Sygn. akt: KIO 4334/25
WYROK
Warszawa, dnia 21. 11. 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca: Agata Mikołajczyk
Protokolantka: Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 9 października 2025 r. przez Odwołującego: Pracownia Archeologiczna Pomerania Sp. z o.o. z/s w Bojanowie (ul. Rumiankowa 5, 84207 Bojano) w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego: Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad z/s w Warszawie (ul. Wronia 53, 00874 Warszawa) jednostka prowadząca postępowanie: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Gdańsku (ul. Subisława 5, 80-354 Gdańsk)
- Uczestnik po stronie Zamawiającego: Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z/s we Wrocławiu (ul. Jagiellończyka 36/6, 50-239 Wrocław)
orzeka:
1.Oddala odwołanie;
2.Kosztami postępowania odwoławczego obciąża Odwołującego: Pracownia Archeologiczna Pomerania Sp. z o.o. z/s w Bojanowie (ul. Rumiankowa 5, 84207 Bojano) i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od
odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2.zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego: Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad z/s w Warszawie (ul. Wronia 53, 00874 Warszawa) jednostka prowadząca postępowanie: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Gdańsku (ul. Subisława 5, 80-354 Gdańsk) kwotę 3.600 zł poniesioną tytułem wynagrodzenia jego pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
…………………………….
Sygn. akt: KIO 4334/25
Uzasadnienie
Odwołanie zostało wniesione do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 9 października
2025 r. przez wykonawcę Pracownia Archeologiczna Pomerania Sp. z o.o. z/s w Bojanowie (Odwołujący) w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.), [ustawa Pzp lub Pzp lub Ustawa PZP] przez Zamawiającego: Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad z/s w Warszawie jednostka prowadząca postępowanie: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Gdańsku. Przedmiotem zamówienia publicznego jest: „Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych wraz z opracowaniem wyników badań, uzyskaniem zgód właścicieli nieruchomości i wypłatą odszkodowań w związku z budową drogi krajowej nr 69 na odcinku Lubiatowo – droga ekspresowa S6, Zadanie 1: Lubiatowo – droga wojewódzka nr 213.” nr postępowania: O.GD.D-3.2421.09.2025. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dz. Urz. UE z dnia 20.06.2025 r., nr 400258-2025.
Wykonawca podał:
(…)
3.Odwołanie wnoszę od następujących niezgodnych z przepisami Ustawy czynności Zamawiającego, podjętych oraz zaniechanych w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego tj.:
1)Odrzucenia w dniu 29 września 2025 r. oferty Odwołującego jako złożonej przez Wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8) ustawy PZP ze względu na rzekome zatajenie tego, że podlegał on wykluczeniu ze względu na to, że jego oferta została odrzucona z postępowania pn. „Wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych i sondażowych na stanowiskach archeologicznych, wraz z opracowaniem wyników badań, kolidujących z planowaną budową drogi S12 od granicy województwa łódzkiego do węzła Radom Południe, z podziałem na dwie części” - nr postępowania O/ŁO.D-3.2421.1.2025 (dalej „postępowanie w sprawie S12”)
2)Zaniechania wezwania Odwołującego do złożenia wyjaśnień i/lub uzupełnienia w zakresie formularza JEDZ przy jednoczesnym wezwaniu Wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego, ul. Jagiellończyka 36/6, 50-239 Wrocław (dalej „Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego”) do złożenia wyjaśnień w sprawie odrzucenia tego wykonawcy na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP z postępowania pn.: Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na stanowiskach archeologicznych kolidujących z pasem inwestycji pn. „Budowa obwodnicy Sępólna Krajeńskiego i Kamienia Krajeńskiego” wraz z opracowaniem wyników badań (dalej: „Postępowanie w sprawie Kamienia Krajeńskigo”) i zaakceptowaniu samo-uzupełnienia formularza JEDZ przez tego wykonawcę;
ewentualnie
zaniechanie odrzucenia oferty Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego mimo, że Wykonawca, zataił przez Zamawiającym fakt wykluczenia go z postępowania, o którym mowa w pkt 1, przez zaznaczenie odpowiedzi „NIE” w Części III Sekcja C JEDZ złożonego w niniejszym postępowaniu.
3)Nieprzyjęcia wyjaśnień Odwołującego w zakresie samooczyszczenia z tego tylko powodu, że zdaniem Zamawiającego złożone one zostały zbyt późno, podczas gdy z obowiązujących przepisów nie wynika termin, do którego Wykonawca zobligowany jest skorzystać z procedury - przy równoczesnym uznaniu samooczyszczenia Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego złożonego z inicjatywy i na wezwanie Zamawiającego w dniu 15.09.2025 r. co narusza zasadę równego traktowania wykonawców;
4)Niezgodnego z ustawą samo-uzupełnienia i poprawienia przez Wykonawcę Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego formularza JEDZ przy jednoczesnym potraktowaniu tego typu omyłki w formularzu JEDZ Odwołującego jako podstawy do odrzucenia oferty;
5)Nieuznania skuteczności samooczyszczenia Odwołującego przy jednoczesnym uznaniu za skuteczne skorzystanie z procedury samooczyszczenia przez Wykonawcę Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego mimo, że składane przez ww. wykonawcę oświadczenia z dnia 28.07.2025 r. oraz 15 września 2025 r., nie spełniają wymogów ustawy PZP i nie dają rękojmi, że podjęte działania będą skuteczne o czym świadczy kolejny przypadek odrzucenia oferty wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z Postępowanie w sprawie Kamienia Krajeńskigo oraz ze względu na to, że samooczyszczenie z 15 września 2025 r. zostało złożone z inicjatywy Zamawiającego;
4. Odwołujący zarzuca Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. „a”, w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 111 pkt 5 w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10) w zw. z art. 111 pkt 6 ustawy PZP, poprzez wykluczenie Odwołującego i odrzucenie jego oferty z tego powodu, że Odwołujący miał rzekomo zataić, że został wykluczony na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP oraz art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP, a jego oferta została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. „a” ustawy PZP z Postępowania w sprawie S 12 podczas gdy nie mogło dojść do zatajenia żadnych informacji, ponieważ Zamawiający miał wiedzę na temat okoliczności wykluczenia Odwołującego z Postępowania w sprawie S 12 oraz z uwagi na złożenie przez Odwołującego self – cleaningu, wobec czego przepis z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy PZP nie może zostać zastosowany;
2)art. 128 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 128 ust. 4 PZP w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy PZP poprzez zaniechanie wezwania do uzupełnienia lub złożenia wyjaśnień Odwołującego w zakresie formularza JEDZ, podczas gdy Zamawiający miał wiedzę, iż w przypadku Odwołującego ziściła się przesłanka do ww. wezwania w związku ze złożeniem self – cleaningu, mimo, że w podobnej sytuacji Zamawiający zaakceptował samodzielne złożenie formularza JEDZ przez Fundację Dziedzictwa Archeologicznego oraz wezwał Fundację Dziedzictwa Archeologicznego do wyjaśnień w związku z uzyskaną informacją, że oferta tego wykonawcy została odrzucona na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP z Postępowania w sprawie Kamienia Krajeńskigo;
ewentualnie naruszenia
art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a), w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 w zw. z art. 111 pkt 4, 5 i 6 ustawy PZP w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy PZP w zw. z art. 110 ust. 2 i ust. 3 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia Wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego, mimo, że wykonawca ten zataił w formularzu JEDZ, że podlega wykluczeniu z Postępowania;
3)art. 110 ust. 2 w zw. z art. 110 ust. 3 w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 w zw. z art. 111 pkt 5 i 6 ustawy PZP w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy PZP poprzez nieprzyjęcie wyjaśnień Odwołującego w zakresie samooczyszczenia z tego tylko powodu, że zdaniem Zamawiającego złożone one zostały zbyt późno, podczas gdy z obowiązujących przepisów nie wynika termin, do którego Wykonawca zobligowany jest skorzystać z procedury przy równoczesnym uznaniu samooczyszczenia Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego złożonego z inicjatywy i na wezwanie Zamawiającego w dniu 15.09.2025 r. co narusza zasadę równego traktowania wykonawców;
4)art. 128 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy PZP w zw. z art. 125 ustawy
PZP w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy PZP - poprzez uznanie dokonania przez Wykonawcę Fundacja Dziedzictwa samodzielnego uzupełnienia JEDZ złożonego przez Wykonawcę, co doprowadziło do nierównego traktowania wykonawców oraz wielokrotnych wyjaśnień;
5)naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a), w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 w zw. z art. 111 pkt 4, 5 i 6 ustawy PZP w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy PZP w zw. z art. 110 ust. 2 i ust. 3 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia Wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego, mimo, że wykonawca ten zataił, że podlega wykluczeniu z Postępowania a składane przez ww. wykonawcę oświadczenia o samooczyszczeniu z dnia 28.07.2025 r. oraz 15 września 2025 r. nie spełniają wymogów ustawy PZP i nie dają rękojmi, że podjęte działania będą skuteczne o czym świadczy kolejny przypadek odrzucenia oferty wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z Postępowanie w sprawie Kamienia Krajeńskigo, nadto wyjaśniania z 15 września 2025 r. nie były składane z inicjatywy wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego przy równoczesnym nie uznaniu za skuteczne oświadczenia o samooczyszczeniu złożonego przez Odwołującego mimo, że Odwołujący wykazał, że wprowadził skuteczne działania naprawcze co stanowi naruszenie zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji;
5.Mając na uwadze powyższe zarzuty, wnoszę o nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty wykonawcy Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego i odrzucenia oferty Odwołującego, dokonania ponownego badania i oceny ofert, wezwania Odwołującego do wyjaśnień i/lub uzupełnienia formularza JEDZ, odrzucenia oferty Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego jako złożonej przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu, wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej.
6.(…)
7.Odwołujący ma interes we wniesieniu odwołania. Odwołujący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie objętym przedmiotem Zamówienia. Nie ulega zatem wątpliwości fakt, że w wyniku działań i zaniechań Zamawiającego, Odwołujący może ponieść szkodę. Szkoda ta polega na tym, że Odwołujący poniósł koszty przygotowania oferty, a koszty te nie zostaną pokryte z zysków wynikających z realizacji zamówienia. Innymi słowy szkoda przybierze zarówno postać straty (damnum emergens - gdyż sytuacja majątkowa Odwołującego ulegnie pogorszeniu na skutek poniesienia kosztów udziału w Postępowaniu) oraz w postaci korzyści utraconej (lucrum cessans - na skutek utraty zysków i braku możliwości powiększenia posiadanego doświadczenia). Ponadto, oferta Odwołującego stanowi ofertę cenowo najkorzystniejszą. Gdyby nie działanie Zamawiającego, Odwołujący wygrałby postępowanie. Dodatkowo, nie może ujść uwadze Izby, że jest to kolejne odwołanie na skutek tożsamego działania Zamawiającego, który mimo uwzględnienia Odwołania Odwołującego w trybie samokontroli, ponownie dokonał wyboru Wykonawcy, z jednoczesnym brakiem poszanowania zasad wynikających z PZP – a w zasadzie łamiąc te same normy prawne. Odwołujący podnosi, że interes prawny we wniesieniu odwołania należy rozumieć szeroko. Odwołujący ma również interes w ewentualnym unieważnieniu postępowania jeżeli zostanie uwzględniony tylko zarzutu dotyczące zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego. Podstawą takiego rozumienia interesu jest orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości m.in. z dnia 11 maja 2017 r. w sprawie C-131/16 w sprawie Archus, który wskazuje, że interes w uzyskaniu danego zamówienia rozumianego jako dany zakres zadania należy rozumieć szeroko i wykonawca, którego oferta została odrzucona ma prawo i interes we wnoszeniu odwołania mającego na celu unieważnienie postępowania. W przedmiotowym orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości zostało wprost wskazane, że "Dyrektywę Rady 92/13/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. koordynującą przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne odnoszące się do stosowania przepisów wspólnotowych w procedurach zamówień publicznych podmiotów działających w sektorach gospodarki wodnej energetyki, transportu i telekomunikacji, zmienioną dyrektywą 2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2007 r., należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji takiej jak ta rozpatrywana w postępowaniu głównym, w której w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego złożono dwie oferty, a instytucja zamawiająca wydała jednocześnie dwie decyzje, odpowiednio, o odrzuceniu oferty jednego z oferentów i o udzieleniu zamówienia drugiemu, odrzucony oferent, który zaskarżył obie te decyzje, powinien mieć możliwość żądania wykluczenia oferty wygrywającego oferenta, w związku z czym pojęcie "danego zamówienia" w rozumieniu art. 1 ust. 3 dyrektywy 92/13, zmienionej dyrektywą 2007/96, może w danym razie dotyczyć ewentualnego wszczęcia nowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego". Analogiczne stanowiska zostały wyrażone w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości: w sprawie SAG ELV Slovensko i in., C-599/10, w sprawie Manova, C-336/12, w sprawie Puligienica Facility Esco SpA (PFE) przeciwko Airgest SpA, C689/13, w sprawie C355/15 (Bietergemeinschaft Technische Gebäudebetreuung GesmbH und Caverion Österreich GmbH), w sprawie C-100/12 (Fastweb).
8. Wnoszę o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1) dokumentu – Ogłoszenia o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 13 sierpnia 2025 r. w sprawie „Budowa obwodnicy Sępólna Krajeńskiego i Kamienia Krajeńskiego” wraz z opracowaniem wyników badań – Załącznik nr 4, celem wykazania faktu: wykluczenia z postępowania wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego, zatajenia informacji o wykluczeniu z postępowania przez ww. wykonawcę, braku skuteczności procedury samooczyszczenia ;
-dokumentu – pisma Wykonawcy Fundacja Dziedzictwa wraz z załączonym, poprawionym JEDZ z dnia 26 sierpnia 2025 r. oraz formularzem JEDZ złożonym wraz z ofertą – Załącznik nr 5, celem wykazania faktu: samodzielnego dokonania korekty JEDZ przez Wykonawcę, wprowadzenia Zamawiającego w błąd w zakresie braku podstaw wykluczenia przez Fundacje Dziedzictwa Archotektonicznego;
-dokumentu – pisma z dnia 11 września 2025 r. wezwania Wykonawcy Fundacja Dziedzictwa do złożenia wyjaśnień JEDZ – Załącznik nr 6, celem wykazania faktu: następczego wezwania do złożenia wyjaśnień przez Wykonawcę Fundacja Dziedzictwa;
-dokumentu – pisma z dnia 15 września 2025 r. odpowiedzi Wykonawcy Fundacja Dziedzictwa na wezwanie Zamawiającego wyjaśnień, self – cleaningu złożonego przez Wykonawcę Fundacja Dziedzictwa, – Załącznik nr 7 celem wykazania faktu: braku spełnienia ustawowych przesłanek do tego, żeby uznać samooczyszczenie za skuteczne i dające rękojmie podjęcia rzeczywistych działań naprawczych, braku udowodnienia jakikolwiek działań naprawczych;
W uzasadnieniu stanowiska wskazał w szczególności:
W dniu 29 sierpnia 2025 r. Odwołujący wniósł odwołanie na zaskarżając czynności Zamawiającego. Odwołanie to zostało przez Zamawiającego uwzględnione w trybie samokontroli. Zamawiający dokonał ponownego badania i oceny ofert i wyboru najkorzystniejszej oferty, jednak ponownie naruszył szereg przepisów ustawy PZP. Nie ulega wątpliwości, że Zamawiający przykłada inną miarę do Odwołującego a inną do wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego.
Odnośnie do Odwołującego, Zamawiający stosuje bardzo rygorystyczne podejście natomiast w stosunku do Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego jest nad wyraz spolegliwy, akceptując min. samodzielne poprawianie JEDZ czy wzywanie tego wykonawcę do wyjaśnień w zakresie samooczyszczenia.
Ad zarzut nr 1
W dniu 29 września 2025 r. Zamawiający ponownie odrzucił ofertę Odwołującego, powołując się na tożsame zarzuty, których użył w poprzednim odrzuceniu oferty z dnia 08.08.2025 r., wskazując: „Oferta została odrzucona na podstawie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a), w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 111 pkt 5 ustawy Pzp oraz art. 109 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 111 pkt 6 Pzp, w związku z dwiema okolicznościami faktycznymi: Wykonawca na dzień składania ofert podlegał wykluczeniu na ww. podstawach, w związku z wykluczeniem go z postępowania pn. „Wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych i sondażowych na stanowiskach archeologicznych, wraz z opracowaniem wyników badań, kolidujących z planowaną budową drogi S12 od granicy województwa łódzkiego do węzła Radom Południe, z podziałem na dwie części” - nr postępowania O/ŁO.D-3.2421.1.2025 prowadzonego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi i wobec braku złożenia wraz z ofertą w niniejszym postępowaniu samooczyszczenia (podstawa faktyczna nr 1);
2) Wykonawca, zataił przez Zamawiającym fakt wykluczenia go z postępowania, o którym mowa w pkt 1, przez zaznaczenie odpowiedzi „NIE” w Części III Sekcja C JEDZ złożonego w niniejszym postępowaniu (podstawa faktyczna nr 2).” Odwołujący podkreśla, że decyzja Zamawiającego jest błędna. Nie doszło do wypełnienia przesłanek z norm prawnych wskazanych przez Zamawiającego. Wykonawca w żaden sposób nie zataił informacji przed Zamawiającym, bowiem postępowanie w sprawie S12 gdzie odrzucono ofertę Odwołującego na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy PZP prowadził Zamawiający (tylko inny jego oddział). Zamawiającemu „z urzędu” były znane wszelkie okoliczności w tej sprawie. Nie mogło zatem dojść do zatajenia. Oznacza to, że nie ziściły się przesłanki do odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 9 ustawy PZP.
Nadto, Odwołujący w dniu 8 września 2025 r. dokonał także samooczyszczenia. Wobec tego Zamawiający miał wiedzę odnośnie do przesłanek wykluczenia, a fakt złożenia samooczyszczenia w tym postępowaniu sprawiają, że nie może być mowy o jakimkolwiek zatajeniu czy wprowadzeniu w błąd Zamawiającego.
Powyższe potwierdza orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej. Przykładowo zgodnie z wyrokiem z 13 marca 2020 r., o sygn. akt KIO 439/20 „Z powyższych przepisów wynika, że jeśli zamawiający dysponuje dokumentami potwierdzającymi spełnianie przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu, wykonawca nie ma obowiązku ich składać. Ustawodawca wprowadził powyższe rozwiązanie w celu ograniczenia ilości dokumentów, których zamawiający musiałby żądać, a wykonawca składać, w sytuacji gdy nie ma takiej potrzeby, gdyż konieczne do oceny spełniania warunku dokumenty są już w posiadaniu zamawiającego. Rozwiązanie to ma zatem na celu odbiurokratyzowanie procedur zamówień publicznych i ułatwienie wykonawcom ubiegania się o zamówienia publiczne.”
W wyroku z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt KIO 2905/21, który odnosi się co prawda przesłanki wykluczenia z pkt 7), lecz jego tezy pozostają aktualne we wszystkich przesłankach wykluczenia, KIO stwierdziła: Art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP stanowi, że z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady. Obowiązkiem Zamawiającego, który musiał zostać zrealizowany przed podjęciem decyzji o wykluczeniu Odwołującego z postępowania (niezależnie od podstawy) było wykazanie, że zostały wypełnione przesłanki wykluczenia.
Przenosząc powyższe na kanwę niniejszej sprawy, do Zamawiającego należy wykazanie, że przesłanki wykluczenia nie zostały wypełnione. Skoro Odwołujący nie dopuścił się zatajenia okoliczności, to o wypełnieniu tych przesłanek nie może być mowy, a Zamawiający nie wskazał, na czym to utajnienie miałoby polegać, skoro był w posiadaniu odpowiednich informacji i miał wiedzę o okolicznościach wykluczenia Odwołującego z wcześniejszego postępowania. Żaden przepis ustawy PZP nie nakazuje złożenia oświadczenia o samooczyszczenia wraz z ofertą wobec tego przyczyna wskazana w treści odrzucenia oferty Odwołującego nie koresponduje z ustawą PZP.
