. Zapytania równoległe pozwalają na rozbicie zadań obliczeniowych, takich jak skanowanie tabeli, tworzenie indeksów czy łączenie danych (joins), na wiele procesów wykonawczych (workerów) działających równolegle, co skutkuje skróceniem czasu odpowiedzi dla złożonych, operacji.
2.Podstawy działania
Mechanizm realizacji zapytań równoległych w PostgreSQL opiera się na następujących elementach:
Planista zapytań (Query Planner): Podczas tworzenia planu wykonania zapytania PostgreSQL ocenia, czy dane zapytanie może skorzystać z równoległego przetwarzania.
Jeśli tak, plan jest dzielony na części równolegle wykonywane przez wielu workerów.
Nody Gather i Gather Merge: W drzewie planu wykonania pojawiają się nody typu Gather lub Gather Merge, które koordynują równoległe wykonywanie.
Gather: uruchamia kilka workerów równolegle i zbiera wyniki od każdego z nich.
Gather Merge: oprócz zbierania wyników dba o ich posortowanie, jeśli jest wymagane. Workery równoległe (Parallel Workers): To samodzielne procesy powoływane przez serwer PostgreSQL do wykonywania części planu zapytania. Każdy worker przetwarza swój przydział danych niezależnie od innych, a następnie wyniki są łączone w ramach nody Gather/Gather Merge.
3.Przykładowy scenariusz
Załóżmy, że wykonujemy zapytanie typu:
SELECT SUM(kwota) FROM transakcje;
Jeśli tabela transakcje jest duża, planista może zaplanować równoległy skan tabeli i sumowanie kwot. Wówczas serwer:
Uruchomi pewną liczbę workerów (np. 4).
Każdy worker wykona skan fragmentu tabeli transakcje i zsumuje wartości w swoim obszarze.
Noda Gather zbierze wyniki częściowe od workerów i wykona ostateczną sumę. W efekcie operacja sumowania zostanie znacząco przyspieszona, gdyż dane zostaną przetworzone równolegle, a nie sekwencyjnie przez jeden proces.
4.Konfiguracja parametrów równoległości
Istnieje szereg parametrów w pliku konfiguracyjnym PostgreSQL (postgresql.conf) mających wpływ na równoległe zapytania, m.in.:
max_parallel_workers_per_gather: Maksymalna liczba workerów, którzy mogą zostać przydzieleni do wykonania jednego zapytania równoległego. max_parallel_workers: Globalny limit liczby workerów dostępnych dla całej instancji serwera. parallel_leader_participation: Określa, czy proces główny (leader) również uczestniczy w przetwarzaniu danych, czy ogranicza się tylko do koordynacji.
Dodatkowo, PostgreSQL automatycznie ocenia opłacalność zastosowania równoległego przetwarzania w oparciu o statystyki i koszty zapytania. Administrator lub projektant może dostosować ustawienia kosztów (np. parallel_setup_cost, parallel_tuple_cost) w celu uzyskania lepszej optymalizacji.
5.Podsumowanie
Równoległe zapytania w PostgreSQL to istotny mechanizm poprawy wydajności, który pozwala na lepsze wykorzystanie zasobów sprzętowych i znaczne przyspieszenie czasu wykonywania złożonych operacji bazodanowych. Poprzez zastosowanie workerów równoległych, nodów Gather/Gather Merge oraz odpowiednią konfigurację parametrów, PostgreSQL umożliwia efektywne skalowanie operacji odczytu i przetwarzania danych w wielu scenariuszach, zapewniając wymaganą funkcjonalność parallel queries.
b) Realizacja równoległego wykonywania zapytań w bazie Oracle SE
1.Wprowadzenie
Oracle Database Standard Edition umożliwia realizację zapytań równoległych poprzez zastosowanie mechanizmu dekompozycji operacji SQL na mniejsze segmenty oraz ich współbieżne wykonywanie za pomocą wielu sesji. Jednym z narzędzi służących do tego celu jest pakiet DBMS_PARALLEL_EXECUTE, który pozwala podzielić dane na logiczne fragmenty i równolegle je przetwarzać.
2.Zasada działania DBMS_PARALLEL_EXECUTE
DBMS_PARALLEL_EXECUTE umożliwia wykonywanie operacji SQL na podzielonych na fragmenty danych w taki sposób, aby wiele sesji bazodanowych mogło pracować jednocześnie, przetwarzając różne części zbioru rekordów. Mechanizm ten może zostać wykorzystany zarówno dla długotrwałych operacji aktualizacji, wstawiania, jak i odczytu danych, co znacząco skraca czas przetwarzania.
3.Przykładowa procedura użycia
Przykładowy scenariusz realizacji zapytań równoległych w Standard Edition może obejmować:
Utworzenie zadania:
BEGIN
DBMS_PARALLEL_EXECUTE.CREATE_TASK('zapytanie_rownolegle');
END;
Podział danych na fragmenty (chunks):
BEGIN
DBMS_PARALLEL_EXECUTE.CREATE_CHUNKS_BY_ROWID(
task_name => 'zapytanie_rownolegle', table_owner => 'KADRY', table_name => 'LISTA_WYPLAT',
by_row => TRUE, chunk_size => 10000
);
END;
W ten sposób tabela TRANSAKCJE zostaje logicznie podzielona na fragmenty po 10 000 wierszy każdy.
Definiowanie operacji do wykonania na każdym fragmencie:
BEGIN
DBMS_PARALLEL_EXECUTE.RUN_TASK(
task_name => 'zapytanie_rownolegle',
sql_stmt => 'SELECT * FROM LISTA_WYPLAT WHERE :start_id <= rowid AND rowid
<= :end_id', parallel_level => 4
);
END;
Polecenie SELECT zostanie wykonane w 4 równoległych sesjach, z których każda przetwarza inny fragment danych. Monitorowanie i zakończenie zadania:
DBMS_PARALLEL_EXECUTE dostarcza procedury do monitorowania postępu i wyników przetwarzania. Po zakończeniu można zwolnić zasoby:
BEGIN
DBMS_PARALLEL_EXECUTE.DROP_TASK('zapytanie _rownolegle');
END;
4.Zalety stosowania DBMS_PARALLEL_EXECUTE
Efektywne skrócenie czasu przetwarzania dużych zbiorów danych poprzez równoległe wykonywanie poleceń SQL.
Możliwość dostosowania liczby sesji i wielkości fragmentów do zasobów sprzętowych. Precyzyjna kontrola nad procesem równoległego przetwarzania oraz elastyczne dopasowanie trybu pracy do rodzaju wykonywanych operacji.
5.Podsumowanie
Zastosowanie pakietu DBMS_PARALLEL_EXECUTE pozwala na wykorzystanie mechanizmów równoległego przetwarzania zapytań w Oracle Database Standard Edition. Dane operacje SQL mogą zostać podzielone na fragmenty i przetwarzane przez wiele sesji jednocześnie, co zapewnia efektywną realizację zadań wymagających dużej wydajności. Tym samym wymaganie dotyczące wykonywania zapytań równoległych zostaje spełnione w warunkach oferowanego środowiska.
c) Realizacja zapytań równoległych poza silnikiem bazy danych, z wykorzystaniem środowiska SPRING BOOT
1.Wprowadzenie
Równoległe przetwarzanie zapytań i operacji na danych może zostać osiągnięte nie tylko poprzez bezpośrednie wykorzystanie funkcjonalności silnika bazy danych, lecz również dzięki odpowiednim technikom wdrażanym na poziomie warstwy aplikacyjnej. Środowisko Spring Boot wraz z bogatym ekosystemem narzędzi Java, umożliwia wdrożenie mechanizmów równoległości i asynchronicznego przetwarzania zapytań, a w efekcie efektywne wykorzystanie zasobów sprzętowych oraz skrócenie czasu odpowiedzi systemu.
2.Podejście warstwy aplikacyjnej do równoległości
Zamiast polegać wyłącznie na natywnych zdolnościach silnika bazodanowego do wykonywania równoległego wykonywania zapytań, można zastosować równoległe przetwarzanie na poziomie aplikacji. Może to polegać na:
Dzielenie zapytania logicznego na mniejsze podzapytania:
Aplikacja może generować wiele, wzajemnie niesprzecznych zapytań SQL, które kierowane są do bazy danych równolegle. Następnie rezultaty są łączone w warstwie aplikacyjnej.
Asynchroniczne wywołania warstwy danych:
Korzystając z możliwości Spring Boot oraz Spring Data, można wykonać wiele odwołań do repozytoriów lub serwisów danych asynchronicznie, np. z użyciem @Async i CompletableFuture, co pozwala na jednoczesne pobieranie danych z różnych źródeł lub podzbiorów tabel.
Równoległe przetwarzanie danych w pamięci:
Często dane pochodzące z bazy są dalej przetwarzane, filtrowane lub agregowane na poziomie aplikacji. Dzięki mechanizmom udostępnianym przez Javę (Parallel Streams, CompletableFuture, ExecutorService) można równolegle przetwarzać już pobrane dane, skracając w ten sposób czas realizacji złożonych operacji analitycznych.
3. Przykładowy scenariusz w Spring Boot
Załóżmy, że chcemy przeprowadzić złożoną operację analityczną na zbiorze rekordów pochodzących z bazy danych:
Pobranie fragmentów danych równocześnie:
Aplikacja dzieli duże zapytanie na kilka równoległych zapytań ograniczonych warunkami (np. zakresami ID).
Każde zapytanie jest wywoływane w osobnym wątku wykonawczym, dzięki czemu baza może obsłużyć kilka operacji odczytu jednocześnie.
Asynchroniczne wywołania metod repozytoriów:
@Async
public CompletableFuture<List<Entity>> fetchPart(int startId, int endId) { List<Entity> results = repository.findByIdBetween(startId, endId); return CompletableFuture.completedFuture(results);
}
Wywołanie kilku takich metod pozwala na równoczesne pobieranie wielu fragmentów danych.
Scalanie wyników i równoległa analiza:
Po zakończeniu pobierania danych z różnych zakresów, zebrane wyniki można połączyć i przetworzyć równolegle (np. filtrowanie, mapowanie, agregacja) z użyciem Parallel Streams:
List<Entity> allData = Stream.of(listA, listB, listC)
.flatMap(List::stream)
.parallel()
.filter(...) // filtracja równoległa
.map(...) // transformacja równoległa
.collect(Collectors.toList());
4.Zasoby i konfiguracja
Spring Boot i Spring Data JPA: Umożliwiają dostęp do danych i definiowanie repozytoriów, które można wywoływać asynchronicznie.
Pule wątków (Thread Pools): Skonfigurowane w Spring Boot (np. w pliku application.properties lub za pomocą beanów TaskExecutor) pozwalają kontrolować liczbę wątków realizujących równoległe zadania.
Asynchroniczne API: Użycie adnotacji @EnableAsync oraz @Async w Spring Boot aktywuje i umożliwia łatwe stosowanie asynchronii.
5.Zalety podejścia aplikacyjnego
Elastyczność: Sposób dzielenia i łączenia zapytań można swobodnie modyfikować i dostosowywać do specyficznych wymagań.
Skalowalność: Mechanizmy równoległości na poziomie aplikacji doskonale współgrają z architekturą wieloserwerową i konteneryzacją.
Uniezależnienie od cech konkretnego silnika bazy: Równoległe przetwarzanie można wdrożyć w podobny sposób niezależnie od tego, jaką bazę danych wykorzystujemy.
6.Podsumowanie
Wykorzystując możliwości Spring Boot i powiązanych narzędzi ekosystemu Java, równoległe realizowanie zapytań czy złożonych operacji analitycznych nie wymaga oparcia wyłącznie na funkcjonalnościach oferowanych przez silnik bazy danych. Równoległość można osiągnąć w warstwie aplikacyjnej, co pozwala na efektywną i elastyczną realizację wymagań wydajnościowych niezależnie od szczegółowych możliwości natywnych mechanizmów bazodanowych.
62.Wskazać przy tym należy, iż wiadomość elektroniczna Oracle, wskazana w piśmie COIG z 23.09.2024 r., zgodnie z którą „Możliwość wykonywania „równoległych zapytań” (paraller queries) jest funkcjonalnością dostępną wyłącznie w Oracle Database Enterprise Edition” nie świadczy, iż Oracle Database Standard Edition2 nie zapewnia możliwości równoległego wykonywania zapytań. Zwrócić należy uwagę, iż wymóg TECH_BAZA_024 wskazuje na „równoległe wykonywanie zapytań”, a nie na „równoległe zapytania”, o czym pisze Oracle. Jest to bardzo znacząca subtelność. Oracle jako producent bazy danych nazwał swoją funkcjonalność „Równoległe zapytania” (paraller queries) i umieścił ją w wersji Enterprise Edition. Pytanie COIG do Oracle było zatem świadomie zwodnicze. COIG nie uzyskał bowiem odpowiedzi producenta o to czy Standard Edition spełnia wymóg możliwości „równoległego wykonywania zapytań” (wymóg SWZ), lecz czy zawiera funkcję komercyjnie nazwaną przez producenta „równoległymi zapytaniami (paraller queries)”. Na takie pytanie Oracle udzielił odpowiedzi twierdzącej, chociaż nie świadczy to o nie spełnianiu wymogu TECH_BAZA_024 (o czym mowa w pkt powyżej).
Dowód: Pismo COIG z 23.09.2024 r. stanowiące załącznik nr 7 do odwołania
63.Należy również podkreślić, iż dokonana przez Zamawiającego analiza i ocena spornego przedmiotu zamówienia była jedynie powierzchowna i nie dawała mu podstawy do odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP, w szczególności w sytuacji, gdy Zamawiający opierał się jedynie na treści wiadomości mailowej od szeregowego pracownika Oracle do kontroferenta Odwołującego.
64.W świetle powyższego, nawet zastosowanie bazy danych Oracle Database Standard Editon2 (pomimo tego, iż Odwołujący oferował od początku licencję w wersji Enterprise) w połączeniu z - innymi mechanizmami oferowanymi zgodnie z zasadami sztuki przez Odwołującego, spełnia wymagania SWZ. Brak było zatem podstaw do odrzucenia oferty Odwołującego.
Odnośnie zarzutu 4, tj. naruszenia art. 223 ust. 2 pkt 2 PZP w związku z art. 16 pkt1 ) PZP - jego niezastosowanie i brak poprawy oczywistej omyłki rachunkowej, która pojawiła się w treści wyjaśnień Odwołującego z dnia 11.10.2024 r., tj. wskazania kwoty 233.000 zł zamiast wskazywanej poprzednio w wyjaśnieniach z dnia 24.09.2024 r. kwoty 223.000 zł, kiedy to omyłka ta pozostaje oczywista, chociażby ze względu na fakt, iż całkowita suma oferty nie wzrosła i pozostawała nadal na tym samym poziomie.
65.Tożsamą argumentację jak w pkt 15-26 powyżej, w zakresie omyłki nie dającej podstaw do odrzucenia oferty, należy przyjąć do omyłkowego wskazania w piśmie z dnia 11.10.2024 r. kwoty 233.000 zł zamiast 223.000 zł.
66.Zgodnie z art. 223 ust. 2 ustawy PZP zamawiający poprawia w ofercie: 1) oczywiste omyłki pisarskie, 2) oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek, 3) inne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty ‒ niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.
67.Celem ustawodawcy wprowadzającym powyższy przepis było niedopuszczenie do takiej sytuacji, aby doszło do wyeliminowania z postępowania ofert, które co do zasady są merytorycznie poprawne, jednak zawierają niezamierzone, nieistotne, błahe błędy, które nie wpływają w żaden sposób na możliwość poprawnego wykonania zamówienia. W ocenie Izby, gdyby uznać, że w rozstrzyganej sprawie nie ma możliwości poprawienia omyłki, to doszłoby właśnie do takiej sytuacji, że odrzuceniu podlegałaby oferta obarczona nieistotnymi uchybieniami, pozwalająca jednak na zgodne z oczekiwaniami zamawiającego i prawidłowe wykonanie zamówienia.
68.Analiza stanu faktycznego prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki poprawienia oferty na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 2 PZP. Oferta Odwołującego była bowiem dotknięta oczywistą omyłką rachunkową, która miała charakter oczywisty.
69.Wpisanie cyfry 3 zamiast 2 w rzędzie dziesiętnych stanowi przejaw klasycznej omyłki typograficznej, powstałej w procesie maszynowego wpisywania tekstu. Błąd w tym wypadku bierze się z tożsamości sąsiadujących cyfr (2 i 3). Wbrew twierdzeniom Zamawiającego omyłka nie zwiększyła ceny oferty o 10.000 zł. Całkowita suma oferty nie wzrosła i pozostawała nadal na tym samym poziomie, co tylko świadczy o oczywistości tej omyłki.
70.Omyłka rachunkowa ma charakter oczywisty nie tylko wtedy, gdy jest widoczna na pierwszy rzut oka. Dla uznania, że omyłka rachunkowa ma charakter oczywisty, wystarczający jest fakt jej ustalenia podczas sprawdzania obliczeń zgodnie z podanym przez zamawiającego sposobem obliczenia ceny oferty oraz możliwość jej jednoznacznego stwierdzenia (tak wyrok KIO z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt 414/23). Skoro zatem cena pakietu licencji (części składowej oferty) „wzrosła” o 10.000 zł w piśmie z dnia 11.10.2024 r. w stosunku do pisma z 24.09.2024 r., zaś cena całkowita pozostała bez zmian, w sposób oczywisty obrazuje to, iż „wzrost” ten był wyłącznie niezamierzoną, błahą omyłką.
71.Abstrahując od powyższego, nawet przyjmując „wzrost” 10.000 zł jako zamierzony przez Odwołującego (czemu Odwołujący zaprzecza), wskazać należy, że kwota rzędu 10.000 zł przy 4 milionowym zamówieniu stanowi dwa promile wartości zamówienia. Bez sprzecznie jest to kwota marginalna, która zgodnie z przytaczanym już wyrokiem KIO 146/24, winny mieścić się w przewidzianych przez Wykonawcę rezerwach. Tego typu podejście – w ocenie Izby - jest przejawem nadmiernego formalizmu i nie ma nic wspólnego z celem, dla jakiego przepisy art. 226 ust. 1 pkt 8 i art. 224 ust. 6 ustawy PZP zostały wprowadzone do ustawy.
