WYROK
Warszawa, 6 listopada 2025 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca: Agnieszka Trojanowska
Protokolant: Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 8 października 2025 r. przez wykonawcę Zakład Remontowo - Budowalny K.A. w spadku z siedzibą w Zamościu, ul. Wyszyńskiego 55/19 w postępowaniu prowadzonym przez Gmina Krasnobród z siedzibą w Krasnobrodzie, ul. 3 Maja 36
orzeka:
1.Oddala odwołanie,
2.Kosztami postępowania obciąża odwołującego i:
2.1.Zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 10 000 zł 00 gr (dziesięć tysięcy pięćset złotych zero groszy) tytułem uiszczonego wpisu, 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika odwołującego, 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika zamawiającego,
2.2.Zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu poniesionych przez zamawiającego wydatków pełnomocnika.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od jego doręczenia przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:………………….
Sygn. akt KIO 4325/25
Uzasadnienie
Postępowanie w trybie podstawowym bez negocjacji na zadanie pn.: „Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w aglomeracji Krasnobród”, znak sprawy: I. 271.1.7.2025.6 ogłoszono w Biuletynie Zamówień Publicznych nr 2025/BZP 00344752/01 z 24 lipca 2025
3 października 2025 r. zamawiający poinformował o wyniku postępowania.
8 października 2025 r. wykonawca Zakład Remontowo - Budowalny K.A. w spadku z siedzibą w Zamościu, ul. Wyszyńskiego 55/19 wniósł odwołanie przez zarządcę sukcesyjnego. Do odwołania dołączono dowód jego opłacenia oraz dowód przekazania zamawiającemu.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1)art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy przez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie oferty odwołującego,
2)art. 253 ust. 1 i 2 ustawy przez dokonanie wyboru oferty złożonej przez wykonawcę Usługi Sprzętem Budowalnym W.K. (Kalinowice 89F, 22-400 Zamość, NIP: 922824116) z naruszeniem prawa, a to niezgodnie z art. 239 ust. 1 i 2 ustawy i dokonanie wyboru oferty, która nie ma przymiotu najkorzystniejszej wg określonych kryteriów oceny ofert,
3)art. 253 ust. 1 ustawy przez brak uzasadnienia faktycznego odrzucenia oferty,
4)art. 16 pkt 1 ustawy, przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający równe traktowanie wykonawców i przejrzystości, w konsekwencji odrzucenie oferty przedwcześnie i po błędnym żądaniu wyjaśnienia treści oferty.
Wniósł o uwzględnienie odwołania oraz o nakazanie zamawiającemu:
1)unieważnienia podjętej na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy odrzucenia oferty odwołującego,
2)unieważnienie wyboru oferty wykonawcy-Usługi Sprzętem Budowalnym W.K. (Kalinowice 89F, 22-400 Zamość, NIP: 922824116),
3)powtórzenia czynności badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty odwołującego, 4) zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania.
W wyniku naruszenia przez zamawiającego ww. przepisów interes odwołującego w uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku, ponieważ odwołujący jest zainteresowany pozyskaniem przedmiotowego zamówienia, złożył ważną i niepodlegającą odrzuceniu ofertę.
Obecnie oferta odwołującego znajduje się na pierwszej pozycji w klasyfikacjach punktowych.
Natomiast szkoda, jaką odwołujący może ponieść w wyniku naruszenia przepisów ustawy, polegającego na zaniechaniu odrzucenia ofert konkurencyjnych wykonawców, wyraża się w uszczerbku, jakiego odwołujący może doznać w wyniku nieuzyskania zamówienia (t. j.: m.in. utraty zysku). Powyższe czyni zadość wymaganiom określonym w art. 505 ust. 1 ustawy do wniesienia niniejszego odwołania.
Złożenie odwołania w powyższym zakresie na obecnym etapie jest zatem konieczne w celu ochrony interesów odwołującego, a także w celu zapewnienia legalności postępowania oraz zakończenia go podpisaniem umowy.
Zamawiający 24 lipca 2025 r. wszczął postępowanie w trybie podstawowym bez negocjacji na zadanie pn.: „Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w aglomeracji Krasnobród”.
Dnia 3 października 2025 r. poinformował o wyborze oferty wykonawcy-Usługi Sprzętem Budowalnym W.K. (Kalinowice 89F, 22-400 Zamość, NIP: 922824116) i odrzuceniu oferty odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Jednocześnie zamawiający wbrew przywołanemu przepisowi nie stwierdził, w uzasadnieniu faktycznym, że zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Obszerne uzasadnienie odrzucenia zamawiającego de facto nacechowane ogólnikowymi stwierdzeniami oraz powtórzeniami sprowadza się do dwóch powodów, t. j.: brak informacji o kosztach utrzymania, amortyzacji i efektywności pracy bazy sprzętowej odwołującego w złożonych wyjaśnieniach oraz nieprzedstawienie przez stronę odwołującą cyt.: „żadnych wiążących umów z dostawcami, cenników, zobowiązań kontrahentów ani dokumentów księgowych, które potwierdzałby możliwość realizacji zamówienia za zaoferowaną cenę”.
Cała reszta uzasadnienia to lakoniczna i ogólna beletrystyka zamawiającego, nie mająca nic wspólnego z stanem faktycznym w postępowaniu, w szczególności w korelacji ze złożonymi wyjaśnieniami wraz z dowodami przez odwołującego.
Odwołujący podkreślił, że odrzucenie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy, gdyż stwierdził, oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, niestety w świetle orzecznictwa KIO staje się sposobem zamawiających na odrzucanie ofert.
Trudno bowiem uznać rzekomy argument zawarty w uzasadnieniu, że „(…) cena [odwołującego] w sposób zauważalny odbiega od (…) średniej arytmetycznej cen innych ofert”. Dla porządku różnica pomiędzy średnią arytmetyczną wszystkich ofert a ceną odwołującego wynosiła 1,31 %, więc bezsprzecznie powołując się na retorykę zamawiającego cena odwołującego w sposób diametralny odbiega od średniej arytmetycznej...
Odwołujący wskazał, że pojęcie rażąco niskiej ceny nie zostało zdefiniowane i wyjaśnione przez ustawodawcę w przepisach ustawy Zostało ono natomiast wielokrotnie scharakteryzowane przez orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej, która wskazuje m.in., że „cena rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia będzie ceną odbiegającą od jego wartości, a rzeczona różnica nie będzie uzasadniona obiektywnymi względami pozwalającymi danemu wykonawcy, bez strat i finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne, zamówienie to wykonać. Cena rażąco niska jest ceną nierealistyczną, nieadekwatną do zakresu i kosztów prac składających się na dany przedmiot zamówienia, zakładającą wykonanie zamówienia poniżej jego rzeczywistych kosztów i w takim sensie nie jest ceną rynkową, tzn. generalnie niewystępującą na rynku, na którym ceny wyznaczane są m.in. przez ogólną sytuację gospodarczą panującą w danej branży i jej otoczeniu biznesowym, postęp technologiczno-organizacyjny oraz obecność i funkcjonowanie uczciwej konkurencji podmiotów racjonalnie na nim działających” (wyrok KIO z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt KIO 1551/2020).
Podkreślił, że „nie jest dopuszczalne automatyczne uznanie ceny oferty za rażąco niską, np. tylko na podstawie arytmetycznych wyliczeń, z których wynika, że cena ta jest niższa niż ceny oferowane przez innych wykonawców.” (wyrok KIO z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt KIO 3021/23).
Wskazał, że oferty złożone w przedmiotowym postępowaniu są zbliżone cenowo, średnia ofert złożonych w postępowaniu jest bardzo zbliżona.
Stanowi to potwierdzenie że realne jest wykonanie w powyższych kwotach przedmiotowego zamówienia, natomiast kwota środków przeznaczonych na realizację zamówienia znacznie odbiega od cen rynkowych wskazanych w przedmiotowym postępowaniu. Kwota przeznaczona na realizację zamówienia jest przeszacowana przez zamawiającego, co w niniejszej sprawie powinno stanowić okoliczność zwalniającą zamawiającego z obowiązku wzywania wykonawcy do złożenia wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny (wyrok KIO z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt KIO 131/18). W świetle orzecznictwa cena rażąco niska to cena niewiarygodna, nierealna, odbiegająca od cen rynkowych (wyrok SO w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt XIX Ga 128/08, wyrok SO w Warszawie z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt XXIII Ga 209/18). Jak słusznie stwierdziła Krajowa Izba Odwoławcza w Wyroku z dnia 11 lipca 2014 r. sygn. akt 1272/14, cyt.: „Dokonując analizy zaoferowanej ceny należy brać pod uwagę nie tylko szacunkową wartość zamówienia, ale również złożone w danym postępowaniu oferty, które odzwierciedlają sytuację zaistniałą na danym rynku - ceny oferowane na danym rynku są często bardziej realnym i miarodajnym wskaźnikiem w kwestii badania rażąco niskiej ceny niż szacunkowa wartość zamówienia”.
Wskazał, że zamawiający nie będzie obowiązany do żądania udzielania wyjaśnień i złożenia dowodów, gdy „rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia”, do których należy zaliczyć m. in. sytuację, gdy jeden z wykonawców zaoferował cenę na tyle wysoką, że taka cena nie występuje w realiach rynkowych, a gdyby zamawiający uwzględnił cenę tego wykonawcy ustalając średnią arytmetyczną cen wszystkich złożonych ofert, cena każdej pozostałej oferty byłaby niższa o co najmniej 30 % od tej średniej. Do „okoliczności oczywistych” należy zaliczyć również sytuację, gdy wskutek zawyżenia wartości zamówienia, cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30 % od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług.
Okolicznością oczywistą jest bezsprzecznie zawyżenie wyceny szacunkowej przedmiotowego zadania dopasowującą do kwot pozyskanych przez zamawiającego do uzyskanych dotacji z Unii Europejskiej na projekt pn. „Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w aglomeracji w Krasnobrodzie”, Działania 3.4 Zrównoważona gospodarka wodno-ściekowa (typ projektu 1-3)Priorytetu III Ochrona zasobów środowiska i klimatu programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027. Projekt współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu państwa w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, gdzie tytuł projektu: „Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w aglomeracji w Krasnobrodzie”, wartość projektu:
3 137 590,66 zł wysokość wkładu z Funduszy Europejskich: 1 551 426,02 zł.
Odwołujący podkreślił, że przystępując do tego przetargu dokładnie przeanalizował całą udostępnioną przez zamawiającego dokumentację, dokonał wnikliwej i rzetelnej oceny rodzaju i ilości prac niezbędnych do wykonania. Podczas przygotowywania wyceny brał pod uwagę wiele czynników cenotwórczych, planując wykonanie przedmiotu zamówienia w sposób jak najbardziej oszczędny kosztowo oraz jak najmniej pracochłonny.
Wskazał wyrok KIO z dnia 12 lutego 2024 r., sygn. akt KIO 159/24”, cyt.: „Sposób kalkulacji ceny oferty wiąże się ze specyfiką przedmiotu zamówienia oraz m.in. z indywidualnymi uwarunkowaniami, w jakich funkcjonuje dany wykonawca oraz przyjętym przez niego sposobem realizacji zamówienia, jeżeli ten nie został narzucony przez zamawiającego.”.
Odwołujący w całości podtrzymał obszerne i konkretne złożone w dniu 28 sierpnia 2025 r. co najważniejsze - wraz z dowodami (informacje handlowe dostawcy o cenach sprzedaży materiałów budowalnych, kosztorys ofertowy, zestawienie sprzętu) oraz z dnia 5 i 15 września 2025 r., także z dowodami (zanonimizowane umowy o pracę, oferta cenowa, wydruki stanów magazynowych).
W przedmiotowym zakresie na potwierdzenie wyliczeń zwartych w kosztorysie popartych dowodami odwołujący wskazuje na wyrok KIO z dnia 5 lutego 2024 r., sygn. akt KIO 142/24, cyt.: „Prawidłowa kalkulacja ceny i szczegółowe wyliczenie ponoszonych przez wykonawcę kosztów oraz planowanego zysku, są elementem kluczowym wyjaśnień składanych na wezwanie w trybie art. 224 ustawy Niezbędnym potwierdzeniem rzetelnej kalkulacji powinny być dowody złożone przez wykonawcę wraz z wyjaśnieniami.”.
Ustosunkowując się do twierdzeń zamawiającego, wyjaśnienia odwołującego są bardzo konkretne, z konkretnymi kwotami, wbrew twierdzeniu o cyt.: „beletrystyce wyjaśnieniowej”. Jak słusznie wskazał orzecznictwo, cyt.: „Ustawodawca nie narzuca stopnia szczegółowości wyjaśnień” (wyrok KIO z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. KIO 410/24).
W zakresie natomiast zarzutu zamawiającego, dotyczącego braku przedstawienia dowodów przez odwołującego przez zobowiązaniowy stosunek dostawców, a przez informacje handlowe odwołujący wskazał, że na gruncie komentowanego przepisu art. 224 ustawy aktualne pozostaje twierdzenie zawarte w uzasadnieniu uchwale KIO z dnia 7 maja 2014 r. (KIO/KU 40/14), zgodnie z którym pojęcie dowodu należy rozumieć szeroko, za dowód może być uznane także oświadczenie samego wykonawcy. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wykonawca nie jest obowiązany przedstawić dowodów, jeżeli powołuje się na okoliczności powszechnie znane (np. ceny paliw, płaca minimalna) bądź ceny (koszty), które nie odbiegają od standardów w danym sektorze rynku, co oczywiście nie wyłącza obowiązku scharakteryzowania przytaczanych w wyjaśnieniach okoliczności (wyrok KIO z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt KIO 547/15).
Zaznaczył, że co najmniej jednokrotne wezwanie zamawiającego było w obarczona błędem, gdyż odnosząca się do cen jednostkowych, zamiast do zaoferowanej ceny całkowitej w odniesieniu do cen jednostkowych (czy to każdorazowej ulicy wchodzącej w zamówienie, czy każdorazowej pozycji kosztorysowej). Podkreślił, że wypełnienie „oczekiwań” zamawiającego zależy od wezwania. Przywołać w tym zakresie należy wyrok KIO z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. akt KIO 307/24, cyt.: „Zamawiający, który wzywa wykonawcę w sposób ogólny, nie może oczekiwać, że wykonawca szczegółowo odniesie się do powyższego wezwania.”.
Pokreślił, że wynagrodzenie przewidziane za realizację przedmiotu zamówienia ma charakter wynagrodzenia ryczałtowego implikuje konkretne skutki prawne – co potwierdza wyrok KIO z dnia 2 września 2024 r. sygn. KIO 2551/24 – wyrok, który zapadł m. in. w sprawie dotyczącej omyłek stwierdzonych w wyjaśnieniach do rażąco niskiej ceny: „Wskazać należy, iż w przypadku ceny ryczałtowej wykonawca zobowiązany jest ująć wszystkie koszty związane z realizacją zamówienia, a ustalona kwota wynagrodzenia za wykonanie przedmiotu zamówienia jest niezmienna. Co więcej, sama struktura elementów ceny nie ma zasadniczego znaczenia, bowiem wykonawca zobowiązany będzie wykonać zamówienie za umówioną cenę i co do zasady nie przysługuje mu prawo podwyższenia wynagrodzenia. Oczywistym jest, że ryczałtowy charakter wynagrodzenia nie stanowi przeszkody badania oferty danego wykonawcy pod kątem jej zaniżenia. Niemniej jednak istotne jest, czy za zaoferowaną przez wykonawcę cenę możliwe będzie należyte wykonanie przedmiotu świadczenia.”
Stan faktyczny:
Zamawiający ustalił wartość zamówienia na podstawie kosztorysów inwestorskich i wskazał:
I. Ustalenia wartości szacunkowej zamówienia dokonano na podstawie następujących dokumentów:
Zadanie nr 1 - „Budowa sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w ul. Andersa w m. Krasnobród”
Łącznie szacunkowa wartość zadania nr 1: 735 620,37 zł netto
Zadanie nr 2„Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w ul. Lelewela w m. Krasnobród”
Łącznie szacunkowa wartość zadania nr 2: 840 981,99 zł netto
Zadanie nr 3„Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w ul. Świerkowej w m. Krasnobród”
Łącznie szacunkowa wartość zadania nr 3: 302 310,24 zł netto
Zadanie nr 4 - „Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w ul. Spokojnej i ul. Dominikańskiej w m. Krasnobród”
Łącznie szacunkowa wartość zadania nr 4: 1046 665,57 zł netto
Łączna wartość kosztorysowa robót netto dla zamówienia publicznego pn.: „Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w aglomeracji Krasnobród” wynosi 2 925 578.17 zł
II.Obowiązujący kurs euro wynosi 4,6371 zł
Podstawa prawna- obwieszczenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 3 grudnia 2023 r. w sprawie aktualnych progów unijnych, ich równowartości w złotych, równowartości w złotych kwot wyrażonych w euro oraz średniego kursu złotego w stosunku do euro stanowiącego podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych lub konkursów.
III.Szacunkowa wartość zamówienia wynosi 2 925 578,17 zł netto co daje 630 906,85 euro netto.
