KIO 4472/25

Sygn. akt: KIO 4472/25

KIO 4651/25

WYROK

Warszawa, dnia 1 grudnia 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący:Andrzej Niwicki

Katarzyna Odrzywolska

Anna Osiecka-Baran

Protokolantka: Wiktoria Ceyrowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 17 października 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia tj. EKOCEL Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu oraz odwołania wniesionego w dniu 27 października 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia tj. EKOCEL Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu

w postępowaniu prowadzonym przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w m. st. Warszawie sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie

z udziałem wykonawcy TERBERG MATEC POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie,

przystępującego do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego oraz wykonawcy SCANIA POLSKA S.A. siedzibą w Starej Wsi, 05-830 Nadarzyn, przystępującego do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

1.A. oddala odwołanie o sygn. akt KIO 4472/25,

B. oddala odwołanie o sygn. akt KIO 4651/25

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 37 200 zł (słownie trzydzieści siedem tysięcy dwieście złotych), w tym uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia tj. EKOCEL Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu tytułem wpisu od odwołania w sprawie sygn. akt KIO 4472/25 w kwocie 15 000 zł oraz przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia tj. EKOCEL Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu tytułem wpisu od odwołania w sprawie sygn. akt KIO 4651/25 w kwocie 15 000 zł oraz kwotę 7 200 zł przedstawioną przez zamawiającego Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w m. st. Warszawie z siedzibą w Warszawie w złożonym spisie kosztów, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika zamawiającego w sprawie sygn. KIO 4472/25 wysokości 3 600 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika zamawiającego w sprawie sygn. KIO 4651/25 w wysokości 3 600 zł.

2.2.Zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia tj. EKOCEL Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w m. st. Warszawie z siedzibą w Warszawie kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie sygn. akt KIO 4472/25.

2.3.Zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia tj. EKOCEL Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w m. st. Warszawie z siedzibą w Warszawie kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie sygn. KIO 4651/25.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu zamówień publicznych.

Przewodniczący:………….................

………………………

………………………

Sygn. akt: KIO 4472/25 KIO 4652/25

Uzasadnienie

Zamawiający: Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w m. st. Warszawie Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą w Warszawie prowadzi postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (dalej „PZP”), którego przedmiotem jest: Zakup, dostawa i serwis fabrycznie nowych samochodów bezpylnych oraz szkolenia w zakresie przewidzianym przez Zamawiającego Numer referencyjny postępowania: RZP.27.35.2025.IAW. Numer publikacji ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej: 495380-2025.

Przedmiot zamówienia podzielono na 9 Zadań:

1)Zadanie 1: zakup, dostawa i serwis 5 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23 m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia

2)Zadanie 2: zakup, dostawa i serwis 5 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23 m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia

3)Zadanie 3: zakup, dostawa i serwis 5 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23 m3 z napędem gazowym CNG i niską kabiną oraz szkolenia,

4)Zadanie 4: zakup, dostawa i serwis 4 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23 m3 z napędem gazowym CNG i niską kabiną oraz szkolenia,

5)Zadanie 5: zakup, dostawa i serwis 7 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23 m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia

6)Zadanie 6: zakup, dostawa i serwis 6 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23 m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia

7)Zadanie 7: zakup, dostawa i serwis 4 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych do odpadów wielkogabarytowych bez urządzenia zasypowego o pojemności zabudowy 18-23 m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia,

8)Zadanie 8: zakup, dostawa serwis 4 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych do odpadów wielkogabarytowych z urządzeniem zasypowym o pojemności zabudowy 18-23 m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia,

9)Zadanie 9: zakup, dostawa i serwis 4 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych z zabudową bębnową o pojemności zabudowy 14-16 m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia w zakresie przewidzianym przez Zamawiającego.

Sygn. akt KIO 4472/25

Odwołujący: Konsorcjum Wykonawców: EKOCEL Spółka z o.o., Rekowo Górne (lider – pełnomocnik) i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. siedzibą we Wrocławiu, wniósł 17 października 2025 r. odwołanie na czynności Zamawiającego, podjęte w postępowaniu tj. na:

1)zaniechanie odrzucenia ofert Wykonawców: SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 5 i 8,

2)wybór jako najkorzystniejszej oferty, która została złożona przez Wykonawcę, którego oferta podlega odrzuceniu, tj. oferty SCANIA POLSKA S.A. w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8;

Zamawiającemu zarzucił naruszenie:

1)art. 108 ust. 1 pkt 5) w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2) lit a) PZP przez zaniechanie wykluczenia  Wykonawców SCANIA oraz  TERBERG i w konsekwencji zaniechanie odrzucenia złożonych przez tych wykonawców ofert, mimo istnienia wiarygodnych przesłanek, że doszło do zawiązania przez tych Wykonawców co najmniej nieformalnego porozumienia zakłócającego uczciwą konkurencję w przedmiotowym postępowaniu.

2)art. 226 ust. 1 pkt 7 PZP w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez zaniechanie odrzucenia ofert Wykonawców: SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8, mimo iż można było stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wskazani wykonawcy zawarli między sobą porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, a w konsekwencji wybór oferty SCANIA POLSKA S.A. pomimo tego, że złożona przez niego oferta podlegała odrzuceniu w zakresie Zadań nr 5 i 8, w związku z zawarciem porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji;

3)art. 239 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 oraz art. 17 ust. 2 PZP przez wybór oferty najkorzystniejszej z naruszeniem zasad postępowania tj. wybór oferty SCANIA POLSKA S.A. w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8 w sposób nieprzejrzysty i niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców,

Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania następujących czynności:

1)unieważnienia czynności wyboru oferty SCANIA w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8 jako oferty najkorzystniejszej;

2)odrzucenia ofert Wykonawców SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. jako ofert złożonych w warunkach nieuczciwej konkurencji w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8;

3)dokonania ponownego badania i oceny ofert w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8;

4)dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej spośród pozostałych ofert złożonych w postępowaniu, niepodlegających odrzuceniu w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8;

Odwołujący posiada interes w złożeniu odwołania, w zakresie Zadań nr 5 i nr 8, złożona przez niego oferta została sklasyfikowana na miejscu kolejnym po ofertach Wykonawców: SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o.