Odnośnie zarzutu nr 5, tj. naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP w związku z art. 224 ust. 6 PZP w związku z art. 16 pkt 1) PZP - odrzucenie oferty Odwołującego jako oferty z rażąco niską ceną lub kosztem, podczas gdy cena oferty Odwołującego nie pozostaje rażąco niska, a Odwołujący złożył należyte wyjaśnienia zaoferowanej ceny.
72.Powyższa argumentacja, przytoczona na poparcie Zarzutu nr 1-4, uzasadnia tezę, iż wyjaśnienia zaoferowanej ceny, złożone przez Odwołującego w trakcie postępowania, pozostają należyte i nie pozwalają uznać oferty Odwołującego jako oferty z rażąco niską ceną.
73.Co jednak istotne, zaoferowanie licencji Oracle Enterprise zamiast pierwotnie omyłkowo Standard Edition nie spowodowała rozbieżności w kalkulacji ceny. Obydwa modele bazy danych (wskazane omyłkowo i prawidłowe, które oferuje Odwołujący) zostałyby nabyte przez Odwołującego po cenie zawierającej się w cenie wskazanej w kalkulacji. Omyłka w zakresie modelu bazy danych nie przełożyła się w jakikolwiek sposób na prawidłowość kalkulacji - w wyniku wyjaśnienia tej omyłki nie doszło do zmiany założeń kalkulacyjnych przedstawionych przez Odwołującego.
74.W świetle zaistniałego stanu faktycznego, zdaniem Odwołującego, nie mamy do czynienia z błędem w obliczeniu ceny lub ze zmianą oferowanego przedmiotu. Jak już wskazano powyżej Odwołujący prawidłowo wycenił w ofercie licencję na bazę danych, którą Odwołujący miał zamiar zaoferować. Jedyną omyłką jaka miała miejsce, było omyłkowe umieszczenie błędnego oznaczenia rodzaju licencji bazy danych. Bezzasadnym byłoby więc pozbawienie Odwołującego możliwości wyjaśnienia zaistniałej sytuacji oraz poprawienia zaistniałej omyłki. Przepisy dotyczące rażąco niskiej ceny nie służą temu, by usuwać z postępowania wykonawców, których wyjaśnienia obarczone są jakimiś drobnymi omyłkami, bowiem służą one temu by chronić zamawiających oraz interes publiczny przed narażeniem na ryzyko nieprawidłowej realizacji zamówienia z uwagi na niedoszacowanie ceny oferty, z czym nie mamy do czynienia w zaistniałym stanie faktycznym, jako że cena zakupu licencji Enterprise Edition zawiera się w cenie ofertowej wyliczonej Zamawiającemu.
75.Jak wskazała Izba, w wyżej przytaczanym już wyroku KIO 146/24, „drobne omyłki i błędy kalkulacyjne, które nie wpływają na ogólny odbiór wyjaśnień, tj. nie powodują, że wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu, nie powinny stanowić powodu do odrzucenia oferty wykonawcy z uwagi na rażąco niską cenę. (…) instytucja zamawiająca, która zidentyfikuje nieścisłości w wyjaśnieniach powinna w pierwszej kolejności ocenić, czy wpływają one na ogólny ich odbiór, tj. czy powodują, iż wyjaśnienia jako całość nie uzasadniają ceny podanej w ofercie w dostatecznym stopniu. Jeśli faktycznie charakter błędów jest na tyle istotny, że poddaje w wątpliwość całość złożonych wyjaśnień, sankcja odrzucenia oferty jest uzasadniona.
76.Jako że zaistniała omyłka (zarówno co do typu licencji bazodanowych – zarzut nr 1, jak i kalkulacji jej ceny – zarzut nr 4) nie wpływa na ogólny odbiór wyjaśnień, tj. nie powoduje, że wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny (wręcz przeciwnie, pomimo omyłki cena jest nadal uzasadniona), nie powinna stanowić powodu do odrzucenia oferty Odwołującego z uwagi na rażąco niską cenę.
Odnośnie zarzutu 6, tj. naruszenia art. 223 ust. 1 PZP w związku z art. 16 PZP -zaniechania badania ofert pozostałych wykonawców w zakresie, którym jest badana oferta Odwołującego, tj. w zakresie wynikającym z wezwania, które Zamawiający skierował do Odwołującego w dniu 17.09.2024 r. i w dniu 28.10.2024 r.
77.Jak zostało wskazane w opisie stanu faktycznego, Zamawiający podjął wobec Odwołującego szereg czynności badania jego oferty, tak podyktowanej normą art. 224 ust. 2 PZP, jak i wynikających z własnej inicjatywy, zainspirowanej domysłami innego wykonawcy (COIG).
78.Odwołujący jako jedyny na ówczesnym etapie postępowania zobowiązany był do wskazania rodzaju bazy danych oraz jej warunków licencyjnych i szczegółowo (jak w pkt 12 powyżej) odpytany został o zgodność bazy danych z poszczególnymi wymaganiami SWZ oraz wykraczającymi poza wymagania opisane w SWZ. Takie działanie, co istotne, nie zostało podjęte wobec pozostałych oferentów.
79.Zgodnie z postanowieniami art. 223 ust. 1 ustawy PZP, w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń.
80.W wyroku z 10.03.2023 r., KIO 525/23, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że: „Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego art. 223 ust. 1 ustawy PZP, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że mimo użycia przez ustawodawcę słowa «może», nie można uznać, że zamawiający ma całkowitą swobodę w stosowaniu tego przepisu. Z jednolitego stanowiska Krajowej Izby Odwoławczej wynika, że w określonych okolicznościach, zwłaszcza wtedy, gdy istnieją jednoznaczne podstawy do powzięcia przez zamawiającego wątpliwości, wezwanie wykonawcy do złożenia wyjaśnień na podstawie ww. przepisu stanowi obowiązek zamawiającego. Powyższe stanowisko Izba wyraziła także w wyroku KIO 2041/21.
81.Działanie Zamawiającego polegające na wyborze jako najkorzystniejszej oferty Sygnity, odrzuceniu oferty Odwołującego oraz zaniechanie przez Zamawiającego badania ofert innych wykonawców, w swoim skutku stanowi naruszenie opisanej w art. 16 pkt 1) PZP zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie (pismo z dnia 8/01/2025 r.) wnosząc o oddalenie odwołania podał: (...) podtrzymując wszelkie twierdzenia zawarte w informacji o wyniku postępowania z dnia 6 grudnia 2024 r. oraz wnosząc o:
‒oddalenie odwołania w całości,
‒dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w niniejszym piśmie na okoliczności przedstawione w jego uzasadnieniu.
W uzasadnieniu stanowiska wskazał:
Zarzut Nr 1
OCZYWISTA OMYŁKA
Odnośnie zarzutu nr 1 odwołania Zamawiający wskazuje, że bezspornym pozostaje, iż w odpowiedzi Odwołującego na wezwanie do udzielenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny z dnia 17 września 2024 r., skierowanym na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 PZP z uwagi na to, że cena oferty Odwołującego była niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10 PZP, w załączniku do tychże wyjaśnień, w pozycjach „Dostawa i konfiguracja Komponentów technicznych” oraz „Licencje na Rezultaty prac wykonane przez Wykonawcę”, Odwołujący wskazał jednoznacznie, dwukrotnie oprogramowanie bazodanowe i aplikacyjne odpowiednio „ORACLE DB STANDARD EDITION 2” oraz „ORACLE Forms & Reports”.
Dowód:
wezwanie Odwołującego do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny z dnia 17 września 2024 r., pismo znak BZP-I.271.27.50.2023.MW – w aktach sprawy,
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. wraz z załącznikami – w aktach sprawy
Z uwagi na powyższe oraz mając na uwadze treść pisma datowanego na 23 września 2024 r., które zostało Zamawiającemu złożone przez COIG S.A, Odwołujący pismem z dnia 26 września 2024 r. wezwany został do złożenia wyjaśnień treści oferty w zakresie dotyczącym zgodności treści oferty Odwołującego z wymogiem pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych, w którym Zamawiający wskazał jako obligatoryjne wymaganie bazodanowe „Mechanizmy przyspieszające dostęp do danych oraz operacje wykonywane na danych wykorzystywane podczas przetwarzania danych, analizy informacji oraz udostępniania danych: indeksowanie, równoległe wykonywanie zapytań i procesów administracyjnych (np. tworzenie indeksów, wykonywanie kopii zapasowych), widoki zmaterializowane lub ich funkcjonalne odpowiedniki”, która to funkcjonalność, w zakresie równoległego wykonywania zapytań, jest niedostępna w bazie danych ORACLE DB STANDARD EDITION 2.
Dowód:
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. wraz z załącznikami – w aktach sprawy
załącznik nr 3 do SOPZ, Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych – w aktach sprawy
pismo COIG S.A. z dnia 23 września 2024 r. – w aktach sprawy
wezwanie Odwołującego do wyjaśnienia treści oferty z dnia 26 września 2024 r., pismo znak BZP-I.271.27.51.2023.MW – w aktach sprawy
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 1 października 2024 r. Odwołujący oświadczył, że w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny pojawił się omyłkowy zapis (oczywista omyłka pisarska) dotyczący licencji, a Odwołujący „(…) zamierza (…) zaoferować Zamawiającemu oprogramowanie bazodanowe w oparciu o licencję Oracle Database Enterprise Edition”.
Dowód: pismo Odwołującego z dnia 1 października 2024 r. – w aktach sprawy
W treści odwołania z kolei, Odwołujący wpisanie do załącznika nr 1 do wyjaśnień z 24 września 2024 r. sformułowania „Oracle Database Standard Edition 2” uzasadnia przejawem „oczywistej omyłki” powstałej na etapie przepisywania z dokumentu do oświadczenia Wykonawcy oraz mylnym przepisaniem do tabeli pozycji z SKU7, zamiast z pozycji SKU8 Warunków Handlowych, co z kolei zdaniem Odwołującego stanowić ma, nieznaną zresztą PZP, „inną niedokładność o charakterze przypadkowym”, „błąd kognitywny osoby sporządzającej dokument”, „błąd ludzki o charakterze formalnym”, który „może przydarzyć się każdemu”.
Odnosząc się do powyższych twierdzeń Odwołującego wskazać należy, że z powodów szczegółowo wykazanych w zawiadomieniu o wyniku postępowania z dnia 6 grudnia 2024 r., wskazania przez Odwołującego w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny oprogramowania bazodanowego z wersji Oracle DB Standard Edition 2 zamiast Oracle Database Enterprise Edition nie sposób było potraktować jako oczywistej omyłki pisarskiej, stąd Zamawiający nie był zobligowany ani uprawniony do poprawy wersji oprogramowania bazodanowego z Oracle DB Standard Edition 2 na Oracle Database Enterprise Edition z powołaniem się na dyspozycję art. 223 ust. 2 pkt 1 PZP.
Wyżej wymieniony „błąd” (jak sam, w treści odwołania – str. 11, lit. b, Odwołujący kwalifikuje wskazanie Oracle DB Standard Edition 2 zamiast Oracle Database Enterprise Edition) nie stanowi także błędu formalnego, który ze swej natury dotyczyć może jedynie strony formalnej oferty, lecz ewidentnie jest to błąd o charakterze merytorycznym, dotyczący merytorycznej treści oferty, którego korekta zgodnie z żądaniem Odwołującego prowadziłaby do wytworzenia w sposób nieuprawniony nowej treści tejże oferty.
Próba wykazania przez Odwołującego, że wskazanie w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny oprogramowania bazodanowego Oracle DB Standard Edition 2 zamiast Oracle Database Enterprise Edition stanowi „inną niedokładność o charakterze przypadkowym” wynikającą z „błędu kognitywnego osoby sporządzającej dokument” nie dość, że nie mieści się w hipotezie normy wynikającej z art. 223 ust. 2 PZP (PZP nie przewiduje poprawy tego rodzaju omyłek i niezgodności) to dodatkowo prowadzić musi do wniosku, że osoby sporządzające, zatwierdzające i podpisujące wyjaśnienia rażąco niskiej ceny w imieniu Odwołującego, tak naprawdę nie miały wiedzy na temat treści oferty, której dotyczyły składane wyjaśnienia. Powołanie się zatem na błąd kognitywny, czyli poznawczy oznacza, że Odwołujący powierzył przygotowanie i zatwierdzenie wyjaśnień ceny osobom, które nie miały merytorycznej wiedzy na temat przedmiotu tychże wyjaśnień, a przygotowanie przez nich załączonej do wyjaśnień tabeli opierało się najwyraźniej na, pozbawionym wiedzy co do znaczenia poszczególnych pojęć, działaniu na zasadzie „kopiuj – wklej”. Wskazując na błąd kognitywny, Odwołujący de facto sam przyznaje więc, że wskazanie oprogramowania Oracle DB Standard Edition 2 zamiast Oracle Database Enterprise Edition nie stanowiło „omyłki”. „Omyłka” bowiem ma miejsce, gdy składający oświadczenie zamiast oświadczenia o treści, którą chce i zamierza złożyć, omyłkowo składa inne, a nie wówczas, gdy składający oświadczenie tak naprawdę nie ma merytorycznego pojęcia o tym jakiej treści oświadczenie składa i jedynie „mechanicznie” i bezrefleksyjnie kopiuje, niemającą dla niego poznawczo żadnej różnicy, treść z jednego dokumentu do dokumentu zawierającego oświadczenia woli. Przechodząc do „katalizatora omyłki”, na który powołuje się Odwołujący poszukując, jak zdaje się, „winnego” przedstawienia kalkulacji ceny oferty z uwzględnieniem niezgodnego z dokumentami zamówienia oprogramowania bazodanowego podnieść należy, że informacje pozyskane podczas procedury wyjaśniania rażąco niskiej ceny mogły stanowić podstawę do uznania, że treść oferty Odwołującego jest niezgodna z warunkami zamówienia, skoro przedstawiona kalkulacja wskazywała na przyjęcie przez Odwołującego sposobu realizacji przedmiotu zamówienia, który okazał się niezgodny z dokumentami zamówienia. Powyższe potwierdzone zostało m. in. w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt KIO 3408/24, w którym wskazano, że brak żądania na etapie składania ofert przedmiotowych środków dowodowych nie oznacza jeszcze, że Zamawiający nie jest uprawniony i zobligowany do badania zgodności przedmiotu oferty z przedmiotowymi warunkami zamówienia. W wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt KIO 936/22 wskazano z kolei, że „Nie jest jednak tak, że na podstawie wyjaśnień ceny oferty nie mogą ujawnić się podstawy do odrzucenia oferty w oparciu o inne przepisy p.z.p., w tym np. art. 226 ust. 1 pkt 5. Nie można również wykluczyć sytuacji, w której zostaną spełnione łącznie przesłanki określone art. 226 ust. 1 pkt 5 oraz 8 p.z.p.”.
Reasumując powyższe, choć wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie stanowią przedmiotowych środków dowodowych, to stanowią one o treści oferty sensu largo. Oczywistym jest także, że wykonawca może obalić domniemanie rażąco niskiej ceny wyłącznie w sytuacji, gdy złożone przez niego wyjaśnienia, w tym wyliczenia oraz dowody, opierać się będą na treści oferty zgodnej z warunkami zamówienia. Mając powyższe na uwadze, Zamawiający w sposób zgodny z PZP, po analizie wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przez Odwołującego, uprawniony był przyjąć, że Odwołujący deklaruje realizację przedmiotu zamówienia z wykorzystaniem oprogramowania bazodanowego Oracle DB Standard Edition 2 (merytoryczna treść oferty), w konsekwencji czego Zamawiający podjął czynności związane z wyjaśnieniem treści oferty, zgodnie z art. 223 ust. 1 PZP, które to czynności doprowadziły ostatecznie Zamawiającego do wniosku, zgodnie z którym treść oferty Odwołującego jest niezgodna z warunkami zamówienia. W kontekście oczekiwań Odwołującego w sposób pośredni wyartykułowany w odwołaniu podkreślić należy także, że nie sposób byłoby ocenić jako legalnego działania Zamawiającego, który, co zdaje się sugerować Odwołujący, całkowicie zignorowałby treść wyjaśnień rażąco niskiej ceny wskazującą na niezgodność oferty z warunkami zamówienia, co z kolei prowadziłoby do, niedającego pogodzić się z podstawowymi zasadami zamówień publicznych, wyboru jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy, który oferuje świadczenie sprzeczne z wymaganiami zamówienia.
Dodatkowo podnieść należy, że jeżeli Odwołujący, jak twierdzi w odwołaniu, uznawał wezwanie skierowane przez Zamawiającego do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny za „nieuprawnione”, winien on, w odpowiednim terminie, zaskarżyć ww. czynność Zamawiającego, czego Odwołujący nie uczynił i które to działanie, w chwili obecnej, uznać należy za spóźnione. Odnośnie twierdzeń Odwołującego, w których zdaje się on sugerować, że wskazanie w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny bazy danych, która nie jest zgodna z warunkami zamówienia, stanowi „drobną omyłkę”, która nie powinna stanowić powodu odrzucenia oferty Odwołującego, Zamawiający, będąc całkowicie odmiennego zdania w tej kwestii, pozostawia ją pod ocenę Izbie wskazując jednakże, że oprogramowanie bazodanowe i jego funkcje są niezwykle istotne, a wręcz konstytutywne dla Systemu, stanowiącego przedmiot zamówienia.
WYMÓG NIEZALEŻNOŚCI LICENCJI
W pierwszej kolejności, przed przejściem do polemiki z merytoryczną argumentacją Odwołującego w przedmiotowym zakresie Zamawiający wskazuje, że wbrew wyobrażeniom Odwołującego o „świętości” poszczególnych zasad, także od wykonawców ubiegających się o zamówienie publiczne oczekuje się profesjonalizmu, z którym to oczekiwaniem skorelowane jest stosowanie do oceny działań, a także zaniechań wykonawców, podwyższonego miernika należytej staranności. Z powyższego powodu od wykonawców biorących udział w postępowaniu oczekuje się m. in. wnikliwej analizy dokumentów zamówienia, występowania z inicjatywą w celu rozwiania ewentualnych wątpliwości oraz precyzji przy konstruowaniu oferty i innych dokumentów składanych w postępowaniu. Wnioskowanie o wyjaśnienie treści SWZ stanowi zatem dla wykonawców nie tylko instrument do pozyskania wiedzy o zamówieniu i informacji niezbędnych w celu skonstruowania oferty, ale także – z uwagi na profesjonalizm i podwyższony miernik staranności – stanowi ono obwiązek wykonawcy, którego zaniechanie (czy wręcz – celowe zaniechanie - mające na celu wyłącznie możliwość późniejszego wykorzystania ewentualnych niejasności na swoją korzyść) może być podstawą zarzucenia wykonawcy niedochowania należytej staranności i nie powinno korzystać z ochrony oraz stawiać takiego wykonawcy w uprzywilejowanej pozycji.