W SWZ zamawiający przewidział:
Rozdział 16 OPIS SPOSOBU OBLICZENIA CENY OFERTY
16.1. Obowiązującą formą wynagrodzenia za wykonanie przez Wykonawcę przedmiotu zamówienia, na które Wykonawca składa ofertę będzie wynagrodzenie ryczałtowe wskazane w Formularzu ofertowym – Załącznik Nr 3 do SWZ. Cena ryczałtowa obejmuje wszystkie koszty i składniki związane z wykonaniem zamówienia w zakresie wynikającym z opisu przedmiotu zamówienia.
16.2. Cena winna uwzględniać wymagania wskazane w dokumentacji opisującej przedmiot zamówienia, SWZ i wzorze umowy.
16.3. Cenę należy obliczyć dla każdego zadania oddzielnie:
a) podając cenę netto,
b) wskazując zastosowaną stawkę podatku VAT,
c) obliczając wysokość podatku VAT,
d) podając cenę brutto stanowiącą sumę wartości netto i wysokości podatku VAT.
Dla porównania i oceny ofert Zamawiający końcowo przyjmie całkowitą cenę brutto, jaką poniesie na realizację przedmiotu zamówienia.
16.4. Wszelkie rozliczenia dotyczące realizacji przedmiotu zamówienia opisanego w niniejszej specyfikacji dokonywane będą w złotych polskich.
Kwota przeznaczona na sfinansowanie zamówienia wynosi 2 965 119,29zł. brutto
Informacja z otwarcia ofert:
1.AGBUD sp. z o.o. ul. Liliowa 13 2 509 200,00zł
2.Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjne „CARPOL” W.K. 1 966 770,00 zł
3.Usługi Sprzętem Budowlanym W.K. 2 257 886,40 zł
4.MONTERES SP. Z O.O. 2 862 128,34 zł
5.GEO SP. z 0.0 2 314 851,28 zł
6.BUDIMAR sp. z o.o.3 614 783,99 zł
7.Przedsiębiorstwo Budowlane „Budomont” sp. z o.o. 2 427 424,31 zł
8.Wod-Bud P.M. 1 846 064,02 zł
9.POLMAD RZESZÓW sp. z o.o. 3 593 866,42 zł
10.PION sp. z 0. 0 2 824 080,OO zł
11.Zakład Remontowo-Budowlany w Zamościu A.K. w spadku 1 769 970,00 zł
12.Instalatorstwo Sanitarne Sp. z o.o. 2 933 550,00 zł
22 sierpnia 2025 r. zamawiający wezwał odwołującego w trybie art. 224 ustawy ponieważ oferta złożona jest niższa o:
1)31,31 % od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu,
2)50,81% wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postepowania (tj. od kwoty 3 598 461,16 zł).
Zamawiający oceniając złożone wyjaśnienia będzie brał pod uwagę, obiektywne czynniki, w szczególności w zakresie:
1)zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2)wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych;
3)oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz. 1564) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5)zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6)zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie; 7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
W trakcie oceny przedstawionych wyjaśnień dotyczących cenotwórczych elementów oferty zamawiający, działając zgodnie z art. 224 ust. 3 ustawy, weźmie pod uwagę przedstawione dowody na poparcie wyjaśnień. Zamawiający oczekuje przedstawienia szczegółowej kalkulacji kosztów jakie poniósłby wykonawca należycie wykonując przedmiot umowy z uwzględnieniem wszystkich obowiązków wskazanych w opisie przedmiotu zamówienia.
Szczegółowa kalkulacja kosztów powinna być sporządzona w szczegółowości minimum odpowiadającej szczegółowości kosztorysów inwestorskich. Dodatkowo, zamawiający wymaga przedstawienia kosztów zatrudnienia kierownika budowy, który zostanie skierowany do realizacji przedmiotu zamówienia. W szczegółowej kalkulacji kosztów należy wskazać pozycje robót odpowiadające pozycjom z kosztorysów inwestorskiego zgodnie z obmiarem tam wskazanym. W przypadku dokonania wyceny w sposób odmienny od założeń przyjętych w kosztorysach inwestorskich wykonawca zobowiązany jest do uzasadnienia odstępstw i wykazania sposobu kalkulacji w zakresie odbiegającym od kosztorysów szacunkowych.
W załączeniu przekazujemy kosztorysy inwestorskie dla poszczególnych zadań przedstawiające sposób ustalenia wartości zamówienia przez zamawiającego.
Obowiązek wykazania. że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny spoczywa na wykonawcy na podstawie art. 224 ust. 5 ustawy Pzp.
28 sierpnia 2025 r. odwołujący złożył wyjaśnienia:
całkowita cena oferty w wysokości 1 769 970,00 zł brutto (słownie: jeden milion siedemset sześćdziesiąt dziewięć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt 00/100 zł), zaoferowana przez nas na realizację przedmiotowej inwestycji została skalkulowana w sposób prawidłowy z uwzględnieniem wszelkich wymogów stawianych przez zamawiającego w Specyfikacji Warunków Zamówienia i obejmuje wszystkie koszty związane z pełną realizacją przedmiotu zamówienia opisanego w Specyfikacji Warunków Zamówienia wraz z załącznikami, również wszelkie koszty towarzyszące jej wykonaniu, w tym także koszty związane z udzieleniem gwarancji i rękojmi na okres wskazany w formularzu ofertowym na wykonany przedmiot zamówienia .
Działając w imieniu Wykonawcy Zakład Remontowo-Budowlany w Zamościu A.K. w spadku składam wyjaśnienia odnośnie sposobu skalkulowania ceny zaoferowanej za wykonanie wskazanego powyżej zamówienia.
I.1. Informacje o charakterze wstępnym, uwagi ogólne:
Jak trafnie wskazano w wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 28 kwietnia 2008 r. (sygn. Akt XIX Ga 128/08) przepisy ustawy Pzp nie określają definicji pojęcia rażąco niskiej ceny. Punktem odniesienia do jej określenia jest przedmiot zamówienia i przyjąć można, że cena rażąco niska to taka, która jest nierealistyczna, niewiarygodna w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień i ewentualnie innych ofert złożonych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (tak: wyrok KIO z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt KIO 1551/20).
Z kolei w wyroku z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt KIO 1551/20, Izba wskazała, że o cenie rażąco niskiej można mówić wówczas, gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne. (…) ceną rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia będzie cena odbiegająca od jego wartości, a rzeczona różnica nie będzie uzasadniona obiektywnymi względami pozwalającymi danemu wykonawcy, bez strat i finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne, zamówienie to wykonać. W podsumowaniu stwierdzono, że cena rażąco niska jest ceną nierealistyczną, nieadekwatną do zakresu i kosztów prac składających się na dany przedmiot zamówienia, zakładającą wykonanie zamówienia poniżej jego rzeczywistych kosztów i w takim sensie nie jest ceną rynkową, tzn. generalnie niewystępującą na rynku, na którym ceny wyznaczane są m.in. poprzez ogólną sytuację gospodarczą panującą w danej branży i jej otoczeniu biznesowym, postęp technologiczno - organizacyjny oraz obecność i funkcjonowanie uczciwej konkurencji podmiotów racjonalnie na nim działających (zob. wyrok KIO z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt KIO 1551/20).
Cena zaoferowana przez Wykonawcę za wykonanie przedmiotu zamówienia nie nosi tak zdefiniowanego charakteru ceny rażąco niskiej. Zaoferowana cena, co zostanie wykazane poniższymi wyjaśnieniami, uwzględnia wszystkie koszty konieczne do wykonania przedmiotu zamówienia, ustalone na poziomie rynkowym (cen dostępnych Wykonawcy) i z uwzględnieniem wymogów wynikających z warunków zamówienia, w tym z opisu przedmiotu zamówienia. Cena ta pozwala przy tym Wykonawcy na osiągnięcie zakładanego zysku.
Oświadczamy, że przewidziana w naszej ofercie cena wykonania przedmiotu zamówienia daje niewątpliwie gwarancję realizacji zamówienia w pełnym zakresie i w przewidzianym terminie. Zaoferowaną cenę bowiem udało się uzyskać dzięki wyjątkowo korzystnym warunkom wykonania zamówienia oraz oszczędności metody wykonania zamówienia i ich zarządzania. W tym miejscu oświadczamy również, że oferta zawiera cenę rynkową, wyliczoną z uwzględnieniem treści SWZ. Ponadto nasza cena uwzględnia działania organów administracyjnych, niezbędne uzgodnienia, opinie, pozwolenia, decyzje i koszty takich uzgodnień. Tak więc wskazać należy, że złożona oferta jest wyliczona w sposób rzetelny i jest ceną realistyczną, uwzględniającą wszystkie koszty realizacji przedmiotowego zamówienia. Ponadto, podkreślamy, iż cena zaproponowana w ofercie pozwoli bez żadnych strat i finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne, zamówienie to wykonać.
Dzięki szczegółowej analizie przedmiotu zamówienia oraz wieloletniemu doświadczeniu w realizacji tego typu inwestycji złożono w postępowaniu ofertę, która zapewnia Zamawiającemu należytą realizację przedmiotu zamówienia przez cały okres obowiązywania umowy.
I.2. Okoliczności wyróżniające Wykonawcę. Dodatkowe oświadczenia Wykonawcy.
Odnosząc się do okoliczności istotnych – w świetle art. 224 ust. 3 Pzp – dla wyjaśnienia ceny Wykonawca wskazuje, że:
1.Wykonawca wskazuje, że znajduje się w wyjątkowo sprzyjających warunkach wykonywania zamówienia, które w jego ocenie są dostępne tylko dla niego i w sposób istotny przekładają się na koszty realizacji zamówienia.
1.1.Po pierwsze, Wykonawca znajduje się w takiej sytuacji, że na terenie województwa, gdzie ma być świadczona robota budowlana objęta przedmiotem zamówienia, równocześnie realizuje kilka kontraktów, dotyczących m. in. budowy sieci kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej (tj. na terenach gmin: Mircze, Łopiennik Górny, Miączyn, Izbica). Jest to sytuacja rzadko spotykana na rynku i wyjątkowo korzystna dla Wykonawcy. Z jednej strony taka ilość kontraktów, realizowanych w tym samym czasie (zakres zlecanych robót i ich podobny charakter) daje efekt skali, ponieważ Wykonawca kupuje jednorazowo lub w dużych partiach materiały na potrzeby wszystkich realizowanych przez siebie kontraktów materiały, co pozwala mu na uzyskanie bardzo korzystnych upustów cenowych. Wszystkie kontrakty są przy tym realizowane na terenie jednego województwa, co istotnie obniża wszelkie koszty logistyczne. Dodatkowo, siedziba firmy Wykonawcy znajduje się niedalekiej odległości od miejsca wykonywania inwestycji, objętej przedmiotem zamówienia, co również ma korzystny wpływ na ograniczenie kosztów.
Jako podmiot funkcjonujący na rynku od wielu lat mamy wyrobioną także sieć kontaktów handlowych, która pozwala nam na preferencyjne warunki zakupu materiałów. W załączeniu dla przykładu przedstawiamy ofertę cenową na podstawowe materiały niezbędne do wykonania zadania. Istotnie, ten właśnie element stanowi jeden z największych kosztów ponoszonych przy realizacji przedmiotowego zamówienia. Innymi słowy, korzystna oferta na zakup przedmiotowych rur, armatury i pozostałych materiałów, którą otrzymaliśmy, również znacznie obniża wysokość całej ceny oferty - czy to w porównaniu do wartości zamówienia określonej przez Zamawiającego, czy też w stosunku do cen innych Wykonawców, ponieważ wynika ona z indywidualnych, przysługujących Wykonawcy warunków zakupu tych właśnie materiałów.
Dowód: oferta cenowa na podstawowe materiały
1.2.Ponadto, Wykonawca dysponuje bardzo dobrą znajomością specyfiki terenu, na którym ma być realizowana inwestycja, ponieważ nawet w ostatnich latach wykonywał na terenie Gminy Krasnobród kilka inwestycji, w tym o podobnym charakterze. Znajomość terenu jest dużym atutem Wykonawcy oraz jego pracowników, którzy będą realizowali przedmiot zamówienia, zwłaszcza, że są to również pracownicy lokalni, miejscowi. Wykonawca nie musi organizować nowego zespołu, dowozić ludzi z innych części Polski, prowadzić dodatkowych szkoleń personelu, wdrażać go (zaznajamiać z terenem), a personel znający bardzo dobrze teren i specyfikę roboty wykonywanej na jego obszarze, jest bardziej efektywny (w krótszym czasie może wykonać te same roboty).
1.3.Wykonawca dzięki specyfice swojej działalności (aktualnie zogniskowanie całej aktywności gospodarczej na terenie jednego województwa) pozostaje podmiotem lokalnym, który dobrze zna specyfikę lokalnego rynku oraz działających na nim firm i dostawców. Wykonawca, działając na rynku lokalnym od blisko 40 lat cieszy się przy tym bardzo dobrą opinią i jest postrzegany, jako wiarygodny, w pełni wypłacalny i stabilny kontrahent, w tym także jako godny zaufania pracodawca. Dzięki zatrudnianiu lokalnych pracowników, korzystania z lokalnych dostawców i usługodawców (co pozwala na skrócenie łańcucha dostaw) Wykonawca może istotnie obniżyć koszty wykonywania zamówienia, ale także ma zapewnioną bardzo dużą elastyczność organizacji pracy i dostaw dla potrzeb realizowanych zamówień. Wykonawca dzięki temu oraz swojej wyspecyfikowanej organizacji pracy, może również bardzo szybko podejmować działania w odpowiedzi na zmieniającą się sytuację związaną z realizowanymi kontraktami. Zakup materiałów dostępnych na rynku lokalnym czy np. zatrudnienie pracownika na zastępstwo, może nastąpić nawet z dnia na dzień, co przy większych organizacjach jest niemożliwe.
1.4.Wykonawca wskazuje również, że tak duża liczba realizowanych równocześnie kontraktów, zlokalizowanych w bliskiej odległości względem siebie i względem bazy Wykonawcy, pozwoliła mu wypracować efektywne metody zarządzania pracą ludzi i sprzętu.
1.5.Wykonawca całość prac planuje wykonać we własnym zakresie. Wykonawca, układając harmonogramy pracy na kontraktach, które realizuje siłami własnymi, uwzględnia specyfikę swojej działalności, a harmonogramy pracy nie są ustalane na każdy kontrakt osobno, w oderwaniu od zadań wykonywanych na innych kontraktach, lecz wspólnie z uwzględnieniem dostępnych Wykonawcy zasobów, co pozwala mu na racjonalną alokację zasobów oraz wykorzystanie tych samych zasobów przy realizacji różnych zamówień. Roboty są planowane z wyprzedzeniem, co pozwala pogodzić pracę tych samych zespołów pracowniczo – sprzętowych na różnych kontraktach. Wykonawca na podstawie swojej wiedzy i doświadczenia oraz bieżących ustaleń z Zamawiającymi, w tym orientacyjnych harmonogramów rocznych, może z dość dużym wyprzedzeniem planować prace do wykonania. W praktyce przykładowo, Wykonawca tworzy z pracowników, którzy pozostają w jego dyspozycji wykwalifikowaną brygadę do wykonania konkretnego rodzaju robót, która to brygada (w oparciu o ten sam sprzęt) ten zakres prac wykonuje w kolejnych tygodniach na każdym kontrakcie po kolei. Wykonawca nie musi multiplikować sprzętu, a dzięki specjalizacji zwiększa się efektywność pracy takich brygad, co realnie przekłada się na czas wykonania danego zadania. Podobnie Wykonawca podchodzi do organizacji wszystkich prac. Dodać w tym miejscu należy, że w odróżnieniu od wykonawców konkurencyjnych Wykonawca mimo posiadania realnych możliwości na pozyskanie oszczędności, kalkulując cenę oferty uwzględnia w niej koszt pracy dla kluczowych zakresów na takim poziomie, jakby wspomniany powyżej efekt synergii nie był osiągany.
1.6.W kontekście wyjątkowo sprzyjających warunków realizacji zamówienia i specyficznej organizacji pracy Wykonawcy, wskazać dodatkowo należy, że Wykonawca, zatrudniając pracowników kieruje się zasadą, by pracownicy byli względem siebie łatwo zastępowali oraz by posiadali uprawnienia i kwalifikacje do wykonywania rożnych zadań. Wykonawca zaznacza przy tym, że większość jego pracowników pozostaje z nim w stosunku pracy od kilku, kilkunastu lat – Wykonawca ma więc stałą grupę pracowników, z dużym doświadczeniem przy wykonywaniu prac, obejmujących przedmiot zamówienia. Przystępując do realizacji nowego kontraktu, Wykonawca w pierwszej kolejności przekierowuje do jego realizacji pracowników z dużym doświadczeniem. Zespół, jeśli jest to konieczne, jest uzupełniany nowymi pracownikami, ale osoby te są przyjmowane zazwyczaj na stanowiska o najniższych wymaganych kwalifikacjach i wdrażają się w pracę na kontrakcie, pracując z doświadczonym personelem.
1.7.Działalność w branży, wielkość firmy i wyspecjalizowanie Wykonawcy w wykonywaniu robót, objętych przedmiotem zamówienia pozwoliła Wykonawcy zrezygnować ze zlecania usług „na zewnątrz” z uwagi na rozbudowane potrzeby wynikające ze specyfiki prowadzonej działalności oraz realizacji wielu kontraktów jednocześnie.
