KIO 4374/25

Sygn. akt: KIO 4374/25

WYROK

Warszawa, dnia 24 listopada 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący:Andrzej Niwicki

Protokolant: Rafał Komoń

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 13 października 2025 r. przez Sarinż sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w postępowaniu prowadzonym przez Zarząd Dróg, Inwestycji i Remontów Powiatu Rybnickiego w Rybniku z udziałem wykonawców Przedsiębiorstwo Budownictwa Komunalnego „MOSTKOL” Sp. z o.o. z siedzibą w Moskorzewie oraz Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych „MOST-TOR” Sp. z o.o. z siedzibą w Moskorzewie przystępujących do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

1.A. umarza postępowanie w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniu numerami 1, 2 i 5;

B.oddala odwołanie w pozostałym zakresie.

2.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) uiszczoną przez Sarinż sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie tytułem wpisu od odwołania.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu zamówień publicznych.

Przewodniczący:………….................

Sygn. akt: KIO 4374/25

Uzasadnienie

Zamawiający Zarząd Dróg, Inwestycji i Remontów Powiatu Rybnickiego w Rybniku prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: ,,Rozbudowa wiaduktu drogowego nad torami kolejowymi w ciągu DP 5613S -ul. Pojdy w Czerwionce-Leszczynach"

Odwołujący Sarinż Sp. z o. o. w Warszawie wniósł 13 października 2025 r. odwołanie wobec działań i zaniechań Zamawiającego tj.:

/…/

3)zaniechania odrzucenia oferty Konsorcjum pomimo tego, że oferta ta zawiera rażąco niska cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a Konsorcjum nie złożyło odpowiednich wyjaśnień i materiałów dowodowych uzasadniających brak rażąco niskiej ceny, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego:

4)dokonania wyboru oferty Konsorcjum jako najkorzystniejszej w Postępowaniu mimo, iż zaoferowana przez Konsorcjum cena realizacji zamówienia jest rażąco niska i nie daje gwarancji należytego wykonania zamówienia,

5/…/

II. Zamawiającemu zarzucił naruszenie następujących przepisów ustawy Pzp tj.:

1)art. 18 ust. 1 – 3 /zarzut cofnięty/

2)art. 226 ust. 1 pkt. 8 w zw. z art. 224 ust. 6 w zw. z art. 16 pkt. 1 przez wadliwą ocenę wyjaśnień rnc i zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum, mimo iż wykonawca ten nie złożył wyjaśnień spełniających wymagania art. 224, co w konsekwencji powoduje, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, naruszając tym samym zasadę równego traktowania wykonawców, a także wskutek tego, że złożone przez Konsorcjum wyjaśnienia nie potwierdzają realnej możliwości wykonania zamówienia za tę cenę.

Konsekwencją powyższego jest naruszenie przez Zamawiającego art. 239 ust. 1 Pzp.

III.Wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie:

2)unieważnienie czynności oceny ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej;

3)odrzucenie oferty Konsorcjum,

4)dokonanie ponownego badania i oceny ofert w Postępowaniu, i w konsekwencji dokonanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej,

Pismem z dnia 08.09.2025 r. („Wyjaśnienia”) Konsorcjum przekazało wyjaśnienia dotyczące rażąco niskiej ceny wskazując, iż informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i nie podlegają ujawnieniu.

W udostępnionych na wniosek Odwołującego dokumentach zamieszczono jedynie pismo Zamawiającego wzywające Konsorcjum do złożenia wyjaśnień oraz pismo przedłużające termin na złożenie wyjaśnień. Odwołujący nie otrzymał kompletu dokumentów Konsorcjum, których ocena ma wpływ na decyzję Zamawiającego o wyboze najkorzystniejszej oferty.

Odwołujący 08.10.2025r. godz. 15:13:11, wniósł o pilne uzupełnienie dokumentów tj. o przekazanie złożonych przez Konsorcjum kompletnych wyjaśnień rażąco niskiej ceny.

Informacje nie zostały ujawnione.

10.10.2025r. Odwołujący otrzymał kolejną informację w brzmieniu: „przesyłam skan części jawnej wyjaśnień konsorcjum. Pomimo, iż we wniosku widnieje zastrzeżenie, że dokumenty winny być przekazane bez ich modyfikacji czy zmiany formy, to jedynie taka forma pozwala mi na umożliwienie Państwu zapoznanie się z treścią, w której wykonawca opisuje zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa, a która to część stanowi wycinek z pisma, który w dalszej części zawiera treść zastrzeżoną. Po uzyskaniu ewentualnej zgody na możliwość odtajnienia pozostałych dokumentów, niezwłocznie je przekaże.”

Na dzień 10.10.2025 r. Zamawiający nie dokonał nawet częściowego odtajnienia Wyjaśnień.

Konsorcjum nie załączyło do Wyjaśnień żadnego materiału dowodowego.

Ogólne i „gołosłowne” oświadczenia Konsorcjum zawarte w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa uzasadniają ustalenie, iż brak jest podstaw prawnych do ograniczenia jawności Postepowania tj. naruszenia art. 18 ust. 1- 3 oraz art. 16 pkt 1 Pzp.