Powyższe potwierdzono w wyrokach Krajowej Izby Odwoławczej, w tym np. w orzeczeniu Izby z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt KIO 720/23 gdzie wskazano, że „Obowiązkiem wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia jest zapoznanie się z dokumentami zamówienia i przygotowanie oferty, która uwzględniać będzie wymagania z nich wynikające. Jeżeli Odwołujący miał wątpliwości co do prawidłowości przyjętych przez Zamawiającego założeń, (…), to powinien był zasygnalizować to Zamawiającemu na odpowiednim etapie - zwrócić się do Zamawiającego z prośbą o wyjaśnienie treści dokumentów zamówienia przed upływem terminu składania ofert lub skorzystać z prawa do wniesienia odwołania wobec treści dokumentów zamówienia, jeśli ich treść była w jego ocenie niejednoznaczna czy błędna. W orzecznictwie podkreśla się, iż wykonawca, który twierdzi, że treść dokumentacji nie jest jednoznaczna, wprowadza w błąd, uwzględniając zawodową staranność wymaganą od profesjonalisty (art. 355 § 2 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp) powinien co najmniej, przy wykorzystaniu możliwości wynikającej z art. 135 ust. 1 ustawy Pzp, zadać w tym zakresie zamawiającemu pytania, celem uzyskania wyjaśnienia i doprecyzowania brzmienia wymogów SWZ. Wykonawca, który wątpliwości co do treści dokumentacji nie wyjaśni, co do zasady traci możliwość powoływania się na te okoliczności jako przemawiające na jego korzyść (por. m.in. wyrok KIO z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt KIO 2266/21)”, czy też w orzeczeniu Izby z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt KIO 1332/19, w którym wyraźnie wskazano, że „Wykonawca formalnie nie ma obowiązku wnioskowania o wyjaśnienia do zamawiającego, jednak nie zwalnia go to od dołożenia należytej staranności w celu ustalenia sposobu złożenia prawidłowej oferty. Tym samym wykonawca nie może powoływać się na domniemane nieścisłości w opisie przedmiotu zamówienia, o których wyjaśnienie nie wnioskował”.
Mając na uwadze powyższe, skoro Odwołujący wymóg niezależności licencji, jak sam wskazuje w odwołaniu (str. 14, akapit pierwszy), uznał za „lakoniczny”, powinien był on w trybie art. 135 PZP wystąpić do Zamawiającego o wyjaśnienie treści SWZ w analizowanym zakresie, zamiast „ukrywać” wątpliwości co do znaczenia sformułowanego wymogu aż do momentu oceny ofert (a może i realizacji zamówienia) i żądać interpretacji domniemanych wątpliwości tylko i wyłącznie na swoją korzyść.
Przechodząc dalej Zamawiający wskazuje, że w załączniku nr 3 do SOPZ, Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych, poz. 1.2.33 [TECH_BAZA_083], Zamawiający wymagał niezależności licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne.
Dowód: załącznik nr 3 do SOPZ, Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych – w aktach sprawy
Powyższy wymóg oznaczał, że Zamawiający powinien mieć prawo do korzystania, oczywiście na warunkach i w zakresie określonych w dokumentach zamówienia, z oprogramowania bazodanowego niezależnie od oprogramowania aplikacyjnego. Każda z ww. licencji powinna być zatem autonomiczna, niezależna od drugiej, oczywistym bowiem jest, że formułując wymóg „niezależności licencji” Zamawiający nie miał na myśli „licencji – prawa” w znaczeniu formalnym, czyli jedynie dokumentu licencyjnego, lecz chodziło mu o „licencję – prawo” w znaczeniu materialnym, a zatem określony w dokumentach zamówienia zakres uprawnień do korzystania z oprogramowania bazodanowego oraz oprogramowania licencyjnego. Pisząc zatem „Niezależność licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne” Zamawiający wymagał niezależności prawa do korzystania (tymże jest bowiem licencja – prawem do korzystania), na warunkach określonych w dokumentach zamówienia, z oprogramowania bazodanowego od prawa do korzystania z oprogramowania aplikacyjnego.
Przedmiotowe zapisy Szczegółowego Opisu Przedmiotu Zamówienia w zakresie Komponentów technicznych skorelowane były z postanowieniami załącznika nr 4 do SWZ, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU), w których (§ 6 ust. 11 i 12) Zamawiający wyraźnie wskazał, że Wykonawca zezwala Zamawiającemu na wprowadzenie dowolnych zmian w Systemie i Rezultatach prac (z wyjątkiem Standardowego Oprogramowania Aplikacyjnego), w tym na modyfikowanie, skracanie, łączenie lub przerabianie ich przez Zamawiającego lub wskazane przez Zamawiającego osoby trzecie; w szczególności Zamawiający wymagał upoważnienia do publicznego udostępniania Systemu i Rezultatów prac w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności w celu przeprowadzenia postępowań zakupowych na świadczenie usług utrzymania Systemu / serwisu Systemu / rozwoju Systemu, jak również w celu przekazania podmiotom trzecim, które świadczą przedmiotowe usługi na rzecz Zamawiającego; dodatkowo zgodnie z Projektowanymi Istotnymi Postanowieniami Umowy licencja, o której mowa w § 6 ust. 2 i 3, nie mogła zawierać ograniczeń polegających na tym, że dane oprogramowanie może być używane wyłącznie z innym oprogramowaniem lub może być wdrażane, serwisowane, rozwijane itp. wyłącznie przez określony podmiot lub grupę podmiotów. W tym miejscu podkreślić należy, że co zdaje się celowo pomijać Odwołujący, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy na równi z Opisem Przedmiotu Zamówienia stanowią dokumenty zamówienia, które wyznaczają zakres warunków zamówienia.
Dowód: załącznik nr 4 do SWZ, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU) – w aktach sprawy
To z kolei, jak powyżej analizowane zapisy interpretował Odwołujący jest niestety niezwykle enigmatyczne, ponieważ w pkt 31 odwołania Odwołujący, przecząc sam sobie, wskazuje, że „Tymczasem Wykonawca (…) traktował wymóg niezależności licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne w sposób jednoznaczny, tj. iż prawa do korzystania z obu rodzajów oprogramowania są regulowane przez oddzielne umowy licencyjne, pochodzące od różnych dostawców, a status jednej umowy licencyjnej nie wpływa na status drugiej”, która to „jednoznaczna interpretacja” sformułowana została najwidoczniej jedynie na potrzeby odwołania, czemu dowodzi choćby to, że:
‒ z załącznika do wyjaśnień rażąco niskiej ceny wynika, że Odwołujący oferuje oprogramowanie bazodanowe i oprogramowanie aplikacyjne pochodzące od jednego, tego samego producenta (Oracle),
‒ jakkolwiek Odwołujący rozumie „status umowy licencyjnej”, to jednak skoro, zgodnie z wyjaśnieniami Odwołującego z dnia 30 października 2024 r., „Zamawiający nie będzie miał możliwości korzystania z bazy danych poprzez wprowadzanie danych do bazy danych czy też ich odczytywanie przez inne aplikacje czy systemy z pominięciem oprogramowania aplikacyjnego dostarczonego przez Wykonawcę”, to jednak status umowy licencyjnej na oprogramowanie aplikacyjne zdaje się mieć zasadniczy wpływ na status oprogramowania bazodanowego.
Dowód:
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. wraz z załącznikiem nr 1 – w aktach sprawy
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 30 października 2024 r. – w aktach sprawy
Także argument zawarty w pkt 32 odwołania nie potwierdza prezentowanej przez Odwołującego, wewnętrznie zresztą sprzecznej wykładni oświadczenia Zamawiającego zawartego w SWZ, a dotyczącego „niezależności licencji” z uwagi choćby na to, że w § 6 załącznika nr 4 do SWZ, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU), który należało interpretować łącznie z pozostałymi postanowieniami dokumentów zamówienia, Zamawiający wyraźnie wymagał, aby w szczególności:
§ 6 ust. 1 - Rezultaty prac nie były obciążone prawami osób trzecich, uniemożliwiającymi lub utrudniającymi Zamawiającemu korzystanie z tych Rezultatów prac na zasadach określonych w Umowie,
§ 6 ust. 2 - Wykonawca, w ramach wynagrodzenia, o którym mowa w § 8 Umowy, udzielił Zamawiającemu licencji niewyłącznej na System oraz na wszelkie Rezultaty prac, w tym te stanowiące modyfikacje oraz aktualizacje Systemu powstałe w wyniku świadczenia Gwarancji, Usług Utrzymania oraz Usług Rozwoju, na polach eksploatacji określonych w §6 ust. 3,
§ 6 ust. 7 - Licencja, o której mowa w §6 ust. 2 i 3, udzielana była bez ograniczeń co do celu lub sposobu korzystania z Systemu lub innych Rezultatów prac, w tym umożliwiała korzystanie z Systemu w Infrastrukturze technicznej Zamawiającego,
§ 6 ust. 12 - Wykonawca zapewnił, że licencja, o której mowa w §6 ust. 2 i 3 nie będzie zawierała ograniczeń polegających na tym, że dane oprogramowanie może być używane wyłączenie z innym oprogramowaniem lub może być wdrażane, serwisowane, rozwijane itp. wyłącznie przez określony podmiot lub grupę podmiotów.
Dowód: załącznik nr 4 do SWZ, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU) – w aktach sprawy
Zaznaczyć należy, że również wykładnia oświadczenia Zamawiającego w zakresie pól eksploatacji określonych w § 6 ust. 3 załącznika nr 4 do SWZ, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU), a w tym postanowienia § 6 ust. 3 pkt 1, 2, 3 i 4 przesądzają o tym, że wymóg „niezależności licencji” sformułowany przez Zamawiającego nie dotyczył strony formalnej prawa, czyli jak twierdzi Odwołujący jedynie oddzielnych umów licencyjnych, lecz dotyczył on niezależności merytorycznej, czyli takiej, która umożliwi korzystanie z oprogramowania bazy danych w sposób całkowicie niezależny od oprogramowania aplikacyjnego.
Dowód: załącznik nr 4 do SWZ, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU) – w aktach sprawy
To, że szczegółowe wezwanie do wyjaśnienia treści oferty w powyższym zakresie zostało do Odwołującego skierowane w treści pisma z dnia 28 października 2024 r. wynikało wyłącznie z treści wcześniejszych wyjaśnień Odwołującego, a w tym w szczególności z treści pisma Odwołującego z dnia 11 października 2024 r., w którym Odwołujący oświadczył, że licencje bazodanowe oraz licencje aplikacyjne w celu realizacji przedmiotu zamówienia nabędzie on w ramach jednego pakietu (bundla), co z kolei zrodziło po stronie Zamawiającego dodatkowe wątpliwości co do zgodności treści oferty Odwołującego z warunkami zamówienia i bynajmniej nie przeczy twierdzeniom Zamawiającego o „wyraźnych” oczekiwaniach w kontekście niezależności licencji.
Dowód:
wezwanie do wyjaśnień z dnia 28 października 2024 r., pismo znak BZP-I.271.27.55.2023.MW – w aktach sprawy,
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 11 października 2024 r. – w aktach sprawy,
Odnośnie kwestii poruszanych w pkt 33 i 34 odwołania Zamawiający wskazuje, że analogicznie jak w przypadku kwestionowania przez Odwołującego wezwania go do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, próba kwestionowania obecnie zasadności i „proporcjonalności” (?) wymogów dotyczących opisu przedmiotu zamówienia oraz sformułowany w powyższym kontekście zarzut niegospodarności, w chwili obecnej powinny zostać uznane za spóźnione.
Odnosząc się do pkt 37 i nast. odwołania, z których wynikać miałoby, iż wymóg, o którym mowa w § 6 ust. 12 załącznika nr 4 do SWZ, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU) nie dotyczy licencji na bazę danych wskazać należy, że oprogramowanie bazodanowe bezwzględnie stanowi Rezultat prac zdefiniowany w § 1 załącznika nr 4 do SWZ, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU), zgodnie z którym Rezultat prac (w tym Produkt) to „Oprogramowanie aplikacyjne, Dokumentacja, inne utwory, a także materiały i informacje niepodlegające ochronie prawa autorskiego, a także usługi stworzone lub świadczone przez Wykonawcę w wyniku wykonywania Umowy lub dostarczone Zamawiającemu w wykonaniu zobowiązań wynikających z niniejszej Umowy, w tym System, Aktualizacje prawne, Aktualizacje techniczne, a także modyfikacje i jakiekolwiek inne zmiany wprowadzone do Systemu oraz istniejących materiałów, w tym Oprogramowania aplikacyjnego w toku wykonywania Umowy.”
Dowód: załącznik nr 4 do SWZ, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU) – w aktach sprawy
To, że oprogramowanie bazodanowe stanowi Produkt, który z kolei jest Rezultatem prac wynika również z postanowień Szczegółowego Opisu Przedmiotu Zamówienia stanowiącego załącznik nr 3 do SWZ, w którym w pkt 14, P.I.5 Zamawiający wyraźnie wskazał, że Produktem podlegającym odbiorowi będzie Dostawa Komponentu technicznego – serwer bazy danych (wraz z licencjami) – rodzaj Produktu – Oprogramowanie.
Dowód: załącznik nr 3 do SWZ, Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia – w aktach sprawy
Skoro zatem § 6 ust. 12 PIPU odnosił się do licencji, o której mowa w §6 ust. 2 i 3, a licencja, o której mowa w § 6 ust. 2 i 3 dotyczyła Systemu oraz wszelkich Rezultatów prac, do Rezultatu prac (Produktu) jakim jest oprogramowanie bazodanowe, bezwzględnie zastosowanie ma wymóg wskazany w § 6 ust. 12 PIPU.
Co więcej, sam Odwołujący zakwalifikował oprogramowanie bazodanowe jako „Rezultat prac”, czego dowodzi wskazanie przez niego w załączniku nr 1 do wyjaśnień z dnia 24 września
2024 r. (Etap I) produktu Oracle Database Standard Edition 2 w pozycji „licencje na Rezultaty prac wykonane przez Wykonawcę (wymienić jakie)”.
Dowód: wyjaśnienia Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. wraz z załącznikami – w aktach sprawy
Podejmowanie przez Odwołującego polemiki z powyżej przedstawionymi wymogami odnośnie Systemu i Rezultatów prac w kontekście zasad licencjonowania „komercyjnych oprogramowań bazodanowych” oraz „praktyki rynkowej” dopiero na obecnym etapie postępowania, należy uznać za bezzasadne i spóźnione.
ZARZUT NR 2
Odnośnie zarzutu nr 2 odwołania w pierwszej kolejności Zamawiający podnosi, że aby dokonać poprawy w treści oferty wykonawcy tzw. „innej omyłki” zajść muszą łącznie nw. warunki:
‒ błąd w ofercie musi stanowić omyłkę, a nie wynik intencjonalnego działania wykonawcy,
‒ omyłka musi polegać na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia,
‒ poprawa omyłki nie spowoduje istotnych zmian w treści oferty.
Co do omyłkowego charakteru wskazania w wyjaśnieniach z dnia 24 września 2024 r. bazy danych w wersji Standard zamiast, jak twierdzi Odwołujący, w wersji Enterprise, to nie sposób przyznać racji Odwołującemu, skoro nawet w treści odwołania, Odwołujący najwidoczniej sam do końca nie mogąc zdecydować, którą wersję oprogramowania bazodanowego oferuje wykazuje, że wersja Oracle Database Standard Edition 2 spełnia jednak wymogi dokumentów zamówienia i oferta uwzględniająca tę wersję (co prawda dopiero „w połączeniu” z funkcjonalnościami, które Odwołujący przywołał, jedynie przykładowo i wariantowo, dopiero w treści odwołania) powinna zostać uznana za zgodną z warunkami zamówienia. Dodatkowo, jak już wskazywano w informacji o wyniku postępowania, bezspornym pozostaje, że w przedmiotowym postępowaniu, na zmodyfikowane zapisy dokumentów zamówienia, Odwołujący wniósł odwołanie, w którym podnosił, że kwestionowane przez niego zapisy SWZ „(…) podtrzymują (…) dla rozwiązań opartych na technologii firmy Microsoft, zastosowanie standardowej wersji bazy danych (Standard Edition) jednocześnie uniemożliwiając zastosowanie tej samej, standardowej wersji baz danych innych firm np. Oracle (…)”. Treść ww. odwołania (uwzględnionego przez Zamawiającego) również jednoznacznie potwierdza zatem, że intencją Odwołującego było takie ukształtowanie dokumentów zamówienia, które umożliwi Odwołującemu złożenie w postępowaniu oferty uwzględniającej zastosowanie standardowej wersji bazy danych. Co więcej, nieprzekonujące są twierdzenia Odwołującego o „omyłce” w analizowanym zakresie, z uwagi na to, że:
‒ załącznik nr 1 do wyjaśnień z dnia 24 września 2024 r. składał się jedynie z nieco ponad 30 pozycji (dwie strony tekstu), a zatem popełnienie przy wypełnianiu go „omyłki” jest mało prawdopodobne,
‒ w odwołaniu i w wyjaśnieniach z dnia 1 października 2024 r. Odwołujący powołuje się na „dogłębną analizę OPZ”, poczynioną już po przejściu procedury odwoławczej, która uświadomiła Wykonawcę o konieczności zastosowania licencji Enterprise Edition nie tylko ze względu na zapisy będące podstawą do odwołania, co sprawiło, zgodnie z oświadczenie Odwołującego, że Odwołujący „(…) jeszcze przed przystąpieniem do kalkulacji oferty miał świadomość konieczności zaoferowania licencji w wersji Enterprise”
‒ popełniony „błąd” w składanych wyjaśnieniach został powtórzony dwukrotnie
- zatem gdyby intencją Odwołującego rzeczywiście było wskazanie oprogramowania bazodanowego Oracle Database Enterprise Edition, Odwołujący z pewnością zauważyłby popełnioną omyłkę i niezwłocznie skorygował ją w składanym oświadczeniu.