Wykonawca, dzięki realizacji tożsamych zamówień, dysponuje także sprzętem (koparki, koparko-ładowarki, maszyny do przewiertów, pojazdy ciężarowe i osobowe i inne), który będzie mógł przeznaczyć do realizacji tego zadania. Mowa tu, również o sprzęcie zamortyzowanym, którego stan techniczny i parametry pozwalają na wykorzystanie go do realizacji kolejnego zamówienia. Dodatkowo Wykonawca w latach 2022 r. - 2025 r. rozwinął swoją działalność, kupując nowe maszyny budowlane oraz pojazdy, niezbędne do wykonania robót objętych zakresem przedmiotu zamówienia.
1.8.Kolejnym przykładem stosowanej przez Wykonawcę optymalizacji kosztów, wynikającej z przysługujących Wykonawcy szczególnych okoliczności jest także optymalizacja kosztów transportu. Wykonawca ma swoją flotę pojazdów do transportu. Dostawy materiałów przy rezygnacji z zewnętrznego transportu istotnie obniżają koszty zakupu.
Sprzęt posiadany przez Wykonawcę jest już w części, a w przypadku szeregu sprzętów w całości zamortyzowany, przy czym Wykonawca jeśli to możliwe jako nośniki do dodatkowych sprzętów (np. koparki, koparko-ładowarki, wiertnice) wykorzystuje zamortyzowane lub prawie całkowicie zamortyzowane pojazdy. Wykonawca posiada obecnie bardzo dużo sprzętu, którego koszty zakupu zostały pokryte z wcześniej realizowanych zamówień, a koszty jego bieżącego użytkowania rozkładają się nawet na kilka równolegle realizowanych kontraktów. Nawet jeśli taki sprzęt podlega „księgowej” amortyzacji, w praktyce koszty jego zakupu już się zwróciły, a koszty bieżącego utrzymania w przeliczeniu na kontrakt, są bardzo niskie. Koszty zapewnienia sprzętu przyjęte do kalkulacji są więc przede wszystkim kosztami bezpośrednimi pracy operatora i zużycia sprzętu, i tylko w niewielkim zakresie są kosztami bieżącego utrzymania (przeglądy, ubezpieczenia, UDT jeśli dotyczy, bieżące naprawy, wymiana materiałów zużywalnych, jak filtry, opony itp.). Koszty zapewnienia sprzętu przez Wykonawcę są w praktyce więc niższe niż koszty minimalne, wynikające ze SEKOCENBUD.
Wykonawca jest więc we wskazanym zakresie w pełni samowystarczalny, a koszt wykonywania prac we własnym zakresie z wykorzystaniem własnego sprzętu jest zdecydowanie niższy niż w sytuacji zlecania tego typu usług podmiotom trzecim.
Wskazane sprzęty znajdują się na terenie baz sprzętowych dla poszczególnych kontraktów lub na bazie Wykonawcy zlokalizowanej w miejscowości Żdanów.
Dowód: wykaz sprzętu przeznaczonego do wykonania robót, objętych przedmiotem zamówienia, posiadanych przez Wykonawcę.
1.9. Dodatkowo Wykonawca posiada:
a)własny warsztat samochodowy, w którym zatrudnia mechaników. Wykonawca we własnym zakresie dokonuje naprawy i prace związane z bieżącym utrzymaniem wszystkich sprzętów Wykonawcy (w warsztacie lub dojeżdżają na miejsca, gdzie znajduje się zepsuty sprzęt). Wykonawca na zewnątrz zleca tylko wyspecjalizowane i bardzo skomplikowane prace naprawcze, przeglądy okresowe wymagane prawem oraz przeglądy serwisowe wynikające z zawartych umów. Takie rozwiązanie istotnie obniża koszty wykonywania zamówienia, przy efekcie skali (przy ilości realizowanych kontraktów i ilości wykorzystywanych sprzętów) wykonywanie znacznej części napraw i prac związanych z bieżącą konserwacją samodzielnie, istotnie obniża koszty.
b)własne przenośne stacje benzynowe lub odpowiednio korzysta ze stacji zlokalizowanych na terenie Zamawiającego, minimalizując koszty związane z dojazdem pojazdów do stacji podmiotów trzecich.
1.10.Wykonawca ma bardzo niskie koszty tzw. zarządu (koszty ogólne). Właściciele osobiście zarządzają firmą oraz koordynują pracę i zarządzają nią na wszystkich realizowanych kontraktach. Taki sposób zarządzania pozwala na większą elastyczność i skrócenie czasu podejmowania decyzji (co z kolei prowadzi do zmniejszenia kosztów całego procesu). Biuro firmy mieści się w nieruchomości własnej Wykonawcy, a więc Wykonawca nie ponosi kosztów wynajmu na ten cel nieruchomości. Koszty utrzymania biura, z uwagi na jego lokalizację i rozmiar są niewielkie. Wykonawca jedynie w niewielkim zakresie korzysta z doradztwa podmiotów wyspecjalizowanych (np. doradca prawny).
1.11.Informujemy, że funkcję kierownika budowy, który zostanie skierowany do realizacji przedmiotu zamówienia będzie pełnić jeden z właścicieli, w ramach umowy o pracę, w związku z powyższym koszty te są uwzględnione w kosztach ogólnych i nie spowodują dodatkowych kosztów zatrudnienia, wymagających odrębnej kalkulacji.
1.12.Wykonawca ma również bardzo niskie koszty finansowe prowadzonej działalności. Wykonawca posiada własne nieruchomości, na których zlokalizowana jest baza firmy, baza transportowa i warsztat. Sprzęt Wykonawca niezbędny do realizacji zamówienia kupuje ze środków własnych, jedynie sporadycznie posiłkując się leasingiem, wyłącznie przy większych zakupach.
1.13.Wykonawca nie korzysta z kredytów bieżących i innych instrumentów finansowania swojej działalności pochodzących od podmiotów trzecich, a co za tym idzie w koszty swojej działalności nie musi wliczać w cenę ofertową odsetek od kredytów, kosztów ustanawiania zabezpieczeń itd. Bieżącą działalność Wykonawca finansuje z wynagrodzenia uzyskiwanego z realizowanych kontraktów, a znaczną część zysków przeznacza na doposażenie firmy w sprzęt i nieruchomości. Sprzęt i nieruchomości stanowią w dalszym kroku zabezpieczenie wymagane przez podmioty na potrzeby wystawianych, w związku z ubieganiem się przez Wykonawcę o zamówienia publiczne gwarancji wadialnych i gwarancji, udzielanych tytułem zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Dzięki temu, że Wykonawca ma duży majątek własny i wysokie przychody z realizowanych kontraktów (kontrakty są zlecane przez wiarygodnych partnerów – podmioty publiczne) – Wykonawca ma wynegocjowane bardzo korzystne warunki, na jakich udzielane są mu gwarancje.
1.14.Wykonawca, mimo iż realizuje równolegle kilka-kilkanaście kontraktów na rzecz innych zamawiających, jest w stanie dochować wymogów jakościowych i terminowych, a w konsekwencji w ostatnich lata nie były mu naliczone w zasadzie żadne kary umowne.
W ocenie Wykonawcy powyższe świadczy o jego rzetelności i dobrej organizacji pracy, a opisane w niniejszych Wyjaśnieniach rozwiązania stosowane przez Wykonawcę sprawdzają się w praktycznej działalności. Jednocześnie, przekłada się to w wymierny sposób na koszty realizacji danego kontraktu (np. w zakresie obsługi prawnej, konieczności tworzenia rezerw finansowych na poczet kar, kosztów podatkowych) oraz na wycenę poziomu ryzyka kolejnych kontraktów.
2.Wykonawca oświadcza, że w cenie ofertowej uwzględnił wszystkie koszty pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny jest wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. 2020, poz. 2207), co wykonawca wykaże stosownymi dowodami poniżej. Cena ofertowa została ustalona w sposób uwzględniający wymogi wynikające z przepisów prawa pracy i przepisów o zabezpieczeniu społecznym. Gwarantuje to również pełen profesjonalizm pracowników oraz zaangażowanie w wykonywaną przez nich pracę, co wiąże się wysoką jakością świadczonej przez nich pracy. W związku z tym, oświadczamy, że zaoferowana przez nas cena oferty jest zgodna z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. O minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018r. poz. 2177) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw z którymi związane jest realizowane zamówienie (art. 223 ust. 3 pkt 4 ustawy Pzp).
3.Wykonawca oświadcza, że w obszarze działalności związanej z zamówieniem nie korzysta z pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów;
4.Wykonawca oświadcza, że w cenie ofertowej uwzględnił wymogi związane z ochroną środowiska, w tym w szczególności koszty zgodnego z prawem zagospodarowania odpadów i ścieków.
I.3. Podstawowe założenia przyjęte do kalkulacji ceny ofertowej.
1. Sposób przypisywania kosztów do poszczególnych pozycji rozliczeniowych.
Wykonawca wyliczył cenę ofertową, uwzględniając w szczególności zakres prac koniecznych do wykonania zamówienia, wynikający z dokumentów, składających się na opisu przedmiotu zamówienia. Jednocześnie jednak odnotować należy, że Zamawiający w SWZ nie określił zasad przypisywania do kosztów wykonania poszczególnych pozycji rozliczeniowych kosztów wspólnych dla różnych prac czy nawet grup prac, w tym w szczególności kosztów pośrednich, jak również ryzyka i zysku.
W ślad za tym Wykonawca wskazuje, że choć w każdej pozycji rozliczeniowej uwzględnił koszty pośrednie, „inne koszty”, wycenę ryzyka i zysk, to poziom przypisania tych kosztów oraz zysku do poszczególnych pozycji jest różny i wynika z indywidualnej kalkulacji Wykonawcy.
Odnośnie do kosztów wspólnych wskazać należy w tym miejscu na wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 marca 2015r., sygn. akt X Ga 76/15, w którym czytamy: Celem prowadzenia działalności gospodarczej jest maksymalizowanie zysków i ograniczanie strat, słuszne zatem jest założenie, że oferent będzie minimalizował swoje koszty poprzez grupowanie prac, które mogą być wykonane łącznie lub w tym samym czasie, co pozwoli na czynienie istotnych oszczędności i przekłada się bezpośrednio na zaoferowaną ostatecznie cenę. Jak wskazywał skarżący, część kosztów związanych przykładowo z mobilizacją sprzętu i dostarczeniem go na teren budowy może zostać zatem pokryta jednorazowo, o ile da się połączyć kilka etapów robót wykonywanych tymi samymi urządzeniami w jednym okresie, podobnie za jednorazowe zamówienie większej ilości materiałów lub usług można uzyskać upusty, co przekłada się bezpośrednio na ostateczną cenę za grupę robót budowlanych przedsięwziętych z pomocą tych materiałów lub usług. Sposób postępowania by do takiej minimalizacji kosztów doprowadzić, stanowi pakiet informacji praktycznych „know-how” danego przedsiębiorstwa i częstokroć jest pilnie przez niego strzeżoną tajemnicą. Przy czym owe "know-how" rozumieć należy przez pryzmat art. 1 ust. 1i rozporządzenia Komisji WE nr 772/2004 w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 Traktatu do kategorii porozumień o transferze technologii (Dz.U.UE.L.2004.123.11, Dz.U.UE-sp.08-3- 74) i ono oznacza pakiet informacji praktycznych (które nie zostały opatentowane), wynikających z doświadczenia i badań, które są: niejawne, czyli nie są powszechnie znane lub łatwo dostępne; istotne, czyli ważne i użyteczne z punktu widzenia wytwarzania produktów objętych umową oraz zidentyfikowane, czyli opisane w wystarczająco zrozumiały sposób, aby można było sprawdzić, czy spełniają kryteria niejawności i istotności. Uprawnienie posługiwania się takim pakietem informacji praktycznych wydaje się być oczywiste także w ramach postępowania w sprawie o uzyskanie zamówienia publicznego i nie było kwestionowane przez żadną ze stron sporu. Jak wynikało z wyjaśnień skarżącego składanych w toku sprawy, w efekcie planowania i podejmowanych działań w oparciu o ww. księgę zasad, doszło do obniżenia ceny za wspólne prace z kilku pozycji TER, a skoro ogólny koszt był mniejszy, przełożył się bezpośrednio na mniejszą cenę jednostkową. (…)
W ocenie Sądu Okręgowego, dokonanie szczegółowej analizy zapisów specyfikacji istotnych warunków zamówienia, nie pozwala na ustalenie miejsc, w których zamawiający opisał sposób postępowania w opisywanym wcześniej przypadku, gdy dane prace z kilkuset pozycji mogły być wykonane łącznie jednym kosztem lub gdy wykonanie części prac z danej pozycji TER pozwalało obniżyć koszty wykonania prac z innej pozycji.
W ocenie Sądu Okręgowego, możliwe były do przyjęcia w takiej sytuacji co najmniej trzy sposoby obliczenia cen jednostkowych:
1. ujęcie wyłącznie w jednej pozycji tabeli kosztu wspólnego dla kilku zadań, o ile koszt ten dla tej konkretnej pozycji wyniósłby taką samą wartość gdyby inne pozycje nie występowały; 2. dokonanie stosunkowego rozdzielenia kosztu wspólnego dla kilku zadań i zawarcie ich stosunkowej części w każdej z pozycji z osobna;
3. zawarcie pełnej ceny kosztu wspólnego dla kilku zadań w każdej pozycji z osobna. Trzecie z powołanych rozwiązań należy odrzucić jako sprzeczne nie tylko z zasadami racjonalnej gospodarki, ale i logicznego rozumowania, bowiem stawia oferenta właściwie na przegranej pozycji i prowadzi do zawyżenia ostatecznej ceny ofertowej a w efekcie nawet pokrzywdzenia zamawiającego skoro kilkukrotnie płacić on będzie za prace które mogły być wykonane jednym kosztem.
Drugie z rozwiązań, prowadzi do stosunkowego rozdzielenia kosztów, które mogą być poniesione wspólnie. W takiej sytuacji zamawiający w istocie pozostaje w najdogodniejszej pozycji, bowiem finalne zwiększenie prac w jednym elemencie wspólnym powoduje niewielkie stosunkowe podwyższenie ceny ostatecznej obliczonej po dokonaniu pomiarów. Uwarunkowanie takie może być niekorzystne dla oferenta, bowiem częstokroć następuje istotne zwiększenie kosztów ogólnych przy jedynie niewielkim zwiększeniu wynagrodzenia. Ostateczne możliwe było także przyjęcie pierwszego z powołanych wcześniej rozwiązań: ujęcie jedynie w jednej pozycji tabeli kosztu wspólnego dla kilku zadań. Takie działanie byłoby prawidłowe, o ile koszt ten dla tej konkretnej pozycji wyniósłby taką samą wartość gdyby inne pozycje nie występowały. Takie rozwiązanie zastosował Wykonawca podczas kalkulacji.
W przypadku, gdy występuje możliwość wykonania zadań z kilku pozycji wspólnym kosztem lub z uwagi na łączny zakup towarów bądź usług ujętych w kilku pozycjach istnieje możliwość obniżenia ogólnych kosztów (uzyskanie rabatów, upustów). Część prac koniecznych do wykonania całości zadania będzie wykonywana w tym samym czasie i może być wykonywana przy użyciu tych samych pracowników, sprzętów i materiałów, przy wspólnych kosztach o charakterze ogólnym, np. koszty dojazdu do miejsca świadczenia usługi (prace o różnym charakterze wykonane przez tę samą brygadę roboczą w ramach jednego kursu). Pamiętać przy tym należy, że ustalone w niniejszym postępowaniu wynagrodzenie ma charakter ryczałtowy, a co za tym idzie kalkulacja przedstawiona do niniejszego pisma ma charakter raczej poglądowy, pokazujący, w jaki sposób Wykonawca doszedł do ceny końcowej. Finalnie jednak najistotniejsze będzie to, czy cena jako taka pokryje koszty realizacji zamówienia i pozwoli osiągnąć zysk, a ten cel jest w pełni zrealizowany.
2.Zastosowana metodologia wyceny poszczególnych cen jednostkowych.
Założenia do kalkulacji są założeniami własnymi, indywidualnymi Wykonawcy, opartymi, poza wymogami SWZ – na doświadczeniu Wykonawcy wyniesionym z innych realizowanych kontraktów, co do czasochłonności czynności składających się na przedmiot zamówienia, zapotrzebowania na te usługi itp., które po części wynikają np. z przyjętych przez Wykonawcę rozwiązań organizacyjnych.
3.Podstawowe elementy cenotwórcze.
a) Koszty pracy
Przy kalkulacji ceny ofertowej Wykonawca przyjął wysokość wynagrodzenia pracownika za jedną roboczogodzinę pracy na poziomie uśrednionym 30,50 zł.