Zarzut nr 2
W dalszej kolejności Zamawiający naruszył art. 128 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy PZP poprzez zaniechanie wezwania do złożenia wyjaśnień w zakresie formularza JEDZ Odwołującego, podczas gdy Zamawiający miał wiedzę, iż w przypadku Odwołującego ziściła się przesłanka do złożenia wyjaśnień w zakresie złożonego JEDZ oraz złożenia self – cleaningu. Podkreślić trzeba, że Zamawiający wezwał do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy Pzp wykonawcę Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego, który to złożył tożsame oświadczenie, jak Odwołujący, przez zaznaczenie odpowiedzi „NIE” w Części III Sekcja C JEDZ złożonego w niniejszym postępowaniu. Podkreślenia wymaga, że takiego samego zaznaczenia dokonał Wykonawca Fundacja Dziedzictwa zdaniem Zamawiającego dokonał self – cleaningu, które to samooczyszczenie Zamawiający przyjął i dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty, jednocześnie odmawiając uznania self – cleaningu złożonego przez Odwołującego, uznając je jako spóźnione.
Wydaje się zatem, że Zamawiający winien był wezwać do złożenia wyjaśnień również i Odwołującego, jednak takie działanie nie miało miejsca, co stanowi jawne nierówne traktowanie wykonawców podczas trwania postępowania, których Zamawiający winien traktować w sposób jednakowy.
Ad zarzut ewentualny
Abstrahując od powyższego, Zamawiający jeżeli byłby konsekwentny i przykładałby równą miarę wobec wykonawców to odrzuciłby ofertę Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego.
Zamawiający uzasadnia odrzucenie oferty Odwołującego „Oświadczenie o braku podstaw wykluczenia zawarte w JEDZ było obiektywnie nieprawdziwe (niezgodne ze stanem faktycznym), a fakt wykluczenia Pomerania z Postępowania GDDKiA w Łodzi został zatajony. Poczytać to należy jako zamierzone działanie, stanowiące jeden z elementów przesłanki wykluczenia w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Trudno bowiem uznać, że profesjonalny Wykonawca, działający w obszarze zamówień publicznych, wypełniał oświadczenie JEDZ bez świadomości o wykluczeniu go z postepowania przez innego zamawiającego, co wskazuje, że działanie Pomerania w tym zakresie miało charakter celowy.”
Dlaczego zatem nie odrzucił oferty Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego ? Wykonawca ten złożył przecież formularz JEDZ w którym zaznaczył, że nie podlega wykluczeniu. Zataił też wykluczenie z Postępowania w sprawie Kamienia Krajeńskiego. Mimo to, Zamawiający przyjmuje samo - uzupełnienie JEDZ i wzywa do zainicjowania procedury samooczyszczenia.
W ocenie Odwołującego trudno o bardziej jaskrawy przykład nierównego traktowania.
Zarzut nr 3
Zamawiający naruszył także art. 110 ust. 2 w zw. z art. 110 ust.3 ustawy PZP poprzez nieprzyjęcie wyjaśnień Odwołującego w zakresie self – claningu z tego tylko powodu, że zdaniem Zamawiającego złożone one zostały zbyt późno, podczas gdy z obowiązujących przepisów nie wynika termin, do którego Wykonawca zobligowany jest skorzystać z procedury, a jednocześnie przyjął self – cleaning Wykonawcy Fundacja Dziedzictwa. Warto zwrócić w tym miejscu uwagę na komentarz do ustawy PZP autorstwa W.D. i in., w którym autor wskazuje, iż: Należy się opowiedzieć za poglądem, zgodnie z którym również w sytuacji, gdy wykonawca ocenia, że nie podlega wykluczeniu, zamawiający natomiast na podstawie różnych dowodów ustala, że przesłanka wykluczenia zachodził dopuszczalne jest przeprowadzenie przez wykonawcę procedury samooczyszczenia. Intencją wprowadzenia tej instytucji jest umożliwienie wzięcia udziału w postępowaniu wykonawcom, którzy podjęli odpowiednie działania i są zdolni do wykonania zamówienia. Służy to również podniesieniu konkurencyjności postępowań. Inna wstępna ocena stanu faktycznego przez wykonawcę i zamawiającego nie powinna być przeszkodą w zastosowaniu tej instytucji.
Żaden z przepisów ustawy PZP a tym bardziej przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE, zmienionej rozporządzeniem delegowanym Komisji UE) 2015/2170 z dnia 24 listopada 2015 r. (dalej „Dyrektywa”) nie nakłada na wykonawcę obowiązku składania samooczyszczenia już na etapie składania oferty. Odwołujący zwraca uwagę, na treść orzeczenia z dnia 14 stycznia 2021 r. w sprawie C-387/19 RTS Infra BVBA - zgodnie z którym, artykuł 57 ust. 6 Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie praktyce państwa członkowskiego, zgodnie z którą wykonawca jest zobowiązany do przedstawienia w chwili składania wniosku o dopuszczenie do udziału lub oferty z własnej inicjatywy dowodu podjęcia środków naprawczych w celu wykazania swojej rzetelności, pomimo istnienia względem niego fakultatywnej podstawy wykluczenia, o której mowa w art. 57 ust. 4 Dyrektywy, w sytuacji gdy obowiązek taki nie wynika ani z mających zastosowanie przepisów krajowych, ani z dokumentów zamówienia. Na potwierdzenie powyższego Odwołujący wskazuje na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 8 listopada 2022 r., o sygn. akt KIO 2829/22 w świetle którego „Oznacza, to że zamawiający w sytuacji powzięcia wiadomości o możliwości zaistnienia pod-stawy wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy powinien umożliwić odwołującemu skorzystanie z art. 110 ust. 2 ustawy czyli złożenie samooczyszczenia. Ustawodawca krajowy bowiem w ustawie nie opisał jasnych i jednoznacznych przesłanek obligujących wykonawcę do złożenia samooczyszczenia wraz z ofertą, ani zamawiający nie opisał w dokumentach zamówienia istnienia takiego obowiązku. Gdyby zamawiający zastosował się do powyższego orzeczenia TSUE i wystosował do odwołującego wezwanie złożenia samooczyszczenia w trybie art. 110 ust. 2 ustawy miałby szansę na ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy.”
Ad zarzut nr 4
W dniu 26.08.2025 r. Wykonawca Fundacja Dziedzictwa składa pismo, w którym wskazuje, że przedkłada poprawiony JEDZ, ponieważ wkradła się w nim oczywista omyłka pisarska. W dniu 11.09.2025 r. Zamawiający w trybie art. 128 ust. 4 wzywa Wykonawcę do złożenia wyjaśnień JEDZ i dokonania samooczyszczenia. W dniu 15.09.2025 r. Wykonawca Fundacja Dziedzictwa udziela wyjaśnień i dokonuje samooczyszczenia. Działanie Zamawiającego jest nieprawidłowe nie tylko z uwagi na błędne zastosowanie przepisów ustawy, ale z uwagi na fakt, że do takiego wezwania nigdy nie doszło w stosunku do Odwołującego. Powyższe potwierdza wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt KIO 189/24: „Przepis art. 128 ust. 1 p.z.p. przewiduje obowiązek dodatkowego wezwania wykonawcy do złożenia, poprawienia lub uzupełnienia niezłożonych, niekompletnych lub zawierających błędy dokumentów lub oświadczeń. Obowiązek ten dotyczy przy tym wyłącznie dokumentów lub oświadczeń wymaganych przez zamawiającego, do których złożenia wykonawca był wzywany w trybie - odpowiednio - art. 126 ust. 1 p.z.p. albo art. 274 ust. 1 p.z.p. Natomiast art. 128 ust. 4 p.z.p. przewiduje jedynie możliwość żądania wyjaśnień dotyczących treści oświadczeń lub dokumentów określonych w art. 125 ust. 1 p.z.p. Zauważyć przy tym należy, że samodzielne uzupełnianie oświadczeń lub dokumentów nie może prowadzić do de facto wielokrotnych ich uzupełnień. Takie działanie naruszyłoby zasady równego traktowania wykonawców, uczciwej konkurencji i przejrzystości postępowania.” JEDZ złożony przez Wykonawcę Fundacja Dziedzictwa zawiera wprost oświadczenie, że wykonawca zapewnia o braku podstaw wykluczenia z postępowania i poświadcza, że oświadczenie jakie składa jest prawdziwe i rzetelne. Złożone w dniu 26.08.2025 r. drugie uzupełnienie oświadczenia potwierdza, że jednak wykonawca podlega wykluczeniu z postępowania, to oświadczenie z JEDZ r. było nieprawdziwe. W konsekwencji uznać należy, że Zamawiający nie miał podstaw do wezwania wykonawcy w trybie art. 128 ust. 4 ustawy PZP do drugiego uzupełnienia. Przepis art. 128 ust. 4 ustawy PZP w odniesieniu do oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy PZP nie przewiduje procedury uzupełniania oświadczeń/dokumentów nieprawdziwych w celu zastąpienia ich prawdziwymi.
Ad zarzut nr 5
Zamawiający dokonał nieprawidłowego wyboru najkorzystniejszej oferty oraz zaniechał wykluczenia wykonawcy Fundacja Dziedzictwa z niniejszego Postępowania. Wykonawca Fundacja Dziedzictwa zgodnie z pismem Zamawiającego Oddział Bydgoszcz znak: O.BY.D-3.2410.1.26.2025.10.kl z dnia 13.08.2025 r. w Postępowaniu sprawie Kamienia Krajeńskiego badań został wykluczony na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP. Momentem zaistnienia zdarzenia był 8 maja 2025 r. tj. dzień, w którym Wykonawca złożył formularz JEDZ zawierający nieprawdziwe informacje. Zatem, w dniu 25 lipca 2025 r. kiedy wykonawca Fundacja Dziedzictwa w formularzu JEDZ do niniejszego Postępowania odpowiedział przecząco na pytanie czy wykonawca jest:
winien wprowadzenia w błąd, zatajenia informacji lub niemożności przedstawienia wymaganych dokumentów lub uzyskania poufnych informacji na temat przedmiotowego postępowania Czy wykonawca znalazł się w jednej z poniższych sytuacji:
a) był winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji; b) zataił te informacje;
c)nie był w stanie niezwłocznie przedstawić dokumentów potwierdzających wymaganych przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający; oraz
d)przedsięwziął kroki, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą dać mu nienależną przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić wprowadzające w błąd informacje, które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia?
Proszę podać odpowiedź
❍Tak ●Nie
Doszło do zatajenia przez Fundacje Dziedzictwa Archeologicznego informacji o tym, że był winny wprowadzania w błąd przy dostarczeniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia.
Dowód:
-Formularz JEDZ złożony przez wykonawcę Fundacja Dziedzictwa z dnia 25 lipca 2025 r. – Załącznik nr 5;
-Ogłoszenie o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 13 sierpnia 2025 r. w sprawie „Budowa obwodnicy Sępólna Krajeńskiego i Kamienia Krajeńskiego” wraz z opracowaniem wyników badań – Załącznik nr 4.
W dokumencie datowanym na 27 lipca 2025 r. wykonawca Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego wskazuje na trzy przypadki wykluczenia na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy PZP. Zgodnie z treścią tego pisma „Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego, została wykluczona z trzech postępowań przetargowych: na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10, postępowania prowadziły: GDDKiA w Bydgoszczy (Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na stanowiskach archeologicznych kolidujących z pasem inwestycji pn. „Budowa drogi ekspresowej S10 na odcinku Bydgoszcz-Toruń” wraz z opracowaniem wyników badań) (04.08.2023 r., a więc z dniem 04.08.2024 r. nastąpiło zatarcie/wygaśnięcie naruszenia zgodnie z art. 111 pkt 6 ustawy Pzp „ Art. 111. Wykluczenie wykonawcy następuje: (…) 6) w przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 10, na okres roku od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia;”
-GDDKiA w Lublinie Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych wraz z opracowaniem wyników tych badań na stanowiskach archeologicznych kolidujących z planowanymi inwestycjami pn.: Budowa S19 Lublin – Lubartów, Budowa S19 Białystok – Lubartów odc. Kock (początek obwodnicy) – Lubartów w. „Lubartów Północ”, z podziałem na trzy części (03.10.2023 r., a więc z dniem 03.10.2024 r. nastąpiło zatarcie/wygaśnięcie naruszenia zgodnie z art. 111 pkt 6 ustawy Pzp „ Art. 111. Wykluczenie wykonawcy następuje: (…) 6) w przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 10, na okres roku od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia;”
-GDDKiA w Rzeszowie (Wykonanie ratowniczych archeologicznych badań wykopaliskowych na trasie budowy drogi ekspresowej S-19 odc. Dukla - Barwinek wraz z opracowaniem wyników badań) (05.01.2024 r.) W tym ostatnim przypadku także na podstawie art. 109 ust. 1 pkt. 8 ustawy Pzp.”
Fundacja Dziedzictwa nie wymienia w treści dokumentu okoliczności związanych z wprowadzeniem Zamawiającego w błąd w Postępowaniu w sprawie Kamienia Krajeńskiego, Należy mieć na uwadze, że wprowadzenie w błąd miało miejsce w chwili złożenia formularza JEDZ do postępowania pn. Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na stanowiskach archeologicznych kolidujących z pasem inwestycji pn. „Budowa obwodnicy Sępólna Krajeńskiego i Kamienia Krajeńskiego” które nastąpiło 8 maja 2025 r. Zatem w niniejszym Postępowaniu, Fundacja Dziedzictwa ponownie w dniu 25 lipca 2025 r. wprowadza Zamawiającego w błąd.
Dopiero w piśmie z 15 września 2025 r. wniesionym z inicjatywy Zamawiającego a nie samodzielnie, wykonawca Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego przeprowadza nieudolną próbę samooczyszczenia w zakresie Postępowania w sprawie Kamienia Krajewskiego.
Fundacja Dziedzictwa poprzez zatajenie w niniejszym Postępowaniu okoliczności wprowadzenia w błąd w postępowaniu pn. Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na stanowiskach archeologicznych kolidujących z pasem inwestycji pn. „Budowa obwodnicy Sępólna Krajeńskiego i Kamienia Krajeńskiego” w sposób łączny wyczerpuje wszystkie trzy n/w przesłanki wymienione w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy PZP: 1. wprowadzenie w błąd Zamawiającego; 2. informacje wprowadzające w błąd mogą mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego; 3. przedstawienie informacji wprowadzających w błąd lub zatajenie tych informacji nastąpiło w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa Powyższe powoduje obowiązek wykluczenia wykonawcy Fundacja Dziedzictwa z udziału w Postępowaniu. Niezależnie od argumentacji przedstawionej wyżej samooczyszczenie wykonawcy Fundacja Dziedziczenia należy ocenić negatywnie.
Zamawiający nie powinien uznać tych ogólnych lakonicznych oświadczeń za wystarczające do skorzystania z dobrodziejstwa jakie daje art. 110 ust .2 ustawy PZP. W dniu 28 lipca
2025 r. Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego składa wyjaśnienia, wskazując na skorzystanie z instytucji samooczyszczenia. Później przedkłada uzupełnione wyjaśnienia 15 września 2025 r. z inicjatywy Zamawiającego.
Zgodnie z art. 110 ust. 3 ustawy PZP. Zamawiający winien ocenić czy podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w ust. 2 ustawy PZP, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu wykonawcy. Przepis transponuje art. 57 ust. 6 akapit trzeci dyrektywy klasycznej, wedle którego środki podjęte przez wykonawcę są oceniane z uwzględnieniem wagi i szczególnych okoliczności przestępstwa lub wykroczenia. Wskazując rzetelność jako jeden z mierników oceny podjętych działań (obok „wagi i szczególnych okoliczności czynu wykonawcy”), nawiązuje również do art. 57 ust. 7 dyrektywy klasycznej. Nie wystarczy formalne dokonanie samooczyszczenia. Wykonawca Fundacja Dziedziczenia winien udowodnić, że podjęła działania naprawcze i zabezpieczające o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy PZP. Zamawiający jest obowiązany do oceny podjętych działań. Ustawa PZP wskazuje na trzy warunki, które powinny zajść łącznie, aby samooczyszczenie było skuteczne: – naprawienie szkody lub zobowiązanie się do jej naprawienia; – wyjaśnienie faktów i okoliczności związanych z sankcjonowanym zachowaniem; – podjęcie działań zaradczych w celu unikania wystąpienia takich zachowań w przyszłości. Zamawiający musi zatem ocenić wiarygodność i moc dowodów oraz ustalić fakty.
W ocenie Odwołującego działania naprawcze jakie rzekomo miał podjąć wykonawca Fundacja Dziedzictwa nie są wiarygodne i nie powinny być brane pod uwagę przez Zamawiającego. Fundacja Dziedzictwa jedynie markuje dokonanie działań naprawczych.
Wykonawca Fundacja Dziedzictwa powinien wykazać, że:
a) zerwał wszelkie powiązania z osobami lub podmiotami odpowiedzialnymi za nieprawidłowe postępowanie wykonawcy, b) zreorganizował personel,
c)wdrożył system sprawozdawczości i kontroli,
d)utworzył struktury audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów,
e)wprowadził wewnętrzne regulacje dotyczące odpowiedzialności i odszkodowań za nieprzestrzeganie przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów. Wykonawca Fundacja Dziedzictwa nie wykazał, że podjął łącznie ww. działania. Już to powinno być powodem wykluczenia tego wykonawcy.
Wykonawca Fundacja Dziedzictwa w swoich wyjaśnieniach z lipca 2025 r niezwykle skrótowo i ogólnie wskazuje, że podjął działania naprawcze w postaci:
-przeszkolenia członka Rady Fundacji w zakresie ustawy PZP;
-dokonał zmian w zarządzie;
-wprowadził kolegialność przy sporządzeniu ofert.
Wykonawca Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego powtórzy powyższą argumentacje w wyjaśnieniach z 15 września 2025 r.
Powyższe nie czyni zadość wymogom ustawowym o których mowa wyżej. Wykonawca Fundacja Dziedzictwa w żaden sposób nie udowodniła, że te działania naprawcze zostały skutecznie wdrożone do jego organizacji. Przepis z art. 110 ust 2 ustawy PZP nie pozostawia wątpliwości, wykonawca chcący skorzystać z dobrodziejstwa samooczyszczenia musi udowodnić skuteczne podjęcie działań naprawczych. Najlepszym dowodem na nieskuteczność samooczyszczenia wykonawcy Fundacji Dziedzictwa jest ponowne jej wykluczenie na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP które nastąpiło 13 sierpnia 2025 r. (momentem zaistnienia zdarzenia wprowadzenia w błąd był 8 maja 2025 r. tj. dzień, w którym wykonawca Fundacja Dziedzictwa złożył formularz JEDZ zawierający nieprawdziwe informacje). Fakt kolejnego wykluczenia Fundacji Dziedzictwa za przekazywanie informacji wprowadzających w błąd w sposób dobitny pokazuje, że oświadczenia tego wykonawcy składane w toku procedury samooczyszczenia o tym, że : „Wprowadzone zmiany wskazane w wyżej opisanych pkt. I. i niniejszym pkt. II., a dotyczące m.in. szkolenia, poprawienia jakości świadczonych usług oraz podniesienia jakości zarządzania i nadzoru czy też kontroli wewnątrz Fundacji pozwolą z całą pewnością uniknąć w przyszłości sytuacji, do jakich doszło we wskazanych wyżej postępowaniach przetargowych.” są gołosłowne i nie powinny być brane poważnie.