Dowód:
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. wraz z załącznikami – w aktach sprawy
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 1 października 2024 r. – w aktach sprawy
Jak także podkreślano wcześniej, twierdzeniom Odwołującego o „omyłce” przeczy również to, że w przedstawionych warunkach handlowych Oracle dla oprogramowania OTAGO, oprogramowanie bazodanowe w wersji Oracle Database Standard Edition 2 występuje zawsze „w komplecie” z oprogramowaniem aplikacyjnym Forms&Reports, natomiast Oracle Database Enterprise Edition, i to jako jedyny produkt, występuje w komplecie z Weblogic Suite (w żadnej z opcji warunków handlowych Oracle nie występuje w ramach jednego pakietu Oracle Database Enterprise Edition razem z Forms&Reports). W wyjaśnieniach Wykonawcy z dnia 24 września 2024 r., dwukrotnie wpisano natomiast „komplet” występujący w ww. warunkach handlowych, tj. Oracle Database Standard Edition 2 wraz z Forms&Reports, co także, gdyby rzeczywiście stanowiło „omyłkę”, z pewnością rzuciłoby się w oczy osobie sporządzającej lub weryfikującej składane wyjaśnienia, w konsekwencji czego, zostałoby zauważone i skorygowane przed wysłaniem wyjaśnień Zamawiającemu.
Dowód: warunki handlowe Oracle dla oprogramowania OTAGO stanowiące załącznik do wyjaśnień Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. – w aktach sprawy
W tym miejscu podkreślić należy, że umyślne zastosowanie rozwiązania całkowicie odmiennego od wymagań zamawiającego, nie może być traktowane jako omyłka w tym sensie, który nadaje jej przepis art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP, co potwierdzono m. in. w wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt KIO 54/23.
„Błąd” polegający na wskazaniu bazy danych Oracle Database Standard Edition 2 zamiast, jak twierdzi Odwołujący, Oracle Database Enterprise Edition nie może zostać poprawiony w trybie przewidzianym w art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP także z uwagi na to, że w dokumentach zamówienia Zamawiający nie wskazał jaką konkretnie licencję bazy danych wykonawcy mają dostarczyć. Stosując zatem wnioski wynikające z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt III CZP 52/11 w którym podkreślono, że „W sytuacji, w której zamawiający nie określił w specyfikacji istotnych warunków zamówienia stawki podatku VAT w ogóle nie może dojść do wystąpienia innej omyłki w rozumieniu art. 87 ust. 2 pkt 3 Pr.z.p., ponieważ nie wystąpi wówczas ustawowa przesłanka niezgodności oferty ze specyfikacją wobec braku dwóch potrzebnych do porównania elementów, niezbędnych do oceny przesłanki w postaci zaistnienia niezgodności”, uznać należy, że niemożliwa była korekta oferty Odwołującego z powołaniem się na art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP, ponieważ oprogramowanie bazodanowe opisane zostało w dokumentach zamówienia jedynie poprzez wymagane cechy i funkcje, których to cech i funkcji nie spełnia konkretne, zaoferowane przez Odwołującego „z nazwy, wersji i producenta” oprogramowanie bazodanowe. Z ostrożności wskazać należy również, że zmiana, jakiej domaga się Odwołujący, spowodowałaby istotną zmianę w treści oferty.
Uzasadniając powyższe podnieść należy, że jako wyjątek od ogólnego zakazu negocjowania i zmieniania treści złożonych ofert, poprawienie omyłek w trybie art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP musi być stosowane ostrożnie i z uwzględnieniem wyjątkowego charakteru tej instytucji. W wyroku z 13 września 2012 r., sygn. akt KIO 1821/12 Izba, odnosząc się do zagadnienia poprawienia w ofertach omyłek zwróciła uwagę, iż ratio legis tego przepisu to sanowanie ofert obarczonych nieistotnymi wadami, będącymi wynikiem różnego rodzaju błędów i omyłek, które nie prowadzą do istotnych zmian w treści oferty – nie zniekształcają w znaczącym stopniu oświadczenia woli wykonawcy ubiegającego się o zamówienie. Izba wskazała także, że poprawienie oferty nie może zatem stanowić wytworzenia zupełnie odmiennego, nowego oświadczenia woli wykonawcy, np. w przedmiocie oferowanego świadczenia, czy dowolnego wypełnienia go dodatkową treścią, co do której zamawiający nie posiada żadnych danych i informacji, podkreślając przy tym, iż w szczególności przy zmianie oferowanego świadczenia zamawiający nie może polegać tylko na oświadczeniu wykonawcy, w jaki sposób jego ofertę należy poprawić, bez dodatkowych, niejako obiektywnych przesłanek w tym zakresie.
Przenosząc treść powyższych wywodów na stan faktyczny niniejszej sprawy Zamawiający podnosi, że dokonanie przez Zamawiające zmiany bazy danych z Oracle Database Standard Edition 2 na Oracle Database Enterprise Edition, tylko i wyłącznie na podstawie oświadczenia Odwołującego, stanowiłaby istotną ingerencję w treść zaoferowanego przez Odwołującego świadczenia, baza danych bowiem, szczególnie w przypadku systemu kadrowo – płacowego, jako jeden z konstytutywnych jego elementów, ma zasadnicze znaczenia dla funkcjonowania i korzystania z tegoż systemu. Co więcej, nawet treść zarzutu nr 3 Odwołującego wskazuje na istotność zmiany, którą próbuje on przeforsować, skoro bowiem „dostosowanie” Oracle Database Standard Edition 2 do pełnienia funkcji, które posiada Oracle Database Enterprise Edition wymagałaby aż tak wielu działań (Odwołujący opisuje je na dziesięciu stronach tekstu!), nie sposób uznać, że mamy tu do czynienia ze zmianą, która nie powoduje istotnych zmian w treści oferty.
Kończąc przedmiotowe rozważania zauważyć należy również, że nieprawdą jest twierdzenie zawarte w pkt 50 odwołania (str. 19), w którym Odwołujący wskazuje, że „(…) poprawa innej omyłki w trybie 223 ust. 2 pkt 3 PZP, poprzez zastąpienie licencji Oracle Database Standard Edition 2 na Oracle Database Enterprise Edition (przy – co istotne – zachowaniu nadal tej samej ceny ofertowej) pozostawało zasadne i konieczne” z uwagi na to, że zmiana, którą forsuje Odwołujący spowodowała właśnie zmianę ceny ofertowej, co wskazywano już w informacji o wyniku postępowania - w piśmie z dnia 11 października 2024 r. Wykonawca wskazał bowiem dwukrotnie(!), że oferuje Zamawiającemu cenę za pakiet licencji bazodanowej Oracle Database Enterprise Edition i licencji aplikacyjnych wynoszącą 233 000 zł + 175 510 zł = 408 510 zł, choć w załączniku do wyjaśnień z dnia 24 września 2024 r., oferowany jeszcze na tym etapie postępowania - pakiet Oracle Database Standard Edition 2 wraz z Forms&Reports Wykonawca wycenił na kwotę o 10 000 zł niższą, tj. 223 000 zł + 175 510 zł. Powyższe oznacza, że zmiana oferty Odwołującego w analizowanym zakresie spowodowała wzrost ceny oferty o co najmniej 10 000 zł, co jest o tyle istotne, że cena oferty Wykonawcy wynosząca 3 999 580,00 zł pokrywa się z wyliczeniami zawartymi w wyjaśnieniach z dnia 24 września 2024 r., w których to wyliczeniach Wykonawca wycenił i zaoferował Zamawiającemu Oracle Database Standard Edition 2 za cenę 223 000 zł.
Dowód:
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 11 października 2024 r. – w aktach sprawy,
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. wraz z załącznikami – w aktach sprawy
Kończąc przedmiotowe rozważania podnieść należy, że zgodnie z publikacją Urzędu Zamówień Publicznych - Prawo zamówień publicznych. Komentarz pod redakcją Huberta Nowaka i Mateusza Winiarza, art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP daje zamawiającemu możliwość poprawiania uchybień w ofertach merytorycznie poprawnych, w celu zapobieżenia ich eliminacji z postępowania z przyczyn wyłącznie formalnych lub niemających istotnego znaczenia w kontekście oferowanego świadczenia. Przepis ten, zdaniem komentatorów, nie stanowi zatem narzędzia do naprawiania błędnie złożonych ofert, lecz jest podstawą poprawienia omyłek, którego może dokonać zamawiający, a znaczenie tych poprawek dla całości złożonego oświadczenia woli (oferty) wykonawcy nie będzie istotne. Proces poprawiania omyłek nie może prowadzić przy tym do konieczności znaczącej ingerencji ze strony zamawiającego w treść oferty. Wystąpienie omyłki, zdaniem Urzędu, nie może też pozostawiać wątpliwości co do zamierzonej treści oświadczenia wykonawcy. Dodatkowo, odwołując się jeszcze do ratio legis normy wyrażonej w art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP wskazać należy, że orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazuje, że zasady równego traktowania i niedyskryminacji oraz obowiązek przejrzystości stoją na przeszkodzie negocjacjom między zamawiającym, a wykonawcą w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Co do zasady więc oferta nie może być modyfikowana po jej złożeniu i to ani z inicjatywy zamawiającego, ani wykonawcy. Co więcej, intencją ustawodawcy towarzyszącą wprowadzeniu artykuł 87 ust. 2 pkt 3 PZP było zniwelowanie formalizmu poprzednich regulacji występującego na gruncie ustawy, a nie doprowadzenie do tego, że wykonawcom umożliwi się dowolne dokonywanie zmian w składanych ofertach, czy też oferowanie świadczenia wariantowego, uzależnionego od tego, którą z „wersji” oferty wykonawcy zamawiający uzna za zgodną z dokumentami zamówienia. Chodziło zatem o umożliwienie brania pod uwagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego ofert obarczonych nieistotnymi wadami, będącymi wynikiem różnego rodzaju błędów i omyłek, których skorygowanie nie prowadzi do istotnych zmian w treści oferty. Wynika to wprost z uzasadnienia do ustawy z dnia 4 września 2008 roku o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw, w którym wskazano że „W projekcie (…) rezygnuje się z zamkniętego katalogu sposobu poprawiania omyłek rachunkowych pozostawiając jednocześnie Zamawiającemu uprawnienie do poprawiania (…) innych omyłek polegających na niezgodności oferty ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia. Proponowane rozwiązanie przyczyni się do usprawnienia procedury udzielania zamówienia publicznego oraz do zmniejszenia liczby odrzucanych ofert i unieważnionych postępowań (…) Jest to szczególnie istotne w kontekście zamówień na roboty budowlane, w których oferty wykonawców, niezwykle obszerne i szczegółowe, liczące nieraz po kilkadziesiąt tomów, często podlegają odrzuceniu ze względu na drobne błędy w ich treści. Proponowany przepis art. 87 ust. 2 pkt 3 w szczególności ma na celu umożliwienie poprawiania tego rodzaju błędów, które mogą pojawić się w trakcie sporządzania kosztorysu ofertowego.”
ZARZUT NR 3
Odnośnie zarzutu nr 3 odwołania Zamawiający podnosi przede wszystkim, że ze złożonych przez Odwołującego wyjaśnień rażąco niskiej ceny z dnia 24 września 2024 r., nie wynikało bynajmniej, aby Odwołujący uwzględnił w cenie oferty jakiekolwiek wykorzystanie „dedykowanych narzędzi programistycznych, frameworków analitycznych bądź mechanizmów wspomagających wdrażanych w warstwie integracyjnej lub aplikacyjnej” w celu zapewnienia Zamawiającemu wymaganych w dokumentach zamówienia funkcjonalności bazy danych oznaczonej przez Odwołującego jako Oracle Database Standard Edition 2.
Dowód: wyjaśnienia Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. wraz z załącznikami – w aktach sprawy
Jak już też wskazywano wcześniej, Odwołujący pismem z dnia 26 września 2024 r. wezwany został do złożenia wyjaśnień treści oferty w zakresie dotyczącym zgodności treści oferty Odwołującego z wymogiem pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych, w którym Zamawiający wskazał jako obligatoryjne wymaganie bazodanowe „Mechanizmy przyspieszające dostęp do danych oraz operacje wykonywane na danych wykorzystywane podczas przetwarzania danych, analizy informacji oraz udostępniania danych: indeksowanie, równoległe wykonywanie zapytań i procesów administracyjnych (np. tworzenie indeksów, wykonywanie kopii zapasowych), widoki zmaterializowane lub ich funkcjonalne odpowiedniki”, która to funkcjonalność, w zakresie równoległego wykonywania zapytań, jest niedostępna w bazie danych ORACLE DB STANDARD EDITION 2.
Dowód: wezwanie Odwołującego do wyjaśnienia treści oferty z dnia 26 września 2024 r., pismo znak BZP-I.271.27.51.2023.MW – w aktach sprawy
W odpowiedzi na powyższe Odwołujący zamiast wyjaśnić w jaki sposób, pomimo zamiaru wykorzystania do realizacji przedmiotu zamówienia bazy danych ORACLE DB STANDARD EDITION 2, zamierza on zapewnić Zamawiającemu spełnienie warunków zamówienia, Odwołujący wskazał jedynie, że „(…) wbrew treści pisma COIG z 23.09.2024 r., zamierza on zaoferować Zamawiającemu oprogramowanie bazodanowe w oparciu o licencję w wersji Oracle Database Enterprise Edition” w dalszej części pisma powołując się wyłącznie na popełnioną w wyjaśnieniach oczywistą omyłkę pisarską.
Dowód: wyjaśnienia Odwołującego z dnia 1 października 2024 r.
Wykazywanie na obecnym etapie postępowania możliwości technologicznych, dzięki którym Odwołujący może (?) zrealizować wskazane funkcjonalności również przy pomocy własnych narzędzi i mechanizmów, co Odwołujący „jest w stanie” (aczkolwiek – czy zamierza i czy wycenił to „dostosowanie” w cenie oferty? – dop. Zamawiającego) osiągnąć za pomocą działań i narzędzi wskazanych w odwołaniu, uznać należy za spóźnione. Jak bowiem wielokrotnie podkreślała Krajowa Izba Odwoławcza, skutkiem niezastosowania się do wezwania zamawiającego z art. 223 ust. 1 PZP jest przyjęcie przez wykonawcę na siebie ryzyka, że zamawiający posłuży się dostępnymi mu informacjami na temat treści oferty wykonawcy i wyciągnie z nich określone skutki prawne. Przepis art. 223 ust. 1 ustawy PZP służy bowiem usunięciu wątpliwości co do treści oferty i jeśli wykonawca tej wątpliwości nie usuwa, naraża się na to, że zamawiający uzna treść oferty za niejednoznaczną, niepewną lub zrozumie ją inaczej niż wynika to z rzeczywistej woli wykonawcy (tak np. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 stycznia 2020 r., sygn. akt KIO 2581/20). Analogiczny kierunek interpretacyjny, obciążający wykonawcę odpowiedzialnością za brak złożenia wyjaśnień treści oferty lub złożenie tychże wyjaśnień w sposób niewyczerpujący, znajdujemy w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 18 stycznia 2021 r., sygn. akt KIO 2581/20, w którym Izba wskazała, że Wykonawca ponosi konsekwencje, jeśli nie złoży wyjaśnień na wezwanie Zamawiającego. Późniejsze wyjaśnianie oferty w postępowaniu odwoławczym jest spóźnione i nie może prowadzić do podważenia czynności Zamawiającego. W ww. orzeczeniu podkreślono także, iż postępowanie o udzielenie zamówienia jest postępowaniem sformalizowanym, ten formalizm nie jest celem samym w sobie, ale ma gwarantować realizację zasady przejrzystości postępowania, tak aby wykonawcy byli w stanie ustalić czy czynności podejmowane przez zamawiającego są zgodne z zasadami ustawy i czy biorą udział w postępowaniu na równych warunkach. Jeśli zatem zamawiający prawidłowo wysłał wezwanie, zakreślił realny termin na odpowiedź, to niezłożenie wyjaśnień stanowi o niedbałości po stronie wykonawcy i wykonawca nie może liczyć na to, że brak złożenia wyjaśnień w postępowaniu o udzielenie zamówienia będzie sanował przedstawieniem dowodów na etapie postępowania odwoławczego. Takie działanie jest działaniem spóźnionym i nie może prowadzić do podważenia czynności zamawiającego.
Odnośnie pkt 62 odwołania Zamawiający wskazuje, że równoległe wykonywanie zapytań prowadzi w efekcie do równoległych zapytań i tak też ww. funkcjonalność rozumie Producent oprogramowania, przywołując w wiadomości e-mail z dnia 23 września 2024 r., załączonej przez COIG S.A. w pierwszej kolejności wymóg SWZ „równoległego wykonywania zapytań” (akapit pierwszy wiadomości), a następnie potwierdzając, że możliwość wykonywania równoległych zapytań jest funkcjonalnością dostępną wyłącznie w Oracle Database Enterprise Edition (drugi akapit wiadomości).
Dowód: pismo COIG S.A. z dnia 23 września 2024 r. – w aktach sprawy
W analizowanym zakresie w pełni zastosowanie mają także twierdzenia Zamawiającego dotyczące wymogu należytej staranności po stronie wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia, w tym obowiązku kierowania do zamawiających wniosków o wyjaśnienie treści SWZ, która to czynność, z uwagi na profesjonalizm i podwyższony miernik staranności, stanowi obwiązek wykonawcy, którego zaniechanie (czy wręcz – celowe zaniechanie - mające na celu wyłącznie możliwość późniejszego wykorzystanie ewentualnych niejasności na korzyść wykonawcy) może by podstawą zarzucenia wykonawcy niedochowania należytej staranności i nie powinno korzystać z ochrony.
ZARZUT NR 4
W zakresie zarzutu nr 4 Zamawiający podnosi, że sytuacji, o której mowa w przedmiotowym zarzucie, nie sposób potraktować jako oczywistej omyłki rachunkowej, o której mowa w art. 223 ust. 2 pkt 2 PZP z uwagi na to, że:
‒ zarówno wyliczenia zawarte w wyjaśnieniach z dnia 24 września 2024 r., uwzględniające wynagrodzenie za Oracle Database Standard Edition 2 w wysokości 223 000 zł, bez żadnych błędów i omyłek, sumują się zgodnie z pozycją „Razem” załącznika nr 1, do ceny oferty 3 999 580 zł,
‒ jak i wyliczenia zawarte w piśmie z dnia 11 października 2024 r., w tym wynagrodzenie za licencję bazodanową w wysokości 233 000 zł, sumują się do łącznej kwoty wskazanej przez Odwołującego za pakiet licencji w wysokości 408 510 zł.