Zarzut wadliwej oceny wyjaśnień rażąco niskiej ceny i zaniechaniu odrzucenia oferty Konsorcjum, mimo iż wykonawca ten nie złożył wyjaśnień

Wyjaśnienia rażąco niskiej ceny muszą odnosić się do ceny złożonej oferty, a to oznacza, że przedkładane przez wykonawcę kalkulacje muszą uwzględniać wszystkie elementy związane z realizacją danego konkretnego przedmiotu zamówienia w postępowaniu, w którym oferta została złożona.

Zgodnie z art. 253 ust.1 Pzp Zamawiający zobowiązany jest w informacji o wyborze oferty podać uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia Postępowania. /zarzut cofnięty/.

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania jako bezzasadnego z wyjątkiem zarzutów nr 1 i 2, które to zarzuty Zamawiający uwzględnia.

Jednocześnie Zamawiający wskazuje, że uwzględnienie zarzutów nr 1 i 2 odwołania oznacza, że Zamawiający udostępni Odwołującemu złożone przez Konsorcjum wyjaśnienia dotyczące zaoferowanej ceny.

1. Odnosząc się do zarzutu 3) i 4): zaniechania odrzucenia oferty Konsorcjum pomimo tego, że oferta ta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a Konsorcjum nie złożyło odpowiednich wyjaśnień i materiałów dowodowych uzasadniających brak rażąco niskiej ceny; dokonania wyboru oferty Konsorcjum jako oferty najkorzystniejszej w Postępowaniu pomimo, iż zaoferowana przez Konsorcjum cena realizacji zamówienia jest rażąco niska i nie daje gwarancji należytego wykonania zamówienia;

Zarzut Odwołującego dotyczący zaniechania odrzucenia oferty Konsorcjum jako rzekomo zawierającej rażąco niską cenę jest bezpodstawny i nieznajdujący oparcia ani w stanie faktycznym, ani w przepisach ustawy Pzp.

Zamawiający, dokonując analizy przedstawionych przez Konsorcjum wyjaśnień oraz dokumentów uznał, że zaoferowana cena znajduje uzasadnienie w przedstawionych danych technicznych, organizacyjnych i ekonomicznych.

Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że Zamawiający dopuścił się zaniechania lub błędu w ocenie, skoro podjęta decyzja wynikała z analizy kompletnego materiału dowodowego, jakim Zamawiający dysponował w dacie dokonania czynności.

Podnoszenie zarzutu rażąco niskiej ceny w sytuacji, gdy oferta Odwołującego jest jedynie o około 0,93% wyższa od ceny oferty Konsorcjum, należy uznać za nieuzasadnione i pozbawione racjonalnych podstaw ekonomicznych.

Rażąco niska cena w rozumieniu art. 224 ustawy Pzp oznacza cenę oczywiście nierealną lub niewykonalną w świetle obiektywnych kryteriów rynkowych, a nie każdą cenę niższą od ceny konkurenta. Różnica na poziomie jednego procenta mieści się w granicach typowych wahań cenowych wynikających z indywidualnych warunków handlowych, rabatów czy przyjętych rozwiązań organizacyjnych.

W orzecznictwie KIO często podkreśla się, że sam fakt zaoferowania ceny niższej od ceny innego wykonawcy nie stanowi podstawy do przyjęcia, iż mamy do czynienia z rnc.

W tej sytuacji zarzut Odwołującego, należy uznać za niepoparty obiektywnymi podstawami, a jego wniesienie opiera się tylko i wyłącznie na przypuszczeniach oraz własnej interpretacji okoliczności sprawy, a nie rzeczywistym naruszeniu przepisów ustawy przez Zamawiającego.

Odwołujący z oczywistych względów nie przedstawił żadnych argumentów, ani dowodów pozwalających stwierdzić, że:

− zaoferowana cena nie pokrywa kosztów wykonania zamówienia oraz gwarantuje Konsorcjum choćby minimalny zysk,

− Konsorcjum nie będzie w stanie zrealizować zamówienia zgodnie z wymaganiami,

− lub że Zamawiający zaniechał analizy przedstawionych wyjaśnień.

Wobec braku jakichkolwiek obiektywnych przesłanek, nie sposób uznać, że Zamawiający naruszył przepisy ustawy przez nieodrzucenie oferty Konsorcjum oraz wybór tej oferty jako najkorzystniejszej.

2. Zarzut 5): zaniechania uzasadnienia w zawiadomieniu o wyborze ; /zarzut cofnięty/

W odpowiedzi na stanowisko zamawiającego przedstawione w odpowiedzi na odwołanie odwołujący w piśmie z 19 listopada 2025 r. :

1.Cofnął zarzuty nr 1,2,5 zawarte w odwołaniu tj. zarzut:

„1) zaniechanie odtajnienia wyjaśnień rnc złożonych przez Przystępującego konsorcjum,

2) zaniechanie udostępnienia Odwołującemu wyjaśnień Konsorcjum,

5) zaniechania przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty.”

