Sygn. akt: KIO 4767/25
WYROK
Warszawa, dnia 11 grudnia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Jolanta Markowska
Protokolant: Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30 października 2025 r. przez wykonawcę: T.N. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe INTER-PLAST T.N., ul. Wspólna 11, 42-260 Kamienica Polska w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Częstochowskie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp.
z o.o. w Sobuczynie, Sobuczyna, ul. Konwaliowa 1, 42-263 Wrzosowa,
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy: S.H. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. HUR-POL H.S.,
ul. Słoneczna 24, 42-260 Rudnik Wielki, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt KIO 4767/25 po stronie zamawiającego,
orzeka:
1.oddala odwołanie;
2.kosztami postępowania odwoławczego obciąża wykonawcę: T.N. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe INTER-PLAST T.N., ul. Wspólna 11, 42-260 Kamienica Polska, i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: T.N. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe INTER-PLAST T.N., ul. Wspólna 11, 42-260 Kamienica Polska tytułem wpisu od odwołania.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: …………………………
Sygn. akt: KIO 4767/25
U z a s a d n i e n i e
Zamawiający, Częstochowskie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. w Sobuczynie, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.) zwanej dalej „Pzp” w przedmiocie: „Odbiór, transport i zrzut odcieku składowiskowego z obiektu Częstochowskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. w Sobuczynie”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 11 września 2025 r. pod nr 2025/S 174 – 593248.
Zamawiający poinformował wykonawców o czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, poprzez ogłoszenie stosownej informacji na stronie prowadzonego postępowania w dniu 20 października 2025 r.
Wykonawca T.N. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe INTER-PLAST T.N. z siedzibą w Kamienicy Polskiej wniósł odwołanie wobec:
1.zaniechania odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę działającego pod firmą P.P.H.U. HUR-POL S.H. (dalej „HUR-POL”) jako niespełniającej warunków udziału w postępowaniu, jak również złożonej w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców,
2.czynności wyboru jako oferty najkorzystniejszej - oferty złożonej przez wykonawcę HUR-POL pomimo występowania podstaw do jej odrzucenia.
W związku z powyższym, Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 oraz 7 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty HUR-POL w sytuacji, gdy z uwagi na nieposiadanie przez tego wykonawcę licencji na drogowy przewóz towarów – koniecznej do realizacji przedmiotu zamówienia w sposób zgodny z przepisami prawa – złożona przez niego oferta jest sprzeczna z warunkami zamówienia, a nadto jej złożenie odbyło się w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, godząc w zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, albowiem rzeczony wykonawca nie ma realnej możliwości realizacji przyszłej usługi, gdyż nie dopełnił w tym zakresie wymogów przewidzianych prawem, a nadto nie poniósł nakładów i starań koniecznych do uzyskania licencji wydanej przez właściwy organ administracji, które to nakłady i starania ponieśli inni oferenci starający się o udzielenie zamówienia, z uwagi na co nie byli oni w stanie zaoferować ceny na tak niskim poziomie jak uczynił to wykonawca HUR-POL.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1) unieważnienie czynności wyboru oferty złożonej przez HUR-POL,
2) odrzucenie oferty złożonej przez HUR-POL,
3) przeprowadzenia ponownej oceny ofert spośród ofert niepodlegających odrzuceniu,
oraz o zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego wedle norm prawem przewidzianych.
Odwołujący wyjaśnił, że biorąc udział w postępowaniu liczył na uzyskanie zamówienia i osiąganie z tego tytułu dochodów. Jego oferta została oceniona jako druga w rankingu ofert. W wyniku nieprawidłowego działania Zamawiającego polegającego na wadliwej ocenie, iż oferta HUR-POL spełnia warunki udziału w postępowaniu, a tym samym niedostrzeżenia, iż oferta tego wykonawcy złożona została w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, Odwołujący pozbawiony został możliwości realizacji zadania objętego postępowaniem, mimo iż to jego oferta jako niepodlegająca odrzuceniu winna być oceniona jako najkorzystniejsza, a następnie wybrana. W konsekwencji Odwołujący poniósł szkodę wynikającą z niemożliwości zawarcia umowy na wykonanie zamówienia, a tym samym osiągnięcia zakładanego z tego tytułu zysku.
Odwołujący podniósł, że oferta złożona przez wykonawcę HUR-POL nie odpowiada warunkom zamówienia, albowiem ów wykonawca nie jest w stanie realizować usługi w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa z uwagi na brak wymaganej licencji na transport rzeczy, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U 2024 poz. 1539 ze zm.). Stosownie do treści przywołanego przepisu prawa, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Biorąc pod uwagę przedmiot zamówienia, niewątpliwym jest, że możliwość jego realizacji w sposób zgodny z obowiązującym porządkiem prawnym uzależniona jest od posiadania licencji, o której mowa powyżej, której uzyskanie jest obwarowane spełnieniem przez przedsiębiorcę szeregu warunków i wymogów ustawowych określonych w przepisach art. 5c i nast. ww. ustawy.