W cenie ofertowej uwzględniono narzut konieczny do pokrycia całkowitych kosztów pracy – część składek płaconych przez pracodawcę, badań, odzieży, PPK, koszt zwolnień i urlopów itd. Wynagrodzenie jest przy tym ustalone jako wyższe niż minimalne wynagrodzenie. Wykonawca zatrudnia pracowników wyłącznie na podstawie umów o pracę. Podany tu koszt roboczogodziny jest kosztem średnim. Wykonawca zatrudnia pracowników, którym wypłaca wynagrodzenie odpowiadające wynagrodzeniu minimalnemu, ale także pracowników z wyższym wynagrodzeniem niż minimalne. Wśród zatrudnianych przez siebie pracowników, Wykonawca ma również osoby do 26. roku życia, osoby z orzeczoną niepełnosprawnością czy emerytów, za których odpowiednio odprowadza niższe składki na ubezpieczenie lub niektórych kosztów pracy nie ponosi wcale. Czasochłonność poszczególnych prac Wykonawca oszacował na podstawie własnego doświadczenia z realizacji podobnych kontraktów oraz norm. Wykonawca podkreśla, że na potrzeby ustalenia harmonogramów pracy, na poszczególnych realizowanych przez siebie kontraktach na bieżąco analizuje czasochłonność poszczególnych czynności. Analizy te dokonywane są na podstawie wpisów dokonywanych na poszczególnych kontraktach w tzw. dziennikach pracy lub w przypadku prac o mniejszym zakresie, nie odnotowywanych osobno w dziennikach, na podstawie informacji pochodzących bezpośrednio od zatrudnianych kierowników utrzymania. Wykonawca, o czym szerzej w wyjaśnieniach odnoszących się do poszczególnych pozycji, wprowadził przy tym szereg rozwiązań organizacyjnych i sprzętowych, które pozwoliły mu zmniejszyć czasochłonność czynności.
b) Koszt sprzętu
Koszt pracy sprzętu (koszt obejmując łącznie pracę pojazdów, operatorów pojazdów, paliwo wraz ze specjalistycznym wyposażeniem, sprzętów drobnych) przyjęty do kalkulacji ceny ofertowej został wyliczony przy założeniu wykorzystania sprzętu własnego wykonawcy, którego koszty zakupu zostały już poniesione (w tym sprzętów już zamortyzowanych). W pozycjach, gdzie zakłada się wykorzystanie sprzętu własnego Wykonawcy, którego koszt zakupu został pokryty z innego kontraktu, Wykonawca uwzględnił wyłącznie jako koszt zapewnienia sprzętu koszt jego utrzymania i ewentualnych napraw (wymiana płynów, olei, opon, przeglądy, oc, itp.). Koszt ten został ustalony na podstawie kosztów, jakie ponosi Wykonawca w związku z realizacją innych kontraktów, z uwzględnieniem faktu, iż Wykonawca większość napraw wykonuje we własnym zakresie z uwagi na posiadanie własnego warsztatu. Do kosztu zapewnienia sprzętu doliczono koszt paliwa.
c) Koszt materiałów
W zależności od specyfiki prac i robót opisanych daną pozycją rozliczeniową, Wykonawca uwzględniał konieczność zakupu odpowiednich ilości i rodzajów materiałów (w tym dostawę energii, wody itp.). Ilość materiałów potrzebnych do realizacji zamówienia została oszacowana na podstawie doświadczenia Wykonawcy z realizacji innych, podobnych kontraktów. Koszty zakupu materiałów ustalane były na podstawie kosztów, jakie Wykonawca ponosił w okresie kalkulowania ceny ofertowej. Koszt materiałów ujęty w danej pozycji jest kosztem całkowitym, tj. uwzględnia koszty transportu, magazynowanie itp. (o ile występują). Koszty materiałów obejmują również koszty utylizacji materiałów niepotrzebnych.
d) Koszty pośrednie, wycena ryzyka, zysk
Wykonawca zaznacza, że każda z pozycji rozliczeniowych, jak i cena jako taka, obejmuje również wycenę ryzyka związanego z realizacją kontraktu, narzut kosztów pośrednich i zysk.
Mając na uwadze powyższe, Wykonawca stoi na stanowisku, że jego wycena kosztów wykonania zamówienia jest w pełni poprawna i pozwoli mu na zrealizowanie zamówienia z zyskiem.
Jednocześnie na uwagę zasługuje również fakt, że prawie wszyscy wykonawcy (11/12) złożyli oferty niższe od wartości ustalonej przez Zamawiającego przed wszczęciem postępowania, zaś cena naszej oferty nieznacznie odbiega od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, by spełnić wymogi ustawy bez zapytania, jednocześnie kilku wykonawców złożyło oferty relatywnie nieznacznie odbiegające od siebie, w tym naszej oferty. Powyższe może świadczyć o tym, że błędnie oszacowano przedmiot zamówienia, a wykonawcy wycenili go rynkowo w zależności m. in. od przyjętego sposobu kalkulacji i obiektywnych czynników im dostępnym na potrzeby wykonania zadania, objętego postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego.
Nie można również zapomnieć, że działamy w warunkach rynkowych, a co za tym idzie konkurencyjnych, a głównym celem prowadzenia przez nas działalności gospodarczej jest osiągnięcie zysku. Taka charakterystyka jest również aktualna w przedmiotowym postępowaniu. Mianowicie, zgodnie z kalkulacjami kosztów przewidujemy 10% zysk. Wskazany przez nas poziom zysku w wysokości 10% jest poziomem godziwym dla Wykonawcy oraz uzasadnionym w obecnych realiach rynkowych dla tego typu zamówień. Jesteśmy racjonalnie działającym przedsiębiorcą nastawionym na wycenę zamówienia na poziomie cenowym, który wygeneruje dochód. Oświadczamy ponadto, że ten poziom zysku nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), bowiem nie jest działaniem sprzecznym z prawem lub dobrymi obyczajami i nie zagraża w żaden sposób ani nie narusza interesów innych przedsiębiorców. Zarówno bowiem cena zaproponowana przez nas, jak i wskazany przez nas poziom zysku ma charakter rynkowy i rzetelny. Dla usunięcia wszelkich wątpliwości w zakresie tego, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, należy również wskazać, iż cena całkowita oferty za przedmiot zamówienia nie tylko pokrywa koszty realizacji robót, ale również zapewnia właśnie Wykonawcy co najmniej minimalny poziom zysku. Istotne dla nas, jako racjonalnego podmiotu działającego na rynku tego typu zamówień jest bowiem to, aby z tytułu realizacji zamówienia i pozyskanego za nie wynagrodzenia, nie tylko nie ponieść strat, ale również i osiągnąć zysk na założonym poziomie.
Należy pamiętać, że zgodnie z art. 224 ust. 3 ustawy PZP Zamawiający oceniając wyjaśnienia bierze pod uwagę takie obiektywne czynniki jak: zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy; wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych; oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę oraz m. in. zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej etc. Lista tych czynników będących podstawą oceny wyjaśnień nie jest listą wyczerpującą i Zamawiający powinien brać pod uwagę również inne obiektywne czynniki, jeżeli zawarte są one w wyjaśnieniach przedłożonych przez wykonawców.
Zamawiający zatem, oceniając złożone wyjaśnienia w aspekcie czy ma w postępowaniu do czynienia ze zjawiskiem rażąco niskiej ceny, powinien mieć świadomość, że nie istnieje jeden wzorzec, czy schemat konstruowania wyjaśnień. Każdy bowiem z Wykonawców przygotowując ofertę może zwrócić przy wycenie uwagę na inne aspekty zamówienia, każdy bowiem z Wykonawców ma własne zasady polityki cenowej, funkcjonuje w innych realiach polityki cenowej własnej firmy (tak również: Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt KIO 2447/19). W przedmiotowym stanie faktycznym wykazaliśmy w wyjaśnieniach choćby w jaki sposób organizacja naszego przedsiębiorstwa, szczególne warunki handlowe oraz doświadczenie, pozwalają obniżyć koszty wykonania zamówienia. Powyższe potwierdziły również wskazane w treści wyjaśnień zestawienia cenowe. W przywołanym powyżej wyroku KIO, Izba jednoznacznie wskazuje, że „bazowanie na własnym wcześniejszym doświadczeniu zawodowym nie jest bez znaczenia dla wykazania prawidłowości kalkulacji ceny ofertowej. Tylko bowiem wykonawca mający doświadczenie w wykonaniu prac o charakterze i przedmiocie podobnym lub zbliżonym do zamawianego, jest w stanie prawidłowo oszacować niezbędną ilość roboczogodzin, sprzętu, materiałów, zasobów pracowniczych i innych, by zadanie zostało należycie wykonane, a dodatkowo uzyskane zamówienie pozwoliło takiemu wykonawcy wygenerować zysk”.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, cena rażąco niska, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 8 Prawa zamówień publicznych to cena nierealistyczna, nieadekwatna do zakresu i kosztów prac składających się na dany przedmiot zamówienia. O zjawisku rażąco niskiej ceny można mówić tylko wtedy, gdy cena w stosunku do przedmiotu zamówienia będzie ceną odbiegającą od jego wartości, a różnica ta nie będzie uzasadniona obiektywnymi względami pozwalającymi wykonawcy bez strat i finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne, zamówienie to wykonać (zob. Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt KIO 1319/19). Trzeba zatem podkreślić, że ubieganie się o udzielenie zamówienia stanowi w każdym przypadku element konkurencji, nie w każdym przypadku jednakże złożenie oferty z niższą ceną stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Przesłanką zastosowania art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP jest udowodnienie zaniżenia cen w celu eliminacji innych przedsiębiorców z rynku (zob. Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt KIO 1908/19). Tym samym dla zaistnienia możliwości zastosowania tego przepisu, Zamawiający musi mieć pewność, że za cenę zaoferowaną przez Wykonawcę danego zamówienia nie da się prawidłowo wykonać lub musi ustalić, że skalkulowany koszt nie umożliwia pokrycia wydatków związanych z wykonaniem jakiegoś elementu zamówienia w sposób prawidłowy. Nadto, Zamawiający nie może zastosować automatyzmu odrzucenia oferty z ceną podejrzaną o rażąco niską cenę lub koszt. Przepis art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP ma charakter eliminacyjny i musi być wykładany w sposób ścisły, jak wszystkie przesłanki odrzucenia ofert, które nie mogą być wykładane sprzecznie z celem ustawy, którym jest wyłonienie konkurencyjnie wybranego Wykonawcy (zob. Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt KIO 686/19).
Przywołać trzeba również w tym miejscu wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 30 kwietnia 2019 r., zachowujący nadal aktualność na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, w którym jest mowa, iż „W każdym przypadku ocena wyjaśnień w zakresie wystąpienia w ofercie rażąco niskiej ceny winna być zindywidualizowana, powinna uwzględniać m. in. specyfikę przedmiotu zamówienia i realia towarzyszące jego realizacji. Chodzi bowiem w szczególności o ustalenie czy zamówienie za zaoferowaną cenę może być wykonane zgodnie z SIWZ, z obowiązującymi przepisami prawa, sztuki zawodowej, przy zastosowaniu odpowiednich nakładów sprzętowych, osobowych, czasowych, z zachowaniem określonych standardów. Zamawiający dokonując ustaleń w zakresie rażąco niskiej ceny, powinien mieć na uwadze m. in. rzeczywistą relację wartości świadczenia pieniężnego do wartości świadczenia niepieniężnego. Inny sposób dokonania badania zaoferowanej w danym postępowaniu ceny może prowadzić do krzywdzącego i nieuzasadnionego odrzucenia oferty. Każdy przypadek, ze względu na przedmiot zamówienia, sposób jego realizacji oraz wartość zamówienia należy rozpatrywać indywidualnie.” Zgodnie także z Wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 12 września 2019 r. „Ponieważ celem wyjaśnień jest wzruszenie przyjętego domniemania, że zaoferowana cena jest ceną rażąco niską, wyjaśnienia takie muszą być konkretne, wyczerpujące i uzasadniające realność dokonanej przez wykonawcę kalkulacji. Nie można jednak oczekiwać od wykonawcy, żeby prezentował w wyjaśnieniach informację o określonym stopniu szczegółowości, w sposób w jaki oczekuje tego inny wykonawca lub też w sposób, który w jego ocenie byłby dostateczny.”
Należy podkreślić, ze składając niniejsze wyjaśnienia na wezwanie Zamawiającego przekazaliśmy pełne, szczegółowe wyjaśnienia dotyczące elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny oraz złożyliśmy stosowne dowody na poparcie swoich twierdzeń. Nie można zatem uznać, że w przedmiotowym stanie faktycznym cena zaproponowana przez nas jako Wykonawcę jest rażąco niska, bowiem na podstawie niniejszych wyjaśnień Zamawiający jest w stanie ustalić i przyjąć, że cena jest realna i zapewnia prawidłowe wykonanie przedmiotu umowy z uwzględnieniem wszystkich obowiązków wskazanych w opisie przedmiotu zamówienia.
W załączeniu:
1.Oferta cenowa na najbardziej cenotwórcze materiały
2.Wykaz sprzętu
3.Kosztorys ofertowy
2 września 2025 r. zamawiający zwrócił się o udzielenie dodatkowych wyjaśnień.
1. W złożonych wyjaśnieniach z dnia 28.08.2025 r. wystąpiły rozbieżności kwotowe ze złożoną w postępowaniu ofertą wg zestawienia:
ZADANIE, CENA Z OFERTY, CENA WYNIKAJĄCA Z WYJAŚNIEN Z 28.08.2025 R.
ZADANIE NR 1- UL.ANDERSA 664200,00 zł 538740,00 zł
ZADANIE NR 2- UL. LELEWELA 538740,00 zł 384990,00 zł
ZADANIE NR 3- UL.ŚWIERKOWA 384990,00 zł 182040,00 zł
ZADANIE NR 4- UL.SPOKOJNA 182040,00 zł 664200,00 zł
W związku z powyższym Zamawiający zwraca się do wyjaśnienia powodów powstania tych ww. rozbieżności (dotyczących cen poszczególnych zadań, wskazanych w ofercie i w wyjaśnieniach przekazanych w dniu 28.08.2025 r.) i wskazania, które kwoty są wg wykonawcy wiążące, biorąc pod uwagę fakt, że cena za poszczególne zadania jest - zgodnie z umową - podstawą zapłaty wynagrodzenia za poszczególne zadania.
2.Zamawiający wnioskuje o przedstawienie szczegółowego wyjaśnienia dotyczącego powodu znacznego zaniżenia ceny za 4 zadanie w stosunku od ceny kosztorysowej i wycen innych wykonawców. Poziom ceny zaproponowanej przez wykonawcę za to zadanie jest bowiem aż o 85,86 % niższy od szacowanej wartości zamówienia i aż o 83,33 % od średniej arytmetycznej cen złożonych ofert.
3.Zamawiający wnioskuje o wykazanie realności cen zastosowanych w następujących pozycjach kosztorysu inwestorskiego przedłożonego w celu wyjaśnienia rażąco niskiej ceny w odniesieniu do cen wynikających z kosztorysu inwestorskiego dla następujących pozycji:
a.9 d.l.l;
b.10 d.l.l;
c.11 d.l.l;
d.12 d.l.l;
e.18 d.l.l;
f.27 d.l.l;
g.34 d.1.2; h. 35 d.1.2; 37 d.1.2; j. 49 d.1.2;
k.50 d.2.1;
l.51 d.2.1;
m.55 d. 2.2;
n.56 d.2.2 0. 57 d.2.2.
p.58 d.2.2
q.59 d.2.2
r.60 d.2.2
s.61 d.2.2
t.62 d.2.2
u.63 d.2.2
v.64 d. 2.2;
w.65 d.2.2
x.66 d.2.2
y.67 d. 2.2;
z.77 d.3.1; aa. 80 d.3.1; bb.83 d.3.2; cc. 84 d.3.2; dd.89 d.3.2; ee. 91 d.3.3; ff. 92 d.3.3; gg. 109 d.4.1 hh. 110 d.4.1 ii. 112 d.4.1 jj. 117 d.4.1
&
kk. 118 d.4.2
Il. 119 d.4.2
mm.120 d.4.2 nn. 121 d.4.2
00. 123 d.4.2 pp. 126 d.4.2 qq. 130 d.4.2 rr. 133 d.4.2 ss. 136 d.5.1 tt. 138 d.5.1 uu. 139 d.5.1 w. 140 d.5.1
146 d.5.2 xx. 151 d.6.1; W. 152 d.6.1 zz. 153 d.6.1 aaa. 155 d.6.1; bbb. 160 d.6.2; CCC. 161 d.6.2; ddd. 168 d.7.1
169 d.7.1; fff. 170 d.7.1;
ggg• 172 d.7.1 hhh. 173 d.7.1
iii. 174 d.7.2 jjj. 175 d.7.2 kkk.176 d.7.2 Ill. 181 d.8.1
mmm. 182 d.8.1 nnn. 183 d.8.1
000.185 d.8.1 PPP. 190 d.8.2 qqq. 192 d.8.2 rrr.193 d.8.2 sss.196 d.9; ttt. 197 d.9; uuu. 200 d.9;
203 d.9; www. 204.d.9; 207 d.9;
210 d.9;
zzz. 217 d.10; aaaa. 222. D.10; bbbb. 226 d.10
W ramach wyjaśnień dotyczących ww. pozycji zamawiający oczekuje wskazania - dla każdej pozycji odrębnie - powodów znacznej różnicy pomiędzy cenami zastosowanymi przez wykonawcę, a tymi wynikającymi z kosztorysu inwestorskiego a jeśli różnice te wynikają ze szczególnie korzystnych cenowo uwarunkowań z których może skorzystać wykonawca w porównaniu od założeń kosztorysowych dodatkowo żąda się załączenia dowodów potwierdzających realność przyjętych wycen w poszczególnych pozycjach (np. kwoty z faktur, umów, ofert lub inne dokumenty potwierdzające możliwość uzyskania określonych tam materiałów lub wykonania robót za określone w nich stawki na szczególnie korzystnych dla wykonawcy warunkach).