Potwierdza to orzecznictwo. Zgodnie z wyrokiem Izby z dnia 26 stycznia 2024, o sygn. akt KIO 30/24 „Finalnie należy wskazać, że w ramach postępowania dowodowego Zamawiający wzmocnił zasadność swojego stanowiska w zakresie nieskuteczności samooczyszczenia Odwołującego przedstawiając dodatkowe przykłady postępowań, w których oferta Odwołującego została odrzucona z uwagi wystąpienie podstaw do jego wykluczenia, już po złożeniu samooczyszczenia w postępowaniu, którego dotyczy prowadzona sprawa odwoławcza. Co prawda Zamawiający nie powołał się na te postępowania w uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty Odwołującego, jednak niewątpliwie stanowi to dodatkowy argument dla podważenia tezy Odwołującego zawartej w samooczyszczeniu, że "przeprowadzenie przez Wykonawcę procedury samooczyszczenia, m.in. poprzez podjęte czynności i wprowadzone środki oraz optymalizację procedur już istniejących zapobiegną dalszemu nieprawidłowemu postępowaniu, w tym spowodują wyeliminowanie przyczyn zaistnienia okoliczności wypełniających normy wykluczenia w przyszłości. „(…) Z powyższych względów Izba uznała zarzut za nieuzasadniony, uznając prawidłowość czynności Zamawiającego i dokonanej przez niego oceny samooczyszczenia Odwołującego. Na marginesie należy jedynie wspomnieć, że faktycznie zgodnie z art. 111 pkt 6 ustawy PZP wykluczenie wykonawcy następuje w przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 10, na okres roku od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia”.
Zamawiający powinien negatywnie ocenić samooczyszczenie wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego. Okoliczności sprawy nie pozwalają na przyjęcie, że sytuacje w związku z którymi został wykluczony z Postępowania (wpisujące się w przesłanki uregulowane w art. 109 ust. 1 pkt 8 - 10 ustawy PZP), nie powtórzą się. Powyższa sytuacja jest o tyle istotna, że Odwołujący informował Zamawiającego o powyższych okolicznościach, jednak Zamawiający mimo wszystko pozostał przy wyborze oferty Wykonawcy Fundacja Dziedzictwa jako najkorzystniejszej, co zdaniem Odwołującego ostać się nie może, gdyż stanowi działanie wprost sprzeczne z przepisami ustawy PZP.
Dalej należy wskazać, że również samooczyszczenie złożone 15 września 2025 r. nie powinno być uznane przez Zamawiającego. Po pierwsze zgodnie z orzecznictwem oświadczenie o samooczyszczeniu powinno być złożone z inicjatywy wykonawcy (tak wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt XXIII Zs10/23).
Nadto, należy wskazać, że wykonawca Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego w samooczyszczeniu z 15 września 2025 r. nie podjęła nawet próby wykazania wszystkich elementów o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy PZP. Zwraca uwagę lakoniczność oświadczenia i powtarzanie argumentacji z nieskutecznego self-cleaningu z 27 lipca 2025 r. „Doszło do zmian w kierownictwie FDA i zakończono współpracę z osobą bezpośrednio odpowiedzialną za przygotowywanie ofert przetargowych. Wprowadzono regulacje w zakresie dodatkowej weryfikacji dokumentów przetargowych, poprzez zastosowanie zasady „kolegialności” (oferty przygotowują co najmniej dwie osoby). Dodatkowo zobowiązano osoby przygotowujące dokumenty do postępowań przetargowych, do przygotowywania ich z odpowiednim wyprzedzeniem, co najmniej 2 dni przed ich wysłaniem, w celu umożliwienia kontroli/sprawdzenia ich treści przez członka Rady Fundacji przed złożeniem oferty. „
Ani w jednym ani drugim oświadczeniu o samooczyszczeniu nie ma dowodów na podjęcie działań naprawczych. Nie ulega wątpliwości, że Zamawiający popełnił błąd oceniając oświadczenia o samooczyszczeniu złożone w niniejszym Postępowaniu przez Fundacje Dziedzictwa Archeologicznego jako wystarczające do wykazania rzetelności ww. wykonawcę.
Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpienie zgłosił wykonawca: Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego (Uczestnik po stronie Zamawiającego) wnosząc o oddalenie odwołania.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie (pismo z dnia 15/11/2025) wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu stanowiska podał w szczególności: (…)
[istotne okoliczności faktyczne]
W celu maksymalnie klarownego ustosunkowania się do zarzutów odwołania, Zamawiający przedstawia kluczowe okoliczności faktyczne które pomija Odwołujący, a które są przesądzającymi o prawidłowości działania Zamawiającego.
1)w dniu 14.07.2025 r. GDDKiA Oddział w Łodzi odrzuciła ofertę Odwołującego złożoną w Postępowaniu GDDKiA Łódź z uwagi na wprowadzenie tego Zamawiającego w błąd (art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp). Odwołujący nie odwołał się od tej czynności, przy czym 10 dniowy termin na wniesienie odwołania upływał wraz z dniem 24.07.2025 r.;
2)w dniu 28.07.2025 r. miało miejsce składanie ofert w niniejszym postępowaniu, w którym złożono dwie oferty:
a)ofertę Odwołującego do której:
-załączono JEDZ z zaznaczoną odpowiedzią „NIE” w Części III Sekcja C dot. pytań w zakresie wykluczenia związanych z wprowadzeniem w błąd,
-nie załączono żadnego samooczyszczenia związanego z wykluczeniem Odwołującego z Postępowania GDDKiA Łódź (ani żadnego innego dokumentu informującego o wykluczeniu Przystępującego z Postępowania GDDKiA Łódź),
b)ofertę Przystępującego, do której:
-załączono JEDZ z zaznaczoną odpowiedzią „NIE” w Części III Sekcja C dot. pytań w zakresie wykluczenia związanych z wprowadzeniem w błąd,
-załączono samooczyszczenie w którym Przystępujący przyznał, że zachodzą wobec niego podstawy wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp w związku z wykluczeniem go z 3 postępowań:
i. postępowania pn. „Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na stanowiskach archeologicznych kolidujących z pasem inwestycji pn. „Budowa drogi ekspresowej S10 na odcinku Bydgoszcz-Toruń” wraz z opracowaniem wyników badań”, prowadzonego przez GDDKiA Oddział w Bydgoszczy (w dniu 4.08.2023 r.),
ii. postępowania pn. „Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych wraz z opracowaniem wyników tych badań na stanowiskach archeologicznych kolidujących z planowanymi inwestycjami pn.: Budowa S19 Lublin – Lubartów, Budowa S19 Białystok – Lubartów odc. Kock (początek obwodnicy) – Lubartów w. „Lubartów Północ”, prowadzonego przez GDDKiA w Lublinie (w dniu 3.10.2023 r.),
iii. postępowania pn. „Wykonanie ratowniczych archeologicznych badań wykopaliskowych na trasie budowy drogi ekspresowej S-19 odc. Dukla - Barwinek wraz z opracowaniem wyników badań” prowadzonego przez GDDKiA w Rzeszowie (w dniu 5.01.2024 r.); 3) w dniu 19.08.2025 r., Zamawiający:
a)dokonał wyboru oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej
b)odrzucił ofertę Odwołującego w związku z uznaniem, że Odwołujący podlega wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp wobec okoliczności, o których mowa w pkt 1 oraz wobec braku złożenia samooczyszczenia;
4)w dniu 13.08.2025 r. Zamawiający GDDKiA Oddział w Bydgoszczy wykluczył Przystępującego z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz, a 10 dniowy termin do wniesienia odwołania od tej czynności upływał wraz z dniem 23.08.2025 r. Tym samym, wykluczenie Przystępującego z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz stało się prawomocne po pierwszym rozstrzygnięciu niniejszego postępowania;
5)Odwołujący w dniu 29 sierpnia 2025 r. wniósł odwołanie od czynności Zamawiającego opisanych w pkt 3, w tym wskazując na okoliczność, o której mowa w pkt 4;
6)w dniu 11 września 2025 r., Zamawiający unieważnił czynności, o których mowa w pkt 3 i tego samego dnia wezwał Przystępującego do złożenia wyjaśnień JEDZ, w związku ze wskazaną wprost w wezwaniu okolicznością, a więc wykluczeniem Przystępującego z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz już po upływie terminu składania ofert w niniejszym postępowaniu;
7)w dniu 15 września 2025 r. Przystępujący złożył wyjaśnienia oraz uzupełnił złożone wraz z ofertą samooczyszczenie o okoliczności związane z wykluczeniem go z Postepowania GDDKiA Bydgoszcz (a więc okoliczności następujących po upływie terminu składania ofert w niniejszym postępowaniu i po wyborze oferty najkorzystniejszej)
8)w dniu 16 września 2025 r. Odwołujący złożył (bez wezwania Zamawiającego) samooczyszczenie dotyczące okoliczności, o których mowa w pkt 1 (a więc okoliczności mających miejsce przed upływem terminu składania ofert w niniejszym postępowaniu).
[brak złożenia samooczyszczenia przez Odwołującego]
Co zostało opisane wyżej i co zostało opisane jako podstawa faktyczna nr 1 odrzucenia oferty Odwołującego zawarta w informacji o wynikach postępowania, w dniu składania ofert, Odwołujący podlegał wykluczeniu na podstawie przesłanek z art. 108 ust. 1 pk 8 i 10 ustawy Pzp, w związku z prawomocnym na ten dzień wykluczeniem go z Postępowania GDDKiA Łódź.
Jednocześnie, składając ofertę, Odwołujący nie poinformował o tym Zamawiającego w złożonym JEDZ ani w żadnym innym dokumencie, a co najważniejsze, nie przeprowadził żadnej procedury samooczyszczenia.
Korelacja przepisów art. 108, art. 109 i 110 ustawy Pzp wskazuje jasno, że Zamawiający ma obowiązek wykluczyć wykonawcę w wypadku ziszczenia się wobec niego którejś z przesłanek wykluczenia, chyba, że, Wykonawca skorzysta z procedury samooczyszczenia. Tym samym, jeśli podstawy wykluczenia ziszczą się wobec Wykonawcy przed upływem terminu składania ofert, to najpóźniej wraz z JEDZ Wykonawca powinien złożyć samooczyszczenie, a w innym wypadku, koniecznym jest stwierdzenie, że podlega wykluczeniu. Potwierdza to orzecznictwo Izby: Instytucja samooczyszczenia jest podejmowana z inicjatywy samego wykonawcy, w sytuacji, gdy ten ma świadomość i wie, że podlega wykluczeniu. Samooczyszczenie winno być dokonane najpóźniej wraz ze złożeniem dokumentu JEDZ, czyli wraz z upływem terminu na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu. Późniejsze, następcze w wyniku wezwania zamawiającego czy po podjęciu przez niego decyzji o wykluczeniu samooczyszczenie wykonawcy wypaczałoby sens tej instytucji. (Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 14 czerwca 2018 r. KIO 1102/18). Gdyby przyjąć inaczej, Wykonawcy mogliby nie składać samooczyszczenia, a tym samym nie informować Zamawiających o podstawach wykluczenia do czasu, w którym Zamawiający nie dowiedzieliby się o tym, że takie podstawy wobec Wykonawców zaszły, licząc na to, że Zamawiający nie powezmą takiej wiedzy, a tym samym, składanie samooczyszczenia nie będzie konieczne. W niniejszym stanie faktycznym, Odwołujący nie tylko nie złożył samooczyszczenia wraz z ofertą, ale i nie złożył go aż do wykluczenia go wraz z pierwszym rozstrzygnięciem postępowania. Pomimo tego, że od lipca 2025 r. Odwołujący wiedział, iż wraz z kwietniem 2025 r. rozpoczął w stosunku do niego swój bieg okres wykluczenia (w związku z wykluczeniem go z Postępowania GDDKiA Łódź), Odwołujący pozostawał bierny w podjęciu jakichkolwiek działań związanych z samooczyszczeniem. Dopiero po unieważnieniu czynności pierwszego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania, dokonanym w celu ponownego zbadania oferty Przystępującego, a więc po wyciągnięciu wobec Odwołującego przez Zamawiającego negatywnych konsekwencji w związku z opisaną biernością, Odwołujący przedstawił samooczyszczenie z którego wynika, że jakiekolwiek działania związane z samooczyszczeniem podjął dopiero po wykluczeniu go z niniejszego postępowania (22 sierpnia 2025 r.), mimo, że wspomniane wykluczenie miało związek okolicznościami, które miały miejsce w Postępowaniu GDDKiA Łódź. Tego rodzaju postępowanie Odwołującego nie zasługuje na ochronę. Odwołujący bowiem, już po tym jak Zamawiający wykluczył go z niniejszego postępowania w związku z brakiem samooczyszczenia związanego z wykluczeniem go z Postępowania GDDKiA Łódź, próbował wykorzystać fakt, że Zamawiający unieważnił pierwotne rozstrzygnięcie z uwagi na konieczność ponownego zbadania oferty konkurencyjnej. Gdyby Zamawiający nie dokonał wspomnianego unieważnienia, Odwołujący w toku postępowania nie złożyłby żadnego samooczyszczenia (Odwołujący nie wykazał, aby posiadał zamiar przeprowadzenia samooczyszczenia przed pierwszym rozstrzygnięciem niniejszego postępowania).
W opisanej wyżej sytuacji, brak było jakichkolwiek podstaw do wezwania Wykonawcy aby uzupełnił JEDZ przez złożenie samooczyszczenia. Nie pozwala na to przepis art. 124 ustawy Pzp. Co więcej, nawet jeśli takie wezwanie co do zasady byłoby dopuszczalne, to jego złożenie i tak nie mogłoby skutkować decyzją o braku wykluczenia Odwołującego z postępowania. Złożone samooczyszczenie nie mogłoby bowiem dotyczyć przedstawienia przez Odwołującego informacji wprowadzającej Zamawiającego w błąd (jako popełnione przez Wykonawcę w niniejszym postępowaniu), a więc podstawy faktycznej nr 2 przedstawionej w informacji o wyniku postępowania. Jak bowiem wynika z ugruntowanego w tym obszarze orzecznictwa, Wykonawca nie może złożyć samooczyszczenia wobec podstawy wykluczenia, które ziściły się wobec Wykonawcy w danym postępowaniu (np. nie może składać samooczyszczenia wobec wprowadzenia zamawiającego w błąd dokonanego w toku postępowania, w którym samooczyszczenie ma zostać złożone).
[przedstawienie nieprawdziwej informacji o braku podstaw wykluczenia]
Niezależnie od wystąpienia podstawy wykluczenia Odwołującego z postępowania związanego z okolicznością faktyczną nr 1 (przedstawioną w informacji o wyniku postępowania), samodzielną podstawą wykluczenia Odwołującego była też okoliczność faktyczna nr 2, tj. wprowadzenie Zamawiającego w błąd przez zatajenie przed Zamawiającym, że Odwołujący został wykluczony z Postępowania GDDKiA Łódź. Wspomniane wprowadzenie w błąd polegało na zaznaczeniu odpowiedzi „NIE” w Części III Sekcja C JEDZ dot. pytań w zakresie wykluczenia związanych z wprowadzeniem w błąd. Z żadnego bowiem elementu oferty Odwołującego (a przede wszystkim z JEDZ), Zamawiający nie mógł powziąć informacji o ww. okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia postępowania. Gdyby Zamawiający oparł się na ww. oświadczeniu Wykonawcy i w toku postepowania nie pozyskał informacji o wykluczeniu Odwołującego z Postępowania GDDKiA Łódź, pozostawałby w błędnym przekonaniu co do tego, że Odwołujący nie podlega wykluczeniu (i że nie powinien składać samooczyszczenia).
Fakt zweryfikowania prawdziwości ww. oświadczenia Odwołującego w toku postępowania i pozyskania samodzielnie informacji przez Zamawiającego o Postępowaniu GDDKiA Łódź - na co błędnie wskazuje Odwołujący – nie powoduje niemożliwości stwierdzenia, że Odwołujący wprowadził Zamawiającego w błąd, co wielokrotnie podkreślała się w orzecznictwie:
1)Dla oceny zaistnienia przesłanki wprowadzenia zamawiającego w błąd nie ma znaczenia możliwość posiadania czy pozyskania prawidłowych danych przez samego zamawiającego. Obowiązkiem wykonawców jako profesjonalistów jest podanie rzetelnych, wiarygodnych informacji i oświadczeń w dokumencie JEDZ, które aktualnie są podstawą do oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu (Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 14 czerwca
2018 r. KIO 1102/18);
2)W orzecznictwie tutejszego Sądu Zamówień Publicznych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym punktem wyjścia do rozważań w kontekście art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP winny być przesłanki wykluczenia zawarte we wskazanym przepisie, gdzie relewantne dla ich zastosowania jest samo zachowanie wykonawcy. W istocie relewantne są tu dwie przesłanki - wina (umyślna/nieumyślna) wykonawcy oraz treść informacji (mogąca mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia). Stan wiedzy, czy w ogóle zachowanie zamawiającego, nie mają tu żadnego znaczenia. W szczególności nie ma znaczenia to, czy zamawiający skutecznie został w wprowadzony w błąd, na skutek czego podjął jakiekolwiek decyzje, czy wykonał jakiekolwiek czynności. Takie stanowisko znajduje uzasadnienie nie tylko w zaprezentowanej wykładni gramatycznej i celowościowej, ale jest również zgodne z teorią racjonalnego ustawodawcy. Gdyby bowiem wola ustawodawcy była inna, dałby temu wyraz w brzmieniu przepisu, jak uczynił to choćby w art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP, który expressis verbis wskazuje na określony, zamknięty katalog dokonanych, konkretnych okoliczności zamawiającego, tj.: przesłanki wykluczenia, warunki udziału i kryteria selekcji. Omawiana podstawa prawna posługuje się zaś pojęciem nieostrym, niedookreślonym (okoliczności mogące mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia), co oznacza, że zakres stosowania tego przepisu jest bardzo szeroki. Uznając nawet, że zamawiający w powołaniu na wypracowane notorium zachowałby ostrożność w podejmowaniu decyzji, czy dalszych czynności, w sprawie, to i tak należy dojść do wniosku, że samo podanie informacji nieprawdziwej wypełnia przesłankę wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia. Spełniona bowiem została również przesłanka, o której mowa w dalszej części przepisu art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP, tj. potencjalna możliwość wywierania istotnego wpływu na decyzje zamawiającego (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 marca 2023 r. sygn. akt XXIII Zs 5/23; wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 11 marca 2024 r. sygn. akt XXIII Zs 1/24; podobnie wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 lipca 2018 r., sygn. akt XXIII Ga 849/18). (Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13.03.2025 r., sygn. akt XXIII Zs 168/24).
Wobec ustalenia przez Zamawiającego, iż Odwołujący przedstawił informacje nieprawdziwe, brak było możliwości wezwania go do uzupełnienia JEDZ w tym zakresie. Jak wskazuje się w orzecznictwie: Przepis art. 109 ust. 1 pkt 10 p.z.p. systemowo pełni także rolę prewencyjną, jego celem jest nie tylko wykluczenie nierzetelnych wykonawców, ale również zapewnienie, że wykonawcy nie będą zachęcani przez zbyt pobłażliwe normy prawne do usiłowania wprowadzenia w błąd zamawiającego, z ewentualną opcją na "poprawę" czy "pełniejsze wyjaśnienie" swojego działania w przypadku, gdy ich zachowanie zostanie wykryte.
(Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 14 marca 2022 r. KIO 449/22).
[ocena oferty Przystępującego]
Odwołujący niesłusznie argumentuje swoje zarzuty powołując się na działania Zamawiającego związane z badaniem i oceną ofert Przystępującego. W pierwszej kolejności, Odwołujący nie może domagać się wezwania go do uzupełnienia JEDZ w zakresie samooczyszczenia, powołując się na rzekomo takie postępowanie Zamawiającego wobec Przystępującego. Jak bowiem wynika z opisu stanu faktycznego, sytuacja Przystępującego i Odwołującego była zgoła odmienna:
1)w przypadku Odwołującego, podstawa wykluczenia go z niniejszego postępowania, związana z Postępowaniem GDDKiA Łódź, zaistniała przed upływem terminu składania ofert i Odwołujący, aby uniknąć wykluczenia, powinien wraz z ofertą przedstawić samooczyszczenie;
2)w przypadku Przystępującego, ten wraz z ofertą złożył samooczyszczenie co do wszystkich aktualnych na dzień składania ofert podstaw wykluczenia. Podstawa wykluczenia związana z Postępowaniem GDDKiA Bydgoszcz ziściła się nie tylko po upływie terminu składania ofert, ale i po pierwszym rozstrzygnięciu niniejszego postępowania. Unieważniając pierwotny wybór i wzywając Przystępującego do wyjaśnienia treści JEDZ, Zamawiający umożliwił Przystępującemu złożenie samooczyszczenia przy pierwszej ku temu możliwej okazji i dokonanie oceny, czy jest ono skuteczne. Innymi słowy, przed unieważnieniem przez Zamawiającego pierwszego rozstrzygnięcia postepowania, Przystępujący nie miał możliwości złożenia samooczyszczenia w związku z wykluczeniem go z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz, bowiem do tego wykluczenia jeszcze nie doszło (prawomocnie).