2.Podtrzymał pozostałe zarzuty tj. zarzut 3 i 4:

„3) zaniechania odrzucenia oferty Konsorcjum pomimo tego, że oferta ta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a Konsorcjum nie złożyło odpowiednich wyjaśnień i materiałów dowodowych uzasadniających brak rażąco niskiej ceny,

co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego:

4) dokonania wyboru oferty Konsorcjum jako oferty najkorzystniejszej w Postępowaniu pomimo, iż zaoferowana przez Konsorcjum cena realizacji zamówienia jest rażąco niska i nie daje gwarancji należytego wykonania zamówienia,

3.Wnosi o: unieważnienie czynności oceny ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej; odrzucenie oferty Przystępującego, dokonanie ponownego badania i oceny ofert i w konsekwencji dokonanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej,

  UZASADNIENIE

Zamawiający mimo uwzględnienia zarzutu 1 i 2 dopiero w 17.11.2025 r. doręczył Odwołującemu wyjaśnienia rnc złożone przez Przystępującego.

Odwołujący w wyniku analizy wyjaśnień z 8 września 2025 r. podtrzymuje zarzut 3 i 4.

Wskazuje, iż wyjaśnienia mają charakter ogólny, są niespójne, nieprecyzyjne, a przedstawione argumenty nie zostały poparte stosownym materiałem dowodowym. Przystępujący nie przedstawił materiału dowodowego potwierdzającego istnienie okoliczności wskazanych w Wyjaśnieniach jako mających wpływ na sposób kalkulacji i wysokość zaoferowanej ceny wykonania zamówienia. W w Wyjaśnieniach RNC odwołuje się do wysokości cen zaoferowanych przez pozostałych uczestników, wskazuje, iż „zaoferowana przez niego cena wykonania zamówienia nie jest rażąco niska, gdyż jest o 1.43% wyższa od najniższej oferty i tylko o 1% niższa od oferty sklasyfikowanej na trzecim miejscu.” Przystępujący wyjaśnia, iż „Powyższe potwierdza, iż poziom ceny zaproponowanej przez Konsorcjum MOSTKOL została skalkulowana na poziomie rynkowym. Powyższe potwierdza, iż MOSTKOL zaoferował cenę za realizacje zamówienia na poziomie rynkowym, a tym samym, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niską”

Odwołujący wskazuje, iż sposób kalkulacji cen przez pozostałych uczestników nie stanowi dowodu na okoliczność braku zaoferowania przez Przystępującego wykonania za rnc.

Wysokość cen pozostałych uczestników, nie stanowi materiału dowodowego dla spełnienia obowiązku Przystępującego.

Przystępujący podaje, iż „Przedstawiona oferta opiera na autorskich rozwiązaniach organizacyjnych i technicznych, które pozwalają na maksymalne wykorzystanie posiadanych zasobów. Wykonawca dysponuje wykwalifikowaną kadrą”.

Nie wyjaśnia jakie „autorskie rozwiązania techniczne i organizacyjne” pozwalają mu na maksymalne wykorzystanie zasobów i w jaki sposób ta okoliczność wpływa na cenę

Teza o ograniczeniu kosztów związanych z utylizacją” –twierdzenie nie poparte dowodem.

Wskazuje ogólnie, iż wskazane kwoty wynagrodzenia personelu „uwzględniają niezbędne obciążenia publicznoprawne w związku z zatrudnieniem pracowników na umowę o pracę.. Kwoty te nie uwzględniają kosztów pracodawcy.”

Wyjaśnienia niespójne, niejasne i ogólne.

Odnosząc się do Wyjaśnień RNC w zakresie przedłożonego Rozbicia ceny ofertowej („kosztorys ofertowy”) Odwołujący wskazuje, iż brak jest materiału dowodowego potwierdzającego realność wskazanych w kosztorysie cen realizacji robót w branży teletechnicznej, elektroenergetycznej, sanitarnej. Brak materiału dowodowego na okoliczność wyceny trzech z pięciu branż.

Brak również kompleksowej oferty podwykonawcy na roboty branży drogowej ani ofert na dostawę materiałów niezbędnych do realizacji robót lub ich części siłami własnymi. Złożona w Wyjaśnieniach oferta spółki EUROVIA Polska S,A. z 13.08.2025r. dotyczy wyłącznie zakresu wykonania nawierzchni bitumicznej kategorii KR3 i KR5.

15.Przedłożono przykładowe porównanie: Oferta EUROVIA KR3 KR5 a Wyjaśnienia Przystępującego /…/

Ponadto Przystępujący załączył do Wyjaśnień RNC ofertę na bariery drogowe N2W3 otrzymaną od firmy Saferoad o wartości ceny jednostkowej 117,00zł/mb jednocześnie w wyjaśnieniach RNC w pozycji 9.2. wskazał wartość ceny jednostkowej na poziomie 114,19zł/mb co stanowi wyłącznie 97,6% ceny oferty i nie obejmuje nie tylko kosztu oferty dostawcy, ale też „godziwego zysku”, na który wskazuje Przystępujący w Wyjaśnieniach RNC.