W załączeniu przekazujemy kosztorysy inwestorskie dla poszczególnych zadań przedstawiające sposób ustalenia wartości zamówienia przez Zamawiającego.
5 września 2025 r. odwołujący udzielił wyjaśnień:
Tytułem wstępu zamówienie publiczne, będące przedmiotem postępowania nie jest podzielone na zadania częściowe. Roboty w ulicach: Andersa, Lelewela, Świerkowej, Spokojnej i Dominikańskiej, składające się przedmiot zamówienia, nie stanowią odrębnych zadań częściowych, a stanowią całość zamówienia. Innymi słowy kwota wynagrodzenia za całość wynagrodzenia podlega ocenie pod względem kryterium oceny ofert, a nie poszczególne części składowe, więc i całość podlega badaniu w kontekście ewentualnej rażąco niskiej ceny.
Podkreślenia także wymaga, że charakter wynagrodzenia ryczałtowego powoduje brak obowiązku dołączenia szczegółowego i zawierającego wszystkie, czy też szczegółowe pozycje KNR, KNNR, KNR-W kosztorysu przez Wykonawcę.
Z treści ponownego wezwania bezsprzecznie wynika, że Zamawiający zażądał wyjaśnień dotyczących nie ceny całkowitej wynagrodzenia, a wyłącznie ceny jednostkowej, w szczególności zaś jednej z ulic, składającej się na całość zamówienia i wyliczył średnią, odnoszącą się wyłącznie do tego zakresu. Nadto Zamawiający zażądał wyjaśnień w kwestii pozycji kosztorysowych, gdzie Zamawiający odwołał się do pozycji kosztorysu inwestorskiego. Zaznaczenia wymaga, że Zamawiający żądając ponownych wyjaśnień nie zakwestionował wysokości całkowitego wynagrodzenia brutto ani w kontekście cen części składowych, ani w kontekście poszczególnych i niektórych pozycji kosztorysowych.
Przywołania w tym miejscu wymaga sentencja wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 31 stycznia 2024 r. (sygn. akt KIO 47/24), którą z pola widzenia przy żądaniu wyjaśnień całkowicie stracił Zamawiający, cyt.: „Przepis art. 224 ust. 1 p.z.p. może zostać uruchomiony w warunkach opisanych w jego dyspozycji, a zatem badaniu przez Zamawiającego podlega zaoferowana cena całkowita. Po pierwsze, w art. 224 ust. 2 p.z.p. ustawodawca wyraźnie przewidział, że chodzi o cenę całkowitą, a nie o cenę jednostkową, co oznacza w sposób jednoznaczny, że wykonawca powinien ewentualnie wykazywać elementy kosztotwórcze jedynie w ramach ceny całkowitej, a nie na poziomie danej ceny jednostkowej, jak chciał Zamawiający, tym bardziej, że przedmiotem zamówienia jest usługa kompleksowa. Po drugie, 30% próg ustawowy określony w ust. 2 art. 224 p.z.p. odnosi się jedynie do ceny całkowitej, a nie do ceny jednostkowej. (…) Ustawodawca nie przewidział na gruncie art. 226 ust. 1 p.z.p. możliwości badania cen jednostkowych, tylko wyraźnie ograniczył prawną dopuszczalność tego badania do ceny lub jej istotnych części składowych.”.
Zamawiający treścią samego żądania do złożenia wyjaśnień naruszył przepis ust. 2 art. 242 p.z.p., gdyż na co wprost wskazuje przywołany powyżej wyrok KIO stwierdzający, że badaniu podlega zaoferowana cena całkowita, a nie cena jednostkowa - a tak zrobił Zamawiający.
W ocenie Wykonawcy, porównanie zaoferowanych w przetargu wszystkich cen wskazuje, że wartość realna zamówienia znacznie odbiega od szacunkowej wartości, przewidzianej przez Zamawiającego. Chcielibyśmy zwrócić uwagę, że art. 224 pzp wprowadzając obowiązek wezwania do wyjaśnień w przypadku zaistnienia domniemania rażąco niskiej ceny, związanego z różnicą 30% w stosunku do wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen złożonych ofert, jednocześnie zwalnia z obowiązku takiego wezwania (wprowadza wyjątek) w przypadku gdy rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia. Do „okoliczności oczywistych” należy zaliczyć sytuację, gdy cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, wskutek zawyżenia wartości zamówienia (tak np. oceniła KIO w wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt KIO 1612/21). Zamawiający nie może stosować automatyzmu przy stosowaniu art. 224 ust. 1 i ust. 2 PZP. Przepisy te oczywiście zawierają generalną regułę badania rażąco niskiej ceny, kosztu lub ich istotnych części składowych, ale nie nakładają na Zamawiającego bezwzględnego i automatycznego obowiązku wyjaśnienia ceny oferty wykonawcy. W każdym przypadku Zamawiający musi ocenić, czy okoliczności stanu faktycznego w danym Postępowaniu uzasadniają wezwanie do wyjaśnień (wyrok KIO z dnia 16 czerwca 2020 r. sygn. KIO 2202/21, wyrok KIO z dnia 22 maja 2020 r. sygn. akt 410/20.). Jeszcze bardziej konieczność dokonania indywidualnej oceny czy zachodzi domniemanie RNC, a nie bezkrytycznego przyjęcia jego istnienia tylko w oparciu o obiektywną różnicę cen podkreśliła:
-KIO w wyroku z 16 maja 2023 r. (sygn. akt KIO 1145/23), stwierdzając, że: „(…) O wystąpieniu rażąco niskiej ceny nie mogą świadczyć same w sobie różnice między zaoferowaną ceną a wartością szacowaną przez Zamawiającego oraz wartością pozostałych ofert. Okoliczności te mogą być argumentem potwierdzającym konieczność przeprowadzenia procedury wyjaśniającej, a w odniesieniu do oceny wyjaśnień mogą stanowić jedynie pomocniczą, uzupełniającą argumentację (…)”.
-Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 15 grudnia sygn. akt XXIII Zs 116/21
„Zaznaczenia wymaga, że wszystkie wskazane wyżej mierniki nie mają charakteru automatycznego i bezwzględnego, tzn. spełnienie się którejkolwiek ze wskazanych okoliczności np. różnica 30% ceny oferty badanej w stosunku do któregokolwiek ze wskazanych wyżej mierników, nie powoduje konieczności każdorazowego wezwania wykonawcy do wyjaśnień podejrzenia rażąco niskiej ceny. W każdym przypadku to zamawiający dokonuje oceny, czy określona okoliczność, w stanie faktycznym konkretnej sprawy, skutkuje powstaniem owego podejrzenia.”.
Odnosząc się szczegółowo do wniosku Zamawiającego o wykazanie realności cen zastosowanych we wskazanych pozycjach kosztorysu, na wstępie informujemy, że wszystkie powody różnicy pomiędzy cenami zastosowanymi przez Wykonawcę, a tymi wynikającymi z kosztorysu inwestorskiego wynikają ze szczególnie korzystnych cenowo uwarunkowań przysługujących Wykonawcy, a szczegółowo opisanych w wyjaśnieniach złożonych Zamawiającemu w piśmie z dnia 28.08.2025 r. Wykonawca prowadzi działalność budowlaną branży sanitarnej od blisko 40 lat, zatrudnia wykwalifikowanych pracowników i kadrę kierowniczą, ma rozbudowaną bazę materiałowo-sprzętową oraz rozwinięte kontakty handlowo-gospodarcze, dokonując realnych zakupów w przeciwieństwie do cen będących podstawą wyceny w kosztorysie inwestorskim, w oparciu o ceny SEKOCENBUD, czy katalogowe, tj. bez upustów przysługujących klientom, kupującym towary i usługi w hurtowych ilościach.
W odniesieniu do poszczególnych pozycji kosztorysowych, niewątpliwe jest, że katalogi nakładów rzeczowych, których większość powstała w latach 80 i 90 ubiegłego wieku, często nie odzwierciedlają nie tylko obecnej czasochłonności wykonywania poszczególnych prac, ale i ich technologii. Ze względu na coraz większą powszechność wykorzystywania metod bezwykopowych w budownictwie liniowym, (właściwie nie sposób je opisać odpowiednimi pozycjami katalogowymi ), które są proekologiczne i ograniczają do minimum spowodowane wykonywaniem inwestycji wszelkie niedogodności, czy też ingerencję w istniejące zagospodarowanie terenu, należy zauważyć, że większość prac objętych zamówieniem może być wykonywana ww. metodami. W takim przypadku zmianie mogą ulec poszczególne nakłady, a co za tym idzie również pozycje kosztorysowe określone w kosztorysie inwestorskim, na podstawie którego dokonano szacunkowej wyceny ryczałtowej zadania, niemniej jednak zakres inwestycji oraz funkcjonalność wybudowanych obiektów pozostają niezmienione.
Przy założeniu wykonania części prac metodami bezwykopowymi, ze względu na posiadanie na własność wiertnic i maszyn do przewiertów wraz z pełnym wyposażeniem i wykwalifikowaną obsługą możemy kalkulować roboty budowlane niezależnie od sposobu ich wykonania, uwzględniając zmianę technologii, nie zmieniając ostatecznej ceny oferty, ponieważ w kalkulacji ryczałtowej oferty metodą uproszczoną nie kierujemy się cenami jednostkowymi poszczególnych pozycji i nakładów, a ceną ogólną wykonania wskazanego zakresu inwestycji. Dodatkowo, jak wspomniano w poprzednim piśmie, w przypadku, gdy występuje możliwość wykonania zadań z kilku pozycji wspólnym kosztem lub z uwagi na łączny zakup towarów bądź usług ujętych w kilku pozycjach istnieje możliwość obniżenia ogólnych kosztów (uzyskanie rabatów, upustów), co nie może być jednoznacznie wykazane na podstawie katalogów nakładów rzeczowych uwzględnionych w kosztorysie inwestorskim. Dodatkowo, część prac koniecznych do wykonania całości zadania będzie wykonywana w tym samym czasie i może być wykonywana przy użyciu tych samych pracowników, sprzętów i materiałów, przy wspólnych kosztach o charakterze ogólnym. Z uwagi na wynagrodzenie o charakterze ryczałtowym, przedstawiona kalkulacja ma charakter poglądowy, przede wszystkim mając na celu określenie końcowej ceny oferty. Finalnie jednak najistotniejsze jest, że zaoferowana cena nie jest ceną rażąco niską, pokryje koszty realizacji zamówienia i pozwoli osiągnąć zysk.
Założenia do kalkulacji są założeniami własnymi, indywidualnymi Wykonawcy, opartymi, poza wymogami SWZ na doświadczeniu Wykonawcy wyniesionym z innych realizowanych kontraktów, co do czasochłonności czynności składających się na przedmiot zamówienia, zapotrzebowania na te usługi itp., które wynikają z przyjętych przez Wykonawcę rozwiązań organizacyjnych, posiadanych zasobów i innych czynników właściwych Wykonawcy. Przyjęcie do oferty kosztów na odpowiednio niskim poziomie możliwe było między innymi dzięki: optymalizacji zatrudnienia w firmie poprzez zaangażowanie pracowników o wysokich kwalifikacjach i motywacji do pracy, w ilości minimalnej jaka jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania oraz optymalizacji cen zakupu materiałów realizowanych przez dział zakupów, w połączeniu na wszystkie realizowane kontrakty z uwzględnieniem w szczególności typowych materiałów, składowanych w rotującym magazynie, a wykorzystywanych do budowy sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej, które są główną gałęzią naszej działalności, dzięki czemu również jesteśmy w stanie wynegocjować ceny niższe nawet o 5%-10% od ofert wyjściowych.
Niezależnie od powyższego, przedstawiamy szczegółowe wyjaśnienia cen pozycji, wskazanych przez Zamawiającego:
1.Pozycje nr: 9, 10, 109, 110, 200, 217, 136, 151, 168, 181
Kalkulacja ceny: Posiadamy własne umocnienia, szalunki, środki transportu oraz doświadczoną kadrę pracowniczą, dzięki temu nie jest konieczne wynajęcie odpowiedniego sprzętu, czy też poleganie na usługach podwykonawców, co automatycznie w sposób znaczący podniosłoby cenę oferty. Dzięki posiadaniu określonego sprzętu na własność możemy znacząco obniżyć koszty i zaoferować bardzo korzystną cenę, gdyż nie ponosimy wysokich kosztów wynajmu, czy też dodatkowych kosztów związanych z korzystaniem z usług podwykonawców. Dodatkowo, biorąc pod uwagę sposób wykonania (miejscowe umocnienia) oraz zakres i wartość robót o podobnym zakresie i robót ziemnych, uwzględnionych w kosztorysie ofertowym, wartość tych robót została skalkulowana prawidłowo.
2.Pozycje nr: 138, 139, 152, 153, 169, 170, 182, 183
Kalkulacja ceny: Zgodnie z wiedzą dostępną wykonawcy i doświadczeniem na podstawie wykonywania robót na terenie Gminy Krasnobród, w tym w pobliżu inwestycji objętej postępowaniem przetargowym, grunt rodzimy stanowią piaski, co dodatkowo zostało potwierdzone załączonymi do dokumentacji przetargowej opiniami geotechnicznymi. Ponadto, w ofercie zostały uwzględnione podłoża i obsypki z piasku (np. poz. 13, 218), a dodatkowo biorąc pod uwagę nadmiarowy piasek pozyskany z wykopów wraz z transportem (np. poz. 102, 103, 137) wartość ewentualnych koniecznych dostaw piasku została skalkulowana prawidłowo.
3.Pozycje nr: 91, 92
Kalkulacja ceny: Wszelkie roboty montażowe niezbędne do budowy przepompowni ścieków zostały zawarte w kosztorysie ofertowym, a w szczególności w pozycjach 91-98 z uwagi na ryczałtowy charakter kalkulacji. Ponadto, posiadamy własne szalunki, które również wykorzystujemy do budowy pompowni ścieków, więc nie ponosimy dodatkowych kosztów związanych z ewentualnym wynajmem i transportem.
4.Pozycje nr: 140, 155, 172, 185, 11, 12, 112, 50, 51, 77, 80, 196, 197
Kalkulacja ceny: Wszelkie roboty ziemne oraz transportowe zostały skalkulowane ryczałtowo, z uwzględnieniem synergii ww. czynników. Dodatkowo posiadamy własny sprzęt (wielość jednostek sprzętowych) niezbędny do wykonania ww. robót, więc nie ponosimy dodatkowych kosztów związanych z ewentualnym wynajmem i transportem. Całkowita wartość kosztorysowa robót, uwzględniających roboty ziemne koparkami, transportowe oraz zasypanie wykopów została skalkulowana prawidłowo, biorąc pod uwagę ryczałtowy charakter kalkulacji oraz pozostałe wymienione czynniki.
5.Pozycja nr: 18
Kalkulacja ceny: Na podstawie doświadczenia w wykonywaniu robót w pobliżu drzew, stosujemy metodę przewiertu sterowanego, aby uchronić je przed ryzykiem uszkodzenia, które zawsze jest zwiększone przy robotach wykopem otwartym, stąd koszty dodatkowego zabezpieczenia ujęte w pozycji kosztorysowej zostały zminimalizowane.
6.Pozycja nr: 27
Kalkulacja ceny: Ze względu na lokalizację sieci w ulicy o dość dużym natężeniu ruchu wskazana i skalkulowana została budowa przewiertem sterowanym z miejscowymi wykopami na budowę studni, stąd pozycja zawiera kalkulację adekwatną do rzeczywistego odtworzenia nawierzchni asfaltowej w miejscach wymagającym odtworzenia, a biorąc dodatkowo pod uwagę pozostałe pozycje związane z rozbiórką i odtworzeniem nawierzchni, kalkulacja wartości robót została sporządzona prawidłowo.
7.Pozycje nr: 34, 35, 37, 55, 57-67, 83, 84, 89, 117, 118, 123, 126, 130, 146, 160, 161, 174, 175, 176, 190, 192, 193, 203, 204, 207, 222
Kalkulacja ceny: Ceny zostały skalkulowane na podstawie oferty cenowej od dostawcy, jako oferty wyjściowej oraz dodatkowo, o czym wspomniano powyżej oświadczamy, że ze względu na posiadanie rozbudowanej bazy materiałowej, niezbędnej przy wykonywaniu tożsamych robót na szeroką skalę, posiadamy również na stanach magazynowych pełnowartościowe materiały o odpowiednich parametrach i w ilościach, niezbędnych do wykonania zadania zgodnie z dokumentacją projektową, tj. Poz. 35, 57-65, 84, 165, 207.