Jak wynika z powszechnie dostępnych danych objętych ewidencją przedsiębiorców transportu drogowego, ujawnionych na rządowej stronie prowadzonej pod adresem: https://kreptd.gitd.gov.pl/, wykonawca HUR-POL zarówno na dzień złożenia ofert, jak i na dzień złożenia niniejszego odwołania, nie posiadał i nie posiada stosownej licencji na drogowy przewóz rzeczy. W ocenie Odwołującego, Zamawiający ma nie tylko możliwość, ale i obowiązek weryfikacji na etapie analizy złożonych ofert, czy dany wykonawca posiada legalne podstawy do prowadzenia działalności, w którą wpisuje się przedmiot udzielanego zamówienia. Tym samym, zawarcie umowy z podmiotem nie posiadającym prawnych umocowań do rzeczywistego wykonywania powierzanej usługi, w istocie odbędzie w sposób sprzeczny z powszechnie obowiązującymi regulacjami.
Zdaniem Odwołującego, choć Zamawiający nie wskazał wprost pośród warunków udziału w postępowaniu konieczności legitymowania się licencją transportową, to nie może budzić żadnych wątpliwości fakt, że w przypadku, gdy powszechnie obowiązujące przepisy ustawy, dla prowadzenia określonej działalności, w ramach której usługa ma być wykonywana, przewidują konieczność spełnienia konkretnych warunków, to ich wypełnienie przez wykonawcę jest obligatoryjnym elementem wpisującym się warunki udziału w postępowaniu, bez którego powierzenie zamówienia danemu wykonawcy nie może mieć miejsca. Wypełnienie tego warunki winno mieć miejsce już na dzień złożenia oferty, chyba że Zamawiający w dokumentach zamówienia wskazałby odmiennie. Takiego zapisu jednak brak.
Udzielenie zamówienia podmiotowi, który nie ma możliwości świadczenia usługi w sposób zgodny z prawem godzi w zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, której Zamawiający jest zobowiązany przestrzegać, zgodnie z treścią art. 16 pkt 1 Pzp. Jeśli bowiem w jednym postępowaniu konkurują ze sobą podmioty, które posiadają wszystkie wymagane przez ustawodawcę zezwolenia na prowadzenie określonej działalności, a wraz z nimi o uzyskanie zamówienia starają się podmioty, które nie poczyniły stosownych starań i nakładów na to, aby spełniać tożsame wymogi, to z przyczyn oczywistych te drugie podmioty w sposób całkowicie bezprawny naruszają uczciwą konkurencję.
Odwołujący dodał, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1233 ze zm.), czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Nie może przy tym budzić żadnych wątpliwości, że staranie się o uzyskanie zamówienia publicznego, a następnie jego uzyskania i realizowanie na podstawie zawartej z Zamawiającym umowy, w przypadku braku legalnej podstawy do zgodnego z przepisami wykonywania działalności gospodarczej, w którą wpisuje się dane świadczenie publiczne, jest nie tylko sprzeczne z obowiązującą literą prawa, ale także jako nieuczciwe, godzi w dobre praktyki kupieckie, co odbywa się ze szkodą dla konkurentów z branży, którzy działają zgodnie z wyśrubowanymi przez ustawodawcę standardami i wymogami. Tym samym, złożenie przez wykonawcę HUR-POL oferty miało miejsce w sposób nie tylko sprzeczny z warunkami zamówienia, ale również w warunkach nieuczciwej konkurencji, co winno skutkować jej odrzuceniem.
Choć nie można twierdzić jakoby HUR-POL wprost oświadczył nieprawdę w toku postępowania, to niewątpliwe już samo branie przez niego udziału w postępowaniu, w sytuacji gdy wykonawca jest świadom (a co najmniej jako profesjonalista powinien być) niemożliwości realizacji zamówienia w sposób zgodny z obowiązującym porządkiem prawnym, należy w swoich skutkach zrównać z sytuacją, w której niezgodnie z prawdą deklaruje on wypełnienie wobec Zamawiającego wszystkich wymogów przetargowych. Samo bowiem wzięcie udziału w postępowaniu, poprzez złożenie oferty kwalifikować należy jako swoiste oświadczenie o gotowości i możliwości realizacji zamówienia w sposób zgodny z postawionymi przez Zamawiającego warunkami. Tych natomiast HUR-POL nie wypełniał na dzień składania ofert, jak i na dzień wyboru jego oferty jako najkorzystniejszej.
Odwołujący podkreślił, że choć Zamawiający w warunkach udziału w postępowaniu nie przewidział wprost obowiązku posiadania licencji transportowej, to konieczność legitymowania się nią przez przyszłego wykonawcę usługi, nie jest obojętna z punktu widzenia dokumentów zamówienia. W załączniku nr 4 do SWZ obejmującym projektowane postanowienia umowy na realizację zamówienia widnieje zapis: „Zamawiający może odstąpić od umowy jeżeli wykonawca utraci jakiekolwiek pozwolenie właściwego organu do wykonywania działalności będącej przedmiotem zamówienia” (§8 ust. 1 pkt 3). Z treści tego zapisu w sposób jednoznaczny wynika, że Zamawiający ma na względzie to, aby potencjalny wykonawca usługi funkcjonował w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym, a jego działania miały oparcie w udzielonych zezwoleniach, wszędzie tam, gdzie ustawodawca wymaga ich posiadania dla możliwości wykonywania usług objętych przedmiotem zamówienia. Zamawiający uznaje przy tym owe kwestie za na tyle istotne, że uzależnia możliwość świadczenia usługi przez wykonawcę od stałego wypełniania przez tego ostatniego powinności wynikających z odpowiednich aktów normatywnych. W tym kontekście wymóg posiadana licencji transportowej jawi się niewątpliwie jako warunek udziału w postępowaniu. Skoro bowiem Zamawiający może odstąpić od umowy z uwagi na brak legalnej podstawy prowadzenia działalności, to tym bardziej winien odmówić zawarcia umowy z podmiotem, który takim przymiotem nie dysponuje.