Odwołujący złożył ofertę na 9 zadań, natomiast SCANIA POLSKA S.A. („SCANIA”) jak i TERBERG MATEC Sp. z o.o. („TERBERG”) złożyli ofertę na 8 pierwszych zadań (1-8).

Istotne jest, że każda oferta firmy SCANIA wskazuje jako wykonawcę zabudowy firmę TERBERG i na odwrót – każda oferta firmy TERBERG wskazuje firmę SCANIA jako dostawcę podwozia. Kooperacja tych oferentów wskazuje na możliwość wzajemnego poznania cen jednostkowych poszczególnych elementów cenotwórczych istotnych dla opracowania ceny ofertowej każdego zadania. Po udostępnieniu przez Zamawiającego treści ofert, Wykonawca powziął wątpliwości w zakresie zachowania zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców w postępowaniu przetargowym prowadzonym przez Zamawiającego w kontekście możliwego porozumienia cenowego pomiędzy wykonawcami TERBERG oraz SCANIA. Odwołujący zauważył: stałe i mieszczące się w niewielkim przedziale różnice procentowe w cenach ofert, sugerujące koordynację zamiast realnej konkurencji - w zadaniach 1-8 różnica między ceną TERBERG a SCANIA stanowi niewielki przedział 1,94-3,55 %; rotację zwycięstw między wykonawcami, sugerującą podział udziału w Zamówieniu pomiędzy wskazanymi wykonawcami: oferta TERBERG ma najniższą cenę w zadaniach: 1, 2, 3, 4, natomiast oferta SCANIA ma najniższe ceny w zadaniach: 5, 6, 7, 8;

niemal identyczną łączną wartość ofert – łączna wartość wszystkich ofert TERBERG wynosi dokładnie 53 681 796,51 zł, a Scania Polska S.A. – 54 038 988,51 zł (różnica zaledwie 357 192 zł, czyli ok. 0,66%). Obie oferty są natomiast znacznie niższe od pozostałych ofert złożonych w toku zamówienia i znacząco odbiegają od założonego przez Zamawiającego budżetu nieznacznie tylko odbiegając od progu 30% przewidzianego w art. 224 ust. 2 PZP;

identyczną różnicę cenową pomiędzy ofertami złożonymi w zadaniach o różnych specyfikacjach technicznych; ceny ofert TERBERG i SCANIA zbliżone do progu rażąco niskiej ceny; podobny czas przygotowania dokumentów, tj. 28.08. 2025 r., godz. 16:24 i godz. 16:40;

poprzednie postępowanie przetargowe organizowane przez Zamawiającego z 2023 roku, w którym oferenci uczestniczyli, dzieląc pomiędzy siebie zadania w analogiczny sposób.

Ad 1) W zadaniach 1-8 różnica między cenami ofertowymi TERBERG a SCANIA stanowi niewielki przedział 1,94-3,55 %. Przedstawiono zestawienie tabelaryczne.

W warunkach realnej konkurencji na rynku specjalistycznych pojazdów komunalnych, taka stabilność i niewielka różnica między cenami jest nietypowa i sugeruje celową koordynację cenową, zamiast niezależnego kalkulowania ofert. Różnica między cenami ofertowymi TERBERG i SCANIA stanowi wąski przedział ok. 1,94-3,55 %. Takie uplasowanie cen z pewnością nie jest efektem naturalnych czynników konkurencyjnych i rynkowych, lecz sugeruje celowe dopasowanie cen, celem symulacji uczciwej konkurencji. Wykonawca w tym miejscu zauważył, że odpowiednio dla zadań 1-2, 3-4, 5-6, 7-8 te różnice pomiędzy oferowanymi cenami są stałe i wynoszą odpowiednio 3,41%, 3,55%, 2,03%, 1,94%.

Zgodnie ze stanowiskiem UZP  (komentarz  do art. 108 ustawy PZP, II wydanie) zmowa przetargowa w układzie horyzontalnym może przybrać różne formy, w tym formę ofert kurtuazyjnych. Oferty kurtuazyjne polegają na uzgodnieniu, że potencjalny konkurent złoży ofertę, która będzie celowo mniej korzystna dla zamawiającego od oferty wytypowanej na zwycięską. Oferta kurtuazyjna ma na celu stworzenie pozoru konkurencyjności przetargu lub też wywołanie wrażenia, że cena oferty wytypowanej jest relatywnie korzystna (Por. UOKiK, Zmowy przetargowe, Warszawa 2013, s. 9).

Ad 2) Rotacja zwycięstw między wykonawcami, sugerująca podział rynku

W drugiej kolejności odwołujący wskazał na fakt, że TERBERG zaoferował najniższą ofertę w zadaniach 1-4, SCANIA zaś zaoferowała najniższą ofertę w zadaniach 5-8. Powyższe sugeruje na blokowy podział zamówień pół na pół. Brak takiej rotacji z innymi oferentami wzmacnia przypuszczenia, że oferty wykonawców TERBERG i SCANIA zostały uprzednio skoordynowane. Informacja z otwarcia ofert ukazuje wzorzec potencjalnie wskazujący rotację/segmentowanie zleceń w proporcji 50%/50%. W warunkach realnej konkurencji oferenci dążyliby do wygrania jak największej liczby zadań poprzez konsekwentne obniżanie cen we wszystkich segmentach, co prowadziłoby do nieregularnych, rozproszonych zwycięstw bez wyraźnych wzorców. Tutaj jednak wzajemna rotacja pomiędzy cenami tych dwóch oferentów jest wyraźna i przewidywalna.