Nadmieniamy również, że ceny poszczególnych pozycji nie są miarodajne w wyliczeniu wartości poszczególnych elementów, ponieważ cena ryczałtowa oferty została skalkulowana na podstawie wartości całych elementów, np. węzła hydrantowego, w którego skład wchodzi kilka pozycji kosztorysowych (m. in. 63, 67) i ich wartości zostały skalkulowane prawidłowo.
Pozycje nr: 56, 173
Kalkulacja ceny: Posiadamy własny sprzęt niezbędny do wykonania ww. robót, więc nie ponosimy dodatkowych kosztów związanych z ewentualnym wynajmem i transportem. Ze względu na powyższe, a także pozostałe ww. czynniki, kalkulacja została wykonana prawidłowo.
Pozycje nr: 119, 120, 121, 226
Kalkulacja ceny: Posiadamy własny sprzęt niezbędny do wykonania ww. robót, więc nie ponosimy dodatkowych kosztów związanych z ewentualnym wynajmem i transportem.
Oświadczamy, że posiadamy na stanie magazynowym pełnowartościowe materiały niezbędne do wykonania robót objętych zakresem, więc nie ponosimy dodatkowych kosztów ich zakupu. Ponadto, z uwagi na powyższe oraz pozostałe czynniki, w tym synergii robót oraz pozycje te łącznie i w połączeniu z pozostałymi pozycjami kosztorysowymi stanowią, że kalkulacja została wykonana prawidłowo.
Pozycje nr: 49, 133, 210
Kalkulacja ceny: Wykonanie zakresu robót przy wykorzystaniu zasobów własnych, co nie powoduje dodatkowych kosztów, dodatkowo uwzględniono ewentualne koszty logistyczne i eksploatacyjne. Kalkulacja wartości robót została wykonana prawidłowo.
Dodatkowo z uwagi na ryczałtowy charakter kalkulacji nadmieniamy, że w kosztorysie znajdują się pozycje, opisane m. in. jako analiza indywidualna, dla przykładu poz. 68, 74 których wartość z uwagi na niemożność opisania całości niezbędnych robót odpowiednimi pozycjami katalogowymi została zawyżona, tak aby elastycznie pokryć z nich wszelkie roboty zależnie od sposobu wykonania, które zgodnie z SWZ i dokumentacją przetargową są zawarte w zakresie do wykonania i zostały przez Wykonawcę skalkulowane do oferty w charakterze kalkulacji ryczałtowej zadania.
Przykładowo w poz. 68 skalkulowano ewentualne niedoszacowanie pozycji kosztorysowych: poz. 55-67, 120, 9, 10, 109, 110, 200, 217, 136, 151, 168, 181, analogicznie poz. 76 zawiera poz. 27, a poz. 74 – poz. 18, 130, 207.
Należy podkreślić, że składając niniejsze wyjaśnienia na wezwanie Zamawiającego przekazaliśmy pełne, szczegółowe wyjaśnienia dotyczące elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny oraz złożyliśmy stosowne dowody na poparcie swoich twierdzeń. Nie można zatem uznać, że w przedmiotowym stanie faktycznym cena zaproponowana przez nas jako Wykonawcę jest rażąco niska, bowiem na podstawie niniejszych wyjaśnień Zamawiający jest w stanie ustalić i przyjąć, że cena jest realna i zapewnia prawidłowe wykonanie przedmiotu umowy z uwzględnieniem wszystkich obowiązków wskazanych w opisie przedmiotu zamówienia.
W załączeniu:
1.Oferta cenowa na materiały
2.Wydruk zapasów magazynowych
10 września 2025 r. zamawiający zwrócił się do odwołującego o udzielenie dodatkowych wyjaśnień.
Zamawiający nakłada na wykonawcę obowiązek złożenia wyjaśnienia dotyczącego:
1)zgodności kalkulacji cenowej z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U.2024.1773) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
2)zgodności kalkulacji cenowej z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu pracy, w którym realizowane jest zamówienie.
W ramach wyjaśnień dotyczących ww. pozycji zamawiający oczekuje minimum wskazania stosownej stawki godzinowej wynagrodzenia pracowników, która była przyjęta do kalkulacji cenowej oraz wzywa do złożenia dowodów potwierdzających wysokość przyjętej stawki np.: przykładowych zanimizowanych umów o pracę, przykładowych zanimizowanych oświadczeń pracowników potwierdzających wysokość stawki ujętej w wyjaśnieniach, dokumentów księgowo płacowych potwierdzających zastosowaną stawkę wynagrodzenia, zanimizowane kserokopie umów cywilno-prawnych potwierdzających wysokość stawki (wskazany katalog jest przykładowy, dobór odpowiednich dowodów należy do wykonawcy).
15 września 2025 r. odwołujący udzielił wyjaśnień:
Na wstępie należy wskazać, że założenia do kalkulacji są założeniami własnymi, indywidualnymi Wykonawcy, opartymi, poza wymogami SWZ na doświadczeniu Wykonawcy, wyniesionym z innych realizowanych kontraktów, co do czasochłonności czynności składających się na przedmiot zamówienia, zapotrzebowania na te usługi itp., które wynikają z przyjętych przez Wykonawcę rozwiązań organizacyjnych, posiadanych zasobów i innych czynników właściwych Wykonawcy.
W kontekście badania rażąco niskiej ceny w zakresie kosztów pracy pracownika, kalkulując cenę za tego typu usługi, bierze się pod uwagę przede wszystkim koszty pracy osób je realizujących. Koszty takie podlegają weryfikacji pod względem wymogów dotyczących minimalnego wynagrodzenia za pracę, z uwzględnieniem obowiązkowych kosztów pracowniczych. W wyroku z dnia 10 sierpnia 2018 r. (sygn. akt KIO 1453/18) KIO nie podzieliła argumentacji odwołującego się wykonawcy w zakresie każdorazowego obowiązku przedkładania dowodów na okoliczność kosztów pracy, w szczególności oczekiwania załączania do wyjaśnień umów o pracę. Nie sposób z góry przesądzić, czy w okolicznościach konkretnej sprawy konieczne było przedstawianie wraz z wyjaśnieniami stosownych dowodów, czy też wystarczające było tylko wskazanie i powołanie określonych informacji.
W ramach przedmiotowego zakresu wyjaśnień, konieczne jest wskazanie, że wszystkie ceny podane w kosztorysie ofertowym są cenami netto, a nie brutto. Również wskazana w kosztorysie ofertowym stawka roboczogodziny jest wartością kalkulacyjnej roboczogodziny netto. Pragniemy zaznaczyć, że zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2025 r. – dalej, jako rozporządzenie, zgodnie z § 2 od dnia 1 stycznia 2025 r. ustala się minimalną stawkę godzinową w wysokości 30,50 zł. Pamiętać należy, że jest to kwota brutto. Biorąc zaś pod uwagę fakt, że wszystkie koszty wskazane w kosztorysach ofertowych są podane jako ceny netto, bezsprzecznie należy zauważyć, że zaoferowana przez nas stawka za roboczogodzinę – 30,50 zł netto, nie jest niższa od minimalnej stawki roboczogodziny, wynikającej z rozporządzenia.
Wykonawca zatrudnia pracowników wyłącznie na podstawie umów o pracę. Podany koszt roboczogodziny kalkulacyjnej jest kosztem średnim. Wykonawca zatrudnia pracowników, którym wypłaca wynagrodzenie odpowiadające wynagrodzeniu minimalnemu, ale także pracowników z wyższym wynagrodzeniem niż minimalne. Wśród zatrudnianych przez siebie pracowników, Wykonawca ma również osoby do 26. roku życia, osoby z orzeczoną niepełnosprawnością, czy emerytów, za których odpowiednio odprowadza niższe składki na ubezpieczenie lub niektórych kosztów pracy nie ponosi wcale.
Dowód:
– zanonimizowane umowy o pracę
Co warte podkreślenia, stawki roboczogodziny nie można jednoznacznie utożsamiać z minimalną stawką godzinową za pracę. Katalogi nakładów rzeczowych, których większość powstała w latach 80 i 90 ubiegłego wieku często nie odzwierciedlają nie tylko obecnej czasochłonności wykonywania poszczególnych prac, ale i ich technologii. Roboczogodzina (osobogodzina) to jednostka miary robocizny, która wyraża normę ilościową wykonania przez jednego robotnika w czasie jednej godziny określonego zakresu robót. Normę tę określa się w odniesieniu do wybranej jednostki obmiarowej danej roboty. Nie jest bowiem zawsze wymiarem czasu godzina zegarowa, a czynnik czasowy może kształtować się w ramach kosztorysów różnych wykonawców w sposób odmienny. Nie istnieje bowiem w porządku prawnym przepis, który zawierałby legalną definicję roboczogodziny. Jak zostało bowiem wskazane, nie jest to stricte jednostka czasu, a jednostka miary robocizny, która jest definiowana jako praca włożona w wykonanie określonej czynności lub przedmiotu w określonym czasie. Jednakże czas poświęcony na robociznę nie jest określony ustawowo, a leży w gestii każdego Wykonawcy, który określa go indywidualnie. Roboczogodzina kalkulacyjna jest to przeciętna ilość pracy, która powinna zostać wykonana przez jedną osobę podczas jednej godziny zegarowej. Normę tę wyznacza się odgórnie między innymi poprzez analogię. Na podstawie roboczogodziny ustala się plany, kosztorysy i harmonogramy pracy. Na tej podstawie można również ustalić przybliżony termin ukończenia danej pracy. Natomiast minimalna stawka płacowa wynika z umowy o pracę. Ta z kolei, jak wynika z umów załączonych do niniejszych wyjaśnień jest nawet większa niż przewidują to przepisy określające minimalne wynagrodzenia za pracę.
Wykonawca oświadcza, że w cenie ofertowej uwzględnił wszystkie koszty pracy, a cena ofertowa została ustalona w sposób uwzględniający wymogi wynikające z przepisów prawa pracy i przepisów o zabezpieczeniu społecznym. Gwarantuje to również pełen profesjonalizm pracowników oraz zaangażowanie w wykonywaną przez nich pracę, co wiąże się wysoką jakością świadczonej przez nich pracy. W związku z tym, oświadczamy, że zaoferowana przez nas cena oferty jest zgodna z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie (art. 224 ust. 3 pkt 4 ustawy Pzp). Innymi słowy brak podstaw do odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, a w tym miejscu Wykonawca odsyła do wyroku KIO o sygn. akt 90/25 i 117/25 z dnia 5 lutego 2025 r.
Powyższe tym bardziej nabiera istotnego znaczenia w przypadku wynagrodzenia ryczałtowego, co z kolei należy zaakceptować, wyrokiem KIO 2251/24 z dnia 2 września 2024 r. cyt.: „Wskazać należy, iż w przypadku ceny ryczałtowej wykonawca zobowiązany jest ująć wszystkie koszty związane z realizacją zamówienia, a ustalona kwota wynagrodzenia za wykonanie przedmiotu zamówienia jest niezmienna. Co więcej, sama struktura elementów ceny nie ma zasadniczego znaczenia, bowiem wykonawca zobowiązany będzie wykonać zamówienie za umówioną cenę i co do zasady nie przysługuje mu prawo podwyższenia wynagrodzenia. Oczywistym jest, że ryczałtowy charakter wynagrodzenia nie stanowi przeszkody badania oferty danego wykonawcy pod kątem jej zaniżenia. Niemniej jednak istotne jest, czy za zaoferowaną przez wykonawcę cenę możliwe będzie należyte wykonanie przedmiotu świadczenia.”. Wskazać należy, iż w przypadku ceny ryczałtowej (a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie), Wykonawca zobowiązany jest ująć koszty związane z realizacją zamówienia, a ustalona kwota wynagrodzenia za wykonanie przedmiotu zamówienia jest niezmienna.
Należy podkreślić, ze składając niniejsze wyjaśnienia na wezwanie Zamawiającego Wykonawca przekazał pełne, szczegółowe wyjaśnienia dotyczące elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, odniósł się do wszystkich pytań Zamawiającego oraz złożył stosowne dowody na poparcie swoich twierdzeń.
W załączeniu:
1. Zanonimizowane umowy o pracę
15 września 2025 r. zamawiający dokonał odtajnienia wszystkich informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa przekazanych w ramach wyjaśnień rażąco niskiej ceny w pismach z 28.08.2025 r., 5.09.2025 r. i 15.09.2025 r.
3 października 2025 r. zamawiający poinformował o wyborze oferty najkorzystniejszej i o odrzuceniu oferty odwołującego:
Zakład Remontowo-Budowlany w Zamościu A.K. w spadku na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp:
Zgodnie z treścią art. 266 ustawy Pzp, do przygotowania i prowadzenia przez zamawiających publicznych postępowania o udzielenie zamówienia klasycznego o wartości mniejszej niż progi unijne stosuje się przepisy działu Il, z wyjątkiem przepisów art. 83, art. 86, art. 87 ust. 3, art. 88-90, art. 97 ust. 2, art. 124, art. 125 ust. 2 i 6, art. 126, art. 127 ust. 1, art. 129, art. 130, art. 132-188, art. 220, art. 227 ust. 1, art. 257, art. 264 i art. 265, chyba że przepisy niniejszego działu stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp, Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Z kolei zgodnie z art. 224 ust. 6 powołanej ustawy, odrzuceniu jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Zgodnie z treścią art. 224 ust. 2 pkt 1) ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej pzp) w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia. Przepis ten określa obowiązek podjęcia przez zamawiającego określonego zachowania w przypadku wystąpienia przesłanek w nim wskazanych (przy jednoczesnym braku przesłanki negatywnej zwalniającej go z tego obowiązku).
Zamawiający w przedmiotowym postępowaniu stwierdził, że cena całkowita oferty jest niższa o:
1)31,31 % od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu,
2)50,81% wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postepowania (tj. od kwoty 3 598 461 , 16 zł).
Jednocześnie zamawiający nie był w posiadaniu dowodów i informacji pozwalających na stwierdzenie, że ww. rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśniania.
Zamawiający wykonując obowiązek wynikający z treści art. 224 ust. 2 pkt 1) ustawy pzp:
a)wezwał w dniu 22.08.2025 r. wykonawcę do złożenia wyjaśnień dotyczących sposobu kalkulacji zaoferowanej ceny;
b)zakreślił termin na złożenie ww. wyjaśnień 28.08.2025 r., godz. 9:00,
c)wskazał, skąd biorą się jego wątpliwości dotyczące realności zastosowanej ceny (spadek ceny poniżej wskaźników wskazanych w art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy pzp);
d)wskazał swoje wymagania dotyczące zakresu danych jakie powinny być ujęte w wyjaśnieniach wykonawcy uznając, że jest zobligowany do precyzyjnego określenia swoich wątpliwości i oczekiwań w treści wezwania skierowanego do wykonawcy;
e)wymagał przedstawienia dowodów na poparcie wyjaśnień wykonawcy.
W odpowiedzi na wezwanie Wykonawca złożył w terminie wyjaśnienia wraz z załącznikami: kosztorys, wykaz sprzętu, ofertę cenową dostawcy.
Zamawiający dokonał analizy przedłożonych dokumentów, odnosząc je zarówno do treści wezwania, jak i do kosztorysu inwestorskiego sporządzonego na potrzeby postępowania. Wykonawca wskazał, że w jednym czasie wykonuje tożsame inwestycje, co pozwala na zakup materiałów budowlanych w dużej ilości, co wpływa na konkurencyjne ceny tych materiałów. Wykonawca jako czynnik mający wpływ na obniżenie ceny oferty wskazał bliskość miejsca realizacji inwestycji od siedziby wykonawcy. Wykonawca wskazał, że realizacja zamówienia będzie prowadzona siłami własnymi, z wykorzystaniem własnego sprzętu specjalistycznego, co — w jego ocenie - pozwoli ograniczyć koszty najmu i transportu. Podkreślono wieloletnie doświadczenie firmy w realizacji robót, posiadanie własnej kadry kierowniczej oraz pracowników zatrudnionych na umowę o pracę, a także stałą współpracę z dostawcami materiałów i podwykonawcami. Wykonawca w wyjaśnieniach wskazał, że działa w branży obejmującej przedmiot zamówienia od wielu lat, a długoletnia obecność na rynku gwarantuje konkurencyjne ceny zakupu materiałów. Wykonawca argumentował, że czynniki te, w połączeniu z rozpoznaniem lokalnych warunków realizacji inwestycji, uzasadniają poziom zaoferowanej ceny i zapewniają jej realność, nie wskazując jednak w jaki sposób poszczególne elementy przekładają się na obniżenie ceny w stosunku do szacunkowej wartości zamówienia, która została ustalona przez Zamawiającego w oparciu o rzetelną analizę rynku. Nie wskazano w jaki sposób podane okoliczności (oprócz ogólnikowych twierdzeń w tym zakresie) przełożyły się na wycenę ofertową. Wezwanie do wyjaśnienia ceny oferty, co do zasady jest konsekwencją stwierdzenia faktu, że cena ta w sposób zauważalny odbiega od wartości zamówienia czy średniej arytmetycznej cen innych ofert. W odpowiedzi na takie wezwanie wykonawca zobowiązany jest zatem wyjaśnić, w sposób szczegółowy i konkretny, że zaoferowana cena gwarantuje należytą realizację całego zamówienia, uwzględnia wszelkie niezbędne do tego elementy, jak również wykazać dlaczego był w stanie zaoferować cenę na takim, a nie innym poziomie, czyli poziomie odbiegającym od wartości zamówienia lub cen innych złożonych w postępowaniu ofert. Przy czym podkreślić trzeba, że nie jest wystarczające samo powołanie się na istnienie określonych okoliczności, lecz konieczne jest wykazanie w sposób mierzalny, jak wpływają one na obniżenie kosztów realizacji zamówienia, jakie mają przełożenie na poszczególne elementy składowe ceny. (KIO 3486/23). Z treści przepisu art. 224 ust. 1 ustawy PZP wynika wprost obowiązek złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy wykonawca powołuje się na istnienie po jego stronie pewnych szczególnie korzystnych warunków, czy posiadanie pewnych szczególnych rozwiązań, które wpłynęły na sposób ukształtowania ceny. Nie dysponując dowodami, zamawiający nie jest w stanie dokonać oceny, czy okoliczności powodujące obniżenie ceny, na które powołuje się wykonawca, faktycznie zachodzą.