Mając na uwadze powyższe, Zamawiający winien odrzucić ofertę HUR-POL jako niespełniającą warunków zamówienia, a nadto - złożoną w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji. Nie jest bowiem słusznym dokonywanie wyboru oferty wykonawcy, który nie ma możliwości realizacji przedmiotu zamówienia w sposób zgodny z obowiązującym porządkiem prawnym.
Pismem z dnia 04 listopada 2025 r. wykonawca S.H. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. HUR-POL H.S. z siedzibą w Rudniku Wielkim zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.
Przystępujący wniósł o oddalenie odwołania i wyjaśnił, że wbrew oczywiście błędnym twierdzeniom Odwołującego posiada on zezwolenie nr 24/2025 na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Starosta Częstochowski udzielił Przystępującemu, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego - Zezwolenie seria ZD numer 0173910, wypis nr 1 zezwolenia nr 24/2025, seria W 0260968. W interesie Zamawiającego jest udzielenie zamówienia S.H. P.P.H.U. HUR-POL, albowiem wykonawca ten, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, jest ofertą najtańszą i zgodną z SWZ.
W dniu 1 grudnia 2025 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie. Wniósł o oddalenie odwołania w całości jako bezzasadnego. W ocenie Zamawiającego, zarzuty odwołania nie znajdują uzasadnienia prawnego ani faktycznego i stąd nie ma podstaw do uznania, iż w sprawie zachodzi naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy, które miało wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, a więc odwołanie nie może zostać uwzględnione.
Zamawiający podniósł, że zarzuty wywiedzione przez Odwołującego dotyczą w istocie treści ogłoszenia o zamówieniu i treści dokumentów zamówienia, gdyż Odwołujący kwestionuje wybór oferty Przystępującego z uwagi na nie spełnienie przez tego wykonawcę warunków udziału w postępowaniu, które nie zostały określone w treści ogłoszenia i dokumentach postępowania, oczekując uznania, iż warunki takie winny być postawione. Zarzuty te podniesione zostały z naruszeniem terminu wyznaczonych w art. 515 ust. 2 Pzp i w związku z tym Zamawiający wniósł o rozważenie przez Krajową Izbę Odwoławczą możliwości odrzucenia odwołania zgodnie z art. 528 pkt 3 Pzp jako wniesionego po terminie.
Zamawiający wyjaśnił, że w dokumentacji postępowania, w pkt. 8 SWZ określił warunki udziału w postępowaniu, w tym warunek zdolności technicznej lub zawodowej dotyczący dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym – pojazdami asenizacyjnymi o wskazanych pojemnościach (wariantowo: co najmniej dwa pojazdy o pojemności min. 25 m³ albo układ 2× min. 20 m³ i 1× min. 10 m³). Na wezwanie Zamawiającego, o którym mowa w pkt 10.1 SWZ, wykonawcy zobowiązani byli do złożenia podmiotowych środków dowodowych, w tym wykazu narzędzi, wyposażenia i urządzeń technicznych (załącznik nr 5 do SWZ) celem potwierdzenia spełniania warunku z pkt 8.1.4 SWZ. Zamawiający nie wprowadził (nie sprecyzował) warunku w zakresie uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej (pkt. 8.1.2. SWZ).
Zamawiający przewidział, że oferta składana jest na formularzu ofertowym (załącznik nr 1 do SWZ) wraz z oświadczeniem JEDZ, które tymczasowo zastępuje podmiotowe środki dowodowe. W zakresie warunku z pkt 8.1.4 SWZ Zamawiający dopuścił ograniczenie się przez wykonawcę do wypełnienia wyłącznie sekcji α części IV JEDZ („Ogólne oświadczenie dotyczące wszystkich kryteriów kwalifikacji”), bez konieczności wypełniania pozostałych sekcji tej części.
Jednocześnie Zamawiający postanowił (pkt. 21.5 SWZ tiret drugi), że przed podpisaniem umowy wybrany wykonawca zobowiązany będzie m.in. do złożenia aktualnego zezwolenia na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych, wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez organ właściwy dla Zamawiającego. W zezwoleniu winno być wskazane miejsce zrzutu nieczystości ciekłych – punkt zlewny PWiK w Częstochowie, ul. Wały Dwernickiego. Brak złożenia wymaganego zezwolenia Zamawiający zastrzegł jako przesłankę uznania, że wykonawca uchylił się od zawarcia umowy (art. 263 Pzp). Zaproszenie do podpisania umowy z wybranym wykonawcą nie zostało dotychczas skierowane do Przystępującego z uwagi na odwołanie złożone przez Inter-Plast.