Wskazujemy, iż branża drogowa stanowi – 21,62% wartości oferty Przystępującego co stanowi znaczną wartość całości oferty a ponadto stanowi element kluczowy i niezbędny do realizacji całości zamówienia.

Ponadto w załączniku nr 1- Formularz Oferty w pkt. 5 Przystępujący złożył oświadczenie, iż przedmiot zamówienia wykona z udziałem podwykonawców nie wykluczając częściowego podzlecenia we wszystkich branżach objętych przedmiotem zamówienia. W ocenie Odwołującego Wyjaśnienia RNC Przystępującego są nie spójne, nie wskazują, które to części przedmiotu zamówienia zamierza podzlecić, a jednocześnie w przypadku, gdyby nie miał takiego zamiaru nie wykazał za pomocą ofertę dostawców w jaki sposób skalkulował ww. branże przy założeniu osobistego wykonania tej części robót.

Dla kluczowej branży konstrukcyjnej (mostowej) Przystępujący złożył jedynie oferty dla pozycji:

a)2. ROZBIÓKA ISTNIEJĄCEGO MOSTU

Wskazujemy, iż oferta Polskiej Grupy Zbrojeniowej („PGW”) z 11.08.2025 złożona do Wyjaśnień RNC opiewa na kwotę łączną 190 000 zł netto i w swoich założeniach wskazuje, iż wszystkie materiały z rozbiórki wiaduktu są własnością PGW, w tym również stal porozbiórkowa wiaduktu drogowego wykazana w poz. 4.d.2, jednocześnie w załączonym rozbiciu ceny oferty Przystępujący wskazał w pozycjach (2.d.2; 3.d.2; 4.d.2) dotyczących rozbiórki wiaduktu, iż koszt tych robót to wartość 160 963,68zł przy uwzględnieniu wartości stali porozbiórkowej przewidzianej do utylizacji pomniejszającej wartość przyszłej umowy zgodnie z ST M.20.01.23 „Rozbiórka konstrukcji inżynierskich” pkt. 9.3 oraz odpowiedzą na pytanie nr 6 z dnia 12.08.2025 r.

Wartość robót złożonej przez Podwykonawcę oferty jest wyższa o 29 036,32zł. Przystępujący dołączył zatem dowód w postaci oferty Podwykonawcy która jest o 18% wyższa od wartości którą wykazał w Rozbiciu ceny ofertowej dołączonej do Wyjaśnień RNC w niniejszej pozycji.

Tym samym Przystępujący wykazał, iż oferuje wykonanie robót po cenach niższych niż ceny rynkowe. Przystępujący w żaden sposób nie wyjaśnił przedstawionego sposobu kalkulacji zaoferowanej ceny, co powinno wzbudzić uzasadnione wątpliwości Zamawiającego, że przedstawiona wartość oferty Przystępującego jest rażąco niska.

b)4. ŚCIANKI SZCZELNE – oferta firmy Firma CHROBOK sp. z o.o. z 07.08.2025 r.

c)5. POSADOWIENIA POŚREDNIE – oferta firmy MOSTMARPAL sp. z o.o. z dnia 13.08.2025 r. Wskazujemy, iż oferta firmy MOSTAMARPAL obejmuje wyłączenie wykonanie odwiertu pala i wbudowanie zbrojenia oraz betonu, którego dostawa leży po stronie Przystępującego.

Przystępujący nie załączył, jednakże do wyjaśnień ani oferty na beton palowy C30/37 wraz z pompą ani oferty na dostawę koszy zbrojeniowych. Jednocześnie Przystępujący nie przedłożył oferty na wykonanie próbnego obciążenia pali wymaganego zapisami ST.M.11.03.02- Wykonanie pali wielkośrednicowych formowanych w gruncie. d) 8. USTROJE NOŚNE PREFABRYKOWANE

Oferta BETARD sp. z o.o. z 07.08.2025 złożona przez Przystępującego na 440 350 zł netto obejmuje wyłączenie dostawę materiału w zakresie prefabrykowanych belek typu T i nie zawiera kosztów montażu. Przystępujący wskazał jednocześnie w pozycji dotyczącej montażu prefabrykatów modyfikowanej belki T27, iż koszt tych robót wynosi 439 200zł netto, co nie pokrywa nawet kosztów dostawy materiału nie wspominając o kosztach montażu wymagających uwzględnienia pracy pracowników fizycznych oraz sprzętu w postaci dźwigu oraz kosztach pośrednich i zysku Przystępującego.

Tym samym Przystępujący wykazał, iż oferuje Zamawiającemu wykonanie robót po cenach niższych niż rynkowe. Przystępujący w żaden sposób nie wyjaśnił przedstawionego sposobu kalkulacji zaoferowanej ceny, co powinno wzbudzić uzasadnione wątpliwości Zamawiającego, że przedstawiona wartość oferty Przystępującego jest rażąco niska

e) 10. NAWIERZCHNIE W ramach działu Przystępujący załączył do Wyjaśnień RNC wyłącznie ofertę dotyczącą pozycji 26 uzyskaną od firmy AGAL sp. z o.o. z dnia 07.08.2025 r. oraz dla pozycji 27 ofertę firmy EUROVIA sp. z o.o.