Ad 3) Niemal identyczna łączna wartość ofert, sugerująca uzgodniony równy podział

Łączna wartość wszystkich ofert Terberg Matec Polska sp. z o.o. wynosi 53 681 796,51 zł, a Scania Polska S.A. – 54 038 988,51 zł. Różnica między tymi wartościami to zaledwie 357 192 zł, czyli ok. 0,66%. Odwołujący zauważył, że tak istotna bliskość sum całkowitych jest anomalią w kontekście złożonego przetargu na specjalistyczne pojazdy CNG, gdzie naturalne wahania kosztów powinny prowadzić do większych rozbieżności. W polskim prawie konkurencji (ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, art. 6) taka równowaga cenowa, zwłaszcza w oligopolu, jest traktowana jako poszlaka antykonkurencyjnego porozumienia, sugerującego celowy podział rynku po równo, by maksymalizować zyski bez ryzyka dominacji jednej firmy.

Różnica 0,66% sugeruje, że mogło zajść uzgodnienie cen sumarycznych, co jest klasycznym mechanizmem nieuczciwych praktyk rynkowych zwanym "market sharing". UOKiK w decyzjach dotyczących zmów przetargowych (np. w branży budowlanej z 2023 r.) uznaje takie zrównoważone sumy za dowód na koordynację, gdzie oferenci dzielą wartość zamówień po równo.

Nie bez znaczenia w tej sytuacji jest fakt, że każda z ofert jest z kolei znacząco niższa zarówno od cen, wynikających z pozostałych ofert złożonych w toku postępowania, a także od założonej przez Zamawiającego szacunkowej wartości zamówienia. Zbieżność wartości tych dwóch ofert, przy jednoczesnej znacznej rozbieżności z ofertami pozostałych oferentów uznać należy za element potwierdzający istnienie pomiędzy oferentami porozumienia.

Ad 4) Identyczna różnica cenowa w zadaniach o różnych specyfikacjach technicznych

W Zadaniach 1 i 2 cena za 1 szt. pojazdu wynosi w ofercie TERBERG – 1 135 278 zł netto, zaś w ofercie SCANIA – 1 174 038 zł netto. Dla każdego z zadań różnice w cenie 1 szt. pojazdu to dokładnie 38 760 zł netto.

Z kolei w Zadaniach 3 i 4 cena za 1 szt. pojazdu wynosi w ofercie TERBERG – 1 090 773 zł netto, zaś w ofercie SCANIA – 1 129 533 zł netto. Ponownie dla każdego zadania różnica w cenie 1 szt. pojazdu to dokładnie 38 760 zł netto.

Nie sposób pominąć faktu, iż różnica między ofertą TERBERG a ofertą SCANIA w cenie na jeden pojazd dla Zadania 1-2 i Zadania 3-4 jest identyczna co do grosza i wynosi 38.760 PLN netto. Jest to o tyle istotne, że dla Zadania 1-2 i Zadania 3-4 mamy do czynienia z innymi podwoziami (kabina zwykła versus kabina low entry droższa od kabiny zwykłej) i inną zabudową (z wyrzutnikiem manualnym versus z wrzutnikiem automatycznym rozwiązaniem droższym od wyrzutnika manualnego), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w zróżnicowaniu cen. Jednak różnice te nie przeszkodziły oferentom złożyć ofert, w których różnice w cenach są dokładnie takie same.

Stały wzorzec różnic cenowych widać również w Zadaniach 5-8.

W Zadaniach 5 i 6 (standardowa zabudowa z wrzutnikiem) cena w ofercie TERBERG – 1 066 000 zł netto, zaś w ofercie SCANIA – 1 044 760 zł netto. Różnica to dokładnie 21 240 zł netto.

W Zadaniu 7 (zabudowa do gabarytów bez wrzutnika) cena w ofercie TERBERG – 1 039 000 zł netto, w ofercie SCANIA – 1 017 760 zł netto. Różnica ponownie dokładnie 21 240 zł netto.

W Zadaniu 8 (zabudowa do gabarytów z wrzutnikiem) cena za 1 szt. pojazdu wynosi w ofercie TERBERG – 1 115 000 zł netto, zaś w ofercie SCANIA – 1 093 760 zł netto. Różnica między cenami po raz kolejny wynosi dokładnie 21 240 zł netto.

Co jest w ocenie odwołującego istotne to fakt, że zadania 5-8 opierają się na tym samym podwoziu, ale różnią się zabudowami. Są to odpowiednio:

a)standardowa z wrzutnikiem (Zadania 5-6), b)do gabarytów bez wrzutnika (Zadanie 7)

c)do gabarytów z wrzutnikiem (Zadanie 8).

Te różnice w konstrukcji zabudowy w sposób oczywisty wpływają na koszty (np. brak wrzutnika powinien obniżyć cenę zabudowy o kilka tysięcy zł). Tymczasem, pomimo różnych wymogów w specyfice pojazdów postawionych przez Zamawiającego, różnica cenowa między ofertami TERBERG a SCANIA dla tych 4 zadań jest zawsze identyczna i wynosi 21 240 zł netto To sugeruje sztuczne uzgodnienie oferowanych cen - w normalnych warunkach rynkowych różnice powinny fluktuować w zależności od specyfiki zabudowy, kosztów materiałów czy negocjacji z dostawcami. Identyczna różnica cen sugeruje, że oferenci celowo uzgodnili stały "spread" cenowy, aby symulować konkurencję. Bez uprzedniego porozumienia osiągnięcie takiej precyzji cenowej aż w 4 zadaniach jest wręcz matematycznie niemożliwe, zwłaszcza w przetargu o łącznej wartości kilkudziesięciu milionów złotych.