W świetle powyższego, uzupełnienie przez Przystępującego samooczyszczenia dokonane w dniu 15 września 2025 r. było o tyle uprawnionym, że wcześniej, w toku badania i oceny ofert przez Zamawiającego, przesłanka wykluczenia Przystępującego w związku z Postępowaniem GDDKiA Bydgoszcz, nie ziściła się (w przeciwieństwie do Odwołującego i podstawy wykluczenia w związku z Postępowaniem GDDKiA Gdańsk). Nieskuteczne też powinno być powoływanie się przez Odwołującego na zaznaczenie przez Przystępującego odpowiedzi „NIE” w Części III Sekcja C JEDZ dot. pytań w zakresie wykluczenia związanych z wprowadzeniem w błąd. Wbrew twierdzeniom Odwołującego, jego sytuacja i sytuacja Przystępującego nie były analogiczne. Przystępujący bowiem w istocie zaznaczył odpowiedź „NIE” w Części III Sekcja C JEDZ dot. pytań w zakresie wykluczenia związanych z wprowadzeniem w błąd, ale jednocześnie złożył wraz z JEDZ samooczyszczenie w którym przyznał fakt występowania wobec niego wszystkich aktualnych na dzień składania ofert podstaw wykluczenia z art. 109 ust. 8 i 10 ustawy Pzp. Sytuacja podmiotowa Przystępującego była więc jednoznacznie zakomunikowana w ofercie tego Wykonawcy i zachodziły wszelkie podstawy do uznania, że wspomniane oznaczenie odpowiedzi „NIE” w JEDZ było omyłkowe. Tymczasem Odwołujący (mimo, że powinien to zrobić i miał ku temu możliwości) nie złożył samooczyszczenia ani też w żaden sposób nie poinformował o wykluczeniu go z Postępowania GDDKiA Łódź. Nieprawidłowe są też twierdzenia Odwołującego, zgodnie z którymi Przystępujący miał zataić w złożonym wraz z ofertą samooczyszczeniu wykluczenie go z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz. Jak bowiem wynika z opisu stanu faktycznego, uprawomocnienie się tego wykluczenia Przystępującego z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz (w dniu 23 sierpnia 2025 r.) miało miejsce nie tylko po upływie terminu składania ofert (28.07.2025 r.) ale i po pierwszym wyborze oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej (19.08.2025 r.). Trudno w tej sytuacji rozsądnie zakładać, że informacja o tym wykluczeniu, miałaby znaleźć się w samooczyszczeniu Przystępującego składanym w dniu 28.07.2025 r.
[samooczyszczenie Przystępującego]
W ocenie Zamawiającego na uwzględnienie nie zasługują też zarzuty Odwołującego związane kwestionowaniem skuteczności samooczyszczenia Przystępującego. Zamawiający wskazuje, że wskazane w samooczyszczeniu Przystępującego środki są:
1)adekwatnymi do podstaw wykluczenia (wprowadzenia zamawiających w błąd z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp);
2)analogicznymi do działań samego Odwołującego które ten podnosił w swoim (jakkolwiek nieskutecznym, bo niezłożonym wraz z JEDZ) samooczyszczeniu z dnia 16 września 2026 r. podjętym wobec analogicznych podstaw wykluczenia (wprowadzenia zamawiających w błąd).
Wskazać należy, że wobec wykluczenia Przystępującego z postępowań wobec zakresów informacji przedstawianych w ofertach składanych innym zamawiającym, Przystępujący:
1)dokonał zmian organizacyjnych (zmian w zarządzie Przystępującego, co potwierdza powszechnie dostępny rejestr sądowy) oraz wprowadził nowe regulacje w zakresie weryfikacji dokumentów przetargowych. Należy przy tym wskazać, że w swoim samooczyszczeniu, Odwołujący powołał się na podjęcie tego samego rodzaju działań tj. dokonanie zmian organizacyjnych i wprowadzenie nowych procedur;
2)przeprowadził szkolenie osoby zasiadającej w Radzie Fundacji z zakresu ustawy Pzp, która weryfikuje składane dokumenty;
3)włączył obsługę prawną w proces przygotowywania ofert. Na analogiczne działanie powołał się Odwołujący.
Powyższe środki, wskazane przez Przystępującego w wyjaśnieniach z dnia 15 września 2025 r. (oraz w samooczyszczeniu z dnia 7 września 2025 r. do którego odwołują się te wyjaśnienia, a które złożono Zamawiającemu w innym postępowaniu), w ocenie Zamawiającego uznać należy za wystarczające zwłaszcza mając na uwadze skalę, rozmiary i rodzaj prowadzonej przez Przystępującego działalności (fundacja). Notoryjnym jest bowiem, że w małych podmiotach, o niezhierarchizowanej i „wypłaszczonej” strukturze, działania zarządcze (w tym naprawcze) mają inny charakter niż u większych podmiotów i niekiedy nie wymagają wprowadzania daleko idących czy przesadnie formalizowanych procedur. Wbrew też twierdzeniom Odwołującego, trudno zgodzić się ze stanowiskiem, że prowadzone przez Przystępującego środki zaradcze nie odnoszą zamierzonego skutku – jak wynika z wyjaśnień złożonych w dniu 15 września 2025 r., Przystępujący w postępowaniach prowadzonych po 23 sierpnia 2025 r. (po dniu w którym wykluczenie go z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz stało się prawomocne), Przystępujący, zgodnie z przepisami ustawy Pzp, informuje zamawiających o okolicznościach związanych z wykluczeniem go z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz. Samo wykluczenie Przystępującego z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz (na które powołuje się Odwołujący jako – w jego ocenie - przykład niefunkcjonowania tego rodzaju jak wdrożone przez Przystępującego działania naprawcze), było jednostkowe, a i dokonane w specyficznych okolicznościach faktycznych, które Przystępujący przedstawił w swoich wyjaśnieniach z dnia 15 września 2025 r. Przystępujący bowiem uzyskał prawomocny wyrok stwierdzający bezzasadność naliczenia kar umownych, o których nieinformowanie, stanowiło podstawę do uznania, że wprowadzał zamawiających w błąd i z tego względu przyjmował, że potrzeba o informowaniu o wkluczeniach będących pokłosiem naliczenia tych kar odpadła. Wskazuje to, że „ciężar gatunkowy” przedstawienia informacji wprowadzających w błąd nie był znaczny, a działanie Przystępującego nie było intencjonalnym. Ta okoliczność powinna zostać wzięta pod uwagę przy ocenie samooczyszczenia. Przystępujący nie miał też możliwości zakwestionowania wykluczenia go z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz i przedstawienia argumentacji związanej ze wspomnianym specyficznym stanem faktycznym, bowiem nie miał możliwości pozyskania zamówienia w tym postępowaniu (jego oferta zajęła 7 pozycję w rankingu).
Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że oddalenie zarzutów Odwołującego kwestionujących wykluczenie go z postępowania, a wyłącznie – potencjalne – uwzględnienie zarzutów skierowanych wobec oferty Przystępującego nie będzie miało wpływu na wynik postępowania, w tym znaczeniu, że nie doprowadzi do wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej. Jednocześnie, Odwołujący nie zarzuca Zamawiającemu zaniechania unieważnienia postępowania (które nie mogą zostać uzupełnione) ani nie stawia (nawet ewentualnych) wniosków w tym zakresie.
Uczestnik po stronie Zamawiającego w piśmie procesowym z dnia 20/10/2025 r. podał w szczególności: (…)
Przedstawiamy stanowisko Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego (dalej: FDA) – przystępującego do odwołania po stronie Zamawiającego – w odpowiedzi na wniesione odwołanie. Wniesione odwołanie należy podzielić – pod względem jego problematyki – na dwa zakresy. Jeden został poświęcony „obronie” Odwołującego w związku z odrzuceniem złożonej przez niego oferty. Wskazuje on, że jego oferta została odrzucona niesłusznie. Jednocześnie w drugim zakresie Odwołujący formułuje zarzuty wobec FDA, wskazując, że oferta FDA podlega odrzuceniu. Celem wniesionego odwołania zgodnie z pkt. 5 (str. 6) jest doprowadzenie do ponownego badania i oceny ofert, w wyniku którego – według Odwołującego – powinno dojść do unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego, odrzucenia oferty FDA, ponownego badania i oceny złożonych ofert i wybrania oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej. Odwołujący wskazuje także, że ma interes w ewentualnym unieważnieniu postępowania jeżeli zostanie uwzględniony tylko zarzut dotyczący zaniechania odrzucenia oferty FDA. Wnioskowanie i postulaty Odwołującego zawarte w odwołaniu są całkowicie błędne bo nie opierają się m.in. na stanie faktycznym jak i nie uwzględniają odmienności sytuacji Odwołującego i FDA, co wykazujemy poniżej. Aby zachować przejrzystość wywodu (uzasadnienia) – nieco większą niż zaprezentowana w treści wniesionego odwołania – oraz ze względu na fakt, że jest to drugie odwołanie wykonawcy Pomerania Sp. z o.o. (dalej: Pomerania) w przedmiotowym postępowaniu, przedstawiamy na wstępie poniżej w tabeli następstwa faktów, które są istotne dla sprawy, a do których będziemy się w dalszej części niniejszego pisma odnosić:
Odwołujący – Pomerania Sp. z o.o. |
Przystępujący do odwołania – FDA |
Złożenie oferty zawierającej nieprawidłowo wypełniony formularz JEDZ na okoliczność podlegania wykluczeniu |
Złożenie oferty zawierającej nieprawidłowo wypełniony formularz JEDZ na okoliczność podlegania wykluczeniu |
Brak dokumentu self-cleanning wraz z ofertą |
Złożenie dokumentu self-cleanning wraz z ofertą |
|
Przesłanie poprawionego formularza JEDZ |
Odrzucenie oferty |
Wybór oferty jako najkorzystniejszej |
|
Przesłanie dokumentów przybliżających powód podlegania wykluczeniu (dot. przetargu w Łodzi) |
|
Odwołanie nr 1, unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, ponowna ocena ofert | |
Uzupełnienie self-cleanning z własnej inicjatywy |
Złożenie wyjaśnień na wezwanie Zamawiającego |
Odrzucenie oferty |
Wybór oferty |
Odwołanie nr 2, 09.10.2025 r. | |
Odrzucenia oferty Odwołującego
1.Jak wynika z uzasadnienia zawartego w piśmie nr OGd.D-3.2421.1189.2025.IL z 29.09.2025 r. (Zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty w przedmiotowym postępowaniu) oferta Odwołującego została odrzucona na podstawie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a), w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 w zw. z art. 111 pkt 5 i 6 ustawy Pzp. Odwołujący złożył wcześniej ofertę w postępowaniu pn. „Wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych i sondażowych na stanowiskach archeologicznych, wraz z opracowaniem wyników badań, kolidujących z planowaną budową drogi S12 od granicy województwa łódzkiego do węzła Radom Południe, z podziałem na dwie części” – nr postępowania O/ŁO.D-3.2421.1.2025 prowadzonym przez GDDKiA Oddział w Łodzi. W tym postępowaniu jego oferta została odrzucona na podstawie art. 109 ust. 1 pkt. 8 i 10.
2.W przedmiotowym postępowaniu Odwołujący zataił informację (nie poinformował Zamawiającego w tym nie wskazał tego w ofercie oraz w JEDZ), że podlega wykluczeniu z ww. przesłanki. Nie skorzystał także z procedury tzw. self-cleaningu.
W dniu 19.08.2025 r. Zamawiający po raz pierwszy odrzucił ofertę Pomerania, jednak w związku z wniesionym odwołaniem, Zamawiający unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej i zbadał oferty ponownie. W efekcie ponownie odrzucił ofertę Pomerania, informując o tym w terminie wyboru najkorzystniejszej oferty tj. w dniu (29.09.2025 r.).
3.Pomerania złożyła ofertę z formularzem JEDZ, w którym nie wskazała, że podlegała wykluczeniu w innym postępowaniu, a od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia nie minął 1 rok (art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp) czy 2 lata dla art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Ponadto nie poinformowała i nie złożyła wyjaśnień w zakresie self-cleanning. W dniu 22.08.2025 r. tj. już po otrzymaniu informacji o (pierwszym) odrzuceniu oferty Odwołującego, Pani A. Janczyńska z firmy Pomerania – w odpowiedzi w na przesłanie informacji o wyborze oferty najkorzystniejszej (w tym po odrzuceniu oferty Pomerania – pierwszy wybór oferty) – przesłała Zamawiającemu zestaw dokumentów, które dotyczą ww. postępowania przetargowego, które prowadzone było w GDDKiA w Łodzi (załącznik nr 1), przybliżające okoliczności będące powodem podlegania wykluczeniu. Dokumenty te – jak wskazywał Odwołujący w odwołaniu nr 1 (w załączeniu tekst pierwszego odwołania – załącznik nr 2; ze względu na fakt, że obecne odwołanie posługuje się obrazowaniem tendencyjnym i zakrzywianiem rzeczywistości, aby lepiej ten fakt uwypuklić odnosimy się także do wcześniejszej argumentacji odwołującego) – miały być dowodem na to, że nie „(…) doszło do zatajenia jakichkolwiek informacji.” Znajdujemy w nich stwierdzenie: „Zatem błędna jest argumentacja Zamawiającego jakoby doszło do jakiegokolwiek zatajenia ze strony Odwołującego. Zamawiający wymienił korespondencję z Odwołującym.” – czyli Odwołujący wskazywał i podawał nieprawdę. Argumentacja Odwołującego była kuriozalna i nieprawidłowa w żadnym aspekcie:
1. Przesłane dokumenty opisują stan rzeczy z innego postępowania przetargowego, w którym skutecznie odrzucono ofertę Pomerania z art. 109 ust. 1 pkt. 8 i 10. (GDDKiA w Łodzi) 2. Przesłane dokumenty dostarczono Zamawiającemu już po ogłoszeniu wyboru najkorzystniejszej oferty.
3. W przedstawionej dokumentacji nie ma ani poprawionego formularza JEDZ – w zakresie odpowiedzi na ostatnie z pytań sekcji C, na s. 13 („winien wprowadzenia w błąd…”) ani poddania się procedurze tzw. self-cleanningu.
Istotą problemu Odwołującego była na tamtym etapie nie tylko kwestia „zatajenia” informacji – na której odwołanie się skupia (s. 8 odwołania nr 1 wytłuszczony druk) – ale także fakt, że tylko do tej kwestii odwołujący się ograniczył. Odwołujący nie podjął bowiem żadnych działań naprawczych po odrzuceniu jego oferty w postępowaniu w GDDKiA w Łodzi. W swoim działaniu zatem – przesyłając GDDKiA w Gdańsku dokumenty dotyczące okoliczności z przetargu w Łodzi (załącznik nr 6 do odwołania nr 1 – wiele znacząco zatytułowany: sprzeciw, w przedmiotowym przystąpieniu jako załącznik nr 1) – niejako zaprezentował stanowisko, w którym kwestionował słuszność decyzji podjętej przez GDDKiA w Łodzi. Wskazał, że niesłusznie został odrzucony z art. 109 ust. 1 pkt. 8 i 10. Przesłał sprzeciw w odpowiedzi na odrzucenie jego oferty i zakładał, że sama wiedza o „zdarzeniu” powinna Zamawiającemu wystarczyć do tego, aby „przymknął on oko” na fakt, że przewidział w
SWZ fakultatywną przesłankę wykluczenia odpowiadającą przepisowi art. 109 ust. 1 pkt. 8 ustawy Pzp.
4.W tym miejscu zwracamy uwagę, że w cytowanym sprzeciwie Odwołujący podał nieprawdziwe informacje – na co przedstawiamy dowód w postaci pisma z WUOZ w Gdańsku (załącznik nr 3). Istotą sprzeciwu była chęć wykazania zamawiającemu GDDKiA w Łodzi, że badania archeologiczne wykazane jako referencje zostały wykonane wraz z opracowaniem (co było wymagane przez zamawiającego). W swoich dywagacjach, Odwołujący pisał (s. 6 i 7 sprzeciwu):
„Rzetelność pisma z 22 maja 2025 r. podważa również potwierdzenie przekazania dokumentacji z badań archeologicznych do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 25 kwietnia 2024 r. Przystępujący podnosi, że Sprawozdanie jak i Opracowanie zostało przekazane w dniu 25 kwietnia 2024 r.” Tymczasem jak wynika z informacji WUOZ w Gdańsku: „W dniu 03.07.2025 r. do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wpłynęło „Opracowanie wyników oraz materiału z ratowniczych badań archeologicznych wykopaliskowych na nowoodkrytym stanowisku archeologicznym na inwestycji pt: Budowa stacji 400 kV Choczewo”.” Zatem w postępowaniu w GDDKiA w Łodzi Pracownia Pomerania podała informacje z całą pewnością nieprawdziwe, próbując odeprzeć postawione jej przez odwołującego zarzuty. A teraz w przedmiotowym postępowaniu posłużyła się instrumentalnie tą samą argumentacją zawierającą informacje nieprawdziwe, przedkładając tzw. sprzeciw.
Daje to podstawę do twierdzenia, że w takim przypadku, jeżeli Wykonawca ten nie przyznał się do naruszenia przepisów Pzp, to późniejsze wskazanie samooczyszczenia może mieć znamiona czynu pozornego.
5. Złożone z własnej inicjatywy (z datą 16.09.2025 r.) samooczyszczenie Odwołującego uznajemy za nieskuteczne i niespełniające norm przewidzianych dla takich sytuacji. Pozwolimy sobie zacytować fragment self-cleanningu Odwołującego (załącznik nr 4, z naszym podkreśleniem jego najistotniejszej części): 2. Waga popełnionego czynu. Wykonawca wskazuje, że wykluczenie z postępowania przetargowego pn.: „Wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych i sondażowych na stanowiskach archeologicznych, wraz z opracowaniem wyników badań, kolidujących z planowaną budową drogi S12 od granicy województwa łódzkiego do węzła Radom Południe, z podziałem na dwie części” OŁO.D-
3.2421.1.2025.VK było spowodowane błędami w sposobie formułowania ofert i dokumentów składanych w postępowaniu przez Wykonawcę. Jednocześnie Wykonawca wskazuje, że jego błędy zostały spowodowane tym, że Wykonawca dokonał nieprawidłowej interpretacji SWZ.
Wykonawca wskazuje, że opracował wyniki i materiału z ratowniczych badań archeologicznych wykopaliskowych na nowoodkrytym stanowisku archeologicznym na inwestycji pt: Budowa stacji elektroenergetycznej 400 kV Choczewo wyniki badań co potwierdza załączony list referencyjny. Pomerania podtrzymuje zatem swoje stanowisko w stosunku do podstawy wykluczenia w przetargu w Łodzi, chociaż niezbite dowody wskazują na to, że podała wówczas nieprawdę i nie wykonała opracowania wyników badań. Skuteczne przeprowadzenie procedury samooczyszczenia wymaga bezwarunkowego i bezwzględnego przyznania się do zaistnienia zdarzenia, które może skutkować wykluczeniem wykonawcy z postępowania. Jeśli wykonawca zaprzecza popełnieniu deliktu, jego oświadczenie o samooczyszczeniu jest pozbawione sensu. Na tym bowiem polega procedura self-cleaningu, że wykonawca przyznaje, że przesłanki wykluczenia istnieją i szczegółowo je przedstawia, ale obecnie i na przyszłość się poprawił, w przeciwnym wypadku trudno wadliwe działanie wykonawcy przeanalizować, dokonać właściwej oceny podjętego samooczyszczenia i uznać je za wystarczające (Por. wyrok KIO z dnia 28 września 2018 r., sygn. KIO 1797/18).