Wskazujemy, iż w przypadku kosztu wskazanego dla poz. 27 Przystępujący również nie założył do niniejszej pozycji ani kosztów pośrednich ani zysku a dodatkowo dołączył dowód w postaci oferty Podwykonawcy która jest o 2% wyższa od wartości którą wykazał w wyjaśnieniach RNC w niniejszej pozycji.

Tym samym Przystępujący wykazał, iż oferuje Zmawiającemu wykonanie robót po cenach niższych niż ceny rynkowe. Podkreślenia wymaga, iż Przystępujący w żaden sposób nie wyjaśnił przedstawionego sposobu kalkulacji zaoferowanej ceny, co powinno wzbudzić uzasadnione wątpliwości Zamawiającego, że przedstawiona wartość oferty Przystępującego jest rażąco niska

f) 12. ELEMENTY WYPOSAŻENIA WIADUKTU

Przystępujący przedstawił wprawdzie w Wyjaśnieniach RNC oferty na 3 najbardziej kosztogenne pozycje tj.:

DOSTAWA PREFABRYKATÓW gzymsów mostowych - oferta Systemy i Technologie z 22.08.2025

BARIERA ENERGOCHŁONNA na obiekcie H2/W2/B- oferta firmy Saferoad z 07.08.2025 r.

OSŁONY PRZECIWPORAŻENIOWE - oferta firmy ALU FORCE sp. z o.o. z 11.08.2025 r.

jednakże w przypadku oferty Podwykonawcy na bariery energochłonne, której cena jednostkowa wynosi 715,00zł/mb netto Przystępujący do Wyjaśnień RNC wpisał wartość 697,84zł/mb netto tym samym również nie założył do niniejszej pozycji ani kosztów pośrednich ani zysku, a dodatkowo dołączył dowód w postaci oferty Podwykonawcy która jest o 2,4% wyższa od wartości którą wykazał w wyjaśnieniach RNC w niniejszej pozycji.

Tym samym wykazał, iż oferuje wykonanie robót po cenach niższych niż rynkowe. Nie wyjaśnił sposobu kalkulacji ceny, co powinno wzbudzić uzasadnione wątpliwości.

g) 13. ODWODNIENIE ZASYPKI

Przystępujący załączył do Wyjaśnień ofertę firmy WILCZEK Kraków sp. z o.o. z 08.08.2025 r., Podwykonawca wskazał, iż w zakresie pozycji 44.dot. montażu kompletnego odwodnienia obiektu wykona zakres prac (dostawa rury DN200 HDPE + montaż) na poziomie 440zł/m. Tymczasem Przystępujący przedstawił w Wyjaśnieniach RNC wycenę pozycji 44 na kwotę 16.006,40 zł (cena jednostkowa 390,40zł/m) co dowodzi, iż po raz kolejny nie założył dla pozycji kosztów pośrednich ani zysku a dodatkowo dołączył dowód w postaci oferty Podwykonawcy która jest o 11,27% wyższa od wartości którą wykazał w wyjaśnieniach w niniejszej pozycji.

Tym samym wykazał, iż oferuje wykonanie robót po cenach niższych niż rynkowe. Przystępujący nie wyjaśnił przedstawionego sposobu kalkulacji ceny, co powinno wzbudzić uzasadnione wątpliwości że przedstawiona wartość oferty jest rażąco niska

DOSTAWA PREFABRYKATÓW gzymsów mostowych – oferta Systemy i Technologie z 22.08.2025 r.

BARIERA ENERGOCHŁONNA na obiekcie H2/W2/B– oferta Saferoad z dnia 07.08.2025 r.

OSŁONY PRZECIWPORAŻENIOWE – oferta firmy ALU FORCE z dnia 11.08.2025 r.

Przystępujący nie przedstawił również ofert na dostawę tak kluczowych materiałów jak BETON, STAL ZBROJENIOWA, ROTOTY ZIEMNE (dostawa kruszywa), materiały stanowiące zabezpieczenie antykorozyjne powierzchni, itp.

Nie wykazał również sposobu kalkulacji robót zbrojarskich wyszczególnionych w pozycjach rozbicia cenowego tj. poz. 6. ZBROJENIE, robót ciesielskich w poz. 7 BETON oraz innych robót w tym m.in. odnoszących się do poz. 14 ZABEZPIECZENIE ANTYKOROZYJNE POWIERZCHNI ELEWACYJNYCH OBIEKTU czy robót rozbiórkowych dla branży drogowej.

Nie przedstawił ani sposobu kalkulacji ani oferty Podwykonawczej na zakres specjalistycznych prac związanych z uszynieniem (poz. 58) oraz przebudową i regulacją sieci trakcyjnej w związku z przebudową wiaduktu (poz. 59), które to prace są zazwyczaj realizowane przez podmioty specjalizujące się w budowie, przebudowie i obsłudze sieci trakcyjnej.