Odwołujący sporządził szczegółowe zestawienie, które stanowiło załącznik do odwołania.(Dowód: Zestawienie Excel 2025).

Ad 5) W kontekście analizy ofert złożonych w przedmiotowym postępowaniu przetargowym, odwołujący zwrócił szczególną uwagę na fakt, iż ceny zaproponowane przez wykonawców TERBERG i SCANIA różnią się jedynie o kilka procent od ustawowego progu 30%, który zgodnie z art. 224 ust. 2 PZP wskazuje na rażąco niską cenę i obliguje Zamawiającego do zwrócenia się o udzielenie wyjaśnień. Zgodnie z tym przepisem, rażąco niska cena występuje, gdy całkowita cena oferty jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia ustalonej przez zamawiającego przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert (z wyłączeniem ofert odrzuconych). W niniejszej sprawie oferty TERBERG i SCANIA, znacząco niższe od pozostałych ofert oraz od szacunkowej wartości zamówienia założonej przez Zamawiającego, utrzymują się w granicach 22-28% poniżej tych wartości w zależności od zadania, co oznacza, że są one zaledwie kilka procent od automatycznego uruchomienia procedury wyjaśnień i potencjalnego odrzucenia jako rażąco niskie.

Analizując ceny ofertowe w Zadaniach nr 1-8, różnica między najkorzystniejszą ofertą (TERBERG lub SCANIA) a najdroższą ofertą waha się w przedziale 11,24% - 21,93%, co po przeliczeniu względem średniej arytmetycznej cen oraz szacunkowej wartości zamówienia wskazuje na poziom zbliżony do 25-28% dla wszystkich zadań. Taka precyzyjna kalibracja cen – niska na tyle, by zapewnić wygraną w danym zadaniu, ale nie przekraczająca krytycznego progu 30% w jakimkolwiek zadaniu – nie jest wynikiem naturalnych mechanizmów rynkowych, lecz sugeruje celowe uzgodnienie między TERBERG a SCANIA. Okoliczności te jednoznacznie sugerują, iż oferty SCANIA i TERBERG są skoordynowane w taki sposób, by pozostać „bezpiecznie” najniższymi ofertami cenowymi, jednocześnie symulując rzeczywistą oferentów rywalizację poprzez minimalne różnice procentowe (1,94-3,55%).

Ad 6) W dalszej kolejności odwołujący wskazał, że oferty TERBERG i SCANIA były przygotowywane w bardzo podobnym czasie. Wymienione dokumenty ofertowe były przygotowywane w bardzo bliskim odstępie czasu wynoszącym zaledwie 16 minut różnicy, co wskazuje na potencjalną koordynację i uzasadnia podejrzenie wspólnego ich uzgadniania, synchronizowania czy też wręcz współdziałania przy opracowywaniu i składaniu ofert. Fakt, że ostatni z podpisów na ofercie SCANIA został złożony w kolejnym dniu, nie niweczy okoliczności skompletowania obu ofert w tym  samym czasie. Po złożeniu  pierwszego z podpisów na ofercie SCANIA w dniu 28 sierpnia 2025 r. o godzinie 16:42 oferta – jak podaje sam wykonawca w swoich wyjaśnieniach – nie uległa już jakiejkolwiek modyfikacji.

W polskim prawie konkurencji (ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów) taki niewielki odstęp czasowy pomiędzy złożeniem poszczególnych ofert jest traktowany jako istotna poszlaka antykonkurencyjnego porozumienia. Trudno bowiem dać wiarę, że dwa niepowiązane ze sobą podmioty, w tak niewielkim odstępie czasowym składają obszerne oferty. Co więcej –znacząco przed terminem, co wyklucza – tłumaczące koincydencję czasową - zaistnienie okoliczności składania oferty w ostatnim momencie. W połączeniu z innymi wskaźnikami, takimi jak stałe różnice procentowe w cenach (3-4%) i rotacja zwycięzców między wykonawcami. UOKiK w swoich decyzjach i wytycznych dotyczących zwalczania zmów przetargowych uznaje synchronizację zachowań oferentów – w tym timing składania ofert – za jeden z kluczowych wskaźników zmowy przetargowej.

Ad 7) Odwołujący podkreślał, że SCANIA oraz TERBERG są podmiotami, które pozostają w stałych stosunkach gospodarczych. Zarówno w warunkach sprzedaży jak i w warunkach usługi leasingu (formalnie wówczas jako oferent występuje finansujący lub konsorcjum z udziałem finansującego i producenta zabudowy). Należy uznać, że osoby przygotowujące oferty regularnie się ze sobą komunikują. Co więcej, opisywany wyżej schemat działania nie jest przypadkiem odosobnionym. Podobny sposób wyceny ofert SCANIA i TERBERG przyjęty został również w przetargu Zamawiającego w 2023 r. nr sprawy: RZP.27.12.2023.LK.

Powtórzenie tego wzorca w 2025 r. wskazuje na powtarzalny mechanizm zmowy przetargowej, gdzie wykonawcy ustalają stałe marże, by uniknąć realnej rywalizacji od 2023 r.

Dodatkowo, porównując ceny ofertowe z postępowania z 2023 r. względem aktualnego postępowania, nie sposób nie zauważyć pewnej anomalii cenowej, która przejawia się w tym, że ceny ofertowe zarówno SCANIA jak i TERBERG dla tych samych typów pojazdów w 2025 r. są niższe niż w 2023 r.

Pismem z dnia 12.09.2025 r. Odwołujący wskazał na powyższe okoliczności, przedstawiając obszerną argumentację i zwracając uwagę Zamawiającego na możliwość zawarcia zmowy przetargowej między wykonawcami SCANIA oraz TERBERG. Odwołujący wniósł o podjęcie przez Zamawiającego czynności zmierzających do odrzucenia ofert wykonawców zakłócających konkurencję oraz rozważenia przez Zamawiającego zgłoszenia powyżej opisanych okoliczności do Prezesa UOKiK.