Dowód:
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. wraz z załącznikami – w aktach sprawy,
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 11 października 2024 r. – w aktach sprawy
W obydwu wyjaśnieniach nie ma zatem błędów w działaniach matematycznych, bowiem:
‒ zarówno wszystkie ceny jednostkowe wskazane w załączniku nr 1 do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, w tym wynagrodzenie za licencję bazodanową w pierwotnej wysokości 223 000 zł, sumują się do ceny oferty (pozycja „Razem” tabeli),
jak i
‒ cena wskazana dwukrotnie w wyjaśnieniach z dnia 11 października 2024 r. sumuje się bezbłędnie zgodnie z wyliczeniami przedstawionymi przez Odwołującego w tychże wyjaśnieniach.
Reasumując, bezsprzecznie, cena oferty Odwołującego, po wyjaśnieniach złożonych w dniu 11 października 2024 r., wzrosła o 10 000 zł. Dowód:
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. wraz z załącznikami – w aktach sprawy,
wyjaśnienia Odwołującego z dnia 11 października 2024 r. – w aktach sprawy
ZARZUT NR 5
Odnosząc się do zarzutu nr 5 Zamawiający wskazuje, że powyżej przedstawiona argumentacja, a także argumentacja zawarta w informacji o wyniku postępowania wskazuje na to, że wyjaśnienia składane przez Odwołującego w toku prowadzonego postępowania nie uzasadniły podanej w ofercie Odwołującego ceny, a co więcej potwierdziły, że treść oferty Odwołującego jest niezgodna z warunkami zamówienia. Podkreślić należy także, że nawet treść odwołania wskazuje na to, że Odwołujący do chwili obecnej nie zdecydował ostatecznie jaką wersję oprogramowania bazodanowego oferuje Zamawiającemu, deklarując realizację zamówienia w sposób niejako wariantowy, polegający na tym, że jeżeli:
‒ Izba uzna, że zaoferowanie Oracle Database Standard Edition 2 jest niezgodne z warunkami zamówienia uznając jednocześnie, że oferta Odwołującego, z uwagi na zaoferowanie bazy danych niezgodnej z dokumentami zamówienia powinna zostać poprawiona zgodnie z art. 223 ust. 2 PZP lub na jakiejkolwiek innej podstawie - wówczas Odwołujący zrealizuje zamówienie w wykorzystaniem Oracle Database Enterprise Edition,
‒ Izba uzna, że oferta Odwołującego uwzględniająca Oracle Database Standard Edition 2 jest zgodna z warunkami zamówienia - wówczas Odwołujący zrealizuje zamówienie w wykorzystaniem Oracle Database Standard Edition 2.
Powyższe warianty realizacji zamówienia uznać można jedynie za główne, bazowe, z uwagi na to, że Odwołujący, formułując zarzut nr 3, wskazuje jeszcze na co najmniej jeden, dodatkowy wariant, mający polegać na realizacji zamówienia w wykorzystaniem Oracle Database Standard Edition 2, które to oprogramowanie Odwołujący „może” dostosować do wymogów dokumentów zamówienia „w połączeniu z innymi funkcjonalnościami” przedstawionymi niestety dopiero na etapie postępowania odwoławczego, a dodatkowo przedstawionymi również w sposób wariantowy, a co istotniejsze – niewyceniony w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny. Także argument Odwołującego o tym, że „zaoferowanie licencji Oracle Enterprise zamiast pierwotnie omyłkowo Standard Edition nie spowodował rozbieżności w kalkulacji ceny” uznać należy za chybiony choćby w świetle wyjaśnień Odwołującego z dnia 11 października 2024 r., w których dwukrotnie cena za licencję bazodanową „zdrożała” w porównaniu do ceny zawartej w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny z dnia 24 września 2024 r., o 10 000 zł.
ZARZUT NR 6
Odnosząc się do powyższego zarzutu Zamawiający wskazuje, że wszczął procedurę wyjaśnienia rażąco niskiej ceny w ofercie Odwołującego z uwagi na dyspozycję art. 224 ust. 2 pkt 1 PZP. W wyniku otrzymanych wyjaśnień, a także informacji uzyskanych od pozostałego z wykonawców, Zamawiający wszczął procedurę wyjaśnienia treści oferty Odwołującego. Powyższe czynności skutkowały otrzymaniem od Odwołującego szeregu wyjaśnień, analiza których, z przyczyn wskazanych w informacji o wyniku postępowania oraz z niniejszym piśmie, doprowadziła Zamawiającego do ustalenia, że oferta Odwołującego winna podlegać odrzuceniu. Zamawiający nie miał uzasadnionych powodów, aby procedurę wyjaśnienia rażąco niskiej ceny lub wyjaśnienia treści oferty, wszczynać wobec pozostałych wykonawców biorących udział w postępowaniu.
Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego przystąpienie zgłosił wykonawca Sygnity Business Solutions S.A. z/s w Zielonej Górze (Uczestnik lub Przystępujący) wnosząc o oddalenie odwołania. W piśmie procesowym z dnia 8 stycznia
2025 r. wskazał na następujące okoliczności: (...)
1.Odwołujący na uzasadnienie zarzutów odwołania powołał niezwykle szeroką argumentację wynikającą w przeważającej części z dorobku orzeczniczego Krajowej Izby Odwoławczej. Odwołujący w katalogu zarzutów odwołania nie zaskarżył jednak czynności odrzucenia jego oferty z powodu braku możliwości zmiany oprogramowania bazodanowego w trybie poprawienia oczywistej omyłki pisarskiej, ani nie sformułował adekwatnego żądania. Ponadto analiza uzasadnienia poszczególnych zarzutów poddaje w wątpliwość zgodność oferty Odwołującego z przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1320), dalej jako „ustawa” albo „Pzp”. Wielość argumentów podniesionych przez Odwołującego doprowadziła do sprzeczności wewnętrznej odwołania. Przystępujący chciałby to podkreślić przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów.
2.Odwołujący podnosi, że zaoferował Zamawiającemu oprogramowanie bazodanowe Oracle Database Enterprise Edition. Jednak jednocześnie wywodzi, że oprogramowanie bazodanowe Oracle Database Standard Edition 2 (w treści odwołania również jako „ORACLE DB STANDARD EDITION 2”) jest zgodne z wymaganiami Zamawiającego.
Zgodnie z art. 218 ust. 1 Pzp w postępowaniu o udzielenie zamówienia wykonawca może złożyć tylko jedną ofertę, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie. Zamawiający nie dopuścił składania w postępowaniu ofert wariantowych. Informacja o takiej możliwości nie została zamieszczona w dokumentach zamówienia, czego w przypadku ofert wariantowych wymaga art. 92 ust. 1 i 2 Pzp. Zgodnie z art. 218 ust. 2 Pzp treść oferty musi być zgodna z wymaganiami zamawiającego określonymi w dokumentach zamówienia. Jeśli Odwołujący oświadcza, że zaoferował oprogramowanie bazodanowe Oracle Database Enterprise Edition, a na wypadek nie uznania tego twierdzenia, oświadcza, że zaoferował oprogramowanie bazodanowe Oracle Database Standard Edition 2 (i podejmuje próbę wykazania jej zgodności z warunkami zamówienia), to należy postawić pytanie, ile ofert Odwołujący złożył w tym postępowaniu? Oferta złożona przez Odwołującego w tym postępowaniu nie może zawierać jednocześnie oprogramowania bazodanowego Oracle Database Enterprise Edition i oprogramowania bazodanowego Oracle Database Standard Edition 2. Zdaniem Przystępującego złożenie oferty, która obejmuje jednocześnie dwa różne oprogramowania bazodanowe, oznacza niezgodność oferty Odwołującego z przepisami ustawy. Taka oferta nie może być przyjęta przez Zamawiającego. Odwołujący de facto oczekuje ustalenia przez Krajową Izbę Odwoławczą, jakie oprogramowanie bazodanowe zaoferował. Działanie takie nie znajduje oparcia w przepisach ustawy. Ustawa przewiduje możliwość złożenia jednej oferty, której treść za wyjątkiem działań podjętych na podstawie art. 223 ust. 2 Pzp, powinna pozostać niezmienna. Nie można pominąć, że stanowisko Odwołującego zawarte w uzasadnieniu odwołania nie odpowiada poglądowi prezentowanemu Zamawiającemu w czasie postępowania w wyjaśnieniach z 1 października 2024 r. Odwołujący wskazywał wówczas wyłącznie, że popełnił oczywistą omyłkę pisarską błędnie wskazując oprogramowanie bazodanowe Oracle Database Standard Edition 2 i nie wykazywał zgodności tego oprogramowania z dokumentami zamówienia. Odwołanie wskazuje zatem w tym zakresie części na inne okoliczności niż te, które stanowiły podstawę czynności Zamawiającego polegającej na odrzuceniu oferty Odwołującego.
3.Ponadto na podkreślenie zasługuje, że Odwołujący zarzuca Zamawiającemu zaniechanie poprawienia jego oferty na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3) Pzp, a jednocześnie podejmuje próbę wywiedzenia w pkt 20-23 odwołania (choć intencji tej nie wyraża expressis verbis), że informacje zawarte w wyjaśnieniach dotyczących ceny oferty nie powinny być wzięte pod rozwagę. Przystępujący zwraca uwagę, że jeśli – zdaniem Odwołującego – złożone przez niego wyjaśnienia nie stanowią treści oferty, to zawarta w nich nazwa licencji nie może być uznana ani za oczywistą omyłkę pisarską, na co wskazywał Odwołujący wyjaśniając swoją ofertę, ani jako omyłka o charakterze nieistotnym, czego domaga się aktualnie. Nie jest możliwe jednoczesne żądanie pominięcia oświadczeń zawartych w pismach Odwołującego z dnia 24 września 2024 r. (oraz Załączniku Nr 1 do tych wyjaśnień), z dnia 1, 10, 18 i 24 października 2024 r. oraz traktowanie ich jako oferty i domaganie się ich poprawienia. Poglądy prawne leżące u podstawy zarzutu nr 1 i zarzutów nr 2-5 odwołania wykluczają się wzajemnie.
4.Przystępujący wnosi o pominięcie dowodu z dokumentu stanowiącego Załącznik nr 14 do odwołania - Warunki udzielenia licencji Microsoft SQL, który został złożony wyłącznie w języku angielskim.
5.Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu Przystępujący wskazuje, co następuje.
6.Zarzut nr 1 – naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp przez odrzucenie oferty Odwołującego wobec uznania przez Zamawiającego, iż Odwołujący zaoferował oprogramowanie bazodanowe „Oracle Database Standard Edition 2” tj. rozwiązanie rzekomo niezgodne z warunkami zamówienia - pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ, podczas gdy Odwołujący zaoferował oprogramowanie spełniające warunki zamówienia, tj. Oracle Database Enterprise Edition nie jest trafny.
7.Argumentacja Odwołującego w odniesieniu do tego zarzutu zmierza do wykazania, że oświadczenia zawarte w składanych przez niego wyjaśnieniach powinny zostać pominięte przez Zamawiającego. Jednak ocena, czy zaoferowane zostało oprogramowanie Oracle Database Standard Edition 2, wymaga ustalenia charakteru oświadczenia wskazującego to oprogramowanie.
8.Twierdzenie Odwołującego, że złożone przez niego wyjaśnienia dotyczące ceny oferty z 24.09.2024 r. oraz Załącznik nr 1 do nich nie stanowią przedmiotowych środków dowodowych nie posiada doniosłości prawnej. Po pierwsze, Zamawiający nie wzywał do złożenia przedmiotowych środków dowodowych, tylko do złożenia wyjaśnień ceny oferty; Po drugie, wyjaśnienia dotyczące ceny oferty stanowią treść oferty oraz mogą być podstawą do stwierdzenia merytorycznej niezgodności oferty z dokumentami zamówienia. Załącznik Nr 1, który złożył Odwołujący stanowi jego oświadczenie własne wskazujące przedmiot jego oferty, w tym oprogramowanie bazodanowe, oraz sposób kalkulacji ceny oferty.
9.Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Zamówień Publicznych - Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 9 lutego 2023 r. sygn. XXIII Zs 158/22: „Wyjaśnienia i dowody przedstawione przez Skarżącego w ramach wyjaśnień rażąco niskiej ceny stanowią integralną część oferty, a przy tym wiążą Wykonawcę na równi z treścią oferty złożonej pierwotnie. W konsekwencji, w ocenie Sądu Okręgowego bezsprzecznie należy uznać, iż także na podstawie wyjaśnień ceny mogą ujawnić się podstawy do odrzucenia oferty w oparciu o inne przepisy ustawy nPzp, co rodzi konieczność ich zastosowania. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby bowiem do sprzecznej z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych, ale też kuriozalnej, sytuacji, w której zamawiający nie mógłby odrzucić oferty niezgodnej z warunkami zamówienia tylko dlatego, że wykonawca (w tym przypadku Skarżący) składałby wyjaśnienia w innym trybie, podczas gdy przepis art. 226 ust. 1 pkt 5 nPzp bezwzględnie nakazuje odrzucenie oferty, której treść jest niezgodna z warunkami zamówienia”.
10.Pomimo tego, że Zamawiający nie oczekiwał podania rodzaju licencji na bazę danych w treści składanej oferty, ani sam jej nie narzucił w treści SWZ, niemniej jednak wskazał swoje wymagania dotyczące oprogramowania bazodanowego. W związku z tym, w sytuacji, gdy wykonawca zamierza wykonać przedmiot zamówienia w inny niż dopuszczony sposób, zamawiający nie mógł czekać do momentu wykonania zamówienia w sposób niezgodny z umową, ale zobowiązany jest do odrzucenia oferty, by nie dopuścić do zawarcia umowy z wykonawcą zamierzającym wykonać zamówienie niezgodnie z jego warunkami (por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 21 października KIO 3549/24, KIO 3573/24, KIO 3586/24).
11.Zarzut, że Zamawiający nie żądał wskazania w ofercie rodzaju licencji na bazę danych oraz że zakres żądanych wyjaśnień przekracza pierwotną treść oferty oraz zakres SWZ jest nie tylko chybiony prawnie, ale również spóźniony. Jeśli Odwołujący uważał, że formularz kalkulacji oferty przesłany przez Zamawiającego wraz z wezwaniem do wyjaśnienia ceny oferty z dnia 17 września 2024 r. wbrew przepisom ustawy narzucał mu metodyki kalkulacji ceny i zmuszał do wskazania nazwy i zobowiązania się do zastosowania konkretnego komponentu technicznego, mógł i powinien był wnieść odwołanie wobec czynności wezwania go do wyjaśnień. W odwołaniu tym Odwołujący jako profesjonalista znający przepisy ustawy i świadomy wynikających z nich konsekwencji mógł i powinien był wykazywać niezgodność tej czynności Zamawiającego z przepisami ustawy. Odwołujący nie wniósł odwołania, zatem Zamawiający po uzyskaniu wyjaśnień zobowiązany był do ich oceny, co uczynił.
12.Odwołujący wskazuje w pkt 19 odwołania, że ustalony przez Zamawiającego zakres wyjaśnień „zmuszał do wskazania nazwy i zobowiązania się do zastosowania konkretnego komponentu technicznego”. Również i to stwierdzenie budzi wątpliwości, co do zgodności oferty Odwołującego z przepisami ustawy. Umowa w sprawie zamówienia publicznego polega na wykonaniu zobowiązania zawartego w ofercie. Odwołujący – wbrew przepisom ustawy - zdaje przyznawać sobie prawo do kształtowaniu swego zobowiązania po złożeniu oferty.
13.Wyjaśnienia dotyczące rodzaju zaoferowanego oprogramowania nie dotyczą drobnej omyłki, czy błędu kalkulacyjnego. Wpływają one na ogólny odbiór wyjaśnień, gdyż dotyczą istotnej omyłki w treści oferty popełnionej przez Odwołującego, która nie jest możliwa do poprawienia.
14.Dla przejrzystości wywodu Przystępujący zamieszcza stosowną argumentację przy odniesieniu się do Zarzutu nr 2. Jest to uzasadnione, gdyż pomimo tego, że Odwołujący w uzasadnieniu zarzutu nr 1 podnosi kwestię oczywistości omyłki (przy czym nie formułuje zarzutu zaniechania poprawienia oczywistej omyłki pisarskiej), to jednak nie domaga się jej poprawienia. Kwestii poprawienia omyłki Odwołujący poświęca zarzut nr 2.
15.W odniesieniu do braku spełnienia wymagania niezależności przez ORACLE ASFU Przystępujący zgadza się ze stanowiskiem Zamawiającego zawartym w informacji o wyniku postępowania z dnia 6 grudnia 2024 r. Dodatkowo wskazuje, że kwestia niezależności została podniesiona przez Zamawiającego wyłącznie z ostrożności. Stwierdzenie przez Izbę, że poprawienie oferty Odwołującego przez zastąpienie oprogramowania bazodanowego Oracle Database Standard Edition 2 oprogramowaniem bazodanowym Oracle Database Enterprise Edition nie jest możliwe, oznaczać będzie, że kwestia ta utraci jakiekolwiek znaczenie.
16.Poglądy orzecznictwa dotyczące opisu przedmiotu zamówienia powołane przez Odwołującego w uzasadnieniu odwołania nie znajdują zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Badane postępowanie prowadzone jest w trybie dialogu konkurencyjnego. Zamawiający prowadził dialog ze szczególną starannością dając wykonawcom możliwość omówienia wszystkich aspektów przedmiotu zamówienia. Rozumienie pojęcia niezależności licencji nie budziło dotychczas żadnych rozbieżnych interpretacji i nie było podnoszone również w odwołaniu wobec treści SWZ, które wniósł Odwołujący 29 lipca 2024 r.
17.W ocenie Przystępującego znaczenie tego pojęcia jest jasne w ramach opisu przedmiotu zamówienia w tym postępowaniu. Skomplikowane wywody techniczne Odwołującego prezentują jego własną wykładnię przyjętą wyłącznie na potrzeby sporu. Zamawiający kwestię tę szczegółowo wyjaśnił w Informacji o wyniku postępowania z dnia 6 grudnia 2024 r. Przystępujący zgadza się ze stanowiskiem Zamawiającego.
18.Zarzut nr 2 naruszenia art. 223 ust. 3 Pzp w związku z art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp przez zaniechanie wykonania czynności poprawy innej omyłki w ofercie Odwołującego polegającej na zamianie typu licencji Oracle Database Standard Edition 2 na Oracle Database Enterprise Edition Odwołujący kształtuje jako zarzut ewentualny, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu nr 1. Zarzut nie jest trafny.