W trakcie analizy złożonych przez Wykonawcę wyjaśnień uwagę zamawiającego zwróciła rozbieżność kwot za wykonanie poszczególnych zadań wskazanych w ofercie oraz wskazanych w wyjaśnieniach przekazanych zamawiającemu w dniu 28.08.2025 r. W złożonej ofercie Wykonawca wskazał następujące kwoty na realizację poszczególnych zadań : zadanie nr, 1 ul. Andersa - 664 200,00 zł, zadanie nr. 2 ul. Lelewela - 538 740,00 zł, zadanie nr 3 ul. Świerkowa - 384 990,00 zł, zadanie nr 4 ul. Spokojna- 182 040,00 zł. Natomiast w wyjaśnieniach z dnia 28.08.2025 r, Wykonawca wskazał następujące kwoty na wykonanie poszczególnych zadań : zadanie nr. 1 ul. Andersa - 538 740,00 zł, zadanie nr. 2 ul. Lelewela - 384 990,00 zł, zadanie nr 3 ul. Świerkowa — 182040,00 zł, zadanie nr 4 ul. Spokojna- 664 200,00 zł.
Zamawiający: Gmina Krasnobród w dn.02.09.2025 r. działając na podstawie art. 224 ust. 2 pkt. 1) ustawy Pzp, w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, ponownie zwrócił się o udzielenie dodatkowych wyjaśnień.
Zamawiający wezwał do:
wyjaśnienia powodów powstania tych ww. rozbieżności (dotyczących cen poszczególnych zadań, wskazanych w ofercie i w wyjaśnieniach przekazanych w dniu 28.08.2025 r.) i wskazania, które kwoty są wg wykonawcy wiążące, biorąc pod uwagę fakt, że cena za poszczególne zadania jest zgodnie z umową - podstawą zapłaty wynagrodzenia za poszczególne zadania.
wykazania realności cen zastosowanych we wskazanych w wezwaniu pozycjach kosztorysu inwestorskiego przedłożonego w celu wyjaśnienia rażąco niskiej ceny w odniesieniu do cen wynikających z kosztorysu inwestorskiego poprzez wykazanie realności cen zastosowanych w pozycjach kosztorysu inwestorskiego przedłożonego w celu wyjaśnienia rażąco niskiej ceny odniesieniu do cen wynikających z kosztorysu inwestorskiego dla wskazanych w piśmie pozycji.
W ramach wyjaśnień dotyczących ww. pozycji zamawiający oczekiwał wskazania - dla każdej pozycji odrębnie - powodów znacznej różnicy pomiędzy cenami zastosowanymi przez wykonawcę a tymi wynikającymi z kosztorysu inwestorskiego a jeśli różnice te wynikają ze szczególnie korzystnych cenowo uwarunkowań z których może skorzystać wykonawca w porównaniu od założeń kosztorysowych dodatkowo żąda się załączenia dowodów potwierdzających realność przyjętych wycen w poszczególnych pozycjach (np. kwoty z faktur, umów, ofert lub inne dokumenty potwierdzające możliwość uzyskania określonych tam materiałów lub wykonania robót za określone w nich stawki na szczególnie korzystnych dla wykonawcy warunkach).
W odpowiedzi na dodatkowe wezwanie Wykonawca złożył w terminie wyjaśnienia wraz z załącznikami: ofertę cenową dostawcy.
Zamawiający dokonał analizy przedłożonych dokumentów, odnosząc je zarówno do treści wezwania, jak i do kosztorysu inwestorskiego sporządzonego na potrzeby postępowania. Wykonawca nie wykazał z czego wynika wskazana rozbieżność cenowa między złożoną ofertą, a złożonymi wyjaśnieniami, a jedynie powołał się na charakter ryczałtowego wynagrodzenia za wykonanie zamówienia, które jest całością Jednakże Wykonawca nie wskazał skąd wynika zmiana w kwotach za realizację poszczególnego zadania. W konsekwencji w ocenie Zamawiającego wyjaśnienia Wykonawcy nie wykazują powodów zmiany kalkulacji ceny poszczególnych, co prowadzi do konkluzji, że Wykonawca błędnie podał kwoty realizacji poszczególnych zadań. Zgodnie z przepisem art. 223 ust. 1 niedopuszczalne jest prowadzenie między Zamawiającym a Wykonawca negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i art. 187, dokonywania jakiejkolwiek zmiany w jej treści. Zmiany wysokości kwot za wykonanie poszczególnej części, pomimo, że nie wpływa na końcową cenę oferty ma znaczenie z uwagi na sposób rozliczenia przedmiotu zamówienia, które jest rozliczane oddzielnie dla poszczególnej części. Podsumowując taka manipulacja wartościami zadań, które były wyodrębnione w formularzu ma wpływ na poziom wydatków na poszczególnych zadaniach. Wykonawca w dodatkowych wyjaśnieniach nie wskazał, żadnych nowych okoliczności kreujących cenę oferty w stosunku do pierwszych wyjaśnieniach. Wykonawca w dodatkowych wyjaśnieniach odniósł się do każdej z pozycji kosztorysu wskazanej przez Zamawiającego, które podlega wyjaśnieniu jednak nie przedstawił żadnych dowodów, które mogły by dowodzić obniżenie ceny w stosunku do szacunkowej wartości zamówienia.
Zamawiający przypomina, że zgodnie z wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 2021-08-05, sygn. KIO 1663/21, jeżeli żądaniem Zamawiającego objęte było dostarczenie dowodów potwierdzających argumentację wskazaną w kalkulacji własnej, obowiązkiem Wykonawcy jest ich przedstawienie. W niniejszym przypadku obowiązek ten nie został należycie wykonany. Przedłożone wyjaśnienia mają charakter ogólny, nie są poparte konkretnymi dokumentami i nie rozwiewają wątpliwości Zamawiającego co do realności zaoferowanej ceny. Zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp, po wezwaniu przez Zamawiającego do złożenia wyjaśnień, to na Wykonawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu. Ocena wyjaśnień dokonywana jest z uwzględnieniem obiektywnych czynników mogących mieć wpływ na wysokość ceny, w tym kosztów pracy, materiałów, sprzętu, organizacji procesu realizacji zamówienia oraz zgodności kalkulacji z obowiązującymi przepisami prawa. Wykonawca Zakład Remontowo-Budowlany w Zamościu A.K. w spadku nie przedstawił dowodów potwierdzających przyjęte wyceny robót. Złożone wyjaśnienia zawierają jedynie kosztorys ofertowy, wykaz sprzętu, ofertę cenową dostawcy na część materiałów. Powołanie się na własną bazę sprzętową nie zawiera informacji o kosztach jego utrzymania, amortyzacji ani efektywności pracy. Zamawiający podkreśla, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Krajowej Izby Odwoławczej, wyjaśnienia muszą mieć charakter konkretny, poparty kalkulacją oraz dowodami, które pozwalają na ocenę realności zaoferowanej ceny, a ogólnikowe wyjaśnienia, niepoparte konkretnymi dokumentami, są równoznaczne z ich brakiem. Wykonawca nie przedstawił żadnych wiążących umów z dostawcami, cenników, zobowiązań kontrahentów ani dokumentów księgowych, które potwierdzałyby możliwość realizacji zamówienia za zaoferowaną cenę. Nie wykazano również, że Wykonawca dysponuje wyjątkowymi warunkami technicznymi, organizacyjnymi lub ekonomicznymi, które uzasadniałyby tak znaczną obniżkę ceny względem wartości szacunkowej. Złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia wraz z dowodami powinny uzasadniać brak występowania rażąco niskiej ceny lub kosztu. Wyjaśnienia te winny być konkretne, wyczerpujące i rozwiewające wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia, zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów. Powyższe ma istotne znaczenie, ponieważ to wyłącznie na podstawie złożonych wyjaśnień Zamawiający dokonuje oceny czy oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt, czy też rażąco niskie ich istotne części składowe. Na Wykonawcy ciąży obowiązek wykazania, jakie obiektywne czynniki pozwoliły na obniżenie ceny oferty oraz w jakim stopniu dzięki tym czynnikom cena oferty została obniżona. Podkreślić należy, iż sytuacja prawna Wykonawcy, który w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego do złożenia wyjaśnień, w tym dowodów, w przedmiocie rażąco niskiej ceny, w ogóle ich nie złożył oraz Wykonawcy, który złożył wyjaśnienia ogólnikowe i niepoparte dowodami, jest taka sama. W obu bowiem przypadkach oferta Wykonawcy podlega odrzuceniu. Wyjaśnienia wykonawcy co do zasady muszą być konkretne, wyczerpujące, odpowiednio umotywowane, rzeczywiście uzasadniające podaną w ofercie cenę, wykazujące, że możliwe i realne jest wykonanie zamówienia za zaproponowaną cenę. Powyższe wynika z faktu, że to wyłącznie na podstawie złożonych wyjaśnień zamawiający dokonuje oceny czy oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt, czy też rażąco niskie ich istotne części składowe. Obowiązkiem wykonawcy jest, aby w odpowiedzi na wezwanie wystosowane przez zamawiającego udzielił wyjaśnień dotyczących okoliczności, które wpłynęły na wysokość zaoferowanej ceny w taki sposób, aby na ich podstawie możliwe było jednoznaczne ustalenie, że cena oferty (odpowiednio koszt, istotna część składowa) nie jest ceną rażąco niską. Efektem składanych wyjaśnień ma być stworzenie podstaw do uznania przez zamawiającego, że podejrzenie dotyczące rażąco niskiej ceny oferty nie było uzasadnione. Podkreślić trzeba, iż nie tylko nieudzielenie wyjaśnień w wyznaczonym terminie skutkować będzie koniecznością odrzucenia oferty, ale także złożenie takich wyjaśnień, które nie uzasadniają podanej w ofercie ceny. Istotne znaczenie ma również ustawowy obowiązek złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Obowiązek ten wynika wprost z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, gdzie jednoznacznie wskazano, iż „zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych", a potwierdzeniem istnienia powyższego obowiązku jest również art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, wskazujący na konieczność odrzucenia oferty „jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu”. Konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dowodami ma kluczowe znaczenie dla ich oceny. Wezwanie do wyjaśnienia ceny oferty co do zasady jest konsekwencją stwierdzenia faktu, że cena ta w sposób zauważalny odbiega od wartości zamówienia czy średniej arytmetycznej cen innych ofert. W odpowiedzi na takie wezwanie wykonawca zobowiązany jest zatem wyjaśnić w sposób szczegółowy i konkretny, że zaoferowana cena gwarantuje należytą realizację całego zamówienia, uwzględnia wszelkie niezbędne do tego elementy, jak również wykazać, dlaczego był w stanie zaoferować cenę na takim, a nie innym poziomie, czyli poziomie odbiegającym od wartości zamówienia lub cen innych złożonych w postępowaniu ofert. Przy czym podkreślić trzeba, że nie jest wystarczające samo powołanie się na istnienie tego rodzaju okoliczności, lecz konieczne jest wykazanie w sposób mierzalny, jak wpływają one na obniżenie kosztów realizacji zamówienia, jakie mają przełożenie na poszczególne elementy składowe ceny. Tak złożone wyjaśnienia wykonawca zobowiązany jest poprzeć stosownymi dowodami potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy wykonawca powołuje się na istnienie po jego stronie pewnych szczególnie korzystnych warunków czy posiadanie pewnych szczególnych rozwiązań, które wpłynęły na sposób ukształtowania ceny. Nie dysponując dowodami zamawiający nie jest w stanie dokonać oceny czy okoliczności powodujące obniżenie ceny, na które powołuje się wykonawca, faktycznie zachodzą.
Zamawiający podkreśla, że do wyjaśnień Wykonawca nie dołączył wystarczających dowodów potwierdzających realność dokonanej wyceny (w szczególności dotyczy to pozycji, w których powołuje się na szczególnie korzystne warunki realizacji zamówienia). Należy podkreślić, że na Wykonawcy jako profesjonalnym uczestniku obrotu gospodarczego ciąży obowiązek zachowania podwyższonej staranności, w tym obowiązek przedstawienia rzetelnych i szczegółowych wyjaśnień popartych dowodami. Przepis art. 224 ust. 1 ustawy PZP jednoznacznie nakłada obowiązek złożenia wyjaśnień wraz z dowodami dotyczącymi sposobu kalkulacji ceny, jej kosztów lub istotnych części składowych. Złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia tak naprawdę były ogólnikowe i nie zawierały żadnych dowodów, które mogłyby uzasadnić zaoferowaną cenę jako realną i wykonalną. Tymczasem wyjaśnienia powinny być konkretne, wyczerpujące i jednoznacznie wykazywać, że wykonanie zamówienia za zaoferowaną cenę jest możliwe, zgodne z wymaganiami określonymi w SWZ oraz obowiązującymi przepisami. W szczególności Wykonawca powinien wskazać, jakie obiektywne czynniki wpłynęły na możliwość obniżenia ceny, w jakim stopniu te czynniki wpłynęły na poszczególne elementy kalkulacji oraz przedstawić dowody, które potwierdzają te informacje. Brak takich dowodów uniemożliwia Zamawiającemu ocenę, czy okoliczności wskazane przez Wykonawcę rzeczywiście zachodzą, a tym samym - czy cena nie jest rażąco niska. Wskazać należy, że sytuacja prawna Wykonawcy, który nie złożył żadnych wyjaśnień, jest równoznaczna z sytuacją Wykonawcy, który złożył wyjaśnienia niepoparte dowodami (por. wyrok KIO z dnia 30 grudnia 2022 r., sygn. akt KIO 3291/22, KIO 3317/22). W obu przypadkach Zamawiający jest zobowiązany do odrzucenia oferty na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy Pzp. Krajowa Izba Odwoławcza prezentuje pogląd, że w postępowaniach tego rodzaju jak te prowadzone przez zamawiającego dowody są wręcz niezbędne (tam gdzie mamy do czynienia z przedmiotem zamówienia, którego znaczna część jest pozyskiwana od innych podmiotów np. zakup materiałów, produktów czy też wykonanie określonych usług przez podmioty zewnętrzne, podwykonawców). W ocenie KIO, gdy Wykonawca dokonuje zakupów po bardzo niskich cenach, powinien przedstawić Zamawiającemu wraz z udzielanymi wyjaśnieniami dowody potwierdzające ww. okoliczności, tj. uzasadniające dokonanie takiego zakupu. Konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dotyczących ceny oferty dowodami ma także kluczowe znaczenie dla ich oceny, ponieważ same wyjaśnienia rzadko kiedy mogą być uznane za w pełni obiektywne, gdyż składa je podmiot bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem. Z tego powodu Wykonawca, aby uwiarygodnić składane w wyjaśnieniach deklaracje co do poziomu cen, czy też szczególnie korzystnych dla niego okoliczności, na które się powołuje, zobowiązany jest poprzeć je stosownymi dowodami, potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje (wyrok z dnia 24 lutego 2023 r., KIO 359/23). Z uwagi na powyższe, Zamawiający nie może uznać złożonych wyjaśnień za wystarczające i uzasadniające zaoferowaną cenę. Brak dowodów i niewystarczająca treść odpowiedzi uniemożliwiają pozytywną ocenę oferty pod względem występowania rażąco niskiej ceny.
W konsekwencji, Zamawiający uznaje, że złożone wyjaśnienia nie rozwiewają wątpliwości co do realności ceny i nie spełniają wymogów art. 224 ust. 5 ustawy Pzp.
W związku z powyższym oferta Wykonawcy podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
Dowody: Krajowa Izba Odwoławcza (dalej KIO) dopuściła i przeprowadziła dowody z dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia.
Rozważania KIO:
KIO nie dopatrzyła się zaistnienia przesłanek odrzucenia odwołania, o których mowa w art. 528 ustawy.
KIO oceniła, że odwołujący wykazał przesłankę materialnoprawną dopuszczalności odwołania, o której mowa w art. 505 ust. 1 ustawy.