Obaj wykonawcy oświadczają, że oferty złożone zostały samodzielnie i zaprzeczają istnieniu zmowy cenowej. Żaden z wykonawców jednak nie wyjaśnia merytorycznie, nie wyjaśnia różnic cenowych w różnych zadaniach (tj. dla Zadań 1-4 różnica 38.760 PLN netto, a dla Zadań 5-8 różnica 21 240 PLN netto. Nie wyjaśniają też wzorca rotacji, jaka zaistniała w złożonych ofertach – tj. że dokładnie dla 50% zadań najkorzystniejsze oferty złożyła SCANIA, a na pozostałe 50% zadań najkorzystniejsze oferty złożył TERBERG.

II. Uzasadnienie prawne

Działania przedsięwzięte przez wykonawców SCANIA i TERBERG w postępowaniu w pełni potwierdzają występowanie pomiędzy podmiotami porozumienia mającego na celu wywarcie niedozwolonego wpływu na wynika postępowania oraz wyczerpują znamiona czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nie ulega też wątpliwości, że działania te zostały podjęte w celu osiągnięcia korzyści wynikającej z uzyskania zamówień objętych postępowaniem.

Przytoczone w pierwszej części Odwołania okoliczności wskazują prawdopodobieństwo istnienia cichego porozumienia między wykonawcami w zakresie cen ofertowych. Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Natomiast zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 5 PZP postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie. Co istotne, ustawodawca nie uzależnił ziszczenia się przesłanki wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp od uprzedniego wydania w stosunku do takiego wykonawcy prawomocnego orzeczenia sądowego lub też prawomocnej decyzji stwierdzającej istnienie "zmowy przetargowej". Przeciwnie - ustawodawca w ustawie Prawo zamówień publicznych przewidział niezależną przesłankę wykluczenia wykonawcy w sytuacji, gdy to właśnie zamawiający (a nie inny organ) stwierdzi istnienie wiarygodnych przesłanek, które uzasadniają przyjęcie, że pomiędzy wykonawcami doszło do zawarcia porozumienia. (Wyrok KIO z dnia 6 września 2021 r., sygn. akt KIO 2254/21).

Należy brać pod uwagę również art. 6 ust. 1 pkt 7 UOKIK, ; zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku, polegające na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę będącego organizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakresu pracy i ceny. (...).

W doktrynie i orzecznictwie dotyczącym ochrony konkurencji porozumienie stypizowane w art. 6 ust. 1 pkt 7 UOKiK określane jest w skrócie jako tzw. zmowa przetargowa.

W orzecznictwie antymonopolowym podkreśla się, że dla wykazania zawarcia tego rodzaju porozumienia nie jest wymagane dysponowanie bezpośrednim dowodem np. w postaci pisemnego porozumienia określającego taki bezprawny cel. Wystarczającym jest, aby całokształt okoliczności sprawy pozwalał na racjonalne i logiczne wyprowadzenie wniosku, że doszło do zawarcia zmowy przetargowej. W orzecznictwie wskazuje się, że udowodnienie ukrytego porozumienia może być dokonane za pomocą analizy statystycznej, czy logiki zdarzeń, a także że zgodnie z właściwymi przepisami ustalenia pewnych faktów mogą być dokonane, jeżeli możliwe jest wyprowadzenie takiego wniosku na podstawie innych faktów (domniemania faktyczne) (...).

W wyroku z 7 września 2023 roku (KIO 2512/23) czytamy, że do wykazania zawarcia porozumienia nie jest wymagane dysponowanie bezpośrednim dowodem, np. w postaci pisemnego porozumienia określającego taki bezprawny cel. Wystarczające jest, gdy całokształt okoliczności sprawy pozwala na racjonalne i logiczne wyprowadzenie wniosku, że doszło do zmowy przetargowej. Fakt zawarcia zmowy przetargowej może być logicznym wnioskiem wyprowadzonym na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, (…) korzystanie z własnych zasobów niezbędnych do wykonania zamówienia, jednakowo przygotowane pod względem formy i treści oświadczenie zawarte w ofercie obu Wykonawców, dotyczące posiadanych zasobów (dysponowania pojazdami) oraz powtarzający się schemat postępowania w zakresie rozstawiania ofert i wycofywania jednej z nich, są okolicznościami potwierdzającymi zawarcie nielegalnego porozumienia zakłócającego konkurencję.

Jednocześnie podkreśla się w piśmiennictwie, że ustalenie prawdopodobieństwa wystąpienia czynu nieuczciwej konkurencji ma niejednokrotnie charakter ocenny. Stąd też ewentualne odrzucenie oferty powinno zostać poprzedzone wezwaniem wykonawcy o stosowne wyjaśnienia (a niekiedy być może i przedstawienie dowodów) na podstawie art. 223 ust. 1 Pzp. Wyjaśnienia nie mogą oczywiście prowadzić do zmiany ceny oferty.

Istnienie tzw. zmowy przetargowej powinno wyraźnie wynikać z okoliczności sprawy, układających się w pewien logiczny ciąg.(…) Zakazane nie jest więc samo porozumienie między wykonawcami, lecz cel tego porozumienia lub też skutek, jakim jest zakłócenie konkurencji.