W §8 ust. 1 pkt 2 i 3 projektu umowy Zamawiający przewidział uprawnienie do odstąpienia od umowy m.in. w przypadku utraty przez wykonawcę prawa do wykonywania działalności będącej przedmiotem umowy lub utraty jakiegokolwiek pozwolenia właściwego organu, wymaganego do wykonywania tej działalności.
Na etapie badania ofert Zamawiający, działając na podstawie art. 126 ust. 1 Pzp, pismem z dnia 14.10.2025 r. wezwał wykonawcę HUR–POL do złożenia dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu oraz brak podstaw do wykluczenia. Wykonawca HUR–POL w dniu 16.10.2025 r. o godz. 16:45 złożył wymagane dokumenty.
Po dokonaniu oceny ofert Zamawiający w dniu 20.10.2025 r. dokonał rozstrzygnięcia postępowania i wybrał ofertę najkorzystniejszą.
W dniu 28.10.2025 r. Odwołujący złożył do Zamawiającego pismo, w którym wniósł o unieważnienie czynności wyboru oferty złożonej przez P.P.H.U. HUR–POL S.H. jako najkorzystniejszej oraz o jej odrzucenie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 i 7 Pzp. Głównym zarzutem odwołania był brak posiadania przez wykonawcę HUR–POL wymaganych licencji na transport rzeczy.
W związku z podniesionymi zarzutami, Zamawiający pismem z dnia 29.10.2025 r. wezwał wykonawcę HUR–POL do złożenia pilnych wyjaśnień, w szczególności w zakresie posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wyznaczając termin na udzielenie odpowiedzi do dnia 30.10.2025 r. do godz. 13:00. HUR–POL w dniu 30.10.2025 r. o godz. 12:34 złożył stosowne wyjaśnienia, w których wskazał także podwykonawców posiadających wymagane licencje transportowe. Tego samego dnia, tj. 30.10.2025r. o godz. 14:50, HUR–POL przedłożył Zamawiającemu Zezwolenie nr 24/2025 na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, wydane przez Starostę Częstochowskiego w dniu 30.10.2025r., wraz z trzema wpisami dotyczącymi samochodów asenizacyjnych, również z dnia 30.10.2025 r. W dniu 03.11.2025 r. Zamawiający dokonał weryfikacji wskazanego zezwolenia za pośrednictwem rejestru KREPTD () i stwierdził, że wykonawca HUR–POL został ujęty w rejestrze, jako podmiot posiadający zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu rzeczy.
Wynik analizy zarzutów podniesionych przez Odwołującego, zdaniem Zamawiającego, nie daje podstaw do unieważnienia czynności wyboru oferty Przystępującego, odrzucenia oferty złożonej przez HUR-POL oraz przeprowadzenia ponownej oceny ofert. Zamawiający uznał, iż złożona przez Przystępującego oferta jest zgodna z warunkami postępowania oraz nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji.
Powyższe wynika z ukształtowania przez Zamawiającego warunków zamówienia w dokumentach zamówienia. Zamawiający podkreślił, że przeprowadza postępowania na świadczenie usługi odbioru, transportu i zrzutu odcieku składowiskowego od kilkunastu lat. Warunki tego zamówienia w zasadzie pozostają niezmienne. Zamawiający w kształtowaniu tych warunków kieruje się zasadą maksymalizacji dostępności do postępowania przedsiębiorców, którzy zainteresowani są świadczeniem przedmiotowej usługi. Specyfika realizacji czynności składających się na realizacje obowiązków w zakresie odbioru i przewozu odcieku stanowiskowego do miejsca zrzutu, wymaga od tychże przedsiębiorców podjęcia szeregu działań, które uprawnić ich będą do realizacji usługi. Wymagania te w pierwszym rzędzie dotyczą dysponowania specjalistycznymi pojazdami dającymi możliwość przewozu. W tym zakresie Zamawiający uznał, iż ten warunek konieczny jest do wykazania na dzień złożenia oferty. Dysponowanie pojazdami daje możliwość nie tylko fizycznego przewozu i zrzutu odcieku ale stanowi jednocześnie podstawę do ubiegania się o uprawnienia związane z tymże przewozem i zrzutem do miejsca wskazanego przez Zamawiającego w dokumentach postępowania.