6.Po przedstawieniu faktycznego stanu rzeczy, odniesiemy się do przedstawionego w tekście odwołania stanowiska Odwołującego dotyczącego „zatajenia” okoliczności podlegania wykluczeniu na s. 10. Odwołujący zarzuca, że posiadana przez Zamawiającego „z urzędu” wiedza powinna być wystarczająca do tego, aby nie odrzucać oferty Odwołującego. Zacytowane w tym kontekście orzecznictwa zostały wykorzystane nieprawidłowo:
-wyrok KIO 13 marca 2020 r. sygn. Akt. KIO 439/20: „(…) jeśli zamawiający dysponuje dokumentami potwierdzającymi spełnianie przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu, wykonawca nie ma obowiązku ich składać.”
W żadnym wypadku nie można było uznać, że przesłane przez Pomerania dokumenty z korespondencji z dnia 22.08.2025 r. (tzw. sprzeciw) są dokumentami potwierdzającymi spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Natomiast uzupełnienie selfcleanningu po pierwszym rozstrzygnięciu postępowania było spóźnione, więc nie ma wpływu na stan rzeczy (ponadto jest merytorycznie niepoprawne). Zamawiający na dzień składania ofert nic nie wiedział: ze względu na brak zaznaczenia w JEDZ i brak dokumentów w zakresie podjęcia działań wskazujących na samooczyszczenie.
-wyrok KIO 09 listopada 2021 r. sygn. Akt. KIO 2905/21 – odnosi się do przesłanki wykluczenia z pkt. 7. Nie zgadzamy się z twierdzeniem Odwołania, że „(…) jego tezy pozostają aktualne we wszystkich przesłankach wykluczenia.”
W przedstawionym cytacie – oprócz literalnego brzmienia pkt. 7 mamy tylko jedno zdanie orzeczenia KIO: „Obowiązkiem Zamawiającego, który musiał zostać zrealizowany przed podjęciem decyzji o wykluczeniu Odwołującego z postępowania (niezależnie od podstawy) było wykazanie, że zostały wypełnione przesłanki wykluczenia.” Stosowanie takiej argumentacji w przedmiotowej sprawie jest sugestią, że Zamawiający (GDDKiA w Gdańsku) powinien zbadać faktyczne przesłanki wykluczenia, jakie zaistniały w przetargu w GDDKiA w Łodzi. Taka argumentacja nie ma uzasadnienia i nie może być przyjęta, skoro w kontekście przetargu w GDDKiA w Łodzi Odwołujący nie obronił swojego stanowiska. Następnie Odwołujący dokonuje w świetle ww. orzecznictw nie do końca logicznie powiązanego stwierdzenia, że do zatajenia nie doszło. Wskazuje także, że ustawa Pzp nie nakazuje złożenia oświadczenia o samooczyszczeniu wraz z ofertą (s. 11, w podsumowaniu zarzutu nr 1).
7.Zarówno literatura jak i zapadające orzecznictwo nie dostarcza jednoznacznej odpowiedzi, kto powinien zainicjować procedurę samooczyszczenia. Niemniej jednak wskazać należy, że w zdecydowanej większości przypadków, tzw. „pierwszy krok” należeć powinien do wykonawcy. To on bowiem, składając oświadczenie, o którym mowa w art. 125 Ustawy Pzp, zobowiązany jest wskazać, czy podlega wykluczeniu. Jeżeli zachodzi któraś z okoliczności wykluczenia na podstawie przesłanek obligatoryjnych lub zastosowanych w danym postępowaniu przesłanek fakultatywnych, wykonawca ma już w tym momencie możliwość jak i obowiązek złożenia oświadczenia, że pomimo, iż zachodzą wobec niego określone podstawy wykluczenia, podjął działania w celu samooczyszczenia. Dowody na potwierdzenie środków naprawczych wykonawca winien przedstawić już z ofertą.
8.Jak wskazują autorzy Komentarza Urzędu Zamówień Publicznych do Ustawy Pzp., „Wykonawca, chcąc wykazać swą rzetelność pomimo istnienia odpowiedniej podstawy wykluczenia, powinien w pełni wyjaśnić fakty i okoliczności związane z popełnionym przestępstwem lub wykroczeniem, aktywnie współpracując nie tylko z organem prowadzącym dochodzenie, ale również z zamawiającym, w zakresie właściwym dla jego roli, by dowieść mu przywrócenia swojej rzetelności, pod warunkiem że ta współpraca będzie ograniczona do środków ściśle niezbędnych do tej oceny. Ta aktywna współpraca powinna polegać na tym, że wykonawca bez wezwania złoży kompletne dowody, wystarczające do wykazania jego rzetelności. Jeśli wykonawca przedstawi niekompletne, a tym samym nierzetelne informacje, nie zostanie spełniona konieczna przesłanka samooczyszczenia” (Prawo zamówień publicznych. Komentarz, H. Nowak, M. Winiarz (red.), www.uzp.gov.pl, Warszawa 2021).
Krajowa Izba Odwoławcza: w wyroku z dnia 14 czerwca 2018 r, KIO 1102/18 wyraziła pogląd, iż „późniejsze, następcze w wyniku wezwania Zamawiającego czy po podjęciu przez niego decyzji o wykluczeniu samooczyszczenie wykonawcy wypaczałoby sens tej instytucji” (tak m.in. także Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 8.11.2022 r., KIO 2798/22).
W wyroku z dnia 9 kwietnia 2018 r., KIO 531/18 wskazała, że „(…) W ocenie Izby, inicjatywa w zakresie wszczęcia procedury samooczyszczenia należy do wykonawcy. Winien on w pierwszej kolejności wskazać, że zaistniała wobec niego podstawa wykluczenia z postępowania, opisując jednocześnie jakie działania naprawcze podjął w celu wyeliminowania podobnych zdarzeń w przyszłości. Informacje takie winny znaleźć się już w oświadczeniu, składanym na podstawie art 25 a ust 1 pkt 1 ustawy Pzp a zatem w niniejszym postępowaniu w dokumencie JEDZ, który zawiera w swojej treści odpowiednie pozycje w części III Formularza). Zauważyć należy także, że o istnieniu podstawy wykluczenia, jak też o podjętych przez wykonawcę działaniach, zamawiający powinien dowiedzieć się bezpośrednio od wykonawcy. Nie dopuszczalna jest sytuacja, w której zamawiający dowiaduje się od podmiotu trzeciego o zamieszczeniu przez wykonawcę w ofercie nieprawdziwych informacji, a dopiero w wyniku ich weryfikacji wykonawca przyznaje się do podania nierzetelnych informacji, w następstwie czego, w tej samej procedurze przyznając, że zaistniała wobec niego przesłanka wykluczenia go z postępowania o zamówienie publiczne, jednocześnie przedkłada dowody na okoliczność tego, że podjął środki wystarczające wykazaniu jego rzetelności. Takie rozumienie tej instytucji byłoby jej wypaczeniem. Za każdym razem nierzetelny, przedstawiający w ofercie nieprawdziwe informacje wykonawca, broniłby się w taki właśnie sposób, unikając sankcji w postaci wykluczenia go z postępowania o zamówienie publiczne.”
Wyrok KIO z dnia 12 sierpnia 2019 r., sygn. akt KIO 1179/19 „(…) Procedura określona w art. 24 ust. 8 ustawy Pzp (do – obecnie art. 110 ust 2 ustawy Pzp) ze skutkiem czynności wskazanej w ust. 9, stosowana jest przez wykonawców z własnej inicjatywy, bez obowiązku wzywania przez Zamawiającego, co wynika z treści przepisu (…)”.
Wyrok z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt KIO 274/18 „(…) Art 24 ust. 8 Pzp wskazuje, że z inicjatywą samooczyszczenia musi wystąpić wykonawca. Potwierdza to art 24 ust 9 Pzp Łączna interpretacja art 24 ust 8 i 9 Pzp prowadzi do wniosku, że to wykonawca ma wystąpić z inicjatywą samooczyszczenia i przedstawić zamawiającemu dokumenty dające mu podstawę do odstąpienia od obowiązku wykluczenia tego wykonawcy.”
W swej obronie Odwołujący udowadnia (s. 13 odwołania), że samooczyszczenia nie musi składać na etapie składania ofert. Tymczasem wskazujemy, że motyw 102 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. (który Odwołujący wskazuje na obronę tej tezy) informuje, że „(…) Jednak to państwom członkowskim należy pozostawić określenie szczegółowych warunków proceduralnych i merytorycznych mających zastosowanie w takich przypadkach. Państwa członkowskie powinny w szczególności mieć swobodę w decydowaniu, czy zezwolić poszczególnym instytucjom zamawiającym na przeprowadzanie stosownych ocen, czy też powierzyć to zadanie innym organom na szczeblu centralnym lub niższym.” W dalszej konsekwencji tego przepisu, Zamawiający w SWZ-IDW Tom I „Przesłanki wykluczenia Wykonawcy” (od str. 9 SWZ-IDW ) ww. postępowania wyraźnie wskazał, że:
,,9.4. Wykonawca może zostać wykluczony przez Zamawiającego na każdym etapie postępowania o udzielenie zamówienia.
9.5. Wykonawca nie podlega wykluczeniu w okolicznościach określonych w art. 108 ust. 1 pkt
1, 2 i 5 ustawy Pzp (pkt 9.1. IDW) lub na podstawie okoliczności wymienionych w pkt 9.2. ppkt 2) – 5) i 7) – 10) IDW, jeżeli udowodni Zamawiającemu, że spełnił łącznie następujące przesłanki:
1)naprawił lub zobowiązał się do naprawiania szkody wyrządzonej przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem, w tym poprzez zadośćuczynienie pieniężne;
2)wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania lub Zamawiającym;
3)podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom, wykroczeniom lub nieprawidłowemu postępowaniu, w szczególności:
a)zerwał wszelkie powiązania z osobami lub podmiotami odpowiedzialnymi za nieprawidłowe postępowanie Wykonawcy,
b)zreorganizował personel,
c)wdrożył system sprawozdawczości i kontroli,
d)utworzył struktury audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów,
e)wprowadził wewnętrzne regulacje dotyczące odpowiedzialności i odszkodowań za nieprzestrzeganie przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów.
9.6. Zamawiający ocenia, czy podjęte przez Wykonawcę czynności, o których mowa w pkt 9.5. IDW, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu Wykonawcy. Zamawiający wyklucza Wykonawcę jeśli podjęte przez Wykonawcę czynności, o których mowa w pkt 9.5. IDW, nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności.”
Przywołanie zatem przepisu tej dyrektywy na poparcie tezy, że Odwołujący nie musiał złożyć samooczyszczenia wraz z ofertą było nieprawidłowe – przeciwnie, potwierdza ona słuszność działania Zamawiającego w tym zakresie. Jeżeli Wykonawca składający ofertę (Odwołujący) miał wątpliwości co do zapisów zasad wyżej wskazanych czy terminu składania tych wyjaśnień, winien zwrócić się do Zamawiającego o ich wyjaśnienie. Jeżeli Odwołujący uważa, że zapisy zawarte w IDW Tom I są jego zdaniem nieprawidłowe i nie zgodne z obowiązującymi Dyrektywami czy przepisami, to powinien wnioskować do Zamawiającego o ich zmianę w trakcie prowadzonego postępowania – czego w żadnym z tych ww. przypadków nie zrobił.
W świetle powyższego nietrafiona jest także argumentacja Odwołującego zawarta na s. 13 odwołania w oparciu o wyrok KIO sygn. akt 2829/22 z 08 listopada 2022 r.: „(…) ani Zamawiający nie opisał w dokumentach zamówienia istnienia takiego obowiązku.” – mowa o samooczyszczeniu. Zamawiający jak widać opisał w dokumentach zamówienia.
Reasumując, biorąc pod uwagę stan faktyczny (mimo istnienia także odmiennych orzeczeń) co do zasady procedura samooczyszczenia w tym postępowaniu powinna jednak zostać podjęta z inicjatywy samego wykonawcy (a na pewno wykazana w JEDZ) wraz ze złożeniem oferty, ponieważ wszyscy Wykonawcy o istnieniu takiej konieczności zostali powiadomieni za pomocą dokumentów zamówienia (specyfikacja przetargowa). Jak wskazał Trybunał w wyroku w sprawie RTS Infra BVBA, wyrok z 14.1.2021 r. C-387/19: „Artykuł 57 ust. 6 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE, zmienionej rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2015/2170 z dnia 24 listopada 2015 r., należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie praktyce państwa członkowskiego, zgodnie z którą wykonawca jest zobowiązany do przedstawienia w chwili składania wniosku o dopuszczenie do udziału lub oferty z własnej inicjatywy dowodu podjęcia środków naprawczych w celu wykazania swojej rzetelności pomimo istnienia względem niego fakultatywnej podstawy wykluczenia, o której mowa w art. 57 ust. 4 tej dyrektywy, zmienionej rozporządzeniem delegowanym 2015/2170, w sytuacji gdy obowiązek taki nie wynika ani z mających zastosowanie przepisów krajowych, ani z dokumentów zamówienia.” Do tego miejsca zacytowaliśmy ww. passus odpowiadający cytatowi z odwołania s. 13 – od następnego zdania podajemy dalszy ciąg cytatu – jako fundamentalny dla sprawy i świadomie pominięty przez Odwołującego, tj.: „(…) Natomiast art. 57 ust. 6 wspomnianej dyrektywy, zmienionej rozporządzeniem delegowanym 2015/2170, nie stoi na przeszkodzie takiemu obowiązkowi, jeżeli został on przewidziany w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny w mających zastosowanie przepisach krajowych oraz gdy o jego istnieniu dany wykonawca został powiadomiony za pomocą dokumentów zamówienia.”
9. Natomiast odnosząc się do zarzutu stawianego Zamawiającemu w zakresie „naruszenia art. 128 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 128 ust. 4 PZP w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy PZP poprzez zaniechanie wezwania (dopis. - czyli Odwołującego) do uzupełnienia lub złożenia wyjaśnień (…)” (pkt. 4 ppkt. 2, str. 4 Odwołania) nie znajduje on także zastosowania, ponieważ wskazać trzeba, iż podanie przez Wykonawcę w postępowaniu nieprawdziwych informacji należy wyraźnie odróżnić od sytuacji, gdy dokumenty lub oświadczenia złożone w postępowaniu są niekompletne lub zawierają błędy. W przeciwieństwie bowiem do możliwości poprawienia lub uzupełnienia dokumentów lub oświadczeń zawierających błędy lub niekompletnych, w trybie art. 128 ust. 1 Pzp nie podlegają poprawieniu dokumenty lub oświadczenia, zawierające nieprawdziwe informacje. Jak wskazano w wyroku KIO z dnia 19.01.2022 r., sygn. akt KIO 10/22: „(…) po drugie zaś, zgodnie z dyspozycją art. 128 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, zamawiający wzywa wykonawcę do złożenia, poprawienia lub uzupełnienia oświadczeń lub dokumentów, jeżeli wykonawca nie przedstawił tych oświadczeń lub dokumentów, są one niekompletne lub zawierają błędy. Nie dotyczy to natomiast dokumentów i oświadczeń, które zawierają informacje nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd. W takim wypadku Zamawiającemu pozostają do rozważenia konsekwencje wskazane w art. 226 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych ze względu na brak wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu.” Podobny wniosek odnośnie niedopuszczalności stosowania art. 128 ust. 1 Pzp do uzupełnienia/korygowania oświadczeń, tudzież podmiotowych środków dowodowych zawierających nieprawdziwe informacje, wynika również z uzasadnienia wyroku z dnia 14.03.2022 r., sygn. akt KIO 449/22. W związku z faktem, że FDA złożyła wraz z ofertą samooczyszczenie zawierające jasny i transparentny opis podstaw wykluczenia, Zamawiający miał przesłankę do uznania, że złożony JEDZ zawiera błąd/omyłkę i może zostać poprawiony, ponieważ zaznaczenie niewłaściwej odpowiedzi nie było – co oczywiste – poświadczeniem nieprawdy w odniesieniu do faktycznych okoliczności przesłanek wykluczenia – zgoła odmiennie, niż to ma miejsce w przypadku Odwołującego, który nie zachował transparentności i w złożonej ofercie nie zawarł żadnej informacji o przesłankach wykluczenia. Nie spełniał on zatem warunków, aby zostać wezwanym do wyjaśnień w tym zakresie. Biorąc pod uwagę, że JEDZ jest oświadczeniem własnym składanym przez Wykonawców, stanowiącym dowód wstępny. Zastępuje on zaświadczenia wydawane przez organy publiczne lub osoby trzecie. Został wprowadzony przez Unię Europejską, aby odformalizować postępowania oraz ułatwić składanie ofert wykonawcom z innych krajów członkowskich. Dokument ten służy potwierdzeniu, że dany Wykonawca:
•nie podlega wykluczeniu z postępowania,
•spełnia warunki udziału w postępowaniu,
•spełnia kryteria oceny ofert.
JEDZ ma zapewnić Zamawiającemu dokładny i wierny obraz sytuacji każdego Wykonawcy składającego ofertę. Pozwala tym samym Zamawiającemu upewnić się co do uczciwości i rzetelności każdego z oferentów, a tym samym o braku zerwania więzi zaufania z danym wykonawcą (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 10 listopada 2022 r., C-631/21). W JEDZ Odwołujący nie wykazał, że podlegał wykluczeniu więc informacje te zataił, tym samym utracił w pełni zaufanie Zamawiającego. Jeśli chcielibyśmy uznać, że FDA dokonała „zatajenia” w JEDZ, to bez wątpienia nie mogło być ono skuteczne. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Wykonawca w odpowiedzi na pytanie zadane w JEDZ musi poinformować o wszelkich okolicznościach związanych z rozwiązaniem umowy przed czasem, czy też nałożeniem odszkodowania lub innej porównywalnej sankcji. W formularzu JEDZ istnieje możliwość zaznaczenie odpowiedzi TAK lub NIE. Nie ma jednak możliwości rozwinięcia odpowiedzi, aby uczynić zadość powyższym wymaganiom. W tym kontekście samooczyszczenie, w tym składowa dokumentacji w tym zakresie, zawierająca szczegółowy opis deliktu, są jakby przedłużeniem JEDZ i stanowią jego integralną część w zakresie merytorycznym. FDA przedstawiła wyjaśnienia podstaw wykluczenia. Pomerania nie przekazała jakiejkolwiek informacji w tym zakresie. Nawet jeśli zdaniem Odwołującego okoliczności te nie spełniają przesłanki określonej w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp, to wyłącznie zamawiający ma prawo zweryfikować, czy dana okoliczność spełnia przesłanki określone w ww. przepisie. Wykonawca nie ma prawa samodzielnie decydować, czy sytuacja, w której się znalazł, pozwala na wykluczenie go z postępowania. Jak powtarzają sądy oraz KIO, „wykonawca nie może być sędzią we własnej sprawie”. Natomiast wezwanie FDA do wyjaśnień w zakresie przetargu w Bydgoszczy miało ścisły związek z faktem, że dopiero w trakcie przedmiotowego postępowania i to na jego „finiszu” doszło do zakończenia postępowania w Bydgoszczy. Niezrozumiałe zatem i nielogiczne są dywagacje Odwołującego na s. 14 (zarzut 4) i sugerowanie wielokrotnych uzupełnień dokumentów. Błędna całkowicie jest także sugestia, że Zamawiający wezwał FDA do drugiego uzupełnienia w trybie art. 128 ust. 4 ustawy Pzp (s. 15 odwołania). Nic takiego nie miało miejsca.
10. Podsumowując: odrzucenie oferty Odwołującego (Pracownia Archeologiczna Pomerania Sp. z o.o.) w przedmiotowym postępowaniu przez Zamawiającego tj. GDDKiA w Gdańsku w naszej ocenie jest jak najbardziej słuszne i zgodne z obowiązującymi przepisami jak i ugruntowaną linią orzeczniczą.