Wykonawcy złożyli odpowiednio najniższą oraz drugą najniższą cenę w ośmiu z dziewięciu zadań. Obaj – rzekomo konkurujący – oferenci przystąpią faktycznie wspólnie do realizacji zamówienia na bez mała tożsamych warunkach. Takie złożenie oferty daje wszak w przetargu „drugą szansę” – bowiem jeżeli jeden z wykonawców popełni błąd przy składaniu oferty lub przy uzupełnianiu dokumentów, kolejny wykonawca (wszak ceny zaoferowane są bez mała tożsame) to drugi wykonawca przygotuje dokumenty lepiej – a i tak wykonawca pierwotnie odrzucony, z racji przyjętego schematu współpracy, zamówienie będzie realizował. Stąd niewątpliwie występuje w tej sytuacji działanie, które narusza reguły uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców w postępowaniu.

Do wniosku potwierdzającego istnienie zmowy prowadzą fakty. Oferty każdego z wykonawców na osiem z dziewięciu zadań nie tylko są odpowiednio najkorzystniejsze i drugie w kolejności. Na pierwsze cztery zadania najkorzystniejsze oferty złożył jeden wykonawca, a na pozostałe cztery drugi. Jednocześnie dla poszczególnych zadań oferenci złożyli oferty różniące się cenami idealnie, pomimo występowania technicznych różnic. W ocenie Odwołującego w taki przypadek trudno uwierzyć w przypadku jednego postępowania. W sytuacji, gdy zdarza się taki przypadek po raz kolejny (przy tożsamej rotacji, tych samych oferentów) o przypadku już mowy być nie może. Występuje logiczny ciąg przesłanek zawiązania porozumienia pomiędzy oferentami celem ograniczenia uczciwej konkurencji. Na Zamawiającym ciąży obowiązek takiego przygotowania i przeprowadzenia postępowania, aby zapewnić zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców. Ocena złożonych ofert oraz weryfikacja postępowania wykonawców pod kątem zgodności z warunkami przetargu oraz z obowiązującym prawem mieści się w prowadzeniu postępowania. Oznacza to, że wnikliwa weryfikacja składanych ofert nie jest obowiązkiem podmiotów składających konkurencyjne oferty, ale właśnie Zamawiającego.

W drugiej kolejności Odwołujący sformułował zarzut naruszenia art. 239 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 oraz art. 17 ust. 2 PZP przez dokonanie wyboru oferty SCANIA POLSKA S.A. w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8 w sposób nieprzejrzysty i niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.

Działania podejmowane przez Zamawiającego są dalekie od respektowania zasady równego traktowania wykonawców w postępowaniu, gdyż pomimo uzyskania od Odwołującego informacji o możliwości zawarcia na potrzeby postępowania prowadzonego przez Zamawiającego zmowy przetargowej, Zamawiający nie podjął w tym przedmiocie żadnych czynności. Przeciwnie, dokonał wyboru oferty SCANIA jako najkorzystniejszej.

Rozstrzygnięcie postępowania stanowi rażące naruszenie przepisów art. 239 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 oraz art. 17 ust. 2 PZP. Załączono dowody powołane w uzasadnieniu.

Sygn. akt KIO 4651/25

Odwołujący: Konsorcjum EKOCEL Spółka z o.o. Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. we Wrocławiu wniósł odwołanie na:

1)zaniechanie odrzucenia ofert Wykonawców: SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4, 6;

2)wybór jako najkorzystniejszej w postępowaniu oferty, która została złożona przez Wykonawcę, którego oferta podlegała odrzuceniu w niniejszym postępowaniu, tj. oferty TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4;

3)wybór jako najkorzystniejszej oferty SCANIA POLSKA S.A. w zakresie Zadania nr 6; II. Zamawiającemu zarzucam naruszenie:

1)art. 108 ust. 1 pkt 5) w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2) lit a) PZP przez zaniechanie wykluczenia  Wykonawców  SCANIA oraz TERBERG i w konsekwencji zaniechanie odrzucenia złożonych przez tych wykonawców ofert, pomimo istnienia wiarygodnych przesłanek, że doszło do zawiązania przez tych Wykonawców co najmniej nieformalnego porozumienia zakłócającego uczciwą konkurencję w postępowaniu.

2)art. 226 ust. 1 pkt 7 PZP w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez zaniechanie odrzucenia ofert ww Wykonawców w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4, 6, pomimo iż można było stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wskazani wykonawcy zawarli między sobą porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, a w konsekwencji wybór oferty TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4 oraz oferty SCANIA POLSKA S.A. w zakresie Zadania nr 6 pomimo tego, że złożone przez tych Wykonawców oferty podlegały odrzuceniu, w związku z zawarciem porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji;

3)art. 239 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 oraz art. 17 ust. 2 PZP poprzez dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej z naruszeniem zasad tj. wybór oferty TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4 oraz wybór oferty SCANIA POLSKA S.A. w Zadaniu nr 6, w sposób nieprzejrzysty i niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców,

III.Wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania następujących czynności:

1)unieważnienia czynności wyboru oferty TERBERG MATEC POLSKA Sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4 jako ofert najkorzystniejszych;

2)unieważnienia wyboru oferty SCANIA POLSKA S.A. w Zadania nr 6;

3)odrzucenia ofert Wykonawców SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA jako złożonych w warunkach nieuczciwej konkurencji w Zadaniu 1, 2, 3, 4, 6;

4)dokonania ponownego badania i oceny ofert w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4, 6;

5)dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej spośród pozostałych ofert złożonych w postępowaniu, niepodlegających odrzuceniu w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4, 6.

Uzasadniając zarzuty i żądania odwołujący przedstawił stan faktyczny, jak w odwołaniu KIO 4472/25 ze wskazaniem ofert dla zadań 1, 2, 3, 4 i 6, dla których wybór zamawiającego został dokonany w drugiej kolejności tj. 16 października 2025 r. .