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
W zakresie zarzutu naruszenia przez zamawiającego art. 253 ust. 1 ustawy przez brak uzasadnienia faktycznego odrzucenia oferty, KIO uznała zarzut za niezasadny. Zamawiający w uzasadnieniu okoliczności faktycznych odrzucenia wskazał :
- choć wykonawca powołał korzystne dla niego czynniki, to nie wykazał w jaki sposób przełożyły się na wycenę ofertową,
- wykonawca nie wykazał z czego wynika rozbieżność cenowa między złożoną ofertą, a złożonymi wyjaśnieniami. Zamawiający w tym zakresie podkreślił, że wykonawca nie wskazał skąd wynika zmiana w kwotach za realizację poszczególnego zadania. W konsekwencji w ocenie zamawiającego wyjaśnienia Wykonawcy nie wykazują powodów zmiany kalkulacji ceny poszczególnych, co prowadzi do konkluzji, że Wykonawca błędnie podał kwoty realizacji poszczególnych zadań. Zamawiający wyjaśnił, że zmiany wysokości kwot za wykonanie poszczególnej części, pomimo, że nie wpływa na końcową cenę oferty ma znaczenie z uwagi na sposób rozliczenia przedmiotu zamówienia, które jest rozliczane oddzielnie dla poszczególnej części. Zarzucił odwołującemu taka manipulacja wartościami zadań, które były wyodrębnione w formularzu ma wpływ na poziom wydatków na poszczególnych zadaniach.
- wykonawca w dodatkowych wyjaśnieniach odniósł się do każdej z pozycji kosztorysu wskazanej przez zamawiającego, które podlega wyjaśnieniu jednak nie przedstawił żadnych dowodów, które mogły by dowodzić obniżenie ceny w stosunku do szacunkowej wartości zamówienia
- wykonawca nie przedstawił dowodów potwierdzających przyjęte wyceny robót. Złożone wyjaśnienia zawierają jedynie kosztorys ofertowy, wykaz sprzętu, ofertę cenową dostawcy na część materiałów. Powołanie się na własną bazę sprzętową nie zawiera informacji o kosztach jego utrzymania, amortyzacji ani efektywności pracy.
- wykonawca nie przedstawił żadnych wiążących umów z dostawcami, cenników, zobowiązań kontrahentów ani dokumentów księgowych, które potwierdzałyby możliwość realizacji zamówienia za zaoferowaną cenę. Nie wykazano również, że Wykonawca dysponuje wyjątkowymi warunkami technicznymi, organizacyjnymi lub ekonomicznymi, które uzasadniałyby tak znaczną obniżkę ceny względem wartości szacunkowej.
Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy odrzuceniu jako oferta z rażąco niską ceną podlega oferta wykonawcy, jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.
Zamawiający podał w uzasadnieniu faktycznym odrzucenia, że wykonawca nie wyjaśnił, mimo skierowanego do niego w tym zakresie wezwania, dlaczego występują istotne różnice cenowe dotyczące realizowanego zadania w zakresie poszczególnych ulic pomiędzy ofertą, a pierwszymi złożonymi wyjaśnienia. Faktycznie w drugim wezwaniu zamawiający wezwał do przedstawienia szczegółowego wyjaśnienia dotyczącego powodu znacznego zaniżenia ceny za 4 zadanie w stosunku od ceny kosztorysowej i wycen innych wykonawców. Poziom ceny zaproponowanej przez wykonawcę za to zadanie jest bowiem aż o 85,86 % niższy od szacowanej wartości zamówienia i aż o 83,33 % od średniej arytmetycznej cen złożonych ofert. Odwołujący w tym zakresie podał jedynie, że cena ma ryczałtowy charakter, zadanie nie było podzielone na części, a zamawiający nie może żądać wyjaśnień co do cen jednostkowych. Z tymże zamawiający taką odpowiedź ocenił jako brak wyjaśnień w zakresie rozbieżności w cenach i wyjaśnił dlaczego w jego ocenie mogło to świad0czyć o manipulacji ceną ofertową. Odwołujący do tej części uzasadnienia nie podniósł zarzutów w odwołaniu, ani nie wyjaśnił przyczyn rozbieżności w cenach dotyczących realizacji części zamówienia w zakresie poszczególnych ulic, w tym w szczególności w zakresie ulicy Spokojnej. Dalej zamawiający wskazał, że odwołujący nie dowiódł złożonymi dowodami możliwości obniżenia zaoferowanej ceny do poziomu ceny oferty, wskazał także jakie koszty nie zostały wyjaśnione czy podniósł w zakresie bazy sprzętowej brak informacji o kosztach jego utrzymania, amortyzacji ani efektywności pracy. Wskazał jakich dowodów w jego ocenie brakło: wiążących umów z dostawcami, cenników, zobowiązań kontrahentów ani dokumentów księgowych, które potwierdzałyby możliwość realizacji zamówienia za zaoferowaną cenę. W ocenie KIO te wszystkie informacje ujawniały powody odrzucenia oferty odwołującego. To, że nie były to obszerne podstawy faktyczne, ani to czy odwołujący oceniał je jako zasadne nie ma znaczenia dla oceny, że czynność zamawiającego polegająca na odrzuceniu oferty odwołującego została dostatecznie uzasadniona, aby wykonawca był w stanie zidentyfikować powody, dla których zamawiający odrzucił jego ofertę i podjąć skuteczną obronę swoich praw. Zamawiający zresztą na rozprawie podtrzymał, że powodem odrzucenia oferty odwołującego było niewystarczające udowodnienie informacji podanych przez odwołującego w składanych zamawiającemu wyjaśnieniach. Jest to tożsama okoliczność z tą, która wynika z uzasadnienia czynności odrzucenia oferty odwołującego. Z tego względu KIO nie dopatrzyła się naruszenia przez zamawiającego art. 253 ust. 1 ustawy.
Przechodząc do zarzutu naruszenia przez zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy przez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie oferty odwołującego to KIO uznała ten zarzut za niezasadny. O ile KIO podziela co do zasady stanowisko odwołującego co do konsekwencji przyjęcia przez zamawiającego ryczałtowego wynagrodzenia dla wyjaśnień rażąco niskiej ceny, to dostrzec należy dwie okoliczności. Sam odwołujący przyznał, że nie skarżył wezwań zamawiającego tak w zakresie obowiązku złożenia kosztorysu jako dowodu na realność kalkulacji zaoferowanej ceny i to sporządzonego w stopniu szczegółowości odpowiadającemu przedstawionemu przez zamawiającego kosztorysowi inwestorskiemu, udzielił odpowiedzi w stosunku do kwestionowanych poszczególnych pozycji kosztorysowych, czy stawek robocizny i wynagrodzenia. Tym samym odwołujący godził się z takim prowadzeniem postępowania przez zamawiającego w zakresie wyjaśnień rażąco niskiej ceny. Nadto w tym postępowaniu zamawiający przewidział obowiązek sporządzania kosztorysu na etapie realizacji umowy, przewidział obmiar jako podstawę dla wystawienia faktur częściowych, a także wskazał inne zastosowania kosztorysu w ramach wzajemnych rozliczeń stron. Tym samym nie jest to stan faktyczny, w którym strony stosują klasyczne wynagrodzenie ryczałtowe przewidziane w kodeksie cywilnym. Nadto nie sposób podzielić stanowiska odwołującego, że jego ofert odbiega jedynie o 1,31% od średniej arytmetycznej złożonych ofert. Oferta odbiega o 31,31% od tej średniej, a więc zamawiający był zobligowany do wystąpienia o wyjaśnienia nie tylko z uwagi na różnicę w stosunku do ubruttowionej wartości zamówienia, ale także z uwagi na istotne zaniżenie w stosunku do średniej arytmetycznej, zgodnie z art. 224 ust. 2 ustawy. Jednak głównym powodem, dla którego KIO była zobowiązana oddalić podniesiony zarzut było to, że odwołujący mimo skierowanego do niego w tym zakresie szczegółowego wezwania nie wyjaśnił powodu znacznego zaniżenia ceny za 4 zadanie w stosunku od ceny kosztorysowej i wycen innych wykonawców. Zamawiający wskazywał na bardzo dużą, wręcz rażąco rozbieżność wyceny w ramach zadania dotyczącego ul. Spokojnej na poziomie aż o 85,86 % niższy od szacowanej wartości zamówienia i aż o 83,33 % od średniej arytmetycznej cen złożonych ofert. W tym zakresie odwołujący powołał się jedynie na ryczałt, brak podziału zadania na części oraz na zakaz przy ryczałcie badania cen jednostkowych. Natomiast jak wynika z projektu umowy i na co zamawiający zwracał uwagę w uzasadnieniu faktycznym odrzucenia Zgodnie z par. 1 projektu umowy przedmiot umowy obejmował realizację 4 zadań. W par. 3 ust. 4 projektu przewidziano, że wykonawca w terminie 7 dni roboczych od dnia podpisania umowy przedstawia zamawiającemu do akceptacji harmonogram rzeczowo – finansowy określający daty wykonania poszczególnych etapów prac z podziałem na zadanie 1,zadanie 2 i zadanie nr 3, zadanie 4.
Harmonogram zawiera:
1)termin rozpoczęcia robót,
2)wartość robót przewidzianych w każdym etapie,
3)datę zakończenia realizacji robót
4)datę zgłoszenia robót do odbioru
Również w par. 3 projektu p[przewidziano płatność za poszczególne zadania a w par. 5 rozliczenie czterema fakturami częściowymi płatnymi na podstawie protokołu odbioru po wykonaniu każdego zadania. Co więcej zgodnie z par. 5 ust. 3. Projektu umowy faktury wystawiane będą na podstawie przedstawionego i zaakceptowanego przez zamawiającego obmiaru wykonanych robót za zakres robót rzeczywiście wykonanych wg wyceny wynikającej z kosztorysu, o którym mowa w § 3 ust. 6 umowy - zgodnie z harmonogramem, o którym mowa w § 2 ust. 3 umowy, po dokonaniu odbiorów robót objętych fakturą.
To oznacza, że poszczególne zadania w tym projekcie stanowiły istotne części składowe zamówienia, a te zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy mogą stanowić przedmiot wyjaśnień. Odwołujący nie odniósł się i nie wykazał przyczyn zaoferowania tak istotnie niskiej ceny za część składową jaką było zadanie 4, nie wykazał okoliczności uzasadniających zaoferowaną cenę, a w odwołaniu nie zaskarżył zasadności uzasadnienia odrzucenia w takim zakresie w jakim zamawiający wskazywał na brak wyjaśnień w odniesieniu do rozbieżności między cenami ofertowymi poszczególnych zadań, a cenami wynikającymi z wyjaśnień, w tym w szczególności w odniesieniu do ceny za zadanie 4. Ta okoliczność przesądza o prawidłowości czynności zamawiającego w odniesieniu do oferty odwołującego. Nadto KIO dostrzega, że choć zamawiający określił wynagrodzenie jako ryczałtowe, to jednak w par. 3 ust. 6 i nast. Projektu umowy wymagał złożenia kosztorysu wskazującego na sposób wyliczenia ceny z podziałem na branże i zakres rzeczowy zamówienia z wyszczególnieniem zastosowanych w kosztorysie ofertowym składników cenotwórczych (stawka r-g w zł; Kp - koszty pośrednie w % od R i S; Kz – koszty zakupu w % od M; Z- zysk w % od R, S, Kp).
Kosztorys ten miał służyć do obliczenia należnego wynagrodzenia wykonawcy w szczególności w przypadku:
1)odstąpienia od umowy,
2)niewykonania części prac wchodzących w zakres przedmiotu umowy - zgodnie z ust. 3,
3)zlecenia robót nieujętych w dokumentacji projektowej wskazanej w § 1 ust. 3 pkt 2) lub STWIORB - zgodnie z ust, 4;
4)robót zamiennych (wystąpienia równolegle sytuacji określonej w ust. 4),
Kosztorys ten wskazuje jednocześnie sposób kalkulacji wynagrodzenia ryczałtowego (par. 3 ust. 8 projektu umowy).
Kosztorys należało wykonać jako metodą szczegółową zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym. Tym samym mimo określenia wynagrodzenie jako ryczałtowe zamawiający na potrzeby rozliczenia przedmiotowego zamówienia, jak wystawienia faktur ma zamiar posługiwać się kosztorysem i dokonywać obmiarów. Tym samym nie można stwierdzić, że żądanie przez zamawiającego złożenia kosztorysów ofertowych w ramach wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie znajdowało uzasadnienia na gruncie tego postępowania, podobnie jak badanie cen jednostkowych w złożonych kosztorysach.
W ocenie KIO odwołujący w złożonym odwołaniu zakwestionował wyłącznie dokonaną przez zamawiającego ocenę dowodów przedłożonych wraz z wyjaśnieniami, jak i oczekiwanie złożenia konkretnych dowodów, którymi na etapie ofertowania odwołujący nie musi jeszcze dysponować a nie zakwestionował uznania przez zamawiającego niekompletności wyjaśnień w zakresie rozbieżności pomiędzy ceną ofertową poszczególnych zadań, a ceną wynikającą w wyjaśnień.
W ocenie KIO z uzasadnienia podstaw odrzucenia wynika szerszy stan faktyczny: omówiony już brak wyjaśnień w odniesieniu do istotnej części składowej ceny - zadanie nr 4, ale także brak powiązania okoliczności sprzyjających odwołującemu z możliwością obniżenia ceny, w drugim wezwaniu zamawiający oczekiwał i wskazywał wykonawcy jakich informacji i dowodów oczekuje to jest załączenia dowodów potwierdzających realność przyjętych wycen w poszczególnych pozycjach (np. kwoty z faktur, umów, ofert lub inne dokumenty potwierdzające możliwość uzyskania określonych tam materiałów lub wykonania robót za określone w nich stawki na szczególnie korzystnych dla wykonawcy warunkach). Natomiast z uzasadnienia podstaw odrzucenia wynika, że wykonawca w dodatkowych wyjaśnieniach wprawdzie odniósł się do każdej z pozycji kosztorysu wskazanej przez zamawiającego, które podlega wyjaśnieniu jednak nie przedstawił żadnych dowodów, które mogły by dowodzić obniżenie ceny w stosunku do szacunkowej wartości zamówienia. Odwołujący podnosił na rozprawie, że złożył dowody w postaci ofert Prosan i stanów magazynowych, ale zamawiający podkreślał, że nie dowodzą one wszystkich materiałów w odniesieniu do pozycji kosztorysowych budzących wątpliwości zamawiającego. Faktycznie KIO ustaliła, że zakres przedstawionego materiału dowodowego nie wykazuje realności wycen w poszczególnych pozycjach, tak jak oczekiwał tego zamawiający w wezwaniu. Sam odwołujący przyznał, że nie skarżył czynności samego wezwania. Ta okoliczność dodatkowo przemawia za uznaniem prawidłowości czynności zamawiającego w odniesieniu do oferty odwołującego. W konsekwencji zarzut podlegał oddaleniu.
Zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 253 ust. 1 i 2 ustawy przez dokonanie wyboru oferty złożonej przez wykonawcę Usługi Sprzętem Budowalnym W.K. (Kalinowice 89F, 22-400 Zamość, NIP: 922824116) należało uznać za niezasadny, skoro oferta odwołującego podlegała odrzuceniu, a odwołujący nie podnosił w odwołaniu innych zarzutów, w tym zarzutów związanych ze wskazanym na rozprawie powiązaniem osobowym pomiędzy wykonawca wybranym, a wykonawcą, których uchylił się od podpisania umowy. Tym samym zarzut opierał się wyłącznie na założeniu, że oferta odwołującego nie podlegała odrzuceniu i jako prawidłowa i korzystniejsza od oferty wybranej powinna być wybrana. Taka sytuacja w ocenie KIO jednak w tym postępowaniu nie zaistniała, a zamawiający prawidłowo odrzucił ofertę odwołującego. W konsekwencji wybór oferty najkorzystniejszej nie mógł być uznany za nieprawidłowy.
Zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 16 pkt 1 ustawy, przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający równe traktowanie wykonawców i przejrzystości, w konsekwencji odrzucenie oferty przedwcześnie i po błędnym żądaniu wyjaśnienia treści oferty, także nie zasługiwał na uwzględnienie. Zarzut ten był oparty na założeniu, że odrzucenie oferty odwołującego było wadliwe. KIO takich ustaleń nie poczyniła i uznała prawidłowość czynności zamawiającego, tym samym zarzut podlegał oddaleniu. Nadto odwołujący w tym zarzucie podniósł błędność żądania wyjaśnienia treści oferty, który to zarzut należy ocenić jako spóźniony, bo odwołujący nie skarżył wezwań do wyjaśnień, co sam przyznał w toku rozprawy.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy, tj. stosownie do wyniku postępowania, z uwzględnieniem postanowień Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437) na podstawie par. 8 ust. 2 pkt. 1 cyt. rozporządzenia zaliczając w poczet kosztów koszty wpisu, wydatki pełnomocnika odwołującego i wydatki pełnomocnika zamawiającego. Skoro zarzuty odwołania nie potwierdziły się, żaden z zaliczonych kosztów odwołującego nie podlegał rozliczeniu. Zamawiający wnosił o zasądzenie kosztów i złożył fakturę obejmującą wydatki pełnomocnika zamawiającego na kwotę 3 600 zł i zwrot takiej kwoty KIO nakazała odwołującemu.
Przewodnicząca: …………………………