Zamawiający wyjaśnił, iż wziął pod uwagę, że na lokalnym rynku działa szereg przedsiębiorców, którzy zajmują się przewozem ścieków i ich zrzutem. Nie wszyscy jednak realizują te czynności na terenie Gminy Poczesna w której zlokalizowany jest zakład Zamawiającego oraz nie wszyscy realizują te czynności w ramach świadczenia usług na rzecz innych podmiotów, wykonując je w ramach zaspokajania potrzeb własnych (art. 4 pkt. 4) uotd). Jednocześnie przedsiębiorcy ci zachowują zdolność techniczną do świadczenia tego typu usług ale nie ubiegają się o uzyskanie stosownych licencji do czasu, w którym pojawia się możliwość ich realizacji w odniesieniu do skonkretyzowanego Zamawiającego. Jednocześnie w oparciu o wiedzę i doświadczenie, jakim dysponuje Zamawiający, uznano, iż przedsiębiorca, który złożył najkorzystniejsza ofertę, dysponując sprawdzonymi w ramach warunków udziału w postępowaniu zdolnościami technicznymi, będzie w staniem uzyskać stosowne uprawnienia do realizacji usługi, na moment zawierania umowy (rozpoczęcia jej realizacji). Stąd też Zamawiający tak ukształtował warunki udziału w postępowaniu aby badać uprawienia do:
- odbioru i zrzutu odcieku w punkcie zlewnym PWiK w Częstochowie – już w momencie podpisywania umowy (pkt. 21.5. SWZ) – pod rygorem uznania, iż wykonawca uchyla się od zawarcia umowy;
- transportu odcieku (i inne wymagania wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów prawa w tym te o których mowa w lit a) powyżej) - w całym okresie obowiązywania umowy – pod rygorem odstąpienia od umowy (§8 ust. 1 pkt. 3 wzoru umowy) i zapłaty stosownych kar umownych (§9 ust. 1 wzoru umowy).
Uwzględniając powyższe założenia, które znalazły wyraz w treści dokumentów zamówienia, Zamawiający dokonał czynności oceny ofert i wybrał ofertę Przystępującego. Oferta ta jest zgodna z ukształtowanymi przez Zamawiającego warunkami zamówienia. SWZ nie przewidywała obowiązku posiadania licencji uprawniającego do przewozu rzeczy na etapie składania ofert. Zamawiający nie postawił w tym zakresie warunku udziału w postępowaniu ani nie żądał dołączenia do oferty dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień transportowych. Skoro zatem taki wymóg nie został określony w dokumentach zamówienia, to brak licencji na dzień składania ofert nie stanowił niezgodności treści oferty z warunkami zamówienia. W konsekwencji, brak jest podstaw do odrzucenia oferty HUR-POL na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp – oferta tego wykonawcy jest zgodna z SWZ. Zamawiający przywołał wyrok KIO z dnia 25 listopada 2024 r. sygn. akt. KIO 4062/24, wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt III Ca 70/15.
Zamawiający zauważył dodatkowo, że Przystępujący w dniu 30 października 2025 r. uzyskał wymagane zezwolenie transportowe i przedłożył je Zamawiającemu.
Zamawiający, przywołując definicję czynu nieuczciwej konkurencji zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, podniósł, że Odwołujący w treści uzasadnienia zarzutu wskazał na złożenie nieprawdziwego oświadczenia. Zdaniem Zamawiającego, Przystępujący nie złożył w postępowaniu nieprawdziwego oświadczenia. Wykonawca HUR-POL nie wykonywał jeszcze usługi transportu bez licencji, a jedynie złożył ofertę w przetargu, deklarując gotowość realizacji zamówienia. Nie doszło tu do wprowadzenia Zamawiającego w błąd. HUR-POL nie przedstawił fałszywej licencji ani nie skłamał, co do jej posiadania. Żaden przepis ani dokument postępowania nie zabrania złożenia oferty przez wykonawcę, który zamierza uzyskać stosowne uprawnienia przed rozpoczęciem wykonywania zamówienia. Nie można więc mówić o wprowadzającym w błąd działaniu tego wykonawcy.
Zamawiający wskazał, że w realiach niniejszej sprawy brak licencji transportowej HUR-POL na etapie postępowania nie jest działaniem sprzecznym z prawem. Przepisy prawa nie zabraniają ubiegania się o realizację usługi podmiotom nie dysponującym licencją, a nakazują posiadanie tej licencji w momencie rozpoczęcia realizacji czynności transportowych. Działanie wykonawcy HUR-POL nie zagraża ani nie narusza interesu innego przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy. Odwołujący nie wykazał, aby HUR-POL uzyskał jakąkolwiek nienależną przewagę konkurencyjną dzięki brakowi licencji. Przeciwnie, wykonawca ten podejmuje biznesowe ryzyko: jeśli nie uzyska wymaganej licencji na czas realizacji, poniesie konsekwencje (utrata kontraktu, kary umowne). Taka sytuacja nie uderza w interesy Odwołującego – który licencję posiada – lecz stanowi wyłącznie ryzyko HUR-POL i ewentualnie Zamawiającego (dlatego Zamawiający zabezpieczył się stosownym prawem odstąpienia). Zamawiający stwierdził, że również Przystępujący koszty te poniesie (już poniósł) najpóźniej do dnia rozpoczęcia świadczenia transportu. W związku z tym brak jest uzasadnienia dla twierdzenia, że z tego powodu miał przewagę konkurencyjną. W niniejszej sprawie nie zaistniały żadne szczególne okoliczności, które wypełniałyby znamiona czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy - zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp jest zatem chybiony.
Krajowa Izba Odwoławcza, uwzględniając dokumentację postępowania, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy i wyjaśnienia złożone przez strony i uczestnika postępowania odwoławczego, ustaliła i zważyła, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał posiadanie legitymacji uprawniającej do wniesienia odwołania, stosownie do dyspozycji art. 505 ust. 1 Pzp, zarówno w zakresie posiadania interesu w uzyskaniu zamówienia jak i możliwości poniesienia szkody w przypadku nieuzyskania zamówienia na skutek niezgodnych z przepisami ustawy Pzp czynnościami i zaniechaniem czynności przez Zamawiającego, do których dokonania jest on zobowiązany.