Analogicznie uzasadnił stwierdzenie, że działania przedsięwzięte przez wykonawców SCANIA i TERBERG w postępowaniu potwierdzają występowanie pomiędzy podmiotami porozumienia mającego na celu wywarcie niedozwolonego wpływu na wynik postępowania oraz wyczerpują znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, a okoliczności wskazują na prawdopodobieństwo istnienia cichego porozumienia między wykonawcami w zakresie cen ofertowych. Załączono dokumenty powołane w uzasadnieniu.

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie złożone w postępowaniach KIO 4472/25 i KIO 4651/25, zwanych łącznie „odwołaniami”, wniósł o oddalenie obu odwołań.

Wskazał na dokumentację postępowania, w szczególności treść swz, treść i wynik wyboru ofert w ośmiu zadaniach będących przedmiotem zarzutów obydwu odwołań.

Wskazał nadto na swoje wezwania skierowane do Przystępujących na okoliczność, iż celem zbadania zasadności zarzutów Odwołującego o zmowie  Przystępujących na etapie po ogłoszeniu informacji z otwarcia ofert, a jeszcze przed dokonaniem wyboru ofert na poszczególne zadnia wezwał te podmioty o wyjaśnienie czy pomiędzy nimi nie doszło do zmowy w Postępowaniu. Przedstawił treść wyjaśnień na tę okoliczność.

W odpowiedzi na ww. wezwanie Przystępujący 1 oświadczył, min. że: stanowczo zaprzecza zarzutom sformułowanym przez konsorcjum Wykonawców EKOCEL Sp. z o.o. oraz VOLVO POLSKA Sp. z o.o. jako nie znajdującym podstaw faktycznych i prawnych. Przedstawiono uzasadnienie.

W odpowiedzi na ww. wezwanie Scania oświadczył, min. że: „Oferta została skalkulowana, przygotowana i złożona samodzielnie przez Scania Polska, tj. bez koordynowania jej treści, w tym zaoferowanych warunków cenowych z innym, konkurencyjnym oferentem w postępowaniu przetargowym - spółką TERBERG MATEC POLSKA. Wszelkie zarzuty są oparte na indywidualnych przekonaniach członków Konsorcjum Ekocel co do rzekomej współpracy Scania Polska oraz Terberg Matec w zakresie dotyczącym prowadzonego Postepowania.

Należy także wskazać, że ani Przystępujący 1 ani Przystępujący 2 w toku Postępowania nie dopuścili się żadnego zachowania, które zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą wskazuje na zmowę cenową wykonawców.

Konkludując w Postępowaniu nie doszło do zakłócenia rywalizacji konkurencyjnej.

Przystąpienia po stronie zamawiającego zgłosili wykonawcy SCANIA POLSKA S.A. Stara Wieś, 05-830 Nadarzyn oraz Terberg Matec Polska Sp. z o.o. siedzibą w Warszawie wnosząc o oddalenie odwołań.

SCANIA POLSKA S.A. przedstawiła argumenty w piśmie złożonym 24 listopada 2025 r.

Przystępujący stoi na stanowisku, że całokształt okoliczności sprawy nie uzasadnia przyjęcia, że między Przystępującym a Terberg zaistniało jakiekolwiek niedozwolone porozumienie. Przedstawił argumentację.

PrzystępującyTERBERG MATEC  POLSKA  Spółka z o.o. siedzibą w Warszawie wniósł o oddalenie odwołania. Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu stwierdził ,że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w przepisach ustawy pzp i ustawy o ochronie konkurencji wskazanych przez odwołującego. W szczególności nie doszło do zawiązania przez wskazanych wykonawców – przystępujących do postępowania odwoławczego – co najmniej nieformalnego porozumienia zakłócającego uczciwą konkurencję. Przedstawił szczegółową argumentację

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje

Skład orzekający po dokonaniu oceny stanu faktycznego w sprawie, mając na względzie zakres sprawy zakreślony przez okoliczności podniesione w odwołaniach oraz mając na uwadze treść przepisu art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia stwierdził, że postawione przez odwołującego zarzuty nie znalazły potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, zatem rozpoznawane odwołanie, zostało przez Izbę oddalone.

Zarzuty i żądania odwołań jako niesporne nie wymagają ponownego przytoczenia. Strony i uczestnicy przedstawili swoje stanowiska na piśmie i do protokołu rozprawy. Przeanalizowano dokumentację postępowania w zakresie niezbędnym do całościowego rozpatrzenia odwołań. W istocie rzeczy obydwa odwołania dotyczą analogicznych czynności i zaniechań zamawiającego i zostały złożone z uwagi na dokonanie wyboru najkorzystniejszej oferty w poszczególnych zadaniach, w dwóch terminach tj. 8 października 2025 r., w zakresie zadań 5 i 8, a 16 października 2025 r., Zamawiający poinformował o wyborze oferty w zakresie pozostałych zadań objętych zarzutami.

Skład orzekający zauważa, co jest zasadniczo niesporne, że specyfika przedmiotu zamówienia wskazuje, że przedmiot ten składa się z dwóch zasadniczych komponentów: podwozia samochodu ciężarowego i nadwozia śmieciarki, co w sposób zasadniczy wpływa na cenę oferty, jako że pozostały komponent w postaci kosztu dostawy i szkoleń stanowi wartość marginalną. Rynek tych pojazdów, jako produktów specjalistycznych jest stosunkowo ograniczony do producentów, którzy w postępowaniu złożyli oferty. Jak to lapidarnie i sentencjonalnie stwierdził zamawiający na rozprawie „rynek jest taki jaki jest” wskazując, że dysponuje pojazdami specjalistycznymi pochodzącymi od wszystkich uczestników postępowania odwoławczego. Ma także znaczenie fakt, że producenci nadwozia (nadbudowy) korzystają z podwozia nabywanego od podmiotu drugiego, działającego z reguły jako poddostawca lub podwykonawca. Przy wskazanej konfiguracji podmiotów i produkowanego sprzętu naturalne jest, że ceny oferowane są zbliżone, a niejednokrotnie w zakresie komponentów, jednolite. W tym postępowaniu udział wzięło czterech wykonawców dla czerech zadań i trzech w pozostałych zadaniach, a zatem nie tylko Scania, Terberg i odwołujący, co z jednej strony potwierdza znany krąg podmiotów zainteresowanych, z drugiej nie prowadzi do wniosku o ograniczenia dostępu do zamówienia przez rzeczywistych wykonawców. Ewentualny podział rynku w drodze niedozwolonej zmowy w sposób, jaki wskazuje Odwołujący, mógłby mieć w jakiejś mierze sens i uzasadnienie wyłącznie w sytuacji, w której pewny byłby udział tylko obydwu przystępujących. Z uwagi natomiast na udział innych dostawców pojazdów specjalistycznych umawianie się między Scania i Terberg mogłoby ostatecznie prowadzić do negatywnego dla nich wyniku.