II. Nieodrzucenie oferty FDA
1. Odwołujący zarzuca zaniechanie odrzucenia oferty FDA pomimo zaistnienia wobec nas przesłanek wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt. 8 i 10 ustawy Pzp oraz niewykazania przez FDA podjęcia skutecznych działań naprawczych, o których mowa w art. 102 ust. 2 ustawy Pzp. Ponadto zarzuca Zamawiającemu dokonanie niewłaściwej oceny działań, jakie miał podjąć wykonawca FDA w ramach samooczyszczenia, uznaje je za nieskuteczne i pozorne.
2.Odwołujący wskazuje na s. 15, że w związku z postępowaniem przetargowym w GDDKiA w Bydgoszczy, FDA została wykluczona na podstawie art. 109 ust. 1 pkt. 10 i że momentem zaistnienia tego zdarzenia był 08 maja 2025 r. (złożenie oferty w cytowanym przetargu). To fakt, że doszło do takiego zdarzenia. Składając ofertę w Bydgoszczy FDA uznała (błędnie), że przesłanka która była podstawą wykluczenia w postępowaniu przetargowym w GDDKiA w Rzeszowie (z art. 109 ust. 1 pkt. 8 i 10) uległa przedawnieniu (co rzeczywiście miało miejsce w odniesieniu do art. 109 ust. 1 pkt. 10 – ale nie w odniesieniu do art. 109 ust. 1 pkt. 8). Był to efekt omyłki osoby sporządzającej ofertę. Przyczynił się do tego prawomocny wyrok sądu, który orzekł, że nałożone na nas kary umowne zostały zastosowane nieprawidłowo (szczegółowo opisane zagadnienie w piśmie z dnia 15.09.2025 r. – załącznik nr 5). W efekcie – gdy w odpowiedzi na pytanie z GDDKiA w Bydgoszczy odpowiedzieliśmy – korygując formularz JEDZ i składając tzw. self-cleanning, Zamawiający zdecydował o wykluczeniu FDA (chociaż oferta FDA nie była badana jako oferta przewidziana do wyboru w związku z zastosowaniem procedury odwróconej, nie mieliśmy więc możliwości odwołania się od decyzji Zamawiającego).
3.Istotny jest jednak fakt, że składając ofertę w przedmiotowym postępowaniu mieliśmy już świadomość popełnionego błędu w postępowaniu w Bydgoszczy (dotyczącego faktu, że nadal podlegamy wykluczeniu z art. 109 ust. 1 pkt. 8 za postępowanie w GDDKiA w Rzeszowie). Z tego względu formularz JEDZ wypełnialiśmy w duchu uczciwości, z zamiarem przyznania (poinformowaliśmy Zamawiającego), że nadal istnieją w stosunku do nas przesłanki wykluczenia. Dlatego wraz z ofertą złożyliśmy wyjaśnienia tzw. self-cleaning. Niestety w trakcie wypełniania formularza JEDZ na platformie, pomimo zaznaczenia właściwej odpowiedzi TAK, nie doszło do jej zachowania/zapisu. Gdy system platformy przeładuje formularz (odbywa się to w określonych interwałach czasu) i wypełniający formularz nie zdąży zachować zmiany, wówczas w formularzu zostają przywrócone pierwotne odpowiedzi (NIE dla każdego z pytań). Mimo braku zaznaczenia w JEDZ stosownych pkt w zakresie naruszeń, to Zamawiający został poinformowany podczas składania ofert o istniejących podstawach wykluczenia FDA.
Reasumując, wraz z ofertą w przedmiotowym postępowaniu przetargowym złożone zostało pismo do jedz (załącznik nr 6), na okoliczność samooczyszczenia. Przytoczymy wstęp do tego pisma:
„Załącznik do JEDZ. Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych wraz z opracowaniem wyników badań, uzyskaniem zgód właścicieli nieruchomości i wypłatą odszkodowań w związku z budową drogi krajowej nr 69 na odcinku Lubiatowo – droga ekspresowa S6, Zadanie 1: Lubiatowo – droga wojewódzka nr 213 nr postępowania O.GD.D-3.2421.09.2025; Wykonawca – Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego (dalej jako „Fundacja” lub „Wykonawca”) składając wymagany przez Zamawiającego dokument, tj. JEDZ, opierając się na orzeczeniu KIO w sprawie oznaczonej np. sygn. art 449/22 z 14 marca
2022 r. wskazał, że zachodzą w stosunku do niego przesłanki wykluczenia. Szczegółowo przedstawiamy fakty i dowody w tym zakresie, jak następuje poniżej. (…)”
Pismo to zostało złożone wraz z ofertą w przedmiotowym postępowaniu (pismo z dnia 28.07.2025 r.). Treść samooczyszczenia poprzedza nagłówek, z nazwą przedmiotowego przetargu i numerem postępowania, opatrzone datą złożenia oferty – nie jest to przypadkowo załączony dokument z innego postępowania. Tymczasem informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty w GDDKiA w Bydgoszczy została ogłoszona w dniu 13.08.2025 r. – wraz z informacją o odrzuceniu oferty FDA czyli po złożeniu JEDZ i pisma. Na dzień złożenia ofert w przedmiotowym postępowaniu nie było podstaw czy przesłanek, aby stwierdzić, że w postępowaniu w Bydgoszczy doszło do jakiegokolwiek naruszenia przepisów. Postępowanie się „toczyło”, w jego trakcie FDA uzupełniła poprawiony formularz JEDZ wraz z wyjaśnieniami i nie wiedzieliśmy jak odniesie się Zamawiający – GDDKiA w Bydgoszczy – do naszych wyjaśnień. Na dzień złożenia oferty w niniejszym postępowaniu, którego dotyczy odwołanie (GDDKiA w Gdańsku), nie było żadnej informacji czy decyzji w sprawie naruszenia jakichkolwiek przepisów ponad te, które wskazaliśmy w piśmie. Istotną kwestią jest także fakt, że tzw. „zatajenie” do którego doszło w postępowaniu w Bydgoszczy, związane jest z wykluczeniem z postępowania w Rzeszowie – które zostało opisane w złożonym na okoliczność samooczyszczenia piśmie z dnia 28.07.2025 r. To, co zostało zatajone – jak to nazywa Odwołujący – w Bydgoszczy, było szczegółowo opisane w piśmie self-cleanning w przedmiotowym postępowaniu, a więc na dzień złożenia oferty żaden stan rzeczy w zakresie podlegania wykluczeniu przez FDA nie był zatajony przed Zamawiającym w przedmiotowym postępowaniu.
4.Odwołujący kwestionuje jakość samooczyszczenia FDA, pisze o ogólnikach, niespełnieniu warunków samooczyszczenia. Trudno uznać, że ma on wiedzę lub prawo do oceny naszego samooczyszczenia.
5.Stroną, w której gestii zgodnie z art. 110 ust 3 ustawy Pzp, pozostaje ocena „samooczyszczenia” jest Zamawiający. To on ocenia jego rzetelność, jakość i odnosi ją do wagi wykroczenia i stopnia, w jakim może szkodliwie wpłynąć na realizację zadania będącego przedmiotem tego konkretnego postępowania przetargowego. To on może uznać, że działanie wykonawcy nie jest wykroczeniem, ale jest to np. zwykły ludzki błąd, omyłka pracownika, jak to miało miejsce w naszym przypadku. Cytowany przepis nie zawiera natomiast żadnych wskazówek, w jaki sposób należy oceniać dane dowody. Ocena ta powinna wynikać z zasad logiki życiowej, wiedzy oraz doświadczenia życiowego i zawodowego. W przypadku procedury oceny podjętych działań FDA związanych z samooczyszczeniem, w tym konkretnym przypadku, została zapewniona przez Zamawiającego przejrzystość oceny, tak wobec wykonawcy FDA, jak i pozostałych uczestników postępowania. W tym miejscu zwracamy uwagę, że Zamawiający w przedmiotowym postępowaniu uznał, zaakceptował samooczyszczenie FDA – chociaż to on w przeszłości sam nałożył na nas kary umowne, w następstwie czego zostaliśmy zmuszeni do podjęcia self-cleanningu. Kwestionowanie zatem rzetelności jego działania w tej konkretnej sytuacji lub sugerowanie stronniczości, jest pozbawione jakichkolwiek podstaw czy przesłanek, a warunkowane jest jedynie „ślepo” celem Odwołującego – czyli chęcią uzyskania zamówienia – do którego zmierza bezwzględnie, bezpardonowo i za wszelką cenę. Podjęte przez nas działania w zakresie samooczyszczenia spełniają łącznie wszystkie przesłanki o których mowa w art. 110 ust 2 Pzp, biorąc pod uwagę m.in. wielkość podmiotu, którym jest FDA, obiektywne możliwości ze względu m.in. na stan osobowy. Podkreślamy, że Nasze wszystkie działania są rzetelne i prawdziwe, ukierunkowane w celu wyeliminowania jakichkolwiek błędów czy niedociągnięć, a z nich wyciągamy zawsze wnioski. Jako wykonawca kilkuset hektarów badań wykopaliskowych na rzecz GDDKiA, zespół FDA jest uczestnikiem tego największego zakresu badań wykopaliskowych, jakie są realizowane w Polsce w związku z budowami autostrad, od kilkunastu lat. W związku z niefortunnym rozwojem wydarzeń – najpierw w związku z bezpodstawnym ukaraniem (co potwierdza wyrok sądu) karami umownymi (przez GDDKiA w Gdańsku), następnie w wyniku elementarnych omyłek przy redakcji ofert, zmuszeni zostaliśmy do poddania się samooczyszczeniu i podjęcia kroków naprawczych, co uczyniliśmy. Przedstawiane przez nas wyjaśnienia – self-cleanning – są rzetelne wskazują podjęte działania i kroki FDA w celu ich wyeliminowania. Potwierdzeniem tego, że wyjaśnienia i podjęte środki naprawcze są wystarczające i rzetelne jest fakt, że ani razu nie zostały one niezaakceptowane w żadnym z oddziałów GDDKiA w Polsce, w których złożyliśmy kilkadziesiąt ofert. W tym kontekście element krytyki ze strony Odwołującego oderwany jest od realizmu rynkowego.
6.Szczególnie, że Odwołujący chyba dopiero teraz uzmysłowił sobie, że nie może wprowadzać Zamawiających w błąd poprzez brak informacji w składanych dokumentach (oferta) do postępowań i sam musi się poddać samooczyszczeniu – jeśli poważnie traktuje uczestnictwo w zamówieniach publicznych. Jeszcze 28.08.2025 r. (złożenie pierwszego odwołania) Odwołujący świadomie podtrzymywał nieprawdziwe oświadczenie będące podstawą wykluczenia z postępowania w Łodzi (przesyłając je Zamawiającemu, aby wprowadzić go w „stan wiedzy” o przesłankach wykluczenia), chociaż miał świadomość, że opracowania z badań wykazanych dla GDDKiA w Łodzi nie złożył 22.04.2025 r. – jak twierdzi, ale 03.07.2025 r. - jak informuje WUOZ w Gdańsku. Składając samooczyszczenie 16.09.
2025 r. w trakcie trwania postępowania przetargowego przyznał się do „winy” („Wykonawca uznaje swoją winę” s. 2 samooczyszczenia z dnia 16.09.2025 r.), ale jak wskazaliśmy w pkt. I.5., już na s. 4 tegoż samooczyszczenia podtrzymuje nadal twierdzenia, które w wyniku jego wykluczenia w Łodzi stały się podstawą do wykluczenia w przedmiotowym postępowaniu. Trudno sobie wyobrazić, że taki wykonawca – Odwołujący – mógłby teraz dostać szansę na to, aby jego oferta była jeszcze raz badana, gdy w świetle samooczyszczenia jest on po prostu niewiarygodny – co wynika z jego własnych słów, zaś dokumentacja samooczyszczenia nie dotyczy w rzeczywistości natury problemu. W cytowanym wyżej w pkt. I.8. komentarzu do ustawy Pzp czytamy, że wykonawca/Odwołujący w tym przypadku „(…) powinien w pełni wyjaśnić fakty i okoliczności związane z popełnionym przestępstwem (…)” – a tego w ogóle nie ma w jego samooczyszczeniu. Brakuje w nim jednak przede wszystkim oświadczenia, że Odwołujący nie będzie kłamał i oszukiwał. Żadne audyty i kontrola dokumentów nie pomogą, jeśli ktoś działa w oparciu o nieuczciwe pobudki.
7.Stoimy bowiem na stanowisku, że wykonawca Pomerania złożył fałszywe oświadczenie w postępowaniu w Łodzi świadomie i w sposób zamierzony. Fakt posiadania odpowiedniego doświadczenia zawodowego (referencje z wykonanych badań) jest bowiem kluczowym i jedynym warunkiem merytorycznym, otwierającym drogę do złożenia oferty w przetargu na badania archeologiczne w GDDKiA (wymogi kadrowe są w tych przetargach znacznie łatwiejsze do spełnienia). Odwołujący bez wątpienia wiedział, że badania które wykazał nie były zakończone. Referencje z takich zakończonych kontraktów są strategicznymi zasobami przedsiębiorcy, definiują jego możliwości w zakresie ofertowania świadczonych usług; dla uczestnika obrotu gospodarczego są jak paliwo dla kierowcy.
III. Rzekome nierówne traktowanie wykonawców
1. W kontekście powyższego stanowiska, poświęcamy kilka słów na te fragmenty odwołania, które są wskazaniem Odwołującego na nierówne traktowanie wykonawców i „wołaniem o sprawiedliwość”. Cytujemy odwołanie: „Nie ulega wątpliwości, że Zamawiajacy przykłada inną miarę do Odwołującego a inną do wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego. Odnośnie do Odwołującego, Zamawiający stosuje bardzo rygorystyczne podejście natomiast w stosunku do Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego jest nad wyraz spolegliwy, akceptując m.in. Samodzielne poprawianie JEDZ czy wzywanie tego wykonawcę do wyjaśnienia w zakresie samooczyszczenia.”(s. 9). „Fundacja Dziedzictwa zdaniem Zamawiającego dokonał self – cleaningu, które to samooczyszczenie Zamawiający przyjął i dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty, jednocześnie odmawiając uznania self – cleaningu złożonego przez Odwołującego, uznając je jako spóźnione.” (s. 11) „W dniu 11.09.2025 r. Zamawiający w trybie art. 128 ust. 4 wzywa Wykonawcę do złożenia wyjaśnień JEDZ i dokonania samooczyszczenia. W dniu 15.09.2025 r. Wykonawca Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego udziela wyjaśnień i dokonuje samooczyszczenia.” (s. 14) „Dopiero w piśmie z 15 września 2025 r. wniesionym z inicjatywy Zamawiającego a nie samodzielnie, wykonawca Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego przeprowadza nieudolną próbę samooczyszczenia w zakresie Postępowania w sprawie Kamienia Krajewskiego.” (s. 17)
2. Powyższe sformułowania są nieprecyzyjne i zawierają twierdzenia fałszywe; mają na celu wprowadzenie znaku równości pomiędzy uwarunkowaniami dotyczącymi ofert Pomerania i FDA, narzucenie perspektywy, jakoby sytuacja formalno – prawna w wyniku rozwoju sytuacji, w przypadku obydwu podmiotów była taka sama – co nie jest prawdą:
-Zamawiający nie wzywał FDA ani do dokonania samooczyszczenia, ani do wyjaśnień w zakresie samooczyszczenia (tylko w zakresie JEDZ)
-Zamawiający przyjął samooczyszczenie Fundacji, ponieważ zostało złożone wraz z ofertą, następnie przyjął wyjaśnienia dot. JEDZ i przetargu w Bydgoszczy
-FDA dokonała samooczyszczenia w dniu złożenia oferty tj. 28.07.2025 r. – a nie 15.09.2025 r., w którym to terminie złożyła wyjaśnienia dotyczące przetargu zakończonego w dniu 13.08.2025 r.
Podkreślenie tych kwestii jest istotne dla zachowania przejrzystej oceny sytuacji, gdy Odwołujący próbuje zakrzywić rzeczywistość. Gdy próbuje postawić znak równości pomiędzy ludzkim błędem, omyłką pracownika i zatajeniem informacji o podstawie wykluczenia, szczególnie o podstawie takiego kalibru (takiej wagi), jakim jest kłamstwo w zakresie posiadanego doświadczenia zawodowego.
2. Nie mamy wątpliwości, że Zamawiający zapewnił równe traktowanie Wykonawców w przedmiotowym postępowaniu. Nie można postawić znaku równości pomiędzy wykonawcą, który składa self-cleanning wraz z ofertą i wykonawcą, który nie informuje i nie składa go w ogóle, który jeszcze po odrzuceniu jego oferty podtrzymuje kłamstwa z poprzedniego przetargu – nawet w samooczyszczeniu – idzie w zaparte! Takie skrajnie zróżnicowane pozycje obydwu wykonawców w przedmiotowym przetargu, które zależały tylko od samych wykonawców, leżą u podstaw decyzji Zamawiającego, podejmowanych w toku badania ofert. Trudno zatem, aby te decyzje były w obydwu sytuacjach tożsame i rodziły tożsame skutki. Jak wynika z dokumentacji – waga czynu w przypadku wykroczenia Odwołującego (przetarg w Łodzi) i w przypadku sytuacji, do której doszło w przetargu w Bydgoszczy (po stronie Przystępującego), jest skrajnie zróżnicowana. W przypadku FDA nie ma żadnych przesłanek, aby nadać sytuacjom mającym charakter omyłki jakikolwiek walor istotności dla przedmiotowego postępowania. W przypadku Odwołującego mamy do czynienia z jednym z najcięższych wykroczeń: Odwołujący podał w zamierzony sposób nieprawdziwe informacje w zakresie spełniania warunku udziału w postępowaniu (w Łodzi), następnie ten fakt zataił, podtrzymywał nieprawdziwe twierdzenia i nie poddał się w odpowiednim czasie samooczyszczeniu. Nawet gdy już to zrobił, to w sposób nieprawidłowy.
IV. Podsumowanie
1.Zarzuty Odwołującego, w zakresie odrzucenia jego oferty jak i zarzuty na okoliczność braku odrzucenia oferty FDA dotyczą zagadnienia podlegania wykluczeniu z art. 109 ust. 1 pkt. 8 i 10 ustawy Pzp. Wyżej wykazaliśmy, że zarzuty te są nieuzasadnione. Odwołujący posługując się błędnymi odniesieniami do orzecznictwa KIO, przedstawiając ich fragmenty dostosowane wybiórczo aby uzasadnić swoje tezy – i tak w kilku przypadkach nie stworzył związków logicznych – przykłada niewłaściwą miarę do sytuacji, w której znaleźli się wykonawcy będący uczestnikami tego sporu. Deformowanie rzeczywistości ma w tej sytuacji pomóc mu w zamaskowaniu paskudnego położenia w jakim się znalazł – z powodu oszustwa.
2.Przystępujący do odwołania nie kwestionuje podlegania sankcji wynikającej z ww. przepisów ustawy Pzp. Podjął działania związane z samooczyszczeniem, nie ukrywał de facto okoliczności z tym związanych. W wyniku omyłki zaznaczył niewłaściwą odpowiedź w formularzu JEDZ (i można by za argumentacją Odwołującego wskazać, że Zamawiający powinien zwrócić uwagę na fakt rozbieżności między odpowiedzią na to pytanie i pismem zawierającym samooczyszczenie załączonym do oferty i wezwać do wyjaśnień FDA, co w argumentacji Odwołującego powinno mieć zakończenie pozytywne). Jednocześnie Przystępujący nie miał na dzień składania ofert wiedzy o odrzuceniu jego oferty w GDDKiA w Bydgoszczy.