Wykonawca S.H. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. HUR-POL H.S. z siedzibą w Rudniku Wielkim skutecznie przystąpił do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, stosownie do wymogów wynikających z przepisów art. 525 ust. 1, 2 i 3 Pzp.
Izba nie stwierdziła zaistnienia przesłanek do odrzucenia odwołania na podstawie art. 528 pkt 3 Pzp jako wniesionego po upływie terminu określonego w ustawie. Zarzuty wywiedzione przez Odwołującego w odwołaniu dotyczą czynności wyboru oferty najkorzystniejszej i zaniechania odrzucenia oferty wybranej. Wskazują na powyższe w sposób jednoznaczny zarówno podstawy prawne zarzutów, jak i okoliczności powoływane w uzasadnieniu faktycznym. Odwołujący nie sformułował w odwołaniu zarzutów ani żądań dotyczących treści postanowień SWZ lub ogłoszenia o zamówieniu.
Izba ustaliła, jak poniżej:
W dokumentach zamówienia - w pkt. 8 SWZ Zamawiający określił warunki zamówienia w postaci warunków udziału wykonawców w przedmiotowym postępowaniu.
W postanowieniu zawartym w pkt. 8.1.2. SWZ Zamawiający wprost podał, że nie określa warunku udziału w postępowaniu w zakresie posiadania uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej.
Zamawiający określił natomiast w pkt 8.1.4 SWZ warunek zdolności technicznej lub zawodowej dotyczący dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym – pojazdami asenizacyjnymi o wskazanych pojemnościach (wariantowo: co najmniej dwa pojazdy o pojemności min. 25 m³ albo układ 2× min. 20 m³ i 1× min. 10 m³). Na potwierdzenie spełnienia tego warunku wykonawcy zobowiązani byli do złożenia podmiotowych środków dowodowych, w tym wykazu narzędzi, wyposażenia i urządzeń technicznych (załącznik nr 5 do SWZ).
Zamawiający postanowił w SWZ, że ofertę należy złożyć na formularzu ofertowym (załącznik nr 1 do SWZ) wraz z oświadczeniem JEDZ, które tymczasowo zastępuje podmiotowe środki dowodowe. W zakresie warunku z pkt 8.1.4 SWZ Zamawiający dopuścił ograniczenie się przez wykonawcę do wypełnienia wyłącznie sekcji α części IV JEDZ („Ogólne oświadczenie dotyczące wszystkich kryteriów kwalifikacji”), bez konieczności wypełniania pozostałych sekcji tej części.
W postanowieniu zawartym w pkt. 21.5 SWZ tiret drugie, Zamawiający postanowił, że przed podpisaniem umowy wybrany wykonawca zobowiązany będzie m.in. do złożenia aktualnego zezwolenia na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych, wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez organ właściwy dla Zamawiającego. W zezwoleniu winno być wskazane miejsce zrzutu nieczystości ciekłych – punkt zlewny PWiK w Częstochowie, ul. Wały Dwernickiego. Brak złożenia wymaganego zezwolenia Zamawiający zastrzegł jako przesłankę uznania, że wykonawca uchylił się od zawarcia umowy (art. 263 Pzp).
W §8 ust. 1 pkt 2) i 3) projektu umowy Zamawiający przewidział uprawnienie do odstąpienia od umowy m.in. w przypadku utraty przez wykonawcę prawa do wykonywania działalności będącej przedmiotem umowy lub utraty jakiegokolwiek pozwolenia właściwego organu, wymaganego do wykonywania tej działalności.
Na etapie badania ofert Zamawiający, działając na podstawie art. 126 ust. 1 Pzp, pismem z dnia 14.10.2025 r. wezwał wykonawcę HUR–POL do złożenia dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu oraz brak podstaw do wykluczenia. Wykonawca HUR–POL w dniu 16.10.2025 r. złożył wymagane przez Zamawiającego dokumenty, które nie są kwestionowane przez Odwołującego w ramach zarzutów podniesionych w odwołaniu.
W związku z podniesionymi w odwołaniu zarzutami, Zamawiający, pismem z dnia 29.10.2025 r. wezwał wykonawcę HUR–POL do złożenia wyjaśnień, w szczególności w zakresie posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Wykonawca HUR–POL w dniu 30.10.2025 r. złożył wyjaśnienia, a także przedłożył zezwolenie seria ZD numer 0173910, wypis nr 1 zezwolenia nr 24/2025, seria W 0260968 na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, wydanego przez Starostę Częstochowskiego w tym dniu wraz z trzema wpisami dotyczącymi samochodów asenizacyjnych. Wykonawca S.H. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. HUR-POL H.S. z siedzibą w Rudniku Wielkim wykazał na etapie postępowania odwoławczego, że posiada wymagane zezwolenie do wykonywania działalności objętej przedmiotem zamówienia. W dniu 03.11.2025 r. Zamawiający dokonał weryfikacji przedłożonego zezwolenia w rejestrze KREPTD () i stwierdził, że wykonawca HUR–POL został ujęty w rejestrze jako podmiot posiadający zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu rzeczy.