Nie przedstawił wyliczeń dotyczących kosztów pośrednich, które stanowią jeden z elementów oferowanej ceny, a które są niezbędne do realizacji inwestycji np. kosztów badań laboratoryjnych, kosztów przygotowania i utrzymania zaplecza budowy, kosztów wniesionego w postępowaniu wadium, kosztów zabezpieczenia należytego wykonania kontraktu.

Odwołujący wskazuje, iż przedstawione przez Przystępującego oferty jako materiał dowodowy obejmują wyłącznie niewielką część zakresu wyceny oferty Przystępującego.

W zakresie poszczególnych branż wyjaśnienia Przywołującego obejmują odpowiednio dla:

1.Branża konstrukcyjna (mostowa)  ok. 28,7% całości wyceny tej branży

2.Branża drogowa      ok. 36,4% całości wyceny tej branży

3.Branża sanitarna      0% całości wyceny tej branży

4.Branża elektroenergetyczna  0% całości wyceny tej branży

5.Branża teletechniczna    0% całości wyceny tej branży.

Jednocześnie z uwagi na brak szczegółowych wyliczeń kosztów prac wykonanych siłami własnymi oraz brak ofert na dostawę materiałów do ich wykonania siłami własnymi Przystępującego. Odwołujący nie może prawidłowo zweryfikować przyjętych przez Przystępującego założeń kalkulacyjnych. Przedmiotowy brak wyłącza także Zamawiającemu możliwość rzetelnej oceny przedstawionych Wyjaśnień RNC. Tym samym dziwi okoliczność zaistniała w toku Postępowania, iż Zamawiający odpowiedzialny za dokonanie rzetelnej oceny Wyjaśnień RNC pomimo braku materiałów dowodowych, wskazanych powyżej niejasności uznał Wyjaśnienia RNC za wiarygodne i wykazujące rzetelność wyceny oferty Przystępującego.

Nadto Przystępujący nie wykazał wszystkich kosztów, w tym przedstawił wybiórcze oferty, które nie potwierdzają w wielu przypadkach przyjętych do kalkulacji założeń. Ceny ujęte w kosztorysie ofertowym przedstawionym przez Przystępującego są niższe niż ceny zaoferowane przez podmioty trzecie w oparciu o załączone przez Przystępującego oferty, czyli dowody dla wykazania, iż zaoferowane cena nie jest rażąco niska.

Przystępujący nie przedstawił dowodu, który potwierdzałby jego ogólne wskazanie, iż ma on możliwość obniżenia zaoferowanych mu cen o 10-15%. Tym samym wręcz dał dowody na okoliczność zaoferowania cen realizacji zamówienia poniżej kosztów, jakie zaoferowali mu podwykonawcy/dostawcy, których oferty stanowią integralną cześć Wyjaśnień RNC.

Mając na uwadze, iż:

a)złożone przez Przystępującego wyjaśnienia w zakresie ceny oferty lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, winny być konkretne, wyczerpujące i rozwiewające wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w SWZ lub wynikającymi z odrębnych przepisów. To na Przystępującym bowiem ciąży obowiązek wykazania, jakie obiektywne czynniki pozwoliły mu na obniżenie ceny oferty oraz w jakim stopniu dzięki tym czynnikom cena oferty została obniżona.

Wskazano orzecznictwo.

Treść Wyjaśnień RNC przyjętych przez Zamawiającego jest ogólna, wybiórcza, niespójna, oparta na „gołosłownych”, ogólnych twierdzeniach. Nie dziwi zatem fakt, że Przystępujący podjął próbę zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa.

W konsekwencji:

a)czynność Zamawiającego w postaci uznania, iż Wyjaśnienia RNC Przystępującego są wiarygodne, zostały złożone zgodnie z wymaganiami prawa zamówień publicznych jak i wezwania Zamawiającego skierowanego do Przystępującego, w którym Zamawiający jednoznacznie zobowiązał Przystępującego do złożenia dowodów na okoliczności wskazywane w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny;

b)zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego;

c)czynność Zamawiającego w postaci wyboru oferty Przystępującego

stanowi jaskrawe naruszenie 226 ust. 1 pkt. 8 Pzp w związku z art. 224 ust. 6 Pzp w związku z art. 16 pkt. 1 Pzp.

Przystępujący piśmie z 2011.2025 r. wyjaśnił co następuje.

Odwołanie złożone przez SARINŻ jest bezzasadne. Odwołanie opiera się jedynie na przypuszczeniach. SARINŻ złożone przez Przystępującego wyjaśnienia RNC analizuje w całkowitym oderwaniu od treści wezwania do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny przesłanego do Przystępującego za pismem z dnia 29.08.2025 r. prezentując jedynie swój punkt widzenia jak powinny zostać złożenia wyjaśnienia RNC.

Przystępujący pragnie zwrócić uwagę, iż Zamawiający w treści wezwania nie wskazał, żadnych konkretnych elementów oferty cenowej, których wyjaśnienia oczekuje od Przystępującego. Co więcej Zamawiający wskazał wyraźnie w treści wezwania, aby wykonawca przedkładał dowody, które w jego ocenie uzasadniają przyjętą wycenę przedmiotu zamówienia.