3.Odwołujący zataił informacje dotyczące postępowania w GDDKiA w Łodzi. Do ogłoszenia wyników nie poinformował o tym fakcie Zamawiającego. Gdy przesłał Zamawiającemu po odrzuceniu jego oferty korespondencję – argumentację do postępowania w Łodzi, gdzie bronił swojego stanowiska zbudowanego na oszustwie – potwierdził, że nadal broni swojego ówczesnego stanowiska, tymi samymi metodami. Bez wątpienia zatem nie przyznał się do błędu i nie poddał się samooczyszczeniu do czasu wyboru oferty najkorzystniejszej i odrzucenia jego oferty (pierwszy wybór oferty). Następnie z własnej inicjatywy uzupełnił dokumenty w zakresie samooczyszczenia, przedstawiając dokumentację spreparowaną w celu uzyskania przedmiotowego zamówienia, nieprawidłową i niewiarygodną i nadal podtrzymującą jego stanowisko z przetargu w Łodzi. Takie zachowanie Odwołującego w naszej ocenie naruszyło/narusza nie tylko interes Zamawiającego, ale także interes wszystkich Wykonawców biorących udział w postępowaniu. Interesem Wykonawców jest możliwość uczestniczenia w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na równych, uczciwych zasadach. Podanie nieprawdziwych informacji powinno bowiem skutkować odrzuceniem oferty zarówno w sytuacji, gdy w warunkach postępowania Zamawiający przewidział wykluczenie wykonawcy z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8) i 10) Pzp, jak i w przypadku postępowań, gdzie takiej podstawy wykluczenia nie przewidziano. Dla wszystkich postępowań powinien obowiązywać jeden i ten sam wzorzec oceny tożsamych zachowań, a zachowanie takie w obu przypadkach powinno być sankcjonowane. W wyroku z dnia 21 lutego 2024r., sygn. akt KIO 353/24, Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, iż „Zdaniem Izby oświadczenie nieprawdy w celu uzyskania zamówienia jest czynem nieuczciwej konkurencji. Wykonawca, który oświadcza nieprawdę, dopuszcza się działania sprzecznego z dobrymi obyczajami. Co więcej - narusza także interes innych przedsiębiorców, którzy konkurując z nieuczciwym wykonawcą tracą szansę na uzyskanie zamówienia. W takiej sytuacji narażony jest również interes Zamawiającego, który może udzielić zamówienia podmiotowi niemającemu odpowiednich kompetencji do jego zrealizowania. Spełniona jest więc dyspozycja art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.”
4.Na koniec wskazujemy, że Odwołujący formułując zarzuty odwołania stosuje podwójne standardy. W dniu 08.09.2025 r. Odwołujący złożył ofertę w przetargu pn. „Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych wraz z opracowaniem wyników badań, uzyskaniem zgód właścicieli nieruchomości i wypłatą odszkodowań w związku z budową drogi krajowej nr 69 na odcinku Lubiatowo – droga ekspresowa S6, Zadanie 2: droga wojewódzka nr 213 – droga powiatowa DP1455G”, u tego samego Zamawiającego (ta sama inwestycja, kolejne zadanie). Wraz z ofertą złożył tym razem samooczyszczenie, w tej samej formule i brzmieniu, co w przedmiotowym postępowaniu (Załącznik nr 7) Zamawiający w niniejszym postępowaniu unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej i podjął decyzję o ponownej ocenie ofert z dniem 11.09.2025 r. Oznacza to, że na dzień 08.09.2011 r. Pomerania podlegała wykluczeniu z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp za wykroczenie w przedmiotowym postępowaniu, która to sankcja weszła w życie z dniem 19.08.2025 r. (pierwsze ogłoszenie wyników). Jednak Pomerania składając ofertę w kolejnym przetargu, nie poddała się samooczyszczeniu w tym zakresie. Chociaż nałożona sankcja była nieprawomocna i przysługiwało mu odwołanie się od decyzji Zamawiającego – wskazujemy, że był on już w stanie wiedzy, że nie dopełnił w przedmiotowym postępowaniu czynności złożenia samooczyszczenia wraz z ofertą, a do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez KIO (jeśli zamierzał się odwołać), pozostawał winny w tym zakresie. Powinien zatem poddać się samooczyszczeniu, także w zakresie wykluczenia z przedmiotowego postępowania – jeśli faktycznie daje wiarę zarzutowi, który formułuje w przedmiotowym odwołaniu pod adresem FDA w zakresie przetargu w Bydgoszczy – który był także niezakończony. Gdyby faktycznie uznawał prawidłowość swojego zarzuty, dokonałby stosownego samooczyszczenia w przytoczonym przetargu – ale tego nie zrobił. Jest to obiektywny dowód na fakt, że zarzuty w kwestii związanej z przetargiem FDA w Bydgoszczy są skonfabulowane na potrzeby odwołania.
5.Podsumowując stoimy na stanowisku, że oferta Odwołującego podlega odrzuceniu, zaś wybór naszej oferty został dokonany prawidłowo. (…)
Skład Orzekający Krajowej Izby Odwoławczej (Izba lub KIO) ustalił i zważył, co następuje:
Odwołanie podlega oddaleniu.
Wykonawca Pracownia archeologiczna Pomerania z/s w Bojanowie (Odwołujący) w odwołaniu podniósł zarzuty wobec czynności odrzucenia oferty Odwołującego oraz wobec czynności oceny i wyboru jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z/s we Wrocławiu (Uczestnik lub Fundacja).
Zdaniem Odwołującego jego oferta została odrzucona z naruszeniem (1) art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. „a”, w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 111 pkt 5 w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10) w zw. z art. 111 pkt 6 ustawy Pzp; (2) art. 128 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 128 ust. 4 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy Pzp oraz (3) art. 110 ust. 2 w zw. z art. 110 ust. 3 w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 w zw. z art. 111 pkt 5 i 6 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy Pzp.
Natomiast w przypadku oferty Fundacji - ocena i wybór tej oferty został dokonany z naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a), w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 w zw. z art. 111 pkt 4, 5 i 6 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp w zw. z art. 110 ust. 2 i ust. 3 ustawy Pzp. Wykonawca podniósł wobec tej oferty również zarzut ewentualny także naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a), w zw. z art. 109 ust. 1 pkt , 8 i 10 w zw. z art. 111 pkt 4, 5 i 6 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp w zw. z art. 110 ust. 2 i ust. 3 ustawy Pzp
Zamawiający w piśmie z dnia 29.09.2025 r. poinformował o odrzuceniu oferty Odwołującego wskazując w uzasadnieniu prawnym decyzji: (…)
Oferta ww. Wykonawcy została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp, gdyż oferta została złożona przez Wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie:
1)art. 109 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 111 pkt 5 Pzp, tj.: Wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że spełnia warunki udziału w postępowaniu, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje;
2)art. 109 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 111 pkt 6 Pzp, tj.: Wykonawca w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia”.
W uzasadnieniu faktycznym decyzji powołał następujące okoliczności: (…)
[wstęp]
Oferta została odrzucona na podstawie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a), w zw. z art.
109 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 111 pkt 5 ustawy Pzp oraz art. 109 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 111 pkt 6 Pzp, w związku z dwiema okolicznościami faktycznymi:
1)Wykonawca na dzień składania ofert podlegał wykluczeniu na ww. podstawach, w związku z wykluczeniem go z postępowania pn. „Wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych i sondażowych na stanowiskach archeologicznych, wraz z opracowaniem wyników badań, kolidujących z planowaną budową drogi S12 od granicy województwa łódzkiego do węzła Radom Południe, z podziałem na dwie części” - nr postępowania O/ŁO.D-3.2421.1.2025 prowadzonego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi i wobec braku złożenia wraz z ofertą w niniejszym postępowaniu samooczyszczenia (podstawa faktyczna nr 1);
2)Wykonawca, zataił przez Zamawiającym fakt wykluczenia go z postępowania, o którym mowa w pkt 1, przez zaznaczenie odpowiedzi „NIE” w Części III Sekcja C JEDZ złożonego w niniejszym postępowaniu (podstawa faktyczna nr 2).
W pkt 9.2.8) Tomu I SWZ-IDW Zamawiający przewidział fakultatywną przesłankę wykluczenia odpowiadającą przepis art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, zgodnie z którym: Zamawiający wyklucza z postępowania wykonawcę, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził Zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych. Ponadto w pkt 9.2.10) Tomu I SWZ-IDW Zamawiający przewidział fakultatywną przesłankę wykluczenia odpowiadającą przepisowi art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, zgodnie z którym: Zamawiający wyklucza z postępowania wykonawcę, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
[złożenie przez Wykonawcę JEDZ w niniejszym postępowaniu]
Wykonawca przekazał za pośrednictwem Platformy zakupowej wraz z ofertą w dniu 28.07.2025 r. (dzień otwarcia ofert) oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp, w postaci JEDZ. W wyżej wskazanym dokumencie, w zakresie pytań zawartych w Części III Sekcja C winien wprowadzenia w błąd, zatajenia informacji lub niemożności przedstawienia wymaganych dokumentów lub uzyskania poufnych informacji na temat przedmiotowego postępowania. Czy wykonawca znalazł się w jednej z poniższych sytuacji:
a)był winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji;
b)zataił te informacje;
c)nie był w stanie niezwłocznie przedstawić dokumentów potwierdzających wymaganych przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający; oraz
d)przedsięwziął kroki, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą dać mu nienależną przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić wprowadzające w błąd informacje, które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia?
Wykonawca jednoznacznie udzielił odpowiedzi przeczącej („NIE”), potwierdzając brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert. Tym samym, Wykonawca nie przedłożył wraz z ofertą żadnego samooczyszczenia związanego z którąś z przesłanek wykluczenia.
[wykluczenie Pomerania z Postępowania GDDKIA Łódź]
Tym samym złożony dokument JEDZ ani też żaden inny dokument złożony wraz z ofertą nie zawierał informacji o postępowaniu pn.: „Wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych i sondażowych na stanowiskach archeologicznych, wraz z opracowaniem wyników badań, kolidujących z planowaną budową drogi S12 od granicy województwa łódzkiego do węzła Radom Południe, z podziałem na dwie części” - nr postępowania O/ŁO.D-3.2421.1.2025 prowadzonego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi, zwanym dalej „Postępowaniem GDDKiA Łódź” w którym Wykonawca został wykluczony z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp oraz na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, a jego oferta została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp.
W trakcie badania i oceny ofert, Zamawiający wszedł w posiadanie informacji dotyczących następujących okoliczności:
1.w dniu 25.06.2025 r. GDDKiA Oddział w Łodzi unieważnił dokonaną w dniu
14.05.2025 r. czynność wyboru oferty złożonej przez Pomerania, dla Części 1: WYKONANIE ARCHEOLOGICZNYCH BADAŃ WYKOPALISKOWYCH I SONDAŻOWYCH DLA ODCINKA 1 OD KM 00+000 DO KM 14+430 Postępowania GDDKiA Łódź, w związku z uznaniem przez Zamawiającego za zasadne odwołania wniesionego przez Wykonawcę Pracownia Archeologiczna ”Grandor” W.B., ul. Różana 94, 95-039 Sokolniki-Las (Sygn. Akt: KIO 2073/25);
2.W dniu 30.06.2025 r. GDDKiA Oddział w Łodzi unieważnił dokonaną w dniu 14.05.2025 r. czynność wyboru oferty złożonej przez Wykonawcę Pracownia archeologiczna Pomerania, dla Części nr 2: WYKONANIE ARCHEOLOGICZNYCH BADAŃ WYKOPALISKOWYCH I SONDAŻOWYCH DLA ODCINKA 2 OD KM 14+430 DO KM 29+650 Postępowania GDDKiA Łódź w związku z uznaniem przez Zamawiającego za zasadne odwołania wniesionego przez Wykonawcę W.K. Archeo-Explorers, Al. Kijowska 33/41 30-079 Kraków (Sygn. Akt: KIO 2133/25);
3.GDDKiA Oddział w Łodzi w dniu 14.07.2025 r. dokonał odrzucenia oferty Pomerania na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp oraz tego wykluczył Wykonawcę z Postępowania GDDKiA Łódź na podstawie art. 109 ust.1 pkt 8) ustawy Pzp oraz na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.
Z informacji uzyskanych przez Zamawiającego wynika, że przedmiotowe wykluczenie nastąpiło w wyniku przedłożenia w dniu 22.04.2025 r. przez Pomerania wykazu usług (dotyczącego zarówno Części nr 1 jak i nr 2 Postępowania GDDKiA Łódź), w którym podał, że dla SPIE Elbud Gdańsk S.A. ul. Marynarki Polskiej 87, 80-557 Gdańsk, w ramach inwestycji pn.: „Budowa stacji 400 kV Choczewo” wykonał w okresie od 05.07.2023 r. do 02.10.2023 r. ratownicze badania archeologiczne wraz z opracowaniem wyników badań, podczas gdy do dnia składania ofert, nie wykonał opracowania wyników badań archeologicznych przeprowadzonych w związku z realizacją ww. inwestycji.
Wykonawca Pomerania nie zakwestionował ww. czynności wykluczenia go z Postępowania GDDKiA Łódź (która miała miejsce w dniu 14 lipca 2025 r.). Jak już wspomniano, termin składania ofert w niniejszym Postępowaniu upływał w dniu 28.07.2025 r.
W związku z powyższym, skoro Wykonawca w dniu 22.04.2025 r. przedstawił Zamawiającemu GDDKiA Oddział w Łodzi nieprawdziwe informacje (z tytułu czego został wykluczony z Postępowania GDDKiA Łódź), to ten dzień (tj. 22.04.2025 r.) należy uznać, jako początek okresu wykluczenia, o którym mowa odpowiednio:
1)w art. 111 pkt 5 ustawy Pzp, który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, okres wykluczenia wynosi 2 lata od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia;
2)w art. 111 pkt 6 ustawy Pzp, który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, okres wykluczenia wynosi rok od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia.
[podstawa faktyczna nr 1]
Tym samym, należy uznać, że w związku z wykluczeniem Pomerania z Postępowania GDDKiA Łódź, przesłanki wykluczenia tego wykonawcy z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp były aktualne na gruncie niniejszego postępowania. Od bowiem zdarzenia będącego podstawą wykluczenia Pomerania z Postępowania GDDKiA Łódź do momentu składania ofert w niniejszym postępowaniu upłynęło nieco ponad 3 miesiące.
Mimo podlegania wykluczeniu, Wykonawca nie złożył wraz z ofertą samooczyszczenia odnoszącego się do ww. podstaw wykluczenia, a co za tym idzie, nie wykazał ziszczenia się negatywnych podstaw wykluczenia w rozumieniu art. 110 ustawy Pzp.
Zgodnie z przepisem art. 110 ustawy Pzp:
1.Wykonawca może zostać wykluczony przez zamawiającego na każdym etapie postępowania o udzielenie zamówienia.
2.Wykonawca nie podlega wykluczeniu w okolicznościach określonych w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub art. 109 ust. 1 pkt 2-5 i 7-10, jeżeli udowodni zamawiającemu, że spełnił łącznie następujące przesłanki:
1)naprawił lub zobowiązał się do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem, w tym poprzez zadośćuczynienie pieniężne;
2)wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania, lub zamawiającym;
3)podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom, wykroczeniom lub nieprawidłowemu postępowaniu, w szczególności:
a)zerwał wszelkie powiązania z osobami lub podmiotami odpowiedzialnymi za nieprawidłowe postępowanie wykonawcy,
b)zreorganizował personel,
c)wdrożył system sprawozdawczości i kontroli,
d)utworzył struktury audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów,
e)wprowadził wewnętrzne regulacje dotyczące odpowiedzialności i odszkodowań za nieprzestrzeganie przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów.
3. Zamawiający ocenia, czy podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w ust. 2, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu wykonawcy. Jeżeli podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w ust. 2, nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności, zamawiający wyklucza wykonawcę.
Brak złożenia przez Pomerania samooczyszczenia związanego z wykluczeniem go z Postępowania GDDKiA Łódź implikować powinno stwierdzenie, że Wykonawca podlega wykluczeniu z postepowania na podstawie przepisów art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp.
Za nieskuteczne należy uznać dokument samooczyszczenia złożony przez Pomerania dopiero w dniu 16 września 2025 r., a więc w toku niniejszego postepowania i po unieważnieniu pierwotnego rozstrzygnięcia postępowania. Skoro przesłanki wykluczenia związane z Postępowaniem GDDKiA Łódź ziściły się przed upływem terminu składania ofert, to wraz z momentem składania ofert, Pomerania powinna wykazać Zamawiającemu, że z powołaniem się na przepis art. 110 ustawy Pzp nie podlega wykluczeniu. Jak zresztą wynika ze złożonego samooczyszczenia, na moment składania ofert w niniejszym Postępowaniu, Wykonawca nie wdrożył w swojej organizacji żadnych działań składających się na samooczyszczenie (co więcej, zostały one podjęte przez Zamawiającego dopiero po tym, jak Zamawiający wykluczył Pomerania z niniejszego postępowania przy pierwszym jego rozstrzygnięciu, co miało miejsce 19 sierpnia 2025 r.). Tym samym, na moment składania ofert, Pomerania podlegała wykluczeniu i nie wdrożyła żadnych działań naprawczych w tym zakresie. Zgodnie z orzecznictwem Izby: Wykonawca musi spełniać warunki udziału w postępowaniu oraz kryteria selekcji przez cały okres postępowania o udzielenia zamówienia publicznego (art. 112 p.z.p.). Ponadto wykonawca od chwili wszczęcia postępowania aż do zawarcia z nim umowy ani przez chwilę nie może podlegać wykluczeniu (art. 110 p.z.p). (Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 23 lutego 2023 r. KIO 314/23). Skoro Wykonawca – mimo takiej obiektywnej możliwości – nie złożył wraz z ofertą samooczyszczenia związanego z przesłankami wykluczenia aktualnymi na moment składania ofert, nie powinno być dopuszczalne, „naprawianie” tego przez Wykonawcę, przez złożenie samooczyszczenia na późniejszym etapie postępowania i to dopiero przy wykorzystaniu faktu unieważnienia przez Zamawiającego czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w celu dodatkowego zbadania sytuacji podmiotowej konkurencyjnego Wykonawcy. Przed pierwotnym wyborem oferty najkorzystniejszej, kiedy Wykonawca nie miał jeszcze wiedzy o tym, czy Zamawiający samodzielnie poweźmie wiedzę o wykluczeniu Wykonawcy z Postępowania GDDKiA Łódź, Wykonawca pozostawał całkowicie bierny jeśli chodzi o działania naprawcze i przez znaczną większość czasu prowadzenia postępowania, podlegając wykluczeniu, nie podejmował żadnych działań naprawczych.
[podstawa faktyczna nr 2]
Niezależnie od powyższego, samodzielną podstawą faktyczną wykluczenia Pomerania z niniejszego postępowania jest też fakt wprowadzenia Zamawiającego w błąd przy wypełnieniu przez Pomerania JEDZ, w którym Wykonawca zataił przed Zamawiającym fakt wykluczenia go z Postępowania GDDKiA Łódź (przez zaznaczenie odpowiedzi „NIE” w Części III Sekcja C JEDZ dotyczącej podlegania przez Wykonawcę wykluczeniu).
Powyższe także wpisuje się w przesłanki, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp. Stosownie do komentarza Prawa Zamówień Publicznych do art. 109 ustawy Pzp pkt. 8.1 Warianty: Podstawa wykluczenia przewiduje trzy warianty:
1)wprowadzenie w błąd,
2)zatajenie informacji,
3)niezłożenie wymaganych podmiotowych środków dowodowych.