19.Uznanie, że oferta Odwołującego zawiera oprogramowanie Oracle Database Enterprise Edition (z czym Przystępujący się nie zgadza) wymaga uznania, że wskazanie oprogramowania Oracle Database Standard Edition 2:
1)stanowi oczywistą omyłką pisarską, co Odwołujący wywodził wyjaśniając swoją ofertę w toku postępowaniu. Takiego zarzutu nie podnosi w katalogu zarzutów odwołania, jednak odnosi się do tego w wywodach uzasadnienia dotyczących zarzutu nr 1 (jednak bez żądania poprawy tej omyłki); albo
2)stanowi omyłkę o charakterze nieistotnym polegającą na niezgodności oferty Odwołującego z warunkami zamówienia.
20.Przystępujący zwraca uwagę, że nie chodzi tu wyłącznie o poprawienie nazwy oprogramowania. Istotą poprawy będzie zastąpienie oprogramowania Oracle Database Standard Edition 2 przez oprogramowanie Oracle Database Enterprise Edition. Taka zamiana nie jest poprawieniem oczywistej omyłki pisarskiej z następujących powodów:
1)omyłka nie posiada cech oczywistości: nie jest widoczna na pierwszy rzut oka, dla każdego, nie polega na zniekształceniu wyrazu, niedokładności o charakterze przypadkowym;
2)oprogramowanie Oracle Database Standard Edition 2 stanowi inne oprogramowanie niż Oracle Database Enterprise Edition. Oba oprogramowania były wskazane w Warunkach Handlowych (poz. SKU7 i SKU8 – zob. pkt 18 odwołania), zatem nie istnieje jeden oczywisty sposób poprawienia ;
3)stwierdzenie tej omyłki wymaga zaawansowanej wiedzy specjalistycznej: znajomości systemów i produktów firmy Oracle (zob. pkt 18 lit. c) odwołania).
21.Kryteria uznania omyłki za oczywistą omyłkę pisarską zostały wypracowane i ugruntowane w orzecznictwie trafnie powołanym przez Zamawiającego w Informacji o wyniku postępowania z 6 grudnia 2024 r.
22.Podobne stanowisko prezentuje również Prezes Urzędu Zamówień Publicznych. W komentarzu do ustawy (www.uzp.gov.pl) wskazano, że poprawienie oczywistej omyłki pisarskiej zawsze będzie skutkowało pewną zmianą w treści oferty, jednak należy pamiętać, że będzie tak jedynie w znaczeniu technicznym, nie zaś merytorycznym, i jej poprawienie nie może w konsekwencji prowadzić pod pozorem sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej do wytworzenia nowej treści oświadczenia woli. Za przykład omyłki pisarskiej o charakterze wyłącznie technicznym i formalnym, można wskazać podanie w ofercie wykonawcy niewłaściwych jednostek, tj. „mm”, a nie zgodnie z wymaganiami „ml” przy określeniu pojemności butelki.
23.Odnosząc się natomiast do argumentacji odwołania w zakresie w odniesieniu do przesłanek ustawowych warunkujących możliwość poprawienia oferty Odwołującego na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp Przystępujący wskazuje, że:
Po pierwsze, analiza dokumentów postępowania oraz kolejnych wyjaśnień składanych przez Odwołującego nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że wskazanie oprogramowania Oracle Database Standard Edition 2 jest skutkiem niezamierzonego błędu pracownika Odwołującego. Równie uprawniony jest pogląd, że Odwołujący zamierzał zaoferować Zamawiającemu oprogramowanie Oracle Database Standard Edition 2.
Po drugie, niezgodność oferty Odwołującego z dokumentami zamówienia jest bezsporna.
Odwołujący m.in. w pkt 47 lit. b) odwołania potwierdza bowiem popełnienie tej omyłki. Ponownie warto w tym miejscu zauważyć niekonsekwencję Odwołującego, który jednocześnie domaga się poprawienia swojej oferty oraz wykazuje zgodność oprogramowania Oracle Database Standard Edition 2 z warunkami zamówienia.
Po trzecie, ewentualne poprawienie oferty spowoduje istotne zmiany w treści oferty, gdyż:
1)sam brak w rozbieżności ceny nie może być podstawą do uznania, że ewentualna poprawa ma charakter nieistotny. Obie licencje bazy danych różnią się stopniem zaawansowania i co do zasady – w ślad za tym - znacząco różnią się ceną. Nawet jeśli Odwołujący uzyskał korzystną dla siebie cenę licencji Oracle Database Enterprise Edition, nie oznacza to braku istotności zmiany licencji w treści oferty. Ma to tym bardziej doniosłe znaczenie, że argument ten jest jedynym powoływanym przez Odwołującego w celu uzasadnienia braku istotności ewentualnej poprawy oferty. Odwołujący całkowicie pomija aspekt merytoryczny związany z ewentualną poprawą.
2)licencja Oracle Database Enterprise Edition jest inną licencją niż licencja Oracle Database Standard Edition 2 – różne pojęcia określające nazwę mają różne desygnaty w rzeczywistości. To, która z licencji zostanie użyta, ma wpływ na działanie systemu, którego sprawne i poprawne funkcjonowanie ma dla Zamawiającego zasadnicze znaczenie. Istotność różnic pomiędzy obydwoma licencjami potwierdza sam Odwołujący wskazując w obszernym wywodzie, na sposób spełnienia wymagań Zamawiającego przez oprogramowanie Oracle Database Standard Edition 2.
3)baza danych jest jednym z kluczowych komponentów aplikacji przetwarzającej duże ilości danych, a taką aplikacją jest System Kadrowo - Płacowy. Różne wersje baz danych danego producenta mają różne parametry techniczne. Zastosowanie odpowiedniej wersji bazy danych decyduje czy cała aplikacja (System Kadrowo – Płacowy) będzie bezpieczny, będzie działał zgodnie z oczekiwaniami Zamawiającego (np. wydajność: ile czasu aplikacja potrzebuje aby przygotować wynagrodzenie dla pracowników – ma to duże znaczenie, gdy Zamawiający zatrudnia dużą liczbę pracowników);
24.W konsekwencji przesłanki zawarte w art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp nie zostały spełnione. Zamiana oprogramowania bazodanowego oferowanego przez Odwołującego nie może nastąpić w trybie tego przepisu.
25.Obowiązek poprawienia oferty w każdym przypadku, o którym mowa w art. 223 ust. 2 Pzp, nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż może nastąpić tylko przy wykazaniu przesłanek wymaganych dla danego rodzaju poprawienia oferty. Przesłanki te, jako regulacje o charakterze wyjątkowym, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.
26.Ponadto przy dokonywaniu poprawy istotne jest, skąd zamawiający uzyskał wiedzę na temat sposobu poprawienia oferty. W okolicznościach sporu źródłem wiedzy Zamawiającego nie jest analiza sprzeczności zawartych w ofercie Odwołującego, gdyż oferta ich nie posiada. Poprawy nie można dokonać przez ustalenie i wykorzystania danych wynikających z oferty producenta, gdyż – jak wynika z treści odwołania – oferta ta wskazuje obie licencje. Jedynym źródłem wiedzy o sposobie dokonania poprawy są w rezultacie wyjaśnienia Odwołującego. Zatem wyjaśnienia te są jedynym potencjalnym źródłem wiedzy o tym, w jaki sposób dokonać poprawienia oferty. Również z tego względu zastąpienie oprogramowania Oracle Database Standard Edition 2 przez oprogramowanie Oracle Database Enterprise Edition oznaczałaby istotną ingerencję w treść oferty Odwołującego.
27.Zarzut nr 3 - naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp przez odrzucenie oferty Odwołującego wobec uznania przez Zamawiającego, iż zaoferowane przez Odwołującego oprogramowanie bazodanowego „ORACLE DB STANDARD EDITION 2” pozostaje niezgodne z warunkami zamówienia - pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ w zakresie funkcjonalności równoległego wykonywania zapytań, podczas gdy licencja Oracle Database Standard Edition, w połączeniu z innymi funkcjonalnościami oferowanego przez Odwołującego systemu wymaganie takie spełnia, nie zasługuje na uwzględnienie.
Po pierwsze, skoro Odwołujący twierdzi, że od początku oferował licencję Oracle Database Enterprise Edition, rozpoznawanie argumentacji dotyczącej zgodności licencji Oracle Database Standard Edition 2 jest niedopuszczalne formalnie. W tym postępowaniu o udzielenie zamówienia nie można złożyć oferty, która jednocześnie oferuje obie licencje. Interes Odwołującego wyczerpuje się zatem w obronie twierdzenia, że zaoferował licencję Oracle Database Enterprise Edition.
Po drugie, Odwołujący nie wykazywał Zamawiającemu zgodności licencji Oracle Database Standard Edition 2 z warunkami zamówienia, w związku z tym nie jest to możliwe w tym postępowaniu odwoławczym, gdyż ten zarzut odwołania nie dotyczy okoliczności faktycznych, które były podstawą skarżonej czynności Zamawiającego. Już z tego względu zarzut nr 3 powinien być oddalony.
Po trzecie, w obszernych technicznych wywodach Odwołujący przedstawia własną interpretację postanowień SOPZ oraz opis działań, za pomocą których miałby być osiągnięty ten sam efekt. Już ta konstatacja potwierdza nietrafność zarzutu. W złożonych wyjaśnieniach Odwołujący nie powołał tej interpretacji, ani nie wyceniał elementów, które są niezbędne do osiągnięcia zakładanego przez siebie efektu.
Po czwarte, funkcjonalność „Parallel query" zawiera wyłącznie licencja „Oracle Database Enterprise Edition". Pakiet „DBMS_PARALLEL_EXECUTE" jest przeznaczony do równoległego (niestandardowego) wprowadzania zmian w bazie danych z jednoczesnym zatwierdzaniem transakcji i nie stanowi odpowiednika funkcjonalności „Parallel Query". Zamawiający jednoznacznie wskazał „Parallel Query" jako na funkcjonalność bazy danych. Potencjalna możliwość wykonania wielu zapytać z poziomu aplikacji używającej bazy danych i następnie tworzenie jednego zbioru wynikowego z wyniku poszczególnych zapytań nie stanowi funkcjonalności „Parallel Query" bazy danych.
28.Zarzut nr 4 – naruszenia art. 223 ust. 2 pkt 2 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp przez jego niezastosowanie i brak poprawy oczywistej omyłki rachunkowej, która pojawiła się w treści wyjaśnień Odwołującego z dnia 11.10.2024 r., tj. wskazania kwoty 233.000 zł zamiast wskazywanej poprzednio w wyjaśnieniach z dnia 24.09.2024 r. kwoty 223.000 zł, kiedy to omyłka ta pozostaje oczywista, chociażby ze względu na fakt, iż całkowita suma oferty nie wzrosła i pozostawała nadal na tym samym poziomie, nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim przytoczenie przez Odwołującego argumentacji zawartej w pkt 15-26 oraz wywody zawarte w pkt 67-69 odwołania nie referują do oczywistej omyłki rachunkowej, ale do oczywistej omyłki pisarskiej. Wskazuje na to twierdzenie o niezamierzonej zamianie sąsiadujących cyfr, podczas gdy oczywista omyłka rachunkowa co do zasady dotyczy błędów wynikających z obliczeń.
29.„W praktyce oczywista omyłka rachunkowa polega na błędnym zsumowaniu, odjęciu, pomnożeniu lub podzieleniu poszczególnych pozycji. Reasumując, za oczywistą omyłkę rachunkową należy uznać błąd popełniony przez wykonawcę w obliczeniach polegający na otrzymaniu nieprawidłowego wyniku działania arytmetycznego, który da się poprawić wyłącznie w jeden sposób” (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 11 października 2024 r.
sygn. akt KIO 3449/24).
30.W okolicznościach sporu nie mamy zatem do czynienia z oczywistą omyłką rachunkową. Zmiana ceny z 223.000 zł na 233.000 zł nie jest wynikiem błędów popełnionych w wyniku działań arytmetycznych. Odwołujący nie wskazuje, jakie działanie matematyczne zostało tu dokonane i jaki błąd został popełniony w ramach tego działania.
31.Brak rachunkowego charakteru tej omyłki znajduje też jasne potwierdzenie w pkt 71 odwołania, w którym Odwołujący zestawia wartość całego zamówienia z kwotą 10.000 zł. Taka argumentacja nie referuje ani do oczywistej omyłki pisarskiej, ani do oczywistej omyłki rachunkowej.
32.Zarzut nr 5 – naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w związku z art. 224 ust. 6 Pzp, w związku z art. 16 pkt 1) Pzp przez odrzucenie oferty Odwołującego jako oferty z rażąco niską ceną lub kosztem, podczas gdy cena oferty Odwołującego nie pozostaje rażąco niska, a Odwołujący złożył należyte wyjaśnienia i dowody dotyczące zaoferowanej ceny nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępujący wskazuje, że wyjaśnienia dotyczące ceny oferty udzielone przez Odwołującego pismem z 24 września 2024 r. nie uzasadniły możliwości wykonania zamówienia za cenę wskazaną w ofercie. Odwołujący wskazał oprogramowanie bazodanowe Oracle Database Standard Edition 2, które nie spełnia wymagań Zamawiającego i następczo próbował wycofać się z popełnionego błędu. Skoro Odwołujący twierdzi, że argumentacja powołana w odniesieniu do zarzutów nr 1- 4 potwierdza również i ten zarzut, to brak potwierdzenia tych zarzutów odwołania skutkuje również oddalenie niniejszego zarzutu nr 5.
33.Zarzut jest nietrafny również z tego powodu, że wyjaśnienia złożone przez Odwołującego dotyczą treści oferty, która jest niezgodna z warunkami zamówienia.
34.Z art. 224 ust. 1 Pzp wynika, że przedmiotem wyjaśnień jest cena oferty, ale odnoszona do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia. Jeśli wykonawca obliczył cenę oferty za przedmiot, który nie odpowiada warunkom zamówienia, to ocena takich wyjaśnień zgodnie z dyrektywą z art. 224 ust. 1 Pzp, w każdym razie powinna prowadzić do przekonania, że rzetelne wyjaśnienia przekonujące o możliwości wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami Zamawiającego nie zostały złożone. W związku z tym ziściły się przesłanki wskazane w art. 224 ust. 6 Pzp.
”W sytuacji, gdy zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień dotyczących ceny oferty, to po udzieleniu tych wyjaśnień podstawą oceny oferty tego wykonawcy nie jest wyłącznie cena z tej oferty w znaczeniu materialnym, ale uzasadnienie wartości stanowiącej tę cenę w treści udzielonych wyjaśnień”. (Wyrok SO w Warszawie z dnia 19 grudnia 2022 r. sygn. akt XXIII Zs 144/22)
35.Wskazanie przez Odwołującego licencji bazodanowej, która nie spełnia wymagań Zamawiającego i uwzględnienie jej w kalkulacji ceny oferty mają zasadniczy wpływ na ogólny odbiór wyjaśnień i w konsekwencji powinno stanowić podstawę do odrzucenia oferty Odwołującego z uwagi na rażąco niską cenę.
36.Tego typu błąd nie należy do kategorii drobnych omyłek i błędów kalkulacyjnych. Przeciwnie charakter tego błędu jest na tyle istotny, że poddaje w wątpliwość całość złożonych wyjaśnień. W związku z tym sankcja odrzucenia oferty jest uzasadniona.
37.Zarzut 6 - naruszenia art. 223 ust. 1 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp przez zaniechania badania ofert pozostałych wykonawców w zakresie, którym jest badana oferta Odwołującego, tj. w zakresie wynikającym z wezwania, które Zamawiający skierował do Odwołującego w dniu 17.09.2024 r. i w dniu 28.10.2024 r., tj. w szczególności w zakresie rodzaju i warunków licencji bazy danych oraz spełnianie przez tą bazę wymogów SWZ nie zasługuje na uwzględnienie.
Po pierwsze, Zamawiający zwrócił się do Odwołującego o wyjaśnienie ceny jego oferty pismem z dnia 17 września 2024 r. wykonując obowiązek wynikający z art. 224 ust. 2 Pzp. Kolejne wyjaśnienia Zamawiający zobowiązany był uzyskać wobec złożenia przez Odwołującego wyjaśnień, z których wynikał brak zgodności jego oferty z warunkami zamówienia. Zamawiający zachował zatem standard prowadzenia postępowania opisany w powołanych przez Odwołującego wyrokach Izby. Po drugie, Zamawiający nie miał podstaw do badania ceny pozostałych złożonych ofert. Po trzecie, Odwołujący nie wykazał, jakie wątpliwości dotyczące oferty Przystępującego, czy COIG S.A. miałyby być wyjaśnianie przez Zamawiającego.
Krajowa Izba Odwoławcza (KIO lub Izba) ustaliła i zważyła, co następuje:
Zamawiający w piśmie z dnia 6 grudnia 2024 r. (zastrzeżonym w części jako zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa) informując wykonawcę Asseco Data Systems S.A.
z/s w Gdańsku o odrzuceniu oferty w uzasadnieniu prawnym decyzji wskazał: (...) art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy – Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia; art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy – Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy – odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu”.