W danym stanie faktycznym Izba zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że niezasadne są zarzuty naruszenia przez Zamawiającego przepisów art. 226 ust. 1 pkt 5 oraz 7 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty HUR-POL w sytuacji, gdy z uwagi na nieposiadanie przez tego wykonawcę licencji na drogowy przewóz towarów – koniecznej do realizacji przedmiotu zamówienia w sposób zgodny z przepisami prawa – złożona przez niego oferta jest sprzeczna z warunkami zamówienia, a nadto jej złożenie odbyło się w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, godząc w zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Izba zważyła, że nie były przedmiotem sporu w niniejszej sprawie okoliczności, że:
- podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga uzyskania odpowiedniej licencji;
- możliwość realizacji przedmiotu zamówienia w sposób zgodny z obowiązującym porządkiem prawnym uzależniona jest od posiadania odpowiedniej licencji;
- możliwość uzyskania licencji została obwarowana spełnieniem przez przedsiębiorcę szeregu warunków i wymogów ustawowych;
- z powszechnie dostępnych danych objętych ewidencją przedsiębiorców transportu drogowego, ujawnionych na rządowej stronie prowadzonej pod adresem: https://kreptd.gitd.gov.pl/, wykonawca HUR-POL na dzień złożenia ofert, jak i na dzień wniesienia rozpoznawanego odwołania, nie posiadał i nie posiada stosownej licencji na drogowy przewóz rzeczy.
Powyższe okoliczności, w ocenie Izby, nie stanowią jednak wystarczających podstaw do stwierdzenia, że oferta złożona przez wykonawcę HUR-POL nie odpowiada warunkom zamówienia, gdyż wykonawca nie jest w stanie realizować usługi w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa z uwagi na brak wymaganej licencji na transport rzeczy, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 06 września 2001 r. ustawa o transporcie drogowym (t.j. Dz.U 2024 poz. 1539 ze zm.).
Zgodnie z art. 7 pkt 29 Pzp, warunkami zamówienia są „warunki, które dotyczą zamówienia lub postępowania o udzielenie zamówienia, wynikające w szczególności z opisu przedmiotu zamówienia, wymagań związanych z realizacją zamówienia, kryteriów oceny ofert, wymagań proceduralnych lub projektowanych postanowień umowy w sprawie zamówienia publicznego”. Jak wynika z powyższej definicji, warunki zamówienia mogą odnosić się do zakresu i przedmiotu lub do procedury postępowania o udzielenie zamówienia. Wśród warunków proceduralnych istotną rolę odgrywają warunki tzw. kwalifikacji podmiotowej wykonawców (, podstawy wykluczenia oraz warunki udziału w postępowaniu), które pozwalają na sprawdzenie przez Zamawiającego, czy wykonawca znajduje się w sytuacji, która umożliwia mu prawidłową realizację zamówienia.
Określenie warunków udziału w postępowaniu jest uprawnieniem zamawiającego. To zamawiający podejmuje decyzję, czy określi w danym postępowaniu warunki udziału w postępowaniu oraz w jaki sposób zostaną one sformułowane. Powszechnie obowiązujące przepisy prawa nie zastępują czynności Zamawiającego w danym postępowaniu w zakresie określenia warunków udziału w postępowaniu. Zamawiający podejmuje decyzję, oceniając swoje potrzeby, cel i charakter zamówienia. Zamawiający ponosi też ryzyko związane z określeniem warunków udziału w postępowaniu i zabezpieczeniem przed niewykonaniem lub nieprawidłowym wykonaniem zamówienia, choć zawsze w obrocie gospodarczym istnieje ryzyko kontraktowe, którego nie można w 100% wyeliminować.
Z drugiej strony, należy zauważyć, że wprowadzenie warunków udziału w postępowaniu zawsze stanowi określoną barierę w dostępie wykonawców do udziału w postępowaniu, a tym samym ogranicza konkurencyjność postępowania.
W przypadku pilności udzielenia zamówienia i potrzeby maksymalnego uproszczenia postępowania, zamawiający może zrezygnować z określania warunku dotyczącego uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, jednak nie oznacza to że może udzielić zamówienia objętego działalnością reglamentowaną podmiotowi nieuprawnionemu. Zamawiający powinien zatem wprowadzić do warunków zamówienia obowiązek przedłożenia dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień przed zawarciem umowy i przystąpieniem do realizacji zamowienia.
Podkreślenia wymaga, że warunki udziału w postępowaniu są proceduralnymi warunkami zamówienia i jako takie muszą być sformułowane w dokumentach zamówienia oraz w ogłoszeniu o zamówieniu. Nie ma podstaw do przyjęcia, że „w przypadku gdy powszechnie obowiązujące przepisy ustawy, dla prowadzenia określonej działalności, w ramach której usługa ma być wykonywana, przewidują konieczność spełnienia konkretnych warunków, to ich wypełnienie przez wykonawcę jest obligatoryjnym elementem wpisującym się warunki udziału w postępowaniu”. Zamawiający jest gospodarzem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i to Zamawiający określa, opisuje warunki udziału w postępowaniu oraz bada ich spełnienie według zasad określonych w dokumentach zamówienia. Izba podkreśla przy tym formalny charakter i procedurę prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, która nie jest celem samym w sobie, ale służy zabezpieczeniu zasad obowiązujących w postępowaniu w tym w szczególności zasady przejrzystości, transparentności postępowania, równego traktowania wykonawców i zachowania uczciwej konkurencji w prowadzonym postępowaniu.
Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że obowiązek weryfikacji na etapie badania i oceny ofert, czy dany wykonawca, składając ofertę, posiada legalne podstawy do prowadzenia działalności, w którą wpisuje się przedmiot udzielanego zamówienia, obciąża Zamawiającego tylko wówczas, gdy określił on w dokumentach zamówienia warunek udziału w postępowaniu w powyższym zakresie. Jednocześnie należy zauważyć, co zostało już wskazane powyżej, że brak określenia takiego warunku udziału w postępowaniu nie oznacza, że Zamawiający będzie uprawniony do zawarcia umowy z podmiotem nie posiadającym uprawnień, zezwoleń czy licencji wymaganych do wykonywania przedmiotu zamówienia zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
Na marginesie tylko Izba wskazuje, że wykonawca zainteresowany udziałem w postępowaniu może na etapie ogłoszenia dokumentów zamówienia wnosić do Zamawiającego o określone sformułowanie warunków udziału w postępowaniu, jeśli w jego ocenie warunki takie są uzasadnione lub skorzystać ze środków ochrony prawnej. Na etapie oceny ofert brak jest bowiem podstaw do żądania odrzucenia oferty z powodu niespełnienia warunków, które nie zostały przez Zamawiającego sformułowane w dokumentach zamówienia. W orzecznictwie przyjmuje się przy tym, że interpretacja postanowień SWZ powinna być dokonywana przede wszystkim w oparciu o jej literalne brzmienie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp, Izba wskazuje, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1233 ze zm.), czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Jest to definicja o charakterze generalnym, która wymaga skonkretyzowania każdej z przesłanek, które muszą być wykazane łącznie, aby uznać dane działanie przedsiębiorcy za czyn nieuczciwej konkurencji.
W świetle powyższego, złożenie oferty przez wykonawcę, który nie posiada odpowiedniego zezwolenia w monecie składania oferty, biorąc przy tym pod uwagę, że Zamawiający nie wymaga wykazania posiadania takiego zezwolenia w ramach warunków udziału w postępowaniu, nie jest sprzeczne z prawem ani z dobrymi obyczajami. Okoliczności uzasadniających powyższe przesłanki Odwołujący nie wykazał. Odwołujący nie wykazał również, że złożenie oferty przez wykonawcę HUR-POL w omawianym przypadku zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Jeżeli Zamawiający nie określił stosownych warunków udziału w postępowaniu w SWZ i ogłoszeniu o zamówieniu, to wykonawca może uzyskać stosowne zezwolenie po złożeniu oferty, ale przed przystąpieniem do realizacji zamówienia (zawarciem umowy). W przypadku zamówień publicznych w pełni uzasadnione jest wymaganie przez Zamawiającego stosownych zezwoleń do wykonywania określonej działalności objętej przedmiotem zamówienia przed zawarciem umowy z wykonawcą. W niniejszej sprawie sam Odwołujący zauważył, że Zamawiającemu nie jest obojętne w przedmiotowym postępowaniu wykonywanie zamówienia przez wykonawcę zgodnie z obowiązującymi przepisami i stąd zawarte postanowienia w projekcie umowy w tym zakresie.
Reasumując powyższe, Izba stwierdziła, że skoro omawiany warunek posiadania licencji na transport rzeczy nie został określony w dokumentach zamówienia, to brak posiadania takiej licencji na dzień składania ofert przez wykonawcę HUR-POL nie stanowi niezgodności treści złożonej oferty z warunkami zamówienia. W konsekwencji brak jest podstaw do odrzucenia oferty HUR-POL w oparciu o art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp, gdyż oferta tego wykonawcy jest zgodna z warunkami zamówienia określonymi w SWZ - Zamawiający w żadnym miejscu dokumentacji przetargowej nie określił ww. licencji jako dokumentu obligatoryjnego na potwierdzenie spełnienia jakiegokolwiek warunku udziału w postępowaniu. Zarówno treść ogłoszenia o zamówieniu, jak i SWZ w przedmiotowym zakresie są wiążące, a ocenia warunków podmiotowych wykonawcy jest możliwa wyłącznie w oparciu o okoliczności wskazane w dokumentach zamówienia.
W realiach niniejszej sprawy brak posiadania przez HUR-POL licencji transportowej na etapie składania ofert nie był działaniem sprzecznym z prawem, w złej wierze czy z zamiarem obejścia prawa, biorąc pod uwagę, że to sam Zamawiający podjął decyzję w prowadzonym postępowaniu, że nie wymaga wykazania posiadania tego zezwolenia na tym etapie. Brak jest tym samym podstaw do stwierdzenia, że złożenie oferty przez wykonawcę HUR-POL stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a tym samym zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp Izba uznała za niezasadny.
Uwzględniając powyższy stan rzeczy, ustalony w toku postępowania, Izba orzekła,
jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320) oraz § 5 pkt 1 oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.U. z 2020 r. 2437).
Przewodniczący: …………………………