Drugim wariantem zastosowania art. 109 ust.1 pkt. 8 Pzp jest zatajenie informacji, które były wymagane do weryfikacji braku podstaw wykluczenia, spełnienia warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji. Zatajenie informacji to nieprzekazanie wymaganych informacji. W rzeczywistości bowiem zaniechanie przekazania prawdziwych informacji, podobnie jak podanie informacji nieprawdziwych, może mieć wpływ na decyzję podejmowaną przez zamawiającego. Nie mamy do czynienia z zatajeniem informacji, jeżeli wykonawca nie złoży JEDZ lub podmiotowych środków dowodowych, lub są one formalnie niekompletne. W takim wypadku zamawiający wzywa wykonawcę do złożenia lub uzupełnienia tych dokumentów (art.128 ust.1 Pzp). Jeżeli jednak złożone dokumenty są merytorycznie niekompletne, w grę może wchodzić wykluczenie z postępowania. Cel art.109 ust.1 pkt 8 Pzp wymaga, aby miał on zastosowanie również w przypadku niezamieszczenia w złożonych dokumentach wymaganych informacji lub podania niepełnych wymaganych informacji. Brak takich informacji może bowiem wywoływać u zamawiającego mylne wyobrażenie na temat zdolności oraz sytuacji wykonawcy. Nie ulega wątpliwości, że Pomerania, zatajając przed Zamawiającym fakt wykluczenia go z Postępowania GDDKiA Łódź, wprowadziła Zamawiającego w błąd co do informacji o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia postępowania. Oświadczenie o braku podstaw wykluczenia zawarte w JEDZ było obiektywnie nieprawdziwe (niezgodne ze stanem faktycznym), a fakt wykluczenia Pomerania z Postępowania GDDKiA w Łodzi został zatajony. Poczytać to należy jako zamierzone działanie, stanowiące jeden z elementów przesłanki wykluczenia w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Trudno bowiem uznać, że profesjonalny Wykonawca, działający w obszarze zamówień publicznych, wypełniał oświadczenie JEDZ bez świadomości o wykluczeniu go z postepowania przez innego zamawiającego, co wskazuje, że działanie Pomerania w tym zakresie miało charakter celowy. Gdyby Zamawiający we własnym zakresie nie pozyskał tych informacji, pozostawałby – opierając się na nieprawdziwym oświadczeniu Pomerania zawartym w JEDZ – w błędnym przekonaniu, że Pomerania nie podlega wykluczeniu, co mogłoby potencjalnie doprowadzić do wyboru oferty wykonawcy, który faktycznie podlega wykluczeniu.
Powyższe wypełnia wszystkie przesłanki opisane w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp i potwierdza, że Pomerania:
1)w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa;
2)wprowadziła Zamawiającego w błąd (zataiła informacje);
3)przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu,
4)co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia,
Z uwagi na fakt, że przesłanka z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, niejako zawiera się w przesłance z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, ziściła się jednocześnie ta pierwsza. (…)
Izba nie znalazła uzasadnienia do kwestionowania decyzji Zamawiającego, co do podstaw prawnych i faktycznych odrzucenia oferty Odwołującego. Oferta wykonawcy Pomerania została bowiem w przetargu prowadzonym przez zamawiającego GDDKiA Oddział w Łodzi (zamawiający) decyzją tego zamawiającego, co jest faktem bezspornym, w dniu 14 lipca 2025 r. odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp z uwagi na wykluczenie wykonawcy z postępowania prowadzonego przez zamawiającego GDDKiA Łódź na podstawie art. 109 ust.1 pkt 8) ustawy Pzp oraz na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Tak jak ustalił Zamawiający to wykluczenie nastąpiło w wyniku przedłożenia w dniu 22 kwietnia 2025 r. przez wykonawcę Pomerania wykazu usług (zarówno w Części nr 1 jak i nr 2 postępowania GDDKiA Łódź), w którym to wykazie podano, że dla SPIE Elbud Gdańsk S.A. (…), w ramach inwestycji pn.: „Budowa stacji 400 kV Choczewo” wykonał w okresie od 05.07.2023 r. do 02.10.2023 r. ratownicze badania archeologiczne wraz z opracowaniem wyników badań, podczas gdy do dnia składania ofert, nie wykonał opracowania wyników badań archeologicznych przeprowadzonych w związku z realizacją ww. inwestycji. Wykonawca Pomerania nie zakwestionował tej czynności w trybie przewidzianym ustawą Pzp.
Odwołujący w JEDZ załączonym do oferty złożonej w przedmiotowym przetargu, w którym termin na składanie ofert upływał w dniu 28 lipca 2025 r. - zaznaczył odpowiedź „NIE” w Części III Sekcja C w zakresie pytań dotyczących podstaw wykluczenia związanych z wprowadzeniem w błąd. Do JEDZ nie załączono także żadnego dokumentu nazywanego „samooczyszczeniem” (self-cleaning) związanego z wykluczeniem wykonawcy Pomerania z postępowania GDDKiA Łódź czy innego dokumentu (notyfikacji) informującego o wykluczeniu tego wykonawcy z postępowania GDDKiA Łódź decyzją z dnia 14 lipca 2025 r.
Izba zwraca uwagę, że czynność z 14 lipca 2025 r. na dzień 28 lipca 2025 r. wobec braku jej zaskarżenia była prawomocna. Wykonawca zatem składając w dniu 28.07.2025 r. w tym postępowaniu ofertę powinien – pod rygorem wykluczenia z przedmiotowego postępowania – poddać się procedurze self-cleaningu. Powoływane bowiem w decyzji Zamawiającego przepisy art. 109 i 110 ustawy Pzp a także art. 108 Pzp jednoznacznie wskazują, że zamawiający ma obowiązek wykluczyć wykonawcę w wypadku ziszczenia się wobec wykonawcy przesłanki wykluczenia, chyba że wykonawca skorzysta z procedury samooczyszczenia. Co do zasady, jeżeli podstawy wykluczenia wykonawcy wystąpią przed upływem terminu składania ofert, to najpóźniej wraz z JEDZ wykonawca powinien złożyć samooczyszczenie, w przeciwnym przypadku koniecznym jest stwierdzenie o wykluczeniu wykonawcy z danego postępowania.
W tym stanie faktycznym Zamawiający prawidłowo ustalił, że datę 22.04.2025 r. (data wykluczenia wykonawcy z Postępowania GDDKiA Łódź z uwagi na przedstawienie nieprawdziwych informacji) należy uznać, jako początek okresu wykluczenia, o którym stanowi odpowiednio:
1)w art. 111 pkt 5 ustawy Pzp, który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, okres wykluczenia wynosi 2 lata od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia;
2)w art. 111 pkt 6 ustawy Pzp, który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, okres wykluczenia wynosi rok od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia.
Izba nie zgodziła się z twierdzeniami Odwołującego, że złożenie oświadczenia o podstawie wykluczenia wraz z samooczyszczeniem jest możliwe w każdym czasie. Z treści wskazanych przepisów bezspornie wynika, na co wskazywała Izba powyżej, jeżeli podstawy wykluczenia wykonawcy wystąpią przed upływem terminu składania ofert, to najpóźniej wraz z JEDZ wykonawca powinien złożyć informację o poddaniu się samooczyszczeniu, w przeciwnym wypadku koniecznym jest stwierdzenie o wykluczeniu wykonawcy z danego postępowania w oparciu o pierwszą z przesłanek wskazanych w skarżonej decyzji z 29.09. 2025 r., a mianowicie z art. 109 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 111 pkt 5 Pzp, która stanowi: „Wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że spełnia warunki udziału w postępowaniu, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje (…). Natomiast wobec wykonawcy, w takim przypadku, składającego nieprawdziwe oświadczenie o braku podstaw wykluczenia ma również zastosowanie druga z przesłanek wskazanych w skarżonej decyzji z 29.09. 2025 r., a mianowicie z art. 109 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 111 pkt 6 Pzp, w myśl której: „Wykonawca w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia”.
Podkreślenia wymaga, że wykonawca Pomerania złożył nieprawdziwe oświadczenie w formularzu JEDZ zaznaczając w odpowiedzi „NIE” w Części III Sekcja C pomimo prawomocnego wykluczenia w dniu 14.07.2025 r. z postępowania prowadzonego przez zamawiającego GDDKiA Łódź. To oświadczenie niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez tego Zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia. Gdyby bowiem Zamawiający oparł się na tym oświadczeniu wykonawcy i nie pozyskał informacji o wykluczeniu Odwołującego z Postępowania GDDKiA Łódź, pozostawałby w błędnym przekonaniu co do tego, że wykonawca Pomerania nie podlega wykluczeniu (i że nie powinien składać samooczyszczenia) i mógłby uznać ofertę tego wykonawcy za najkorzystniejszą. Izba zgodziła się z Zamawiającym i Uczestnikiem, którzy podnosili, że przedstawienie przez wykonawcę Pomerania informacji nieprawdziwych nie pozwalało Zamawiającemu na wezwanie tego wykonawcy do uzupełnienia JEDZ w żądanym zakresie. Zgodnie z orzecznictwem (Krajowej Izby Odwoławczej, Sądu Zamówień Publicznych) wskazywanym przez Zamawiającego i Uczestnika przepis art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp systemowo pełni także rolę prewencyjną, jego celem jest nie tylko wykluczenie nierzetelnych wykonawców, ale również zapewnienie, że wykonawcy nie będą zachęcani przez zbyt pobłażliwe normy prawne do usiłowania wprowadzenia w błąd zamawiającego, z ewentualną opcją na "poprawę" czy "pełniejsze wyjaśnienie" swojego działania w przypadku, gdy takie naganne zachowanie zostałoby ujawnione po złożeniu oferty wraz z wymaganymi oświadczeniami o niepodleganiu wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Izba nie znalazła również podstaw do kwestionowania decyzji Zamawiającego, co do oceny i wyboru jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy - Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego. Niewątpliwie okoliczności faktyczne przypisane ofercie tego wykonawcy nie są analogiczne jak w przypadku oferty Odwołującego.
Pierwsza okoliczność podnoszona w odwołaniu i której dotyczy kwestionowany JEDZ związana jest z realizacją zamówienia na badania archeologiczne na rzecz GDDKiA w Gdańsku „Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych wraz z opracowaniem wyników badań w związku z budową drogi ekspresowej S6 Słupsk – Gdańsk na odcinku Bożepole Wielkie – początek Obwodnicy Trójmiasta Część nr 1 – węzeł Bożepole Wielkie (z węzłem) – węzeł Luzino (z węzłem)”, w którym doszło do przekroczenia terminu na realizację badań i nałożonej na Fundację Dziedzictwa Archeologicznego kary umownej. W tym przypadku Fundacja wraz z ofertą złożyła w dniu 28.07.2025 r. JEDZ z zaznaczoną odpowiedzią „NIE” w Części III Sekcja C oraz załącznik („self-cleaning) w którym oświadczyła na str 1:„Wykonawca – Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego (dalej jako „Fundacja” lub „Wykonawca”) składając wymagany przez Zamawiającego dokument, tj. JEDZ, opierając się na orzeczeniu KIO w sprawie oznaczonej np. sygn. art 449/22 z 14 marca 2022 r. wskazał, że zachodzą w stosunku do niego przesłanki wykluczenia. Szczegółowo przedstawiamy fakty i dowody w tym zakresie, jak następuje poniżej.(…). W części szczegółowej m.in. na kolejnej stronie 6 wykonawca podał: „Rzeczywistą podstawą wykluczenia Fundacji ze wskazanych wyżej postępowań, były popełnione przez nas błędy: w treści oferty, dokumentu JEDZ i korespondencji wyjaśniającej. Fundacja wykazała się wówczas „niedbalstwem”, lekkomyślnością i brakiem dołożenia należytej staranności przy przygotowywaniu dokumentów do postepowań w zakresie wskazania faktu, że podlegała wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt. 7 – na okoliczność opisaną w pierwszej części niniejszego dokumentu (naruszenie terminów w badaniach dla GDDKiA w Gdańsku). W efekcie nie doszło do prawidłowego wskazania wzmiankowanej okoliczności w JEDZ pomimo faktu, że w ofercie przedstawiliśmy w tych przetargach referencje z GDDKiA w Gdańsku, zawierające opis naruszenia terminu umownego i naliczenia kary. Na wezwanie Zamawiającego, jesteśmy gotowi przygotować szczegółowe wyjaśnienia sytuacji dla każdego z przetargów osobno, wraz z kompletem dokumentacji.”
Druga okoliczność dotyczy postępowania prowadzonego przez GDDKiA Bydgoszcz. Z ustaleń wynika, że uprawomocnienie się wykluczenia Fundacji z postępowania GDDKiA Bydgoszcz nastąpiło w dniu 23 sierpnia 2025 r., a zatem po upływie terminu składania ofert, który w przypadku przedmiotowego postępowania wyznaczony był na 28 lipca 2025 r.
W odniesieniu do pierwszej okoliczności, zdaniem Izby rozstrzygająca jest treść załącznika w którym wykonawca jednoznacznie oświadcza o podstawach wykluczenia i wbrew twierdzeniom Odwołującego zaznaczenie przez Fundację w JEDZ odpowiedzi „NIE” w Części III Sekcja C JEDZ dotyczącej pytań w zakresie wykluczenia nie może być kwalifikowane – obiektywnie – jako oświadczenie złożone z zamiarem wprowadzenia Zamawiającego w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ze złożonego bowiem wraz z JEDZ „self-cleaningiem” wprost wynika przyznanie przez Fundację faktu występowania wobec wykonawcy wszystkich aktualnych na dzień składania ofert podstaw wykluczenia z art. 109 ust. 8 i 10 ustawy Pzp. Zatem sytuacja podmiotowa Fundacji została jednoznacznie zakomunikowana w ofercie tego wykonawcy i tym samym zachodziły – jak wskazywał Uczestnik - wszelkie podstawy do uznania, że oznaczenie odpowiedzi „NIE” w JEDZ było omyłkowe. I tego dotyczy pismo Fundacji z dnia 26.08.2025 r. w którym wykonawca wyjaśnia: (…) Podczas sporządzania JEDZ w formie elektronicznej doszło do omyłki pisarskiej, nie zachowała się wprowadzona zmiana w odpowiedzi na pytanie w części III.C. Wraz z ofertą złożyliśmy wyjaśnienia na piśmie tzw. self-cleaning. Są one zgodne z przesyłanym w niniejszym piśmie formularzem JEDZ. Nie były natomiast zgodne z przesłanym wraz z ofertą formularzem JEDZ, co było efektem omyłki pisarskiej. (…)
W odniesieniu do drugiej okoliczności związanej z postępowaniem GDDKiA Bydgoszcz. podstawa wykluczenia dokonała się po upływie terminu składania ofert i jak podkreślał Zamawiający po pierwszym wyborze oferty Fundacji jako najkorzystniejszej, co nastąpiło 19.08.2025 r. Zamawiający zatem unieważniając w dniu 11 września 2025 r. wybór najkorzystniejszej oferty wezwał Fundację do złożenia wyjaśnień tylko w tym zakresie podając m.in.: (…) Zamawiający wszedł w posiadanie informacji, z których wynika, że po upływie terminu składania ofert w przedmiotowym postępowaniu zostaliście Państwo skutecznie wykluczeni na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10) ustawy Pzp tj.: w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, z postępowania o udzielenie zamówienia pn.: Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na stanowiskach archeologicznych kolidujących z pasem inwestycji pn. „Budowa obwodnicy Sępólna Krajeńskiego i Kamienia Krajeńskiego” wraz z opracowaniem wyników badań. Numer postępowania: (…)”. W tym wezwaniu także poinformował o procedurze samooczyszczenia uregulowanej w art. 110 ust.2 ustawy Pzp. Wykonawca w odpowiedzi (pismo z dnia15.09.2025 r.) na to wezwanie wyjaśnił fakty i okoliczności związane z nieprawidłowym postępowaniem, które spowodowało wykluczenie wykonawcy z postępowania w przetargu oraz przedstawił jakie podjęto konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie - z zdaniem Fundacji - dla zapobiegania nieprawidłowemu postępowaniu. Z okoliczności sprawy wynika zatem, że JEDZ i jego załącznik dotyczył stanu aktualnego na dzień 28 lipca 2025 r. (składania ofert). Tym samym oświadczenia złożone w ofercie nie były niezgodne ze stanem faktycznym. Izba zgodziła się z Zamawiającym, że wzywając Fundację do wyjaśnienia treści JEDZ w dniu 11.09.2025 r., umożliwił wykonawcy złożenie samooczyszczenia przy pierwszej ku temu możliwej okazji i dokonanie oceny, czy jest ono skuteczne. Niewątpliwie przed unieważnieniem przez Zamawiającego pierwszego rozstrzygnięcia postepowania, Fundacja nie miała możliwości złożenia samooczyszczenia w związku z wykluczeniem go z Postępowania GDDKiA Bydgoszcz, bowiem to wykluczenia prawomocnie jeszcze nie nastąpiło. Reasumując, w przedstawionych okolicznościach, w dniu 28 lipca 2025 r. JEDZ jak i procedura „self-cleaningu” nie mogły uwzględniać sytuacji z dnia 23 sierpnia 2025 r. w związku z postępowaniem GDDKiA Bydgoszcz.
Izba, odnosząc się do zastrzeżeń związanych ze skutecznością samooczyszczenia Fundacji podzieliła pogląd Zamawiającego, że wskazane w samooczyszczeniu wykonawcy środki są adekwatne do podstaw wykluczenia tego wykonawcy - wprowadzenia zamawiających w błąd z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp. Wykonawca jak bowiem oświadczył dokonał zmian organizacyjnych (zmian w zarządzie Fundacji, co potwierdza – jak wskazywał - powszechnie dostępny rejestr sądowy) oraz wprowadził nowe regulacje w zakresie weryfikacji dokumentów przetargowych; (2) przeprowadził szkolenie osoby zasiadającej w Radzie Fundacji z zakresu ustawy Pzp, która weryfikuje składane dokumenty; (3) włączył obsługę prawną w proces przygotowywania ofert. Zamawiający mając na uwadze skalę, rozmiary i rodzaj prowadzonej przez Fundację działalności uznał zasadnie te środki za wystarczające. W tym przypadku uwzględniał, (jak podał w odpowiedzi) „że w małych podmiotach, o niezhierarchizowanej i „wypłaszczonej” strukturze, działania zarządcze (w tym naprawcze) mają inny charakter niż u większych podmiotów i niekiedy nie wymagają wprowadzania daleko idących czy przesadnie formalizowanych procedur”. Zamawiający dokonując oceny miał na uwadze wykluczenie Fundacji z postępowania GDDKiA Bydgoszcz było jednostkowe i dokonane w specyficznych okolicznościach faktycznych, związanych z uzyskanym na korzyść wykonawcy prawomocnym wyrokiem stwierdzający bezzasadność naliczenia kar umownych, o których nieinformowanie, stanowiło podstawę do uznania, że wprowadzał zamawiających w błąd i z tego względu przyjmował, że potrzeba o informowaniu o wykluczeniach będących następstwem naliczenia tych kar odpadła. Zamawiający brał zatem pod uwagę „ciężar gatunkowy” - nieznaczny - informacji wprowadzających w błąd. Na marginesie Izba też zauważa, że na podobne działania w piśmie z dnia 16 września 2025 r. podejmując nieskutecznie próbę samooczyszczenia wskazywał Odwołujący powołując się na dokonanie zmian organizacyjnych i wprowadzenie nowych procedur.
Reasumując Izba stwierdza brak podstaw do podważania decyzji Zamawiającego z dnia 29.09. 2025 r. zarówno co podstaw odrzucenia oferty wykonawcy Pomerania jak i co do oceny oferty Fundacji i wyboru tej oferty jako najkorzystniejszej. Treść zawiadomienia o unieważnieniu postępowania z dnia 11 września 2025 r. i stwierdzenie, że Zamawiający (…) unieważnia czynność wyboru oferty najkorzystniejszej Wykonawcy: Fundacji Dziedzictwa Archeologicznego (…) oraz czynność odrzucenia oferty Wykonawcy Pracownia archeologiczna Pomerania sp. z o.o. (…), dokonaną w dniu 19.08. 2025 r. korespondowała – jak wskazywał Zamawiający- z art. 253 ust.1 ustawy Pzp zgodnie z którym: (…) 1. Niezwłocznie po wyborze najkorzystniejszej oferty zamawiający informuje równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty, o:
1) wyborze najkorzystniejszej oferty, (…),
2) wykonawcach, których oferty zostały odrzucone
- podając uzasadnienie faktyczne i prawne”.
Natomiast treść tego pisma nie uprawniała wykonawców do skutecznej zmiany oświadczeń składanych wraz z ofertą, w tym tych które zawierały nieprawdziwe informacje.
Tym samym kwestionowane w odwołaniu czynności nie zostały podjęte z naruszeniem wskazywanych przepisów ustawy Pzp w tym jej art. 16 pkt 1 i pkt 2. Zamawiający bowiem podejmował czynności badania i oceny obu ofert w granicach wyznaczonych przepisami tej ustawy.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 575 Ustawy Prawa zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy poz. 2437).
Mając powyższe na uwadze, Krajowa Izba Odwoławcza orzekła jak w sentencji wyroku.
....................................................