Z kolei w uzasadnieniu faktycznym powołując się na wezwania, które zostały skierowane do wykonawcy oraz udzielone w odpowiedzi wyjaśnienia w konkluzji stwierdził, że: (...), wskazanie w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny Wykonawcy z dnia 24 września 2024 r. bazy danych w wersji „Oracle Database Standard Edition 2” nie zostało uznane za oczywistą omyłkę pisarską, lecz za intencjonalne zaoferowanie przez Wykonawcę ww. produktu, w konsekwencji czego Zamawiający zmuszony był przyjąć oświadczenie Wykonawcy o realizacji przedmiotu umowy z wykorzystaniem standardowej wersji bazy danych, co z kolei prowadziło do stwierdzenia, że oferta Wykonawcy jest niezgodna z warunkami zamówienia z uwagi na to, że baza danych Oracle Database Standard Edition 2 nie posiada funkcjonalności wymaganej w SOPZ, tj. możliwości wykonywania równoległych zapytań (parallel queries). Wykonawca, przedstawiając w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny konkretne rozwiązanie, ponosi odpowiedzialność za ich treść, która w okolicznościach analizowanego stanu faktycznego prowadzić musi do wniosku o niezgodności treści oferty Wykonawcy z warunkami zamówienia. Merytoryczna zmiana treści oferty, do której próbował doprowadzić Wykonawca oświadczeniem o „oczywistej omyłce pisarskiej”, stanowiłaby istotną, merytoryczną zmianę w zakresie oferowanego produktu i próbę dostosowania treści oferty Wykonawcy do wymogów specyfikacji warunków zamówienia, czyli do rekonstrukcji oświadczenia woli Wykonawcy na postawie wymogów Zamawiającego, co z kolei w świetle regulacji ustawy, nie mogłoby zostać uznane za działanie uzasadnione i legalne”. Także podał z ostrożności (jak zaznaczył), że: (...) nawet gdyby uwzględnić i uznać twierdzenia Wykonawcy dotyczące „oczywistej omyłki pisarskiej” w zakresie wersji oferowanej bazy danych (z czym oczywiście Zamawiający się nie zgadza), to oferta Wykonawcy i tak pozostaje niezgodna z warunkami zamówienia z uwagi na to, że zaoferowana przez Wykonawcę licencja na oprogramowanie bazodanowe nie spełnia obligatoryjnego wymagania bazodanowego zawartego w załączniku nr 3 do SOPZ, Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych, poz. 1.2.33 [TECH_BAZA_083], zgodnie z którym Zamawiający wymagał niezależności licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne”. Uzasadniając powyższe Zamawiający wskazał, że (...) wymóg niezależności licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne oznaczał, że Zamawiający powinien być uprawniony do korzystania, w pełni, z oprogramowania bazodanowego niezależnie od oprogramowania aplikacyjnego (każda z licencji powinna być zatem autonomiczna, niezależna od drugiej). Powyższe zapisy Szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych skorelowane były zresztą z postanowieniami załącznika nr 4 do SWZ, Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU), w których (§ 6 ust. 11 i 12) Zamawiający wyraźnie wskazał, że Wykonawca zezwala Zamawiającemu na wprowadzenie dowolnych zmian w Systemie i Rezultatach prac (z wyjątkiem Standardowego Oprogramowania Aplikacyjnego), w tym na modyfikowanie, skracanie, łączenie lub przerabianie ich przez Zamawiającego lub wskazane przez Zamawiającego osoby trzecie; w szczególności Zamawiający wymagał upoważnienia do publicznego udostępniania Systemu i Rezultatów prac w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności w celu przeprowadzenia postępowań zakupowych na świadczenie usług utrzymania Systemu / serwisu Systemu / rozwoju Systemu, jak również w celu przekazania podmiotom trzecim, które świadczą przedmiotowe usługi na rzecz Zamawiającego; dodatkowo zgodnie z Projektowanymi Istotnymi Postanowieniami Umowy licencja, o której mowa w § 6 ust. 2 i 3, nie mogła zawierać ograniczeń polegających na tym, że dane oprogramowanie może być używane wyłącznie z innym oprogramowaniem lub może być wdrażane, serwisowane, rozwijane itp. wyłącznie przez określony podmiot lub grupę podmiotów. Wymogi, o których mowa powyżej, miały na celu w szczególności takie ukształtowanie warunków zamówienia, dzięki którym Zamawiający uniknąłby zjawiska vendor lock-in powodującego, że tylko jeden podmiot byłby w stanie dostarczyć wymagane rozwiązanie, a Zamawiający stałby się od niego zależny w zakresie utrzymania, aktualizacji czy rozwoju oprogramowania. W piśmie z dnia 11 października 2024 r. Wykonawca oświadczył, że zgodnie z warunkami handlowymi ORACLE otrzymanymi przez ADS, licencje bazodanowe oraz licencje aplikacyjne w tychże warunkach handlowych występują w ramach jednego pakietu (bundla), co z kolei umożliwiło uzyskanie przez Wykonawcę korzystniejszych warunków cenowych niż w przypadku nabycia licencji poza pakietem, na standardowych warunkach Oracle. W dalszych wyjaśnieniach (tj. w piśmie z dnia 30 października 2024 r.) Wykonawca wskazał dodatkowo, że oferowany przez niego Zamawiającemu pakiet (bundle) licencji bazodanowych oraz licencji aplikacyjnych nie umożliwi Zamawiającemu korzystania z bazy danych poprzez wprowadzanie danych do bazy danych czy też ich odczytywanie przez inne aplikacje czy systemy z pominięciem oprogramowania aplikacyjnego dostarczonego przez Wykonawcę, co zdaniem Zamawiającego jednoznacznie przeczy wymogowi „niezależności” licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne z uwagi na to, że otrzymując ww. pakiet:
Zamawiający nie będzie miał możliwości bezpośredniego zasilania bazy danych z zewnątrz oraz wymiany danych z bazy z systemami zewnętrznymi – bez konieczności stworzenia narzędzi integracyjnych (i to jedynie przez Wykonawcę),
Zamawiający nie będzie miał możliwości przeprowadzania analiz bezpośrednio w bazie danych oraz wykonywania złożonych zapytań i raportów poza aplikacją,
– konsekwencją czego będzie uzależnienie Zamawiającego od jednego narzędzia dostarczonego przez Wykonawcę (aplikacji), jako jedynego interfejsu do korzystania z bazy danych.
W tym miejscu podnieść należy, że Oracle oferuje trzy modele licencjonowania oprogramowania bazodanowego:
Oracle ESL (Embedded Software License): Może być używana wyłącznie w ramach określonej aplikacji ISV (Independent Software Vendor), bez dostępu użytkownika ani możliwości modyfikacji bazy danych. Oferuje wysoki rabat i nie wymaga wsparcia technicznego.
Oracle ASFU (Application-Specific Full Use): Pozwala na użycie oprogramowania z konkretną aplikacją, ale zapewnia większą elastyczność niż ESL. Klienci końcowi mają pewne prawa dostępu, a wsparcie techniczne jest wymagane.
Oracle Full Use License: Najmniej restrykcyjna, pozwalająca na pełne korzystanie z oprogramowania Oracle w dowolnym środowisku, z pełnym wsparciem technicznym i prawami dostępu dla użytkownika.
Zamawiający, formułując wymóg niezależności licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne, zastrzegł zatem obowiązek dostarczenia licencji z pełnym, niezależnym od oprogramowania aplikacyjnego, dostępem do bazy danych, co w przypadku oprogramowania Oracle wskazuje na model Oracle Full Use License. Zaoferowany z kolei przez Wykonawcę pakiet (bundle) licencji na oprogramowanie aplikacyjne wraz z bazodanowym oznacza dostarczenie licencji bazodanowej z de facto niepełnym, ograniczonym dostępem do bazy danych (co potwierdził sam Wykonawca w wyjaśnieniach z dnia 30 października 2024 r.), tj. w modelu licencjonowania innym niż Oracle Full Use License, co przeczy spełnieniu wymogu niezależności licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne, przesądzając o tym, że treść oferty Wykonawcy (abstrahując od kwestii „oczywistej omyłki pisarskiej”) została uznana za niezgodną z warunkami zamówienia”.
Odwołujący Asseco Data Systems S.A. z/s w Gdańsku (Odwołujący lub wykonawca Asseco) w odwołaniu wskazał na następujący zarzuty:
1.Zarzut nr 1 – naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP w związku z art. 16 pkt 1) Pzp z uwagi na odrzucenie oferty wykonawcy wobec uznania przez Zamawiającego, że zaoferował oprogramowanie bazodanowe „ORACLE DB STANDARD EDITION 2” tj. rozwiązanie rzekomo niezgodne z warunkami zamówienia - pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ, podczas gdy Odwołujący zaoferował oprogramowanie spełniające warunki zamówienia, tj. Oracle Database Enterprise Edition;
2.Zarzut nr 2 - ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu nr 1 – naruszenie art. 223 ust. 3 Pzp w związku z art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp z uwagi na zaniechanie wykonania czynności poprawy innej omyłki w ofercie Odwołującego polegającej na zamianie typu licencji Oracle Database Standard Edition2 na Oracle Database Enterprise Edition;
3.Zarzut nr 3 - ewentualnie, na wypadek nie uwzględnienia zarzutu nr 1 i 2 - naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp z uwagi na odrzucenie oferty Odwołującego wobec uznania przez Zamawiającego, że zaoferowane przez Odwołującego oprogramowanie bazodanowego „ORACLE DB STANDARD EDITION 2” pozostaje niezgodne z warunkami zamówienia - pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ w zakresie funkcjonalności równoległego wykonywania zapytań, podczas gdy licencja Oracle Database Standard Edition, w połączeniu z innymi funkcjonalnościami oferowanego przez Odwołującego systemu wymaganie takie spełnia;
4.Zarzut nr 4 – naruszenie art. 223 ust. 2 pkt 2 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp z uwagi na jego niezastosowanie i brak poprawy oczywistej omyłki rachunkowej, która pojawiła się w treści wyjaśnień Odwołującego z dnia 11.10.2024 r., tj. wskazania kwoty 233.000 zł zamiast wskazywanej poprzednio w wyjaśnieniach z dnia 24.09.2024 r. kwoty 223.000 zł, kiedy to omyłka ta pozostaje oczywista, chociażby ze względu na fakt, iż całkowita suma oferty nie wzrosła i pozostawała nadal na tym samym poziomie;
5.Zarzut nr 5 – naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w związku z art. 224 ust. 6 Pzp, w związku z art. 16 pkt 1) Pzp z uwagi na odrzucenie oferty Odwołującego jako oferty z rażąco niską ceną lub kosztem, podczas gdy cena oferty Odwołującego nie pozostaje rażąco niska, a Odwołujący złożył należyte wyjaśnienia i dowody dotyczące zaoferowanej ceny.
6.Zarzut 6 - naruszenie art. 223 ust. 1 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp z uwagi na zaniechania badania ofert pozostałych wykonawców w zakresie, którym jest badana oferta Odwołującego, tj. w zakresie wynikającym z wezwania, które Zamawiający skierował do Odwołującego w dniu 17.09.2024 r. i w dniu 28.10.2024 r., tj. w szczególności w zakresie rodzaju i warunków licencji bazy danych oraz spełnianie przez tą bazę wymogów SWZ.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o nakazanie Zamawiającemu: (1) unieważnienie czynności wyboru oferty Sygnity jako najkorzystniejszej oraz unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego, a następnie (2) przeprowadzenia ponownej oceny i badania złożonych ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego oraz (3) nakazanie Zamawiającemu wezwania do wyjaśnień wykonawców COIG i Sygnity w zakresie wynikającym z wezwania, które Zamawiający skierował do Odwołującego w dniu 17.09.2024 r. i w dniu 28.10.2024 r.
(...)
Uczestnik po stronie Zamawiającego – wykonawca Sygnity w piśmie procesowym (cytowanym powyżej) wskazał na wielość argumentów podniesionych przez Odwołującego, a jednocześnie brak zaskarżenia czynności odrzucenia jego oferty z powodu braku możliwości zmiany oprogramowania bazodanowego w trybie poprawienia oczywistej omyłki pisarskiej, ani nie sformułował adekwatnego żądania, co – jego zdaniem doprowadziło do sprzeczności wewnętrznej odwołania, a na rozprawie podniósł zarzut braku skuteczności wniesionego odwołania wskazując na wymaganą legitymację procesową oraz wymagany ustawą Pzp wpływ naruszeń na wynik postępowania w przypadku uwzględnienia przez KIO zarzutów.
Izba, rozpoznając kwestie formalne z wniosków Uczestnika Sygnity, uznała, że nie są one zasadne. W istocie Odwołujący w odwołaniu wskazał na wielość argumentów w odniesieniu do zarzutów kluczowych i ewentualnych, jednakże te okoliczności nie świadczą – jak twierdził Uczestnik - o braku skuteczności tego odwołania. Odnośnie legitymacji procesowej wymaganej art. 505 ust.1 ustawy Pzp wykonawca Asseco podał: (...) Oferta Odwołującego jest ofertą najkorzystniejszą spośród ofert nie podlegających odrzuceniu. Odwołujący ma interes w uzyskaniu zamówienia, ponieważ jest podmiotem zdolnym do jego wykonania, posiadającym w tym zakresie odpowiednie kompetencje i doświadczenie. Odwołujący złożył ważną i niepodlegającą odrzuceniu ofertę. Uwzględnienie odwołania spowoduje realną szansę na uznanie oferty Odwołującego za najkorzystniejszą, ponieważ przedstawia ona najkorzystniejszy bilans ceny oraz pozostałych kryteriów oceny ofert. Niewątpliwie w niniejszym stanie faktycznym istnieje także możliwość poniesienia szkody przez Asseco Data Systems S.A.. Szkoda ta polega na braku możliwości osiągnięcia zysku w związku z realizacją zamówienia. Interes Odwołującego wyraża się również w tym, aby postępowanie o udzielenie zamówienia przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa. Powyższe dowodzi naruszenia interesu w uzyskaniu zamówienia, co czyni zadość wymaganiom określonym w art. 505 ust. 1 PZP do wniesienia niniejszego odwołania”.
Izba, wobec stanowiska Uczestnika Sygnity, mając na uwadze argumentację Odwołującego oraz regulację z art. 505 ust.1 ustawy Pzp, nie zgodziła się z wykonawcą Sygnity co do braku skuteczności wniesionego odwołania. Zdaniem KIO, wykonawca Asseco wykazał interes we wniesieniu odwołania oraz możliwość poniesienia szkody. Zarzuty odwołania zostały bowiem skierowane wobec czynności odrzucenia odwołania na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp z powodu uznania niezgodności jej treści z warunkami zamówienia oraz na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy z powodu uznania, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia z powodu, że złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Kwestionując te ustalenia wykonawca Asseco domaga się unieważnienia czynności wyboru oferty Sygnity jako najkorzystniejszej oraz unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego. Ponadto domaga się przeprowadzenia ponownej oceny i badania złożonych ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego i w ramach tego żądania nie można wykluczyć domagania się przez wykonawcę w związku z zarzutem 2 poprawienia oczywistej omyłki pisarskiej związanej ze wskazywanym w wyjaśnieniach oprogramowaniem bazodanowym. Natomiast o kwestii wpływu na wynik postępowania KIO - w myśl art. 554 ust.1 pkt 1 - rozstrzyga tylko w przypadku gdy po rozpoznaniu zarzutów stwierdza ich zasadność i wówczas dokonuje oceny ich wpływu na wynik postępowania. Zgodnie ze wskazanym przepisem: „Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia (...)
Rozpoznając podnoszone w odwołaniu zarzuty Izba stwierdziła, że zarzuty wskazane powyżej nie podlegają uwzględnieniu.
Izba, rozpoznając zarzut kluczowy (Zarzut 1) naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp oraz zarzut ewentualny (Zarzut 2) naruszenia art. 223 ust. 3 Pzp w związku z art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp stwierdziła, że brak jest podstaw do kwestionowania decyzji Zamawiającego, co do podstaw odrzucenie oferty wykonawcy Asseco w zakresie zaskarżonym. Z ustaleń KIO wynika, że wykonawca Asseco nie wykazał, że zaoferował oprogramowanie bazodanowe ORACLE DATABASE ENTERPRISE EDITION. Zgodnie z treścią oferty wykonawca zaoferował w ofercie oprogramowania ORACLE DB STANDARD EDITION 2. W wyjaśnieniach z dnia 24.09.2024 r. stanowiących odpowiedź na wezwanie w sprawie rażąco niskiej ceny wykonawca Asseco w Etapie I prac w wierszu „oprogramowanie bazodanowe (...) wskazał na oprogramowanie ORACLE DB STANDARD EDITION 2. Take w wierszu „licencje na Rezultaty prac wykonywane przez Wykonawcę (...) w punkcie 1. wskazał na ORACLE DB STANDARD EDITION 2 a wierszu w punkcie 2. Dotyczącym „nazwa i wersja produktu” wskazał na ORACLE FormsReports. Kwestionując to ustalenie Zamawiającego wykonawca powołał się w wyjaśnieniach z dnia 1.10.2024 r. na oczywistą omyłkę pisarską, która jego zdaniem powinna być poprawiona, a mianowicie Zamawiający w miejsce ORACLE DB STANDARD EDITION 2 powinien przyjąć oprogramowanie bazodanowe ORACLE DATABASE ENTERPRISE EDITION. Powyższe wykonawca wywodzi z Warunków Handlowych dla ADS załączonych do wyjaśnień z dnia 24.09.2024 r. wskazując pozycję 8 (SKU 8) tych warunków.
Uznanie, że wykonawca Asseco w ofercie wskazał na oprogramowanie Oracle Database Enterprise Edition wymagałoby przyjęcia argumentacji wykonawcy, że wskazanie w ofercie oprogramowania Oracle Database Standard Edition 2 w miejsce Oracle Database Enterprise Edition nastąpiło omyłkowo i, że ta omyłka polegająca na niezgodności oferty z warunkami zamówienia jest oczywista oraz stanowi omyłkę o charakterze nieistotnym, a konsekwencji także uznanie omyłki o takim charakterze i jej poprawienie co do wymaganej licencji, do której odnosi się zarzut 3.
Mając na uwadze treść wyjaśnień wykonawcy Asseco i podnoszonej w odwołaniu argumentacji, Izba zgodziła się z Zamawiającym i Uczestnikiem, że w tej sprawie nie chodzi wyłącznie o poprawienie – w rozumieniu technicznym - nazwy oprogramowania. Istotą tego poprawienia byłoby w konsekwencji zastąpienie oprogramowania Oracle Database Standard Edition 2 nowym oprogramowaniem Oracle Database Enterprise Edition. Przede wszystkim te oprogramowania były wskazane niezależnie w Warunkach Handlowych, jak wskazywał sam Odwołujący w poz. SKU7 i poz. SKU8. Ponadto Odwołujący wbrew jego argumentacji nie wykazywał, że oprogramowanie Oracle Database Standard Edition 2 stanowi analogiczne oprogramowanie jak Oracle Database Enterprise Edition. Zatem ta omyłka nie posiada cech oczywistości pozwalających na jeden oczywisty sposób poprawienia – jak wskazuje doktryna i orzecznictwo cytowane przez Zamawiającego i Uczestnika - nie jest widoczna na pierwszy rzut oka, dla każdego, nie polega na zniekształceniu wyrazu, niedokładności o charakterze przypadkowym. Niewątpliwie stwierdzenie tej omyłki wymagałoby zaawansowanej wiedzy specjalistycznej, w tym znajomości systemów i produktów firmy Oracle. Tym samym nie jest to omyłka w znaczeniu technicznym, ale merytorycznym, co w konsekwencji w przypadku zastosowania procedury z art. 223 ust.2 pkt 3 Pzp – prowadziłoby do wytworzenia oświadczenia woli o nowej treści.