Odwołujący skupia się na poszczególnych i tylko wybiórczych pozycjach kosztorysu Przystępującego załączonego do wyjaśnień RNC zapominając jednocześnie, iż wynagrodzenie za realizację zamówienia ma charakter ryczałtowy. Rozkład cen w rozbiciu pozostaje bez znaczenia dla kwestii określenia czy cena globalna jest ceną rażąco niską.

Zamawiający w ramach przedmiotowego zamówienia zgodnie z punkt 4.1 OPZ wskazał: „Wynagrodzenie za realizację zamówienia ma charakter ryczałtowy. Wykonawca jest zobowiązany wykonać pełny zakres robót, który jest konieczny z punktu widzenia dokumentacji projektowej, uzgodnień, decyzji i opinii, przepisów prawa, wiedzy technicznej i sztuki budowlanej, dla uzyskania finalnego efektu określonego jako przedmiot zamówienia”.

Przystępujący wyraźnie w treści swoich wyjaśnień wskazał, iż na etapie realizacji zadania w obecnych warunkach rynkowych wartość zlecanych robót czy dostaw udaje się wynegocjować w stosunku do składanych na etapie postępowania przetargowego ofert o 10-15% a niejednokrotnie też więcej procent. Wykonawca biorąc pod uwagę, iż asortymenty robót są powtarzalne oraz znając swoich dostawców i podwykonawców przyjął obniżenie ceny tych ofert o częściowe lub całkowite rabaty jakie wynegocjuje przed końcowym zleceniem prac. W obecnych realiach rynkowych oraz znacznego spadku ilości postępowań przetargowych taka sytuacja jest powszechna i można z całą pewnością takie obniżki przyjmować w stosunku do składanych ofert. Tym samy obniżki uzyskane na etapie negocjacji cen zapewnią Przystępującemu pokrycie rzekomo nie uwzględnionych w ofercie kosztów.

Przystępujący w treści wyjaśnień wyraźnie wskazał, iż złożona przez niego oferta zawiera wszystkie niezbędne koszty realizacji zamówienia w tym również koszty pośrednie, a kalkulując przedmiotową ofertą uwzględnił godziwy dla niego zysk na poziomie 5%. Odwołujący w sposób dowolny i tylko wygodny z jego punktu widzenia wskazuje, iż w załączonym do wyjaśnień kosztorysie

Żaden przepis prawa zamówień publicznych, a tym bardziej treść wezwanie do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny, nie nałożyło na wykonawców obowiązku wykazania oraz dostarczenia określonych dowodów na potwierdzenie wartości każdej pozycji przedmiarowej.

Przystępujący nie miał takiego obowiązku by przedkładać szczegółowe wyjaśnienia i dowody co do każdego elementu robót jakie będą realizowane w ramach zadania, gdyż Zamawiający takiego obowiązku na Przystępującego w treści wezwania nie nałożył.

Przystępujący składając wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, załączył kosztorys sporządzony na etapie sporządzania oferty cenowej. Do Wyjaśnień zostały załączone kluczowe oferty obejmujące albo prace specjalistyczne, których Przystępujący nie jest w stanie samodzielnie zrealizować, albo dostawę określonych materiałów mających istotne znaczenia dla realizowanych robót. Przystępujący wyraźnie w wyjaśnieniach zaznaczył, iż na etapie realizacji zadania podczas negocjacji oferty z etapu przetargu ceny ulegają znacznemu obniżeniu co stanowi wartość dodaną, która będzie stanowiła dodatkowy zysk dla wykonawcy. Co więcej, Przystępujący w treści wyjaśnień wskazał na przedział wynagrodzeń obowiązujących dla poszczególnych stanowisk. Potwierdził, iż do kalkulacji przyjął wynagrodzenia na poziomie wyższym niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Wskazać należy, iż same wyjaśnienia też należy traktować jako dowód złożony w ramach procedury wyjaśnień RNC.

Wyjaśnienia zostały złożone w sposób odpowiedni oraz co najmniej w takim zakresie w jakim wymagał tego Zamawiający. Przystępujący w treści swoich wyjaśnień nie pominął żadnego z aspektów wskazanych w wezwaniu. Co więcej istotnym jest, że Zamawiający na etapie badania oferty również w kontekście złożonych wyjaśnień, gdyby uznał je za niespójne lub budzące wątpliwość to mógł dodatkowo wezwać Przystępującego do złożenia dalszych wyjaśnień co zresztą Przystępujący w swoich wyjaśnieniach zastrzegł, iż pozostaje w gotowości do złożenia dalszych wyjaśnień, jeżeli byłby jakiekolwiek wątpliwości co do ich zakresu.

Wykonawca wskazuje, iż Odwołujący budując zarzuty odwołania odnosi się do wartości szacunkowej zamówienia podanej przez Zamawiającego. Zamawiający wartość zamówienia określił na kwotę 17 986 137,64 zł brutto. Żadna spośród złożonych ofert nawet nie zbliżyła się do tej kwoty.

Jak wynika z analizy złożonych ofert, średnia arytmetyczna złożonych w postępowaniu 8 ofert wynosi 12 096 030,59 zł brutto.