Oczywiste jest przy tym, że podmioty te złożyły oferty na przedmiot zamówienia, który ma być wykonany z komponentów obydwu podmiotów, w wyniku wspólnego działania, jako że jeden (Scania) jest producentem podwozia, drugi zaś (Terberg) nadbudowy. Dopuszczalność składania oferty w postępowaniu przez podwykonawcę innego wykonawcy składającego ofertę w tym samym postępowaniu jest wszak dopuszczalna, na co wskazali uczestnicy w swoich stanowiskach z powołaniem stosownego orzecznictwa.

Każdy z tych wykonawców, mając zamiar samodzielnego uczestnictwa w postępowaniu, zwrócił się do drugiego, a także innych z zapytaniem o możliwość uzyskania drugiego elementu przedmiotu dostawy. W odpowiedzi na zapytanie Terberg złożył Scanii stosowną ofertę i w wyniku pozytywnych odpowiedzi zawarto stosowne umowy prowadzące do przygotowania i złożenia ofert. Niewątpliwie potwierdza się zatem fakt współpracy, jednakże w ocenie Izby, legalnej i nie mającej charakteru zmowy przetargowej.

Skład orzekający nie ocenia zdarzeń sugerowanych i hipotetycznych, jak np. tezy odwołującego, że w celu uniknięcia stanu zmowy, podmioty powinny złożyć wspólne oferty działając jako konsorcjum. Ale nawet w takim wariancie, przy takich samych ofertach w ośmiu zadaniach, oferty te ceteris paribus, byłyby także wybrane jako najkorzystniejsze. Jak bowiem potwierdza dokumentacja postępowania i stan faktyczny przedstawiony przez wszystkich uczestników, oferty przystępującego Scania i przystępującego Terberg okazały się najkorzystniejsze w określonych zadaniach w szczególności z uwagi na wynik oceny w dominującym kryterium, to jest w zaoferowanych cenach. Wynik ten jest obiektywny, a jego uzyskanie nie wymagało zabiegów stanowiących o zaistnieniu czynu nieuczciwej konkurencji.

Skład orzekający zauważa przy tym, że powyższa okoliczność ma zasadnicze znaczenie, gdyż jak wskazuje doświadczenie najczęstszym celem i skutkiem zmowy przetargowej jest doprowadzenie do zawarcia umowy o mniej korzystnych dla zamawiającego warunkach ekonomicznych (cenowych), niż byłoby to możliwe w warunkach uczciwej konkurencji.

Izba wskazuje także, że przepis art. 108 ust. 1 pkt 5 PZP wskazuje na porozumienia mające na celu zakłócenie konkurencji. Przykład ten odnosi się do sytuacji, w której wykonawcy należący do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie. W przedmiotowej sprawie nie miała miejsce taka sytuacja tj. wykonawcy składający oferty nie należeli do tej samej grupy kapitałowej, tym niemniej zamawiający, który otrzymał informację o możliwości zaistnienia niedozwolonego porozumienia pomiędzy wykonawcami, zwrócił się do nich z prośbą o wyjaśnienie tej sytuacji. Wykonawcy takie wyczerpujące wyjaśnienia złożyli, opisując szczegółowo w jaki sposób realizowane są zamówienia tego rodzaju, jak kalkulowana była oferta, w końcu wskazali także, że oferta cenowa w postępowaniu (rozumiana jako zaoferowana wartość za całość w danym zadaniu) została przygotowana samodzielnie przez każdy z podmiotów, przy czym zbliżone wartości wynikają tylko z tego, że kluczowe pod względem wartościowym elementy (podwozie i nadbudowa) wykonawcy Ci oferują sobie nawzajem. Zdaniem Izby przedmiotowe wyjaśnienia obalają istnienie domniemania, że doszło do niedozwolonego porozumienia, którego celem i skutkiem było zakłócenie konkurencji.

Tym samym, mając na uwadze specyfikę przedmiotu zamówienia, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie sposób wywieść, że w postępowaniu doszło do zmowy przetargowej pomiędzy Przystępującym 1 i Przystępującym 2. Przy tym Odwołujący, po stronie którego leżał ciężar dowodu w sprawie, nie zdołał wykazać, ani nawet uprawdopodobnić, że do takiego niedozwolonego porozumienia przy przygotowywaniu ofert przetargowych doszło. Ponownie należy podkreślić, że wskazywane przez Odwołującego okoliczności, które to miały dowodzić istnieniu takiej zmowy, da się w sposób łatwy i logiczny wytłumaczyć, mając chociażby na uwadze specyfikę rynku tego rodzaju pojazdów.

Mając na uwadze powyższe Izba stwierdziła, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie i na podstawie art. 553 zdanie pierwsze ustawy Pzp orzekła jak w sentencji. Brak potwierdzenia się zarzutów powoduje, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w ww. przepisie.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).

Przewodniczący: ……………………..

……………………..

……………………..