Izba także dodatkowo stwierdza, że uznanie twierdzeń wykonawcy Asseco w ramach Zarzutu 1 prowadziłoby do wniosku, że wykonawca Asseco – jak podnosił Uczestnik - zaoferował dwa różne oprogramowania bazodanowe, co w konsekwencji oznaczałoby niezgodność oferty Odwołującego z przepisami ustawy Pzp, w tym ze wskazanym przez Uczestnika art. 218 ustawy Pzp. Zgodnie bowiem z tym przepisem, jego ust.1: „W postępowaniu o udzielenie zamówienia wykonawca może złożyć tylko jedną ofertę, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie”. Zamawiający nie dopuścił składania w postępowaniu ofert wariantowych. Informacja o takiej możliwości nie została zamieszczona w dokumentach zamówienia, czego w przypadku ofert wariantowych wymaga art. 92 ust. 1 i 2 Pzp. Z kolei zgodnie z art. 218 ust. 2 Pzp treść oferty musi być zgodna z wymaganiami zamawiającego określonymi w dokumentach zamówienia.
Izba również wskazuje, że treść wezwania z dnia 17.09. 2024 jak również następnych wezwań nie była przez Odwołującego kwestionowana w trybie odwoławczym. Tym samym – z uwagi na terminy wyznaczone ustawą Pzp – odpowiednio art. 515 ust.1-3 – ta argumentacja nie była przez KIO uwzględniana.
W konkluzji Izba stwierdza, że argumentacja i dowody Odwołującego nie dowodzą, że Odwołujący zamierzał zaoferować oprogramowanie Oracle Database Enterprise Edition, a nie oprogramowanie Oracle Database Standard Edition 2.
KIO, odnośnie Zarzutu 3, zwraca uwagę, że Odwołujący wymaganie niezależności licencji odnosi do formalnego znaczenia licencji, czyli do dokumentu licencyjnego a nie do licencji w znaczeniu materialnym, a mianowicie określonego w dokumentach zamówienia zakresu uprawnień do korzystania z oprogramowania bazodanowego oraz oprogramowania licencyjnego. Zgodnie z punktem 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ Zamawiający wskazał na obligatoryjne wymaganie ID: „TECH_BAZA_024 - Mechanizmy przyspieszające dostęp do danych oraz operacje wykonywane na danych wykorzystywane podczas przetwarzania danych, analizy informacji oraz udostępniania danych: indeksowanie, równoległe wykonywanie zapytań i procesów administracyjnych (np. tworzenie indeksów, wykonywanie kopii zapasowych), widoki zmaterializowane lub ich funkcjonalne odpowiedniki.” Ta funkcjonalność związana jest z równoległym wykonywaniem przez Zamawiającego zapytań. Zgodnie z kolei z punktem 1.2.33 [TECH_BAZA_083] załącznika nr 3 do SOPZ Zamawiający wymagał niezależności licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne: „TECH_BAZA_083 Niezależność licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne - MUSI BYĆ”. Uwzględniając ponadto Projektowane Istotne Postanowienia Umowy (PIPU) (załącznik nr 4 do SWZ) KIO zgodziła się z Zamawiającym i Uczestnikiem Sygnity, że każda ze wskazanych licencji powinna być autonomiczna, niezależna od drugiej. To oznacza, że sformułowanie „Niezależność licencji na oprogramowanie bazodanowe od licencji na oprogramowanie aplikacyjne” oznacza wymaganą niezależność prawa do korzystania na warunkach określonych w dokumentach zamówienia, z oprogramowania bazodanowego od prawa do korzystania z oprogramowania aplikacyjnego. Zgodnie z PIPU w szczególności ze wskazywanym przez Zamawiającego § 6 wymagał:
ust. 1 - Rezultaty prac nie były obciążone prawami osób trzecich, uniemożliwiającymi lub utrudniającymi Zamawiającemu korzystanie z tych Rezultatów prac na zasadach określonych w Umowie,
ust. 2 - Wykonawca, w ramach wynagrodzenia, o którym mowa w § 8 Umowy, udzielił Zamawiającemu licencji niewyłącznej na System oraz na wszelkie Rezultaty prac, w tym te stanowiące modyfikacje oraz aktualizacje Systemu powstałe w wyniku świadczenia Gwarancji, Usług Utrzymania oraz Usług Rozwoju, na polach eksploatacji określonych w §6 ust. 3,
ust. 7 - Licencja, o której mowa w § 6 ust. 2 i 3, udzielana była bez ograniczeń co do celu lub sposobu korzystania z Systemu lub innych Rezultatów prac, w tym umożliwiała korzystanie z Systemu w Infrastrukturze technicznej Zamawiającego,
ust. 12 - Wykonawca zapewnił, że licencja, o której mowa w §6 ust. 2 i 3 nie będzie zawierała ograniczeń polegających na tym, że dane oprogramowanie może być używane wyłączenie z innym oprogramowaniem lub może być wdrażane, serwisowane, rozwijane itp. wyłącznie przez określony podmiot lub grupę podmiotów.
KIO również zgodziła się z Zamawiającym, że wymagania w zakresie pól eksploatacji określonych w § 6 ust. 3 załącznika nr 4 do SWZ (PIPU), w tym postanowienia § 6 ust. 3 pkt 1, 2, 3 i 4 przesądzają o tym, że wymóg „niezależności licencji” sformułowany przez Zamawiającego nie dotyczył strony formalnej prawa, czyli jak twierdzi Odwołujący jedynie oddzielnych umów licencyjnych, lecz dotyczył on niezależności merytorycznej, czyli takiej, która umożliwi korzystanie z oprogramowania bazy danych w sposób całkowicie niezależny od oprogramowania aplikacyjnego. Ponadto baza danych – z którymi związane są sporne wymagania - jest jednym z kluczowych komponentów aplikacji– jak wskazywał Zamawiający i Uczestnik - przetwarzającej duże ilości danych, a taką aplikacją jest System Kadrowo - Płacowy. Różne wersje baz danych danego producenta mają różne parametry techniczne. Zastosowanie odpowiedniej wersji bazy danych decyduje czy cała aplikacja - System Kadrowo – Płacowy - będzie bezpieczny, będzie działał zgodnie z oczekiwaniami Zamawiającego (przykładowo co do jego wydajności - czasu potrzebnego na przygotowanie wynagrodzenie dla pracowników z uwagi na ich dużą liczbę). Także wymaga podkreślenia, że dotyczy to obligatoryjnych wymagań związanych z warunkami zamówienia, a zatem ocena ich spełnienia przesądza o zgodności oferty z warunkami zamówienia. Tym samym – w stanie faktycznym tej sprawy - wymaganie z punktu 1.2.25 [TECH_BAZA_024] oraz z punktu 1.2.33 [TECH_BAZA_083] - załącznika nr 3 do SOPZ musi być oceniane jako wymaganie merytoryczne, których brak wykazania spełnienia powoduje odrzucenie oferty na podstawie art. 226 ust.1 pkt 5 ustawy Pzp.
Izba w konkluzji zwraca uwagę, że te kwestie w przypadku tego zamówienia były omawiane w ramach prowadzonego dialogu konkurencyjnego. Odwołujący – tak jak podnosił to Uczestnik - przedstawił w odwołaniu z pominięciem całości dokumentacji własną interpretację postanowień SOPZ oraz opis działań, za pomocą których miałby być osiągnięty ten sam efekt. Jednakże nie zanegował, że funkcjonalność „Parallel query" zawiera wyłącznie licencja „Oracle Database Enterprise Edition" oraz, że pakiet „DBMS_PARALLEL_EXECUTE" jest przeznaczony do równoległego (niestandardowego) wprowadzania zmian w bazie danych z jednoczesnym zatwierdzaniem transakcji i nie stanowi odpowiednika funkcjonalności „Parallel Query". W wymaganiu Zamawiający jednoznacznie wskazał na taką funkcjonalność bazy danych. Natomiast potencjalna możliwość wykonania wielu zapytać z poziomu aplikacji używającej bazy danych i następnie tworzenie jednego zbioru wynikowego z wyniku poszczególnych zapytań nie stanowi wymaganej funkcjonalności.
Zarzut 4 naruszenia art. 223 ust. 2 pkt 2 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp Odwołujący odniósł do braku poprawienia jego zdaniem oczywistej omyłki rachunkowej, która pojawiła się w treści wyjaśnień Odwołującego z dnia 11.10.2024 r., a mianowicie wskazania kwoty 233.000 zł zamiast wskazywanej uprzednio w wyjaśnieniach z dnia 24.09.2024 r. kwoty 223.000 zł, która to omyłka – zdaniem wykonawcy - pozostaje oczywista, chociażby ze względu na fakt, że całkowita suma oferty pozostawała nadal na tym samym poziomie.
KIO uznając ten zarzut za niezasadny w pierwszej kolejności zwraca uwagę, że art. 223 ust. 2 pkt 2 Pzp odnosi się do omyłek rachunkowych popełnionych w ofercie. W myśl przepisu: „2. Zamawiający poprawia w ofercie: (...) 2) oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek,(...). Tak jak wskazywali Zamawiający i Uczestnik powołujący się na orzecznictwo, za oczywistą omyłkę rachunkową należy uznać błąd popełniony przez wykonawcę w obliczeniach polegający na otrzymaniu nieprawidłowego wyniku działania arytmetycznego, który da się poprawić wyłącznie w jeden sposób. Argumentacja w odwołaniu nie referuje do oczywistej omyłki rachunkowej. Można domniemywać co najwyżej omyłkę pisarską, jednakże argumentacja w odwołaniu także nie referuje do omyłki o takim charakterze. Odwołujący zestawia tylko wartość całego zamówienia z kwotą 10.000 zł podając, że w miejsce 223.000 zł powinno być 233.000 zł.
Izba odnośnie zarzutu 5 zwraca uwagę, że Zamawiający odrzucając ofertę na drugiej z podstaw wskazując na art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp powołał się przede wszystkim na art. 224 ust. 6 ustawy Pzp. W myśl tego przepisu: „6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu”. W uzasadnieniu faktycznym tej decyzji Zamawiający w szczególności podał: (...) W odpowiedzi na wezwanie Wykonawca, w dniu 24 września 2024 r., złożył wyjaśnienia wraz ze szczegółową kalkulacją ceny oferty oraz załącznikami mającymi stanowić dowody kalkulacji. W treści złożonych wyjaśnień Wykonawca sam przyznał, że „Głównym elementem kosztowym zamówienia, które Wykonawca musiał przyjąć przy konstruowaniu oferty to koszty (…) zewnętrznych licencji.” Mając na uwadze powyższe uznać należy, że licencje od podmiotów trzecich i koszt ich zakupu sam Wykonawca uznał za jeden z najistotniejszych składników cenotwórczych swojej oferty. W przedłożonych wyjaśnieniach Wykonawca wskazał także, iż otrzymał atrakcyjne Warunki handlowe na produkty firmy Oracle wskazane w kalkulacji, dzięki czemu mógł przedłożyć ofertę na warunkach Zamawiającemu. W załączniku do przedłożonych wyjaśnień Wykonawca w dwóch miejscach, tj. w pozycji „Dostawa i konfiguracja Komponentów technicznych” oraz „Licencje na Rezultaty prac wykonane przez Wykonawcę” wskazał jednoznacznie oprogramowanie bazodanowe i aplikacyjne odpowiednio „ORACLE DB STANDARD EDITION 2” oraz „ORACLE Forms & Reports” przyznając de facto, że w ofercie, a w konsekwencji w wyliczeniu ceny uwzględniono rozwiązanie wykorzystujące bazę danych Oracle Database Standard Edition 2, co z kolei prowadziło do wniosku, że oferta Wykonawcy jest niezgodna z warunkami zamówienia z uwagi na to, że w pkt 1.2.25 [TECH_BAZA_024] załącznika nr 3 do SOPZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie Komponentów technicznych Zamawiający wskazał jako wymaganie obligatoryjne możliwość wykonywania równoległych zapytań (parallel queries), która to funkcjonalność jest niedostępna w bazie danych ORACLE DB STANDARD EDITION 2. (...) wskazanie w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny Wykonawcy z dnia 24 września 2024 r. bazy danych w wersji „Oracle Database Standard Edition 2” nie zostało uznane za oczywistą omyłkę pisarską, lecz za intencjonalne zaoferowanie przez Wykonawcę ww. produktu, w konsekwencji czego Zamawiający zmuszony był przyjąć oświadczenie Wykonawcy o realizacji przedmiotu umowy z wykorzystaniem standardowej wersji bazy danych, co z kolei prowadziło do stwierdzenia, że oferta Wykonawcy jest niezgodna z warunkami zamówienia z uwagi na to, że baza danych Oracle Database Standard Edition 2 nie posiada funkcjonalności wymaganej w SOPZ, tj. możliwości wykonywania równoległych zapytań (parallel queries). (...) Wykonawca, przedstawiając w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny konkretne rozwiązanie, ponosi odpowiedzialność za ich treść, która w okolicznościach analizowanego stanu faktycznego prowadzić musi do wniosku o niezgodności treści oferty Wykonawcy z warunkami zamówienia. Merytoryczna zmiana treści oferty, do której próbował doprowadzić Wykonawca oświadczeniem o „oczywistej omyłce pisarskiej”, stanowiłaby istotną, merytoryczną zmianę w zakresie oferowanego produktu i próbę dostosowania treści oferty Wykonawcy do wymogów specyfikacji warunków zamówienia, czyli do rekonstrukcji oświadczenia woli Wykonawcy na postawie wymogów Zamawiającego, co z kolei w świetle regulacji ustawy, nie mogłoby zostać uznane za działanie uzasadnione i legalne”. (...)
Niewątpliwie w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny, w związku ze spornym wskazywaniem dwóch różnych oprogramowań i w konsekwencji licencji wykonawca Asseco nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny i ponosi tym samym konsekwencje wynikające z treści wyjaśnień i oświadczeń w nich składanych. Odwołujący - jak podnosili Zamawiający i Uczestnik – w ofercie wskazał na oprogramowanie bazodanowe Oracle Database Standard Edition 2, nie wykazując, że to oprogramowanie spełnia wymagań SWZ, a jednocześnie powołał się na drugie oprogramowanie Oracle Database Enterprise Edition, które nie zostało – jak ustaliła Izba - wykazane w ofercie. W konsekwencji wyjaśnienia wykonawcy Asseco w przedmiocie rażąco niskiej ceny dotyczą treści oferty, która jest niezgodna z warunkami zamówienia. Zgodnie z art. 224 ust. 1 Pzp przedmiotem wyjaśnień ma być cena oferty, ale odnoszona do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia. Zatem, w przypadku gdy wykonawca obliczenia ceny oferty odnosi do przedmiotu zamówienia, który nie odpowiada warunkom, to ocena wyjaśnień tej ceny - zgodnie z dyrektywą z art. 224 ust. 1 Pzp – będzie prowadziła do wniosku, że wyjaśnienia przekonujące o możliwości wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami Zamawiającego nie zostały złożone. W związku z tym brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń Zamawiającego co do przesłanki wskazanej w art. 224 ust. 6 Pzp, a konsekwencji w przedmiotowej sprawie ma również zastosowanie wskazany w decyzji art. 226 ust.1 pkt 8 ustawy Pzp. Wskazanie bowiem – jak podnosił Zamawiający i Uczestnik - licencji bazodanowej, która nie spełnia wymagań SWZ i uwzględnienie takiej licencji w kalkulacji ceny oferty mają zasadniczy wpływ na ogólny odbiór wyjaśnień i w konsekwencji prowadzą do odrzucenia oferty Odwołującego na wskazywanej podstawie prawnej.
Pozostałe kwestie związane z zakresem wezwania z dnia 17 września 2024 r. jak również następnych wezwań nie były przez Odwołującego – jak już wyżej wskazano - zaskarżone w trybie odwoławczym. Tym samym – z uwagi na terminy wyznaczone ustawą Pzp – odpowiednio art. 515 ust.1-3 – nie mogły być rozpoznawane przez KIO i ta argumentacja nie mogła mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie tego odwołania.
Nie podlega także uwzględnieniu zarzut 6 - naruszenia art. 223 ust. 1 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) Pzp, który to zarzut Odwołujący odniósł do zaniechania badania ofert pozostałych wykonawców w zakresie, w jakim była badana oferta Odwołującego, a mianowicie w zakresie wynikającym z wezwania z dnia 17.09.2024 r. i z dnia 28.10.2024 r., w szczególności co do rodzaju i warunków licencji bazy danych oraz spełniania przez tę bazę wymogów SWZ. Przede wszystkim wezwanie z dnia 17.09.2024 r. dotyczyło wykonania obowiązku wynikającego z art. 224 ust. 2 Pzp związanego z wyjaśnieniem ceny oferty Odwołującego. Analogicznej okoliczności nie można odnieść do ceny oferty innych oferentów. Kolejne wezwanie do wyjaśnień było skutkiem wyjaśnień złożonych w dniu 24.09.2024 r. z których wynikał brak zgodności oferty wykonawcy z warunkami zamówienia. Zamawiający zatem nie był zobowiązany do badania ceny pozostałych złożonych ofert. Ponadto, Odwołujący nie wykazał nawiązując do wezwań skierowanych do jego oferty, jakie wątpliwości dotyczące oferty Uczestnika, czy COIG S.A., miałyby być wyjaśniane przez Zamawiającego. W konkluzji Izba – w okolicznościach tej sprawy - stwierdza brak uzasadnionych powodów, aby procedurę wyjaśnienia rażąco niskiej ceny lub wyjaśnienia treści oferty, wszczynać wobec pozostałych wykonawców biorących udział w postępowaniu.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 575 Ustawy Prawa zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 2 w zw. z § 8 ust. 2 poz. 2437).
Mając powyższe na uwadze, Krajowa Izba Odwoławcza orzekła jak sentencji wyroku.
....................................................
Otrzymuj raz w tygodniu aktualne informacje
o zmianach w prawie oraz komentarzach ekspertów
Otrzymasz darmowy e-book w prezencie!
„Podpis zaufany i podpis osobisty – najważniejsze informacje o podpisach elektronicznych w PZP"