Przystępujący wskazuje, iż jego cena ofertowa jest realna co potwierdza choćby to, iż poziom cen zaoferowanych przez samego Odwołującego jak i pozostałych oferentów jest na zbliżonym poziomie. Odwołujący składając odwołanie całkowicie przemilczał, kwestię porównywalności ofert złożonych w postępowaniu oraz zawyżonej wartości kwoty szacunkowej. Odwołujący skupia się jedynie na poszukiwaniu luk w złożonych przez Przystępującego wyjaśnieniach.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje

Skład orzekający po dokonaniu oceny stanu faktycznego w sprawie, mając na względzie zakres sprawy zakreślony przez okoliczności podniesione w odwołaniu oraz mając na uwadze treść przepisu art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia stwierdził, że postawione przez odwołującego zarzuty nie znalazły potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, zatem rozpoznawane odwołanie, zostało przez Izbę oddalone.

Zarzuty i żądania odwołania jako niesporne nie wymagają ponownego przytoczenia. Strony i uczestnik przedstawili swoje stanowiska na piśmie i do protokołu rozprawy. Przeanalizowano dokumentację postępowania w zakresie niezbędnym do całościowego rozpatrzenia odwołania.

Niesporne w sprawie są wartości oszacowania dokonanego przez zamawiającego przed wszczęciem postępowania oraz wysokość cen ośmiu złożonych oraz kwestionowanej w odwołaniu oferty złożonej przez przystępującego.

Jak stwierdził Odwołujący, doszło do naruszenia przez zamawiającego art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy pzp przez błędną ocenę wyjaśnień w zakresie wyliczenia zaoferowanej ceny udzielonych przez przystępującego, w rezultacie czego Zamawiający uznał, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, podczas gdy treść wyjaśnień była lakoniczna, niepełna i nie zawierała stosownych dowodów i nie potwierdzała, że zaoferowana cena umożliwia realizację zamówienia.

Skład orzekający podziela stanowisko zamawiającego, który po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, że cena całkowita za realizację przedmiotu zamówienia oraz ceny wskazanych części składowych opisanych w złożonym z wyjaśnieniami kosztorysie, nie stanowią cen nierynkowych czy też nie są oferowane poniżej kosztów zakupu.

Celem potwierdzenia rynkowości i realności zamawiający wskazał na swoje doświadczenie w realizacji podobnych zamówień, także w roku bieżącym i podkreślił istnienie na rynku usług budowlanych tendencji obniżania cen ofertowych w tej branży.

Fakt, iż zaoferowane ceny wszystkich wykonawców odbiegały od wartości zamówienia, zobowiązywał Zamawiającego do wszczęcia procedury wyjaśniającej w przedmiocie rażąco niskiej ceny, jednakże z samego tego faktu nie wynika konieczność odrzucenia oferty. Istotne, aby była to cena wskazująca, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby nieopłacalne, a nadto wykonawca nie dawałby rękojmi należytego wykonania zamówienia. W przedmiotowym postępowaniu takie okoliczności nie zachodzą. W szczególności przeczy temu fakt porównywalnej wartości i cen wszystkich ofert złożonych, wszystkich o wielkościach znacząco niższych w stosunku do oszacowania dokonanego przez zamawiającego. Jest to okoliczność niesporna, jak i fakt minimalnej różnicy cen przystępującego i odwołującego. W sprawie można stwierdzić, że oferty i ich ceny wskazują na ich realność na rynku właściwym, tu rozumianym jako rynek otwarty dla przedmiotowego zamówienia. Wielość wykonawców uprawnia, w ocenie składu orzekającego, do takiego stwierdzenia. Jedynie nadmierne przeszacowania zamawiającego doprowadziło do zaistnienia przesłanki ustawowej zobowiązującej go do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czego dokonał.

W odniesieniu do twierdzenia odwołującego, że wyjaśnienia i oświadczenia własne wykonawcy nie mogą być uznane za dowody w postępowaniu, Izba stwierdza, że nie podziela takiego poglądu. Ocena w tym względzie zależy o konkretnych okoliczności wymagających wykazania, dowiedzenia i wyjaśnienia. Np. w sprawie niniejszej wykonawca wskazał na wysokość wynagrodzeń pracowników przypisując je do konkretnych stanowisk i podał kwoty realne. W takiej sytuacji zbędne wydaje się żądanie dokumentów księgowych, płacowych i umów o pracę pracowników; byłoby to oczekiwanie zbędne, formalne i nadmierne. Za wiarygodne przyjąć także należy stwierdzenie zamawiającego oparte na jego doświadczeniu o realnych rabatach i obniżkach cen materiałów budowlanych. Okoliczność ta była także podnoszona przez wykonawcę w wyjaśnieniach, co uznać należy za twierdzenie wiarygodne.

Mając na uwadze powyższe Izba stwierdziła, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i na podstawie art. 553 zdanie pierwsze ustawy Pzp orzekła jak w sentencji. Brak potwierdzenia się zarzutów wskazanych w odwołaniu powoduje, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w ww. przepisie.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 w zw. z § 5 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437).

Przewodniczący